Skip to main content

Full text of "ALKUR'ANI MAI GIRMA Da Kuma Tarjaman Ma'anõninsa Zuwa Ga Harshen HAUSA=القرآن الكريم وترجمة معانيه إلى لغة الهوسا Hausa"

See other formats


iiipiiiii 


iltti 






WM 






w' 

/ ALKUR'ANI N 

MAIGIRMA 

Da Kuma Tarjamar 
Ma'anoninsa 
Zuwa Ga 

v Harshen HAUSA y 


#4 domfri ATltlj Mat CIrm«,d»£« 
M«i k«t» ds Manlittti biy« mls« 
» airtrnu, Sarkl Abduliak /J== 
-jV v f>«n Abdul Azerz.Bi ya halatta Jjf 

»»y»f d».m. 































































































Waƙafi ne domin Allah Mai Girma, daga Mai kula da Masallatai 
biyu mdsu alfarma, Sarki Abdullah Dan Abdul Azeez. 
va halatta a sayar da shi. 



Wuri Da Aka Tanada Musamman 
Don Buga Alƙur'ani Mai Girma Na 
Sarki Fahd. 
















ia JULa 


JT jj jijfS\xs' jj ^JL* : ^--iJI ^jJLc- pJLL 

5j»p»UIj cjL»jVlj .^1 jjJ .t>l!j-jjj 

£*j£l P ^L-ojl ,t.U 

: ^c/Jl 4 jL 5 J5UJI c j±\*}\ VJ <U jlJU 
: JJUJI c J—^>v» Llj c ^JLmJIj *-UjVI t_ij_*£[ ^Ip **JJ s^L-^Jlj 

» r » a ^ * 

. a^uipj jljiJ! pJL; jj» » 

: jlju Ll 

^jLSL LjLhJL 4jbl 4 laip- ( ,>j_*—► JT jjj-UlJL-P ^j-j 41)1 JUp Liill OjUij—Ul C£*J ^-1 f^L> ol^r^yj lilijLi 
uL 4 ^>yj t 1 Wo^J «jk,Vl JjLl. t <*i)rJ 4 •-r^ j=— c 1 ‘ 

. pJLJl oUJ L-aLjU. 

^jLc <a->jj 4 -aaL i L^ja—JI 4_jjj*Jl <OUL U^Ij SjpjJlj L_iUjVlj 4-^jL*Vfl Ojj-i*Jl Sjljj j* Llcjj 
jj>LU LLa^j t LjjUI j-Ju Ur^L-il 4^fiJ t Ofil ^JLJt oD £-*>* ^l ‘ p^Jl o\jti\ 

. «4jT jJj js> IjiLJ : ^jJp Uji J 4j jjUil 

jf t *jyii oJdL uL^JtJl uL»«- f ail 4 pUU JLfri Uiiil u-Joj t ojUjfJl UUIj (jUtLJI bJlj>- , y o-l>j 
ib—»Vl lfjc>ljj t ^yr *y»-**A j^j ^t Cr^' '+i cr *^' 4 LjL^jfJl u>-jUl *-i> ^jSUl lSjLJJ p-Li 

jlL ja jS6:> jS’L ^ jSL^ ly[ ju>«-« iL-»Vlj t b— jIS" ^Ij ^jI jiL -U>t Sb—*Vlj t (j^U>) oLip j£» j>t 

ouLLl jjk U-ajLS j-*-p 0_«->^«j t j-a-p ^^ip j--i-< ^joL-UJl 4l. ,^ » £•_£! cfr* tlr 4 • 'to'j 

• jil ij*^ 0-fc>t jjiS’oJij t ojjjil oJdL <-_• jL-Vi 

olj t jfj^Jl <f>jJ LUL> 6j5j ot j>-jj ^dJl 1 |»-iaUl J->*JI l-L jL^ Jjij 6 t ^Ljj 4 jL»-—» 4 bi .u^ij 

* (j^LJl 4 j £AZj 

^y}\ 4 a UkUl ^yLU! *bt ^jp Oj-ycsli OjSL --1 LfU:> oJtL Lvf-» t jfjSUi oTjUl oj>j 3 of iij-uJ Li[ 
pfri (^TjUl ^Jp 4 iL L- 4 L*a> ^ L[ Oj>jUI LfrOjj ^l ^yLUl otj t >>-Ul ^ytj-Ul ^yrJl LfrUp Jjj 

. ^j^Sj jt tk> ja 4k jJLJl J- 4 P t^jiw L Lfjji»u 4itj t jCjSJl H uL 

L 4jjuJI oJdL t-a>jjJSJI ui^Ul 4 pLLJ JLfi OJLlil ^ 4 a>»jJI o-LfrJ ££jli JS^ <>* j>v* pJ >*j 

. <61 *Li o[ 4-oLJl obUaJi 'j 0 lSlj-Xl^l ^jA o^lijU t oJ>Lj jt ^jOftj jt Ua> Ja LfrJ oJ^ -X3 

♦ p J jJ I ^ - y > —J t Cjl liJj| L-o JUj pfrjjl t ^J^-Jl t\yj J\ i^^LfrJ! J*J l tjijil ^JJIj 





DA SUNAN ALLAH, MAI RAHAMA, MAJI JIN ƘAI. 
GABATARWA 


Sheikh Salih ɗan Abdul-Aziz ɗan Muhammad Al-Asheikh 
Ministan Harkokin Addinin Musulunci da 
Waƙafai da Wa’azi da Shiryarwa. 


Daga Mai girma Sheikh Salih ɗan Abdul-Aziz ɗan Muhammad Al-Asheikh Ministan Harkokin 
Addinin Musulunci da Waƙafai da Wa’azi da Shiryawa Babban Mai Kula da Ma’aikatar buga Al- 
ƙur’ani. 


Dukkan yabo ya tabbata ga Allah, Ubangijin talikai, Mai cewa a cikin littafin Sa Mai Daraja: 
«Haƙiƙa, wani haske da littafi mai bayyanawa ya zo muku daga Allah». 

Tsira da Aminci su tabbata ga mafi darajar Annabawa da Manzanni, Annabin mu Muhammad, 
mai cewa: 

«Mafi alherinku shi ne wanda ya nemi sanin Alƙur’ani kuma ya sanar da shi». 

Bayan haka: 

Bisa zartarwa da umarnin Mai hidimar Masallatan nan biyu masu alfarma, Sarki Abdullah ɗan 
Abdulaziz Aal-Su’ud, Allah ya kiyaye shi, kan kula da Littafm Allah, da aiki domin sauƙaƙe buga shi, 
da rarraba shi ga musulmi a ko ina cikin duniya, gabas da yamma, da kuma fassara shi da bayyana 
ma'anoninsa cikin harsunan duniya daban-daban; 

Kuma bisa imanin Ma’aikatar harkokin Addinin Musulunci, da Waƙafai, da Wa’azi da Shiryarwa, 
ta Ƙasar Saudi Arebiya, akan muhimmancin fassarar ma’anonin Alƙur’ani Mai Girma zuwa ga 
dukkan harsunan duniya masu muhimmanci.domin sauƙaƙe fahimtar sa ga Musulmin da basu jin 
harshen larabci,kuma domin isar da saƙon da aka yi umarnin da shi a cikin faɗin sa.tsira da amincin 
Allah su tabbata gare shi: «Ku isar daga gare ni, koda aya ɗaya ce»; 

Kuma bisa hidima ga ’yan uwan mu masu jin harshen Hausa; yana daɗaɗawa Ma’aikatar Sarki 
Fahd ta buga Alƙur’ani Mai Alfarma ta Madinatul Munawwara, ta ƙaddamar wa makaranta, 
wannan fassara ta Alƙur’ani da harshen Hausa, wadda Mallam Abubakar Mahmud Gumi, Allah ya 
jiƙan sa, ya yi, kuma malamai da suka haɗa da Ustaz Abubakar Usman Salisu Sokoto, da Ustaz 
Ahmad Bello ɗan Walin Katsina, da Ustaz Muhammad Inuwa Dikko ɗan Alhaji Adam Baƙo Dikko 
Zaria, suka yi bitar ta. Haka kuma daga fuSkar Ma’aikatar buga Alƙur’ani, malamai da suka haɗa 
Mallam Bashir Ali Umar, da Mallam Muhammad Sani Umar, dukkansu a Jami’ar Islamiyya ta 
Madina, da kuma ɗan mai wannan Fassara Dr. Ahmad Gumi na Jami’ar Ummul Kura ta Makkah, 
duka sun yi bitar fassarar da gyare-gyare a cikinta. 

Muna godiya ga Allah Maɗaukaki, da ya yi mana muwafaƙar cika wannan aiki mai girma, wanda 
muke fatan ya zamo saboda Allah, kuma mutane su amfana da shi. 

Haƙiƙa muna sane da cewa fassarar ma’anonin Alƙur’ani Mai Girma, komai isar ta a cikin 
tsantseni, ba za ta iya nuna dukkan ma’anonin dake cikin nassin Alƙur’ani ba wanda mutane suka 
gajiya ga zuwa da makamancinsa. Kamar yadda muke sane da cewa ma’anonin da fassara take 
bayarwa, basu kasance ba face matuƙar abin da mai fassarar ya fahimta daga Littafin Allah Mai 
Girma, kuma kamar yada dukkan aikin ɗan adam yake, ana iya samun kuskure da kasawa a cikinsa. 

Domin haka ne muke fata daga dukkan makaranta ga wannan fassarar, su aiko wa Ma’aikatar buga 
Alƙur’ani Mai Alfarma ta Madina, abinda watakila za su samu a cikin fassarar na kuskurc ko ragi ko 
ƙari, domin ayi amfam da waɗannan gyare-gyare a cikin bugun da zai zo nan gaba, in Allah ya yarda. 

Allah shi ne Mai Gamdakatar, kuma shi ne Mai Shiryarwa ga madaidaicin tafarki, Ya Ubangiji Ka 
arnsa mana domin Kai ne Mai ji kuma Mai gani. 









4* JjL* 

<_£Ja jji *—^jjjj l-U£ U-U“ J—jl £>j' j/^ji' Jc^kjl k -r0 ^ * u ^“^ jr*^' *“' (•—! 

. s joJ^/'j LJjlJI J «cp ^j*\ j* ^Uj *wjUu-I jU J-aJ .jUr'j tj-LU 
JUJ J,| a>- 1>- J j^-J—L' ^w?'j >*“' -U; j^ J j>j—Lj «u-$» jUj >*>LA/' j' LJj UJ» -Uj 

jlSL- JS '' j' £*j Oj*J' 4*13' jj*Jai—j j/ pA^T' j' L'jj t <*Lp Li ji' L-jJ Jj u?l>- j f *>LA/' 
^ju) j'yiJ' Vr <Jj3 j3' **JJL) iiyti' aJU £• l^i S-CLJ' i*13' ^*j L-jA' a*L jj-d$o j!jLJ' Lil> 

j' ^*>L/>f' ^iU" aL'j jp Lo L^J ja^I I . ^JuJ' t-LU J' <c>-ji' *L» j«* L»jSf' a-u j ^LJ' jL» ll 
,J IiL pjl m j . ^*>J1 -u$JL L-L!j j/ ^aJI juJ—i' £*>- L-ji' i*3 J' ^-> j$vJ' j'^i3'jn —at Lk>- j j L-i$>- J.L 

LjSl ^ *-y>rj JjL' *j>- : J lA^' ^Ju u>-jj X>' Lui* ^Jjf-j j—^ ^ *ii' *3ji' L Jp (**>L-j/' jjjL* 

j-ij ^ ^Ip (J «US” j'ji3' jr-.-.,a,r Lu' (JLj A' jj*j Li3i -Lj ■ UjLj o*>Lk' J jr-’-ul' -L^ 'j*i L- ' 

l»^i! a 3 ^jUL) *>Lb jjSjJ ojj-JI cU li j-L," L^pj-Ujj* ^L j' LJjL- jT^I jj- 3jj- JT '-L j' 

L»j>- jL ^L-- jLj Al jj«j Lj>-jU 1 o-i* Uj ,jj—3' (J ^jA^aa" j'j^ *-- | L--lj oL-Li'j L*jjii j3' Ol'b/'j 3j/—J' 

, L-jAl aa 3 J,' JW.IL3' uC. S * ^j^aj 

.LyjJI jfui ^jliL) JJi Jj^l : jjUU 3-U- ViT jr \ aj^Lj j>-^i L»LI jj' L»>-jJl oJ* Jj 
^jjJ' Jp ^j-jLfi" JJLIj . (Jfl>uaail oll j IfiTLij oLiS^JI 5ij*i L-j^U U>-jUl oJa j>-' J LU>- jUlj 

. LU*>U' Ujj>»i3 L—Jl oyljJI jTui jLj ij-d' Li~^ J| JjUJ' jLLj) V-* (_$j>-i JLaj . ^oU-S/' 

LipLU xp aLaj Jj' j £/jL' (_s-U -u-jj JU; «j' jj*j ^j o'y— J*>U- <jJU' 'J^ Li U3j 

. U>-jJ' o-ii 

«U' Liiij JLJ' j>U' Jp «.lji li -c tAi Ii) : 1 $pJ j-* JjS/I w-jLi' ^ U>-jUI oJa ji L* JT J/j LSj 
jJ. o'jj L r^AwaJ iJ' J—Lfcjji “U“ji LT l^-i j/iai) UUL« J£-_ J>- *-l3a>-S/' Jp ^LkJ Ujji j/ -U-jr - 
«i)U UoL>- Jj UIp i-*‘>L-'yi U*>U 'j%>- j«»>3' '-La ^w?' “U*J V? j'r—^ ^ o-LpI—• ^Ji L^^A^j JiJi £*j . -L« 

, 'J*.L>- jjj' ji~' j^-iiJ L‘L -«o > j'j j^>»j J53j' l£jU; J' Jjj~ 1' jL»Jj iJjL 
«.'SjA ji jy >~i o'SU jj ^>fc^J' JU j L»j>jLi' oU j L'OpI— f 'j»U jj 

I^h^,-,»‘ j L»j>-Jvi' s*!ji j/ «o >Uli L-JlS' L^j jlj j^I jlL -Ck>-I iL-'i/lj (jiSLs) v_JL' jl^ j^> /)l ^j^sLU-'ill 
U>jil o*lji oUi j <LU o-LpI—• y K»Ji Lc Lj'j -L j-» /So jS”L ^U-I jj j^-i 'j' e -U£ iL-'b/'j 

jJU-l j«»>3l 'JLf- >U J-jj . OLJSnJ'j OLN' (jU> jp Jj-jai-l OLiS^J (j-j^UJ' ^--’L^J' J>-' (J J*>-j *ia>-j/' 

. Oj>-'>/'j LjJI J 'j\>- U)l o'jo^ . j|W-» 8-U (_) 

**>Lp' jp Ua LJL»p jj^»j U~*>- L ji *jj j*jj^JI a 4^j 3 LkL> U~*_>- 'Ja LL-p j*£ jl JLi '^r^-'j 
y. j^Jp «j' ^Ul Jjij! £. U'jU oL' J*£j 0j>3S/'j LjJ' j Lj^j ( LLjii (J.jP) j*>LJ' oJa j c; jOj Al LiT 

. jnU-LaJ'j *l-CfiJlj jrJj-Uai'j jfjOl' 
■ uy~ 


jyr Sy>* £>. y> 






Gabatarwa 


Yabo da godiya su tabbata ga Allah Mai girma, Mai rahama, Mai jin ƙai, Ubangijin halittu, 
Wanda Ya aiko shugabanmu Muhammad, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi, da littafinSa 
mai bayani domin ya shiryar da mutane da aljannu game da shi. Wanda ya karɓi kiransa ya yi aiki da 
abin da ya kawo masa, shi ne mai arziki a duniya da Lahira, kuma wanda ya kafirce masa, ga bin son 
zuciyarsa, shi ne taɓaɓɓe. 

Bayan haka, lokacin da ya zamana adadin Musulmi na ƙaruwa kullum a ƙasarmu, Afirka Ta 
Yamma, ƙaruwa mai tsananin yawa, kuma mafi yawan Musulminta suna magana da harshen Hausa 
ne, kuma ba kowane Musulmi ke iya koyon Larabci ba, saboda halayen da duniya take ciki yanzu, 
Ƙungiyar Rabiɗatul Alam el-Islaml ta ga ba makawa ga bukatar a yi tarjamar ma’anonin Alƙur’ani 
mai girma da littafan addini na Larabci, a cikin harshen Hausa, don amfanin ya haɗa dukan Musulmi, 
su koyi addininsu kamar yadda Allah Ya saukar da shi, don su sami babban rabo. 

Mun fara tarjamar tun farko da juzu’i na ɗaya na Tabaraka da Amma, domin shi ne mafi yawan 
mutane ke tsayawa a kai don karatun sallarsu. Da sannu, kuma da yardar Allah, muka kammala 
tarjamar Alƙur’ani gaba ɗaya, wanda aka wallafa shi cikin 1979. 

A kowane farkon sura ana bayar da taƙaitaccen bayanin abin da ta ƙunsa ko take karantarwa 
domin mai karatu ya ji sauƙin gane ma’anonin ayoyin surar da dangantakarsu. 

In Allah Ya so za mu bi bayan wannan da tarjamar littafan tafsirai cikin harshen Hausa. 

A wannan wallafar an sami ƙarin abubuwa uku: akwai jagora ga mai karatu, inda aka yi bayanin 
ina ake tsayawa. Sai kuma ƙaramin ƙamus ɗauke da kalmomin da ke bukatar fassara. Abu na uku shi 
ne fihirisa cikin tsarin abacada. 

Kamar yadda aka yi a shiri na farko, a wannan ma an ci gaba da nuna alamar jan sauti a ajamin 
boko. 

Bayan shekara bakwai na hidimar bugawa ta farko, wannan aiki ya sami karɓuwa ga hannun 
mutane, kuma sun ba da taimako mai yawa wajen gyara shi zuwa ga wannan matsayi. Akwai wanda 
ya karanta da niyyar alheri, kuma akwai wanda ya karanta da niyyar suka, amma su duka sun gamu a 
kan abin da ya zama alheri ga Musulmi. Allah Ya saka ma dukansu da alheri. 

Akwai mutane da dama da suka taimaka wajen shirya tarjamar nan. Da farko dai muna miƙa 
godiyarmu don goyon bayan da muke samu daga Abubakar III (Sokoto). Sai kuma Malam 
Ahmad, ɗan Walin Katsina, Malam Bello, wanda ya taimaka ƙwarai da karanta abin da ya sawwaƙa. 

Malam Inuwa Diko, ɗan Alhaji Adamu B. Diko na Zaria, ya ɗauki nauyin tsara dukan wannan 
aiki a cikin layi kuma ya tsara jagorar karatu, ƙamus da fihirisa don taimakon mai karatu ga fahimtar 
kalmomi masu wuya da neman ayoyin da suka shafi hukunce-hukunce dabam-dabam a cikin surori 
dabam-dabam ta hanya mai sauƙi. Ya ɗauki nauyin wannan aiki a cikin shekara biyu. Allah Ya saka 
masa da irin sakamakon waɗanda suka tsayu ga aiki na gina addinin Allah. 

Muna fata Allah Ya karɓi aikinmu gaba ɗaya, ya zama sanadin ɗaukakar addinin Musulunci a 
wannan ƙasa, mu kuma Ya saka mana da alheri, mu da duk wanda ke yin aiki domin Allah. Allah Ya 
sa aikinmu ya zama sanadin shigarmu Aljanna, a Lahira, tare da manyan mutanen da Ya yi wa ni’ima, 
daga Annabawa da siddiƙai da shuhada’u da kuma salihai. 

Amin. 


Abubakar Mahmud Gumi 









































































































l.Suratul Fatiha 


Juzu’i Na 1 





\ iiUJi 5 



Ayoyinta 7 ne. Ana kiran ta Uwar Littafi domin ta tara ilmin 
da yake a cikin Alkur’ani a dunkule. Basmala a cikinta take ga 
kira’ar Asim, ruwayar Hafs, amma banda ga kira’ar Warsh. 


1. Da sunan Allah, Mai rahama, 
Mai jin kai. 

2. Godiya ta tabbata ga Allah, 
Ubangijin halittu; 

3. Mai rahama, Mai jin kai; 

4. Mai nuna Mulkin Ranar 
Sakamako. 


5. Kai muke bauta wa, kuma 
Kai muke neman taimakonKa. 

6 . Ka shiryar da mu ga hanya 
madaidaiciya, 

7. Hanyar waɗanda Ka yi wa 
ni’ima, ba waɗanda aka yi wa fushi 
ba, kuma ba ɓatattu ba (1) . 


(1) Da cewa Ubangijin halittu ya tara ilmin tauhidi na Ilahiyya da Rububiyya, Mai 
rahama ya tara dukan rahamar duniya da rayarwa da matarwa da ciyarwa da shayarwa da 
tufatarwa. Mai jin ƙai ya tara nfimar duniya mai dogewa zuwa Lahira kamar imani da na 
Lahira. Mai mallaka ko Mai nuna mulkin ranar sakamako, ya haɗa dukan wa’azi.Ƙai 
muke bauta wa kuma Kai muke neman taimako, ya tara tauhidin Ilahiyya da ibada 
amaliyya ko ƙauliyya. Hanya madaidaiciya, ta haɗa dukan shari’a da hukunce-hukunce. 
Waɗanda aka yi wa ni’ima, ya tara dukan tarihin mutanen kirki. Waɗanda aka yi wa fushi, 
ya tara dukan tarihin masu tsaurin kai. Ɓatattu, ya tara tarihin dukan mai aiki da jahilci ko 
ɓata. 




2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 1 



\ tjir' 


T 5jiJt 



Tana karantar da kira zuwa ga addlni da yadda ake ginin 
sabuwar al’umma daga mutane daban-daban, na Jahiliyya. 


Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. A. L. M. 

2. Wancan ne Littafi, babu 
shakka a cikinsa, shiriya ne ga masu 
takawa. (1) 

3. Waɗanda suke yin Tmani 
game da gaibi, kuma suna tsayar da 
salla, kuma daga abin da Muka 
arzuta su suna ciyarwa; 


4. Kuma waɗanda suke yin 
imani da abin da aka saukar zuwa 
gare ka, da abin da aka saukar daga 
gabaninka, kuma game da Lahira 
suna yin yaƙTni. 

5. Waɗannan suna kan shiriya, 
daga Ubangijinsu, kuma waɗannan 
su ne masu cin nasara. 


(1) Ya sifanta Littafl; watau Alfcur’ani da kamala ya ce “wancan” maimakon 
“wannan” domin masu son su yi aiki da shi, su ne masu taƙawa. Taƙawa na da sharuɗɗa 
biyu, su ne imani da aiki da abin da manzancin Annabi Muhammadu ya ƙunsa. Sa’an nan 
mutane a farkon Musulunci ko a inda Musulunci yake sabo, sun kasu kashi huɗu. Kashi 
na farko su ne masu taƙawa waɗanda aka faɗi sifofinsu a nan. 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 1 



S *jJr' 


T i jdJ' «jj~> 


6. Lalle ne, waɗanda suka ka- 
firta (1) daidai ne a kansu, shin ka yi 
musu gargaɗi ko ba ka yi musu 
gargaɗi ba, ba za su yi imani ba. 

7. Allah Ya sa hatimi a kan zu- 
katansu, da a kan jinsu, kuma a 
kan ganin su akwai wata yana; 
kuma suna da wata azaba mai 
girma. 

8. Kuma akwai daga mutane 
wanda <2) yake cewa: “Mun yi imani 
da Allah kuma da Yinin Lahira,” 
alhali kuwa su ba muminai ba. 

9. Suna yaudarayya da Allah da 
waɗanda suka yi imani, alhali ba su 
yaudarar kowa face kansu, kuma 
ba su sakankancewa! 

10. A cikin zukatansu akwai 
wata cuta; sai Allah Ya ƙara musu 
wata cuta, kuma suna da azaba mai 
raɗaɗi saboda abin da suka kasance 
suna yi na ƙarya. 

11. Kuma idan aka ce musu: 
“Kada ku yi ɓarna a cikin ƙasa,” 
sukan ce: “Mu masu kyautatawa 
kawai ne”! 

12. To, lalle ne su, su ne masu 
ɓarna, kuma amma ba su sansan- 
cewa. 

13. Kuma idan aka ce musu: 
“Ku yi imani kamar yadda mutane 


(J) jX>J 


Jyi \jj 4lUj lylj* J“XjJ\ 'jjj 
Uj \_yjXi J<is! 


\j\^t}\ 3j 






(1) Kashi na biyu daga cikin jama’a su ne kafiran da suka doge a kan kafircinsu, babu 
wani gisshi kuma Allah Ya san ba za su musulunta ba. 

(2) Kashi na uku su ne munafukai da suka bayyana Musulunci da baki amma 
zuciyarsu tana a kan kafirci. 



2.Suratul Bafara 


Juzu’i Na 1 


6 


i tjJ-i 


T «ji Jl 3jj_o 


suka yilmani”, sukan ce: “Za mu yi 
imani ne kamar yadda wawaye suka 
yi imani?” — To, lalle ne su, su ne 
wawaye, kuma amma ba su sani. 

14. Kuma idan sun haɗu da wa- 
ɗanda suka yi imani, sukan ce: 
“Mun yi Tmani.” Kuma idan sun 
wofinta zuwa ga shaiɗanunsu, (1) 
sukan ce: “Lalle ne, muna tare da 
ku: Mu masu izgili kawai ne.” 

15. Allah Yana yin izgili <2) gare 
su kuma Yana taimakon su a cikin 
ɓatarsu, suna ɗimuwa. 

16. Waɗannan su ne waɗanda 
suka sayi ɓatajda shiriya, sai fatau- 
cinsu bai yi riba ba, kuma ba su 
kasance masu shiryuwa ba. 

17. Misalinsu <3) shi ne kamar 
misalin wanda ya hura wuta, to, a 
lokacin da ta haskake abin da yake 
gefensa (na abin tsoro), Allah Ya 
tafi da haskensu, kuma Ya bar su a 
cikin duffai, ba su gani. 

18. Kurame, bebaye, makafi, 
saboda haka ba su komowa. 












(1) Kashi na huɗu su ne Yahudawa waɗanda suke sun san gaskiyar annabcin 
Muhammadu da manzancinsa, amma hasada ta hana su su bi shi, suna ƙoƙarin ɓata abin 
da ya zo da shi ta hanyar jefa shibhohi a ciki, domin su kange mutane daga shigarsa. 
Saboda haka aka ce musu shaiɗanu. Duk wanda ya san gaskiya amma kuma ya yi girman 
kai daga binta, to, shi ne shaiɗan, daga aljannu ko daga mutane. 

(2) Allah Yana mayar masu da sakamakon izgilinsu. 

(3) Allah Ya bayyana misalin munafuki da misalai biyu, na farko, kamar mutum a 
cikin duhu, yana kewaye da abubuwan ban tsoro bai sani ba, sai ya hura wuta, ta yi haske 
ya ga abubuwan na ban tsoron sa’an nan wutar ta mutu, ta bar shi a cikin duhu, sai tsoron 
ya hauhawu a kansa. Haka munafuki yake a bayan ya yi iƙrari da Musulunci, a kullum 
yana cikin tsoron abin da za a ce a kansa. Ana sifanta hasken wuta da hasken Tmaninsa. 
Bayan hasken ya tafi, sai ya zama kurma, bebe,makaho, saboda haka ba ya magantuwa. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 1 



t t- jir t 


y ii 


19. Ko kuwa kamar girgije mai 
zuba (1) daga sama, a cikinsa akwai 
duffai da tsawa da walƙiya: Suna 
sanyawar yatsunsu a cikin kunnu- 
wansu daga tsawarwakin, domin 
tsoron mutuwa. Kuma Allah Mai 
kewayewa ne ga kafirai! 

20. Walƙiyar tana yin kusa ta 
fizge gannansu, ko da yaushe ta 
haskaka musu, sai su yi tafiya a 
cikinta, kuma idan ta yi duhu a 
kansu, sai su yi tsaye. Kuma da 
Allah Ya so, sai Ya tafi da jinsu da 
gannansu. Lalle ne Allah a kan 
dukan kome Mai ikon yi ne. 

21. Ya ku mutane! Ku bauta <2) 
wa Ubangijinku, Wanda Ya halicce 
ku, ku da waɗanda suke daga gaba- 
ninku, tsammaninku, ku kare 
kanku! 

22. Wanda Ya sanya muku ƙasa 
shimfiɗa, kuma sama gini, kuma Ya 
saukar da ruwa daga sama, sa’an 
nan Ya fitar da abinci daga ’ya’yan 
itace game da shi, saboda ku. 
Saboda haka_kada ku sanya wa 
Allah wasu kishiyoyi, alhali kuwa 
kuna sane. 

23. Kuma idan kun kasance a 
cikin shakka daga abin da Muka 




(f) 61 








(1) Misali na biyu munafukai suna kamar matafa a cikin jeji da dare, ruwa kuma ya 
same su a cikin duhu, ba su iya motsawa sai da walƙiya, watau ayar da suke so, kuma ga jin 
tsoron tsawa; watau bayanin halayensu a cikin Alƙur’ani, ba su son su ji, har suna sanya 
kanun yatsunsu suna toshe kunnuwansu, domin kada su ji. Ganin ido da basTra da jin 
kunne da na hankali duk ɗaya suke, Allah Yana iya karɓe su ya bar su a cikin dimuwa. 

(2) Bayan ya gama faɗin kasusuwan mutane da sifofinsu, sai kuma ya kira su gaba 
ɗaya zuwa ga bauta Masa, Shi kaɗai. Ma’anar bauta Masa Shi kaɗai, kowa ya ajiye 
al’adarsa, ya koma ga hukuncin Allah kawai; umurni ko hani. Wanda ya bi wani hukunci 
na al’adarsa, ya bar abin da Allah Ya ce, to, shi ya sanya wa Allah kishiya ke nan. 


2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 1 



y i 


Y i jflJt 3jj-i 


sassaukar ga BawanMu, to, ku zo 
da Sura guda daga misalinsa 
(Alƙur’ani). Kuma ku kirawo shai- 
dunku, (1) baicin Allah, idan kun 
kasance masu gaskiya. 

24. To, idan ba ku aikata (kawo 
Sura) ba, to, ba za ku aikata ba. 
Saboda haka ku ji tsoron Wuta 
wadda makamashinta mutane da 
duwatsu ne, an yi tattalinta domin 
kafirai. 

25. Kumakabayardabisharaga 
waɗanda suka yi imani, kuma suka 
aikata ayyuka na ƙwarai, cewa lalle 
ne, suna da gidajen Aljanna, 
ƙoramu na gudana daga ƙarƙa- 
shinsu. Ko da yaushe aka arzuta su 
da abinci daga wasu ’ya’yan itace 
daga gare su, (2) sai su ce: “Wannan 
shi ne aka arzuta mu da shi daga 
gabanin haka.’’ Kuma a je musu da 
shi yana mai kama da juna. Kuma 
suna da, a cikinsu, matan aure masu 
tsarki, kuma su, a cikinsu madaw- 
wama ne. 

26. Lalle ne, Allah ba Ya jin 
kunyar Ya bayyana wani misali, 
kowane iri ne, sauro da abin da 
yake bisa gare _shi. To, amma 
waɗanda suka yi imani, sai su san 
cewa lalle shi ne gaskiya daga 
Ubangijinsu, kuma amma waɗanda 
suka kafirta, sai su ce: “Mene ne 


i-\ S ; ) - jyli 


6 '&jj. ot 


4 $ 


(1) Gumakanku su taimake ku ƙera sura mai kama da Alƙurani wajen fasaha da tsari 
da kawo asirai. An ce wa gumaka shaidu domin suna cewa su ne za su yi musu shaida a 
Ranar Ƙiyama, kuma su cece su, kuma ko da yaushe suna tare da su. 

(2) Gonaki ko gidajen Aljanna. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 1 



> t-jir I 


T 5 j& J' 


Allah Ya yi nufi da wannan a) ya 
zama misali?” Yana ɓatar da wasu 
masu yawa da shi, kuma Yana shir- 
yar da wasu masu yawa da shi, 
kuma ba Ya ɓatarwa da shi face 
fasiƙai. 

27. Waɗanda suke warware 
alkawarin Allah daga bayan ƙulla 
shi, kuma su yanke abin da Allah 
Ya yi umurni da shi a sadar, kuma 
suna ɓarna a cikin ƙasa, waɗannan 
su ne masu hasara. 

28. Yaya kuke kafirta da Allah, 
alhali kuwa kun kasance matattu 
sa’an nan Ya rayar da ku, sa’an nan 
kuma Ya matar da ku, sa’an nan 
kuma Ya raya ku, sa’an nan kuma 
zuwa gare Shi ake mayar da ku? 

29. Shi ne Wanda Ya halitta 
muku abin da ke a cikin ƙasa gaba 
ɗaya, sa’an nan kuma Ya dai- 
daita (2) zuwa sama sa’an nan Ya 
aikata su, sammai bakwai. Kuma 
Shi ga dukan kome Masani ne. 

30. Kuma a lokacin da Ubangi- 
jinka Ya ce ga mala’iku: “Lalle ne, 
Ni Mai sanya wani halifa ne a cikin 
ƙasa,” suka ce: “Ashe, za Ka sanya 
a cikinta, wanda zai yi ɓarna a 
cikinta, kuma ya zubar da jinainai, 
alhali kuwa mu, muna yi Maka 
tasbihi game da gode Maka, 


l j ^ 

zaj J 



jJ$ \ijoj 




9 i 





(1) Misali da kamar matan Aljanna masu tsarki. Ba mata ba ko da sauro ko abin da 
ya fi, ko ya kasa sauro, to, akwai hikima a cikin halittarsa, wadda za ta jawo hankalin mai 
hankali ga imani da Allah sabɓda ita. 

(2) Ya daidaita, watau Ya yi nufi; “sa’an nan” yana amfanar da jeranta aiki ba 
jerantar nufi ba, domin sifofin Allah dukansu, ba fararru ba ne. 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 1 


10 


i *jA- I 


T 3 jA. Jl 3 j 


kuma (1) muna tsarkakewa gare 
Ka” Ya ce: “Lalle ne Ni, Na san 
abin da ba ku sani ba.” 

31. Kuma Ya sanar da Adam 
sunaye dukansu, sa’an nan kuma ya 
gitta su a kan mala’iku, sa’an nan 
Ya ce: “Ku gaya Mini sunayen 
waɗannan, idan kun kasance masu 
gaskiya.” 

32. Suka ce: “Tsarki ya tabbata 
a gare Ka! Babu sani a gare mu face 
abin da Ka sanar da mu, lalle ne 
Kai, Kai ne Masani, Mai hikima.” 

33. Ya ce: “Ya Adam! Ka gaya 
musu sunayensu.” To, a lokacin da 
ya gaya musu sunayensu, (Allah) 
Ya ce: “Ashe, ban ce muku <2) ba, 
lalle Ni, Ina sane da gaibin sammai 
da ƙasa, kuma (Ina sane da) abin da 
kuke bayyanawa da abin da kuka 
kasance kuna ɓoyewa?” 

34. Kuma a ldkacin da Muka ce 
ga mala’iku: “Ku yi sujada ga 
Adam,” sai suka yi sujada, face 
Ibilisa ya ƙi, kuma ya yi girman kai, 
kuma ya kasance daga kafirai. 

35. KumaMukace: “Ya Adam! 
Ka zauna, kai da matarka a Al- 
janna, kuma ku ci daga gare ta, bisa 
wadata, inda kuke so, kuma kada 
ku kusanci wannan itaciya, har ku 
kasance daga azzalumai.” 


JLaS 4 










<ii crjjj cJi\ 

^JajSj 1 xSsj 


(1) Mala’iku sun yi tambaya ne irin ta mai neman ya rinjayi mai jayayya da shi ga 
neman haliftaka a kan ƙasa. Sun san halayen jinn da bunn waɗanda suka fara zama a kan 
ƙasa suka yi ɓarna da zubar da jini. 

(2) Wannan ƙissa ta nuna cewa shugabanci da ilmi ake yin sa, ba da yawan ibada 
wadda mutum yake keɓanta da yin ta ba. Domin an nuna wa mala’iku fifitar Adam a 
kansu da ilmi, ba da ibada ba. Kuma da wannan sifa zai zama Hallfa, ko da Iblis bai fitar 
da shi ba, daga cikin Aljanna, zai fita ta wata hanya domin zartar da hukuncin Allah. 



2.Suratul Bafara 


Juzu’i Na 1 


11 1 «■ 


T 5Jl 


56. Sai Shaiɗan ya talalaɓantar 
da su daga barinta, sai ya fitar da su 
daga abin da suka kasance a ci- 
kinsa. Kuma Muka ce: “Ku sauka, 
sashenku, na maƙiyi ga sashe, kuma 
kuna da, a cikin ƙasa, matabbata da 
jin daɗi zuwa ga wani lokaci.” 

37. Sai Adam ya karɓi wasu kal- 
momi daga Ubangijinsa, saboda 
haka Ya karɓi tuba a kansa. Lalle 
ne Shi, ShT ne Mai karɓar tuba, Mai 
jin ƙai. 

38. Muka ce: “Ku sauka daga 
gare ta gaba ɗaya. To, imma lalle 
shiriya ta je muku daga gare Ni, to, 
wanda ya bi shiriyaTa, to, babu 
tsoro a kansu, kuma ba su yin baƙin 
ciki.” 

39. “Kuma waɗanda suka ka- 
firta, kuma suka ƙaryata game da 
ayoyinMu, waɗannan sfl ne abokan 
Wuta; sfl a cikinta madawwama 
ne.” 

40. Ya Ban! Isra’Tla (1) ! ku tuna 
ni’imaTa, wadda Na ni’imta a 
kanku, kuma ku cika alkawariNa, 
In cika muku da alkawarinku. 
Kuma Ni, ku ji tsoroNa. 

41. Kuma ku yi imani da abin da 
Na saukar, yana mai gaskatawa ga 
abin da yake tare da ku, kuma kada 
ku kasance farkon kafiri game da 




'Jk. 


(1) Bayan kiran mutane gaba ɗaya zuwa ga addinin Musulunci, sai kuma ya keɓance 
Yahudu da kira zuwa ga addinin, domin sun bambanta da sauran kafirai, saboda ilminsu 
ga gaskiyar Musulunci. Ya gabata cewa jama’ar, kashi huɗu ce; muminai, da kafiran 
Larabawan da ba za su musulunta ba, da munafukai da Yahudu. Ya kira Yahudu da Bani 
IsraTla, domin Ya tunatar da su, cewa ana kiransu ne zuwa ga addini irin na ubansu 
Ya’akubu bawan Allah. 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 1 


12 


\ t ji-' 


Y 3 jiJ\ 5j j~> 


shi. Kuma kada ku sayi ’yan kuɗi 
kaɗan da ayoyiNa. Kuma ku ji 
tsoroNa, Nl Kaɗai. 

42. Kuma kada ku lulluɓe gas- 
kiya da ƙarya, kuma ku ɓoye gas- 
kiya, alhali kuwa kuna sane. 

43. Kuma ku tsayar da salla; 
kuma ku bayar da zakka; kuma ku 
yi ruku’i tare da masu yin ruku’i. 

44. Shin, kuna umurnin mutane 
da alheri, kuma ku manta da kanku 
alhali kuwa kuna karatun Littafi? 
Shin, ba za ku hankalta ba? 

45. Kuma ku nemi taimako da 
yin haƙuri, da salla: Kuma lalle ne 
ita, haƙlƙa, mai girma ce face fa a 
kan masu tsoron Allah. 

46. Waɗanda suka tabbata cewa 
lalle ne su masu haɗuwa ne da 
Ubangijinsu, kuma lalle ne su zuwa 
gare Shi masu komawa ne. 

47. Ya Banl Isra’Tla! Ku tuna 
ni’imaTa, wadda Na ni’imta a 
kanku, kuma lalle ne Ni, Na fTfTta 
ku a kan talikai. 

48. Kuma ku ji tsoron wani yini, 
(a cikinsa) rai ba ya wadatar da 
wani rai da kome, kuma ba a karɓar 
ceto daga gare shi, kuma ba a kar- 
ɓar fansa daga gare shi, kuma ba su 
zama ana taimakon su ba. 

49. Kuma a lokacin da Muka 
tsittsirar da ku daga mutanen Fir’au- 
na, suna taya muku mugunyar aza- 
ba, suna yayyanke diyanku maza 
kuma suna rayar da matanku. 
Kuma a cikin wancan akwai jarra- 
bawa mai girma daga Ubangijinku. 












3 






2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 1 


13 




T i jAJl 


50. Kuma a lokacin da Muka 
raba teku saboda ku, sai Muka 
tslrar da ku, kuma Muka nutsar da 
mutanen Fir’auna, alhali kuwa ku, 
kuna kallo. 

51. Kuma a lokacin da Muka yi 
wa’adi ga Musa, dare arba’in, sa’an 
nan kuma kuka riƙi maraƙi daga 
bayansa, alhali ku, kuna masu za- 
lunci (da bauta masa). 

52. Sa’an nan kuma Muka yafe 
muku daga bayan wancan, 
tsammaninku, kuna godewa. 

53. Kuma a lokacin da Muka bai 
wa Musa Littafi da Rarrabewa, 
tsammaninku, kuna shiryuwa. 

54. Kuma a lokacin da Musa ya 
ce ga mutanensa: “Ya mutanena! 
Lalle ne ku, kun zalunci kanku 
game da riƙonku maraƙin, sai ku 
tuba zuwa ga Mahaliccinku, sai ku 
kashe kanku. Wancan ne mafi al- 
heri a gare ku a wurin Mahalic- 
cinku. Sa’an nan Ya karɓi tuba a 
kanku. Lalle ne Shi, Shi ne Mai 
karɓar tuba, Mai jin ƙai.’’ 

55. Kuma a lokacin dajcuka ce: 
“Ya Musa! Ba za mu yi imani ba 
dominka, sai mun ga Allah bayy- 
ane,” saboda haka tsawar nan ta 
kama ku, alhali kuwa kuna kallo. 

56. Sa’an nan kuma Muka tayar 
da ku daga bayan mutuwarku, 
tsammaninku, kuna godewa. 

57. Kuma Muka sanya girgije ya 
yi inuwa a kanku, kuma Muka 
saukar da darɓa da tantabaru a 
kanku: “Ku ci daga masu daɗin 
abin da Muka arzuta ku.” Kuma ba 




0 \ 







)oj:~ - 










C§)oj^k 







\j>lUyaUs’ \jJ jjO 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 1 


14 


y t- 




su zalunce Mu ba, kuma amma 
kansu suka kasance suna zalunta. 

58. Kuma a lokacin da Muka ce: 
“Ku shiga wannan alƙarya. Sa’an 
nan ku ci daga gare ta, inda kuka so, 
bisa wadata, kuma ku shiga ƙofa 
kuna masu tawalu’i, kuma ku ce: 
“Kayar da zunubai” Mu gafarta 
muku laifukanku, kuma za Mu 
ƙara wa masu kyautatawa. 

59. Sai waɗanda suka yi zalunci 
suka sake magana watar wannan da 
aka ce musu, saboda haka Muka 
saukar a kan waɗanda suka yi za- 
lunci da azaba daga sama saboda 
abin da suka kasance suna yi na 
fasiƙanci. 

60. Kuma a lokacin da Musa ya 
nemi shayarwa domin mutanensa, 
Muka ce: “Ka doki dutsen da san- 
darka.” Sai marmaro joma sha 
biyu suka buɓɓuga, haƙiƙa, kowa- 
ɗanne mutane sun san wurin 
shansu. “Ku ci kuma ku sha daga 
arzikin Ubangijinku, kuma kada ku 
yi fasadi, a cikin ƙasa, kuna masu 
ɓarna.” 

61. Kuma a lokacin da kuka ce: 
“Ya Musa! Ba za mu yi haƙuri ba a 
kan abinci guda. Sai ka roƙa mana 
Ubangijinka, Ya fitar mana daga 
abin da ƙasa take tsirarwa daga 
ganyenta, da dumanta, da alka- 
marta, da wakenta, da albasarta.” 
Ya ce: “Kuna neman musanya abin 
da yake mafi ƙasƙanci da wanda 
yake mafi alheri? Ku sauka wani 
bimi (daga cikin birane), domin 
lalle ne, kuna da abin da kuka 
roƙa”. Kuma Muka doka musu 
wulakanci da talauci. Kuma 











1 




A)i\ 


d^CuDj4&\ )_ 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 1 


15 




V ijii I 


suka koma da wani fushi daga Al- 
lah. Wancan saboda lalle ne su, sun 
kasance suna kafirta game da 
ayoyin Allah, kuma suna kashe 
annabawa, ba da hakki ba. Wan- 
can, saboda saɓawarsu ne, kuma 
sun kasance suna ƙetarewar haddi. 

62. Lalle ne waɗanda suka yi 
Tmani, da waɗanda suka tuba (1> , da 
Nasara da Makarkata, wanda ya 
yi Tmani da Allah da kuma Yinin 
Lahira, kuma ya aikata aikin 
ƙwarai, to, suna da ijararsu a wurin 
Ubangijinsu, kuma babu tsoro a 
kansu, kuma ba su zama suna yin 
baƙin ciki ba. 

63. Kuma a lokacin da Muka 
riƙi alkawarinku, kuma Muka 
ɗaukaka dutse bisa gare ku: “Ku 
kama abin da Muka ba ku da ƙarfi. 
Kuma ku ambaci abin da yake a 
cikinsa, tsammaninku, ku kare 
kanku.” 

64. Sa’an nan kuma kuka juya 
daga bayan wancan, to, ba domin 
falalar Allah^ ba a kanku da raha- 
marSa, haƙiƙa, da kun kasance 
daga masu hasara. 

65. Kuma lalle ne, haƙiƙa, kun 
san waɗanda suka ƙetare haddi 
daga gare ku a cikin Asabar, sai 
Muka ce musu: “Ku kasance birai 
ƙasƙantattu.” 




j\_it c. j>$)\ oi 




)J/JZ5\'Mj3~jJ\ 




'JJj 

liai 


(1) Waɗanda suka koma; watau Yahudu, daga maganar Musa, “Mun koma gare 
Ka” Sura ta 7 aya ta 156, kuma Makarkata, jama’a ce daga Larabawa suka karkata daga 
addinin ubanninsu zuwa ga bauta wa mala’iku. A farkon Musulunci suna cewa ga wanda 
ya musulunta, wai ya yi kama da su. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 1 


16 




T 3jiJl 3j_^i 


66. Muka sanya ta (mas’alar) 
azaba, domin abin da yake a gaba 
gare ta, da abin da yake a bayanta, 
kuma wa’azi ga masu taƙawa. 

67. Kuma a lokacin da Musa ya 
ce ga mutanensa: “Lalle ne, Allah 
Y ana umurnin ku da ku yanka wata 
saniya.” Sukace: “Shin, kana riƙon 
mu ne da izgili ?” Ya ce: “Ina neman 
tsari ga Allah da in kasance daga 
jahilai.” 

68. Suka ce: “Ka roƙa mana 
Ubangijinka, Ya bayyana mana, 
mece ce ita?” Ya ce: “Lalle ne Shi, 
Yana cewa: ‘Lalle ne ita saniya ce, 
ba tsofuwa ba, kuma ba budurwa 
ba, tsattsaki ce a tsakanin wancan,’ 
sai ku aikata abin da ake umurnin 
ku.” 

69. Suka ce: “Ka roƙa mana 
Ubangijinka, Ya bayyana mana 
abin da yake launinta.” Ya ce: 
“Lalle ne, Shi, Yana cewa: ‘Ita 
wata saniya ce fatsi, mai tsantsan 
launinta, tana faranta ran masu 
kallo.’” 

70. Suka ce: “Ka roƙa mana 
Ubangijinka, Ya nuna mana abin 
da yake ita, lalle ne shanu suna yi 
mana kama da juna, kuma mu, idan 
Allah Ya so, haƙiƙa, masu shiryuwa 
ne.” 

71. Ya ce: “Lalle ne Shi, Yana 
cewa: ‘Ita wata saniya ce, ba ho- 
rarra ba tana noman ƙasa, kuma ba 
ta shayar da shuka, lafiyayya ce, 
babu wani sofane a cikinta.’” Suka 
ce: “Yanzu ka zo da gaskiya.” Sai 
suka yanka ta, kamar ba za su 
aikata ba. 


0 j 

, ^j* JlJ 'J'tj 

$ J i'Tt . J. t—'i 'C*' ■'T }***•'* t 

AuAiio' JpiiXi 

JSs 

^ jJAje- 









2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 1 


17 


\ ij *rl 


Y 6jA Jl 


72. Kuma a lokacin da kuka yi 
kisan kai, kuka dinga tunkuɗa wa 
juna laifi a cikinsa (1) , kuma Allah 
Mai fitar da abin da kuka kasance 
kuna ɓoyewa ne. 

73. Sai Muka ce: “Ku doke shi 
da wani sashenta.” Kamar wancan 
ne Allah Yake rayar da matattu, 
kuma Ya nuna muku ayoyinSa, 
tsammaninku, kuna hankalta. 

74. Sa’an nan kuma zukatanku, 
suka ƙeƙashe daga bayan wancan. 
Saboda haka suka zama kamar du- 
watsu ko mafi tsanani ga 
ƙeƙashewa. Kuma lalle ne daga 
duwatsu, haƙlƙa, akwai abin da 
maremari suke ɓuɓɓuga daga gare 
shi,^kuma lalle ne daga gare su, 
haƙlƙa, akwai abin da yake tsat- 
tsagewa har ruwa ya fita daga gare 
shi,^kuma lalle ne daga gare su, 
haƙTƙa, akwai abin da yake faɗowa 
domin tsoron Allah, kuma Allah 
bai zama Gafili ba daga barin abin 
da kuke aikatawa. 





D 


1*1« 0 C 3 ' ilj. 

9 ^ & 


(1) Asalin ƙissar, wani mutum ne mai arziki da yawa daga cikin Ban! Isra’ila amma ba 
shi da magaji sai ɗan ɗan’uwansa. Saboda ya yi gado, sai ya kashe shi da dare, ya kuma 
ɗauke shi, ya aza shi a bakin ƙofar wani mutum, a cikinsu. Da safiya ta waye, sai suka tashi 
domin su yi faɗa a tsakanin dangin wanda aka kashe da dangin wanda aka same shi a 
kofarsu, sa’an nan suka haɗa ra’ayi ga su kai ƙara ga Manzon Allah, Musa. Suka isa gare 
shi, suka ba shi labarin. Saiyacemusu: “Lalle ne, Allah Yace: ‘Ku yanke wata saniya.’” 
Da sun yanke kowace irin saniya da sai bukatarsu ta biya musu, amma sai suka yi ta yin 
tambayoyi ana ba su amsa, kuma yana ƙara yi musu wuya, har suka kai ga a sifanta musu 
saniyar yaro mai ɗa’a ga uwarsa wadda aka ce, ba za a sayar musu da ita ba sai da zinariya 
cike da fatarta ko daidai da nauyinta sau goma. Bayan sun saye ta suka yanka ta sai Musa 
ya ce musu, su doki wanda aka kashen nan da wani juzu’i nata. Suka doke shi da ƙashinta 
ko harshenta, sai ya tashi ya ce: “Wani ɗan ɗan’uwana, ya kashe ni.” Sai suka kama 
wanda ya yi kisar suka kashe shi. Tartibin Alƙur’ani ya yi ishara da mas alar tsaurin kan 
Ban!Isra’Tla da hikimar bin umurnin Allah, daTkon tayar da matattu da gaskiyar wahayin 
annabawa, da asiran da Allah Yake sanyawa a cikin wasu abubuwa domin su zama sanadi 
ga aukuwar wasu, da yadda Yake arzuta masu yi Masa ɗa’a, da sauransu, duk a cikin ƙissa 
guda, ba da Ya ambaci tsarin asalinta ba. Tsarki ya tabbata ga Allah. 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 1 


18 


> tjJrl 


t 3 jA Jl 9j y* 


75. '_ Shin fa, kuna tsammanin za 
su }nTmani saboda ku, alhali kuwa, 
haƙiƙa, wata ƙungiya daga gare su 
sun kasance suna jin maganar Al- 
lah, sa’an nan kuma su karkatar da 
ita daga bayan sun gane ta, alhali 
su, suna sane? 

76. Kuma idan_ sun haɗu da 
waɗanda _suka yi Tmani sukan ce: 
“Mun yi imani,” kuma idan sash- 
ensu ya wofinta zuwa ga sashe, 
sukan ce: “Shin, kuna yi musu 
magana da abin da Allah Ya buɗa 
muku ne domin su yi muku hujja da 
shi a wurin Ubangijinku?”Shin fa, 
ba ku hankalta? 

77. Shin, kuma ba su sanin cewa 
lalle ne Allah Yana sanin abin da 
suke ɓoyewa da abin da suke bayya- 
nawa? 


J tj \OjjLlIisW 

/j ojLapU AjO fj* j 


Sjll 


78. Kuma daga cikinsu akwai 
ummiyyai, ba su da sanin Littafi, 
face tatsuniyoyi, kuma su ba kome 
suke yi ba face suna yin zato. 

79. To, bone ya tabbata ga 
waɗanda suke rubuta littafi da 
hannuwansu, sa’an nan kuma su ce 
wannan daga wurin Allah yake, 
domin su sayi kuɗi kaɗan da shi, 
san nan bone ya tabbata a gare su 
daga abin da hannayensu ke rubu- 
tawa, kuma bone ya tabbata a gare 
su daga abin da suke sana’antawa. 

80. Kuma suka ce: “Wuta ba za 
ta shafe mu ba, face ’yan kwanuka 
ƙidayayyu.” Ka ce: “Ashe kun riƙi 
wani alkawari a wurin Allah, sa’an 
nan Allah ba zai saɓa wa alkawa- 
rinSa ba, ko kuwa kuna faɗin abin 
da ba ku sani ba bisa gaAllah?” 


>.A*> 

-il 












\j>j 

JJJyuJWo \Jjyx &\ 

0 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 1 


19 


i (■ ji-i 


Y 3jiJl 3jj_» 


57. Na’am! Wanda ya yi tsiwur- 
wurin rnugun abu, kuma laifinsa ya 
kewaye shi, to, waɗannan su ne 
’yan Wuta, su a cikinta madaw- 
wama ne. 

82. Kuma waɗanda suka yi 
Tmani kuma suka aikata ayyukan 
ƙwarai, waɗannan ’yan Aljanna 
ne, su a cikinta madawwama ne. 

83. Kuma a lokacin da Muka 
karɓi alkawarin Bani Isra’ila u) : 
Kada ku bauta wa kowa face Allah, 
kuma ga mahaifa ku kyautata, da 
mai zumunta da marayu da mata- 
lauta, kuma ku faɗi magana mai 
kyau zuwa ga mutane, kuma ku 
tsayar da salla, kuma ku bayar da 
zakka, sa’an nan kuka juya baya, 
face kaɗan daga gare ku, alhali 
kuwa kuna masu bijirewa. 

84. Kuma a lokacin da Muka 
riƙi alkawarinku; ba za ku zubar da 
jininku ba, kuma ba za ku fitar da 
kanku daga gidajenku ba; sa’an 
nan kuka tabbatar, alhali kuwa 
kuna bayar da shaida (a kanku). 

85. Sa’an nan kuma, ga ku, ya 
waɗannan! Kuna kashe kanku, 
kuma kuna fitar da wani ɓangare 
daga gare ku daga gidajensu, kuna 
taimakon juna a kansu da zunubi 


4_TL_j 










• >, > 


\,jSSy J 




'A 


.V * i M 


’Af.* 

^j iSjjSj 


(1) Tunatar da Banl Isra’Tla alkawurra goma da Allah Ya yi da Musa a cikin Attaura 
a kansu. Na farko, ba za su bauta wa kowa ba face Allah. Na biyu kyautata wa iyaye da 
dangi da marayu da matalauta. Na uku, faɗin magana mai kyau zuwa ga mutane. Na 
huɗu, tsayar da salla. Na biyar, bayar da zakka. Na shida, ba za a kashe rai babu hakki na 
shari’a ba. Na bakwai, ba za a fitar da kowa daga gidansa ba. Na takwas, ba za a taimaki 
azzalumi a kan zaluncinsa ba. Na tara, idan abokan gaba sun kama wani daga cikinsu, su 
yi fansarsa. Na gdma, ɗa’a ga kowane Manzon Allah wanda bai saɓa wa Taurata ba ga 
aƙlda. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 1 


20 




t iji Jl ijj~> 


da zalunci, kuma idan kamammu 
suka je muku, kuna fansarsu, alhali 
kuwa shi fitar da su, abin da aka 
haramta muku ne. Shin fa, kuna 
imani da sashen Littafin ne, kuma 
ku kafirta da sashe? To, mene ne 
sakamakon wanda ke aikata wan- 
can daga gare ku face wulaƙanci (1) 
a cikin rayuwar duniya? Kuma a 
Ranar Kiyama ana mayar da su 
zuwa ga mafi tsananin azaba. 
Kuma Allah bai zama Mai gafala 
ba daga barin abin da kuke 
aikatawa. 

86. Waɗannan su ne waɗanda 
suka sayi rayuwar duniya da 
Lahira, domin haka, ba za a 
sauƙaƙa azaba ba daga kansu, 
kuma su, ba a taimakonsu. 

87. Kuma lalle ne, haƙTƙa, Mun 
bai wa Musa Littafi, kuma Mun 
biyar daga bayansa da wasu man- 
zanni, kuma Muka bai wa Tsa ɗan 
Maryama hujjoji bayyanannu, 
kuma Muka ƙarfafa shi da Ruhi 
mai tsarki. <2) Shin fa, ko da yaushe 
wani manzo ya je muku tare da abin 
da rayukanku ba su so, sai ku kan- 
gara, wani ɓangare kun ƙaryata, 
kuma wani ɓangare kuna kashewa? 

88. Kuma sukace: “Zukatanmu 
suna cikin rufi.” A’a, Allah Ya 
la’ane su, dominjcafircinsu kaɗan 
ƙwarai suke yin Tmani! 


L>o<L$ 









l :— j \ ^ \Jj\l 



tejrtr* S J V==* Sj\J^==K$\ 





(1) Aiki da sashen wasu abubuwa na addini da barin wasu kafirci ne mai wajabta 
wulaƙanci a kan Musulmi. 

(2) Ruhul Ƙuds; watau ran tsarki ko rai mai tsarki, shi ne Jibirilu, amincin Allah ya 
tabbata a gare shi. Ya zauna tare da Isa inda duk yake suna tare. Ayoyin da aka bai wa Tsa 
su ne rayar da matattu da warkar da kutare da makafi da marasa lafiya. Wannan ya sanya 
cewa masu da’awar bin sa suka fito da aikin maristan, watau asibiti. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 1 


21 


t «■jJr' 


T 5 jAJ I ijj~* 


89. Kuma a lokacin da wani Lit- 
tafi daga wurin Allah ya je musu, 
mai gaskatawa ga abin da yake tare 
da su, alhali kuwa sun kasance daga 
gabanin haka suna fatar taimako 0> 
da shi a kan waɗanda suka kafirta. 
To, a lokacin da abin da suka sani 
ya je musu, sai suka kafirta da shi. 
Saboda haka la’anar Allah ta tab- 
bata a kan kafirai. 

90. Tir da abin da suka sayi rayu- 
kansu da shi; watau su kafirta da 
abin da Allah Ya saukar saboda 
zalunci; <2) kada Allah Y a saukar da 
falalarSa a kan wanda Y ake so daga 
bayinSa. Sai suka komo da fushi 
game da wani fushi. Kuma ga kaf- 
irai akwai azaba mai wulaƙan- 
tarwa. 

91. Kuma idan aka ce musu: 
“Ku yiTmani da abin da Allah Ya 
saukar.” Sai su ce: “Munalmani da 
abin da aka saukar a gare mu,” 
kuma suna kafircewa da abin da ke 
bayansa, alhali kuwa, shi ne gas- 
kiyar (da suka sani) mai gaskatawa 
ga abin da yake tare da su (na 
Attaura). Ka ce: “To, don me kuke 
kashe annabawan Allah gabanin 
wannan, idan kun kasance masu 
bayar da gaskiya?” <3) 


«aj - = » : J »jtjk 





) ov-V 




ILj IIj 

JS _ > 4« « t«3\S-i_^* j » i\& 


rJ i.i 


(1) Suna cewa idan Annabin ƙarshen zamaninsa ya zo, za su yaƙi kafiran Larabawa 
da shi. Suna zaton a cikinsu zai ɓullo. Sai ya fito a cikin Larabawan. 

(2) Bisa ga zalunci, watau hasada. Sun yi hasadar Allah Ya saukar da abin da Yake so 
na falalarSa a kan wanda Yake so, shi ne Muhammadu, a cikin Larabawa. 

(3) Waɗannan annabawan da kuka kashe ko kuka ƙaryata a cikinku suke, ku ne aka 
saukar wa da abin da aka ba su, sabɓda haka da’awarku ta cewa kuna imani da abin da 
aka saukar muku ƙarya ce. 



2.Suratul BaJcara 


Juzu’i Na 1 


22 




t 3 ji J' 3j 


92. Kuma lalle ne, haƙTƙa, Musa 
ya zo muku da hujjoji bayyanannu, 
sa’an nan kuka riƙi maraƙi (1> daga 
bayansa, alhali kuwa kuna masu 
zalunci. 





93. Kuma a lokacin da Muka 
riƙi alkawarinku, kuma Muka 
ɗaukaka <2) dutse a bisa gare ku, 
(Muka ce:) “Ku riƙi abin da Muka 
kawo muku da ƙarfl, kuma ku ji.” 
Suka ce: “Mun ji kuma mun ƙi.” 
Kuma aka zuba son maraƙin a cikin 
zukatansu saboda kafircinsu. Ka 
ce: “Tir da abin da imaninku yake 
umumin ku da shi, har idan kun 
kasance masu Tmani!” 

94. Ka ce: “Idan Gidan <3) 
Lahira ya kasance saboda ku, a 
wurin Allah, keɓe ba da sauran 
mutane ba, to, ku yi gurin mutuwa, 
idan kun kasance masu gaskiya.” 

95. Kuma ba za su yi gurinta ba 
har abada, saboda abin da han- 
nayensu, suka gabatar. Kuma Al- 
lah Masani ne ga azzalumai. 

96. Kuma lalle ne, za ka same su 
mafiya kwaɗayin mutane a kan 
rayuwa, kuma su ne mafiya 







c-4 jSLj) jJj 


dSjfZztfp* %j\ 


(1) Riƙo a nan ma’anarsa bauta wa; watau komawa ga maraki da ibada, ku bar 
Allah, bapn Musa ya nuna muku ayoyin Allah, yana ƙara ƙaryata maganarku, ta cewa 
kuna yin imani da abin da aka saukar muku kawai. Da kuna yin Tmani da abin da aka 
saukar muku, da waɗannan abubuwa ba su auku ba daga gare ku. 

(2) A lokacin da aka ba su Taurata sai suka ƙi aiki da ita, sai da aka bambari dutse 
aka ɗaukaka shi sama a kansu, idan ba su yi aiki da ita ba ya faɗa a kansu. Sai suka karɓa, 
sa’an nan daga baya kuma suka warware domin haka Ya ce: “Suka ce: ‘Mun jiya kuma 
mun ƙiya. ,,, Hasali dai Yahudu sun ƙi aiki da Littafinsu, Attaura. 

(3) Ya shiga bayanin ruɗuwar Yahudu, da alfahari da iyaye, ya sanya su har suka gina 
ransu, cewa su ne mafifitan mutane a wurin Allah. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 1 


23 


^ i 


T o jiJt 


kwaɗayin rayuwa daga waɗanda 
suka yi shirka. Ɗayansu yana son 
da za a rayar da shi shekara dubu, 
kuma ba ya zama mai nisantar da 
shi daga azaba domin an rayar da 
shi. Kuma Allah, Mai gani ne ga 
abin da suke aikatawa. 

97. Ka ce: Wanda ya (1) kasance 
maƙiyi ga Jibirilu, to, lalle ne shi ya 
saukar da shi a kan zuciyarka da 
izinin Allah, yana mai gaskatawa ga 
abin da yake gaba gare shi, kuma da 
shiriya da bishara ga muminai. 

98. Wanda ya kasance maƙiyi ga 
Allah da mala’ikunSa da manzan- 
ninSa, da Jibirila da Mika’ila, to, 
lalle ne, Allah Maƙiyi ne ga kafirai. 

99. Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun 
saukar, zuwa gare ka, ayoyi bay- 
yanannu, kuma ba wanda yake ka- 
firta da su face fasiƙai <2) . 

100. Shin, kuma a ko da yaushe 
suka ƙulla wani alkawari, sai_wani 
ɓangare daga gare su ya yi jifa da 
shi? A’a, mafi yawansu ba su yin 
Tmani. 

101. Kuma a lokacin da wani 
manzo (Muhammadu) daga wurin 
Allah ya je musu, mai gaskatawa ga 
abin da yake tare da su, sai wani 
ɓangare daga waɗanda aka bai wa 



® 






% r j>jp-L+ ^' Sl 



3 




(1) Mai ƙin gaskiya kullum yana neman dalilin da zai kama ya zama wani uzuri a gare 
shi wajen ƙin aiki da gaskiyar. Yahudu suna cewa ba su son Jibirila domin shi ne ake 
aikowa da azaba, ya halakar da Adawa da Samudawa da mutanen Luɗu, suna nufin su ƙi 
abin da ya kawo wa Annabi na Alƙur’ani. 

(2) Wannan aya tana umurnin bin Alƙur’ani da aiki da shi kamar yadda ayoyin da ke 
bin ta suke hana barin aiki da shi domin a koma ga son zuciya kamar sihiri da surkulle 
waɗanda yake bin su kafirci ne. 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 1 


24 


S t jir t 


T 5 jA Jl 


Littafl, suka yar da Littafin 
(Alƙur’anin) Allah a bayan baya- 
nsu, kamar dai su ba su sani ba. 

102. Kuma suka bi abin da 
Shaiɗanu (1) ke karantawa a kan 
mulkin Sulaimanu, kuma Sulai- 
manu bai yi kafirci ba, kuma Shai- 
ɗanun, su ne suka yi kaflrci, suna 
karantar da mutane sihiri da abin 
da aka saukar da shi a kan 
mala’iku biyu a Babila, Haruta da 
Maruta. Kuma ba su sanar da kowa 
ba face sun ce: “Mu fitina kawai 
ne, sabɓda haka kada ka kafirta.” 
Suna neman ilmin abin da suke 
rarrabewa tsakanin mutum da ma- 
tarsa da shi daga gare su. Kuma su 
(masu yin sihirin) ba su zama masu 
cutar da kowa da shi ba, face da 
iznin Allah. Kuma suna neman il- 
min abin da yake cutar da su, kuma 
ba ^a amfaninsu. Kuma lalle ne, 
haƙiƙa, sun sani, tabbas, wanda ya 



'\jjt^s=> 

\2j cjJj cjj^i j> 



jjLS U kJjJJ j2\JXs-x^j 
zXjjX\j> J^Jj Jj-Cri ^ 


(1) Shaiɗan shi ne dukan wanda ya san gaskiya kuma ya (ci yin aiki da ita, mutum ne 
ko aljani. Saboda haka a nan ana nufln miyagun malamai masu ɗauke mutane daga abin 
da Allah Ya saukar musu na addini zuwa ga abin da suke so domin su cuce su. Hanyar 
ɗauke mutane daga addinin gaskiya ita ce a wajen jingina magana ga wani mutum salihi 
wanda aka yarda da shi a bayan ya mutu kamar Sulaimanu, ko kuma a jingina ta ga wanda 
ba za a iya tambayarsa ba kamar mala’iku. A wannan aya an jingina asalin sihiri ga 
Sulaimanu aka ce da sihiri ya kai ga mulkinsa, kuma aka ce asalin sihirin nan ilmi ne daga 
Allah Ya saukar da shi ta kan wasu mala’iku biyu waɗanda suke a garin da ake ce wa 
Babila a ƙasar Iraƙ, ana kiransu Haruta da Maruta waɗanda suke, kafln su gaya wa mai 
neman ilmin sihirin daga gare su abin da yake so, sai sun yi masa gargadi da cewa: “Ƙada 
ka yi kafirci,” sa’an nan su gaya masa abin da suke iya raba miji da mata da shi na sihiri. 
To, Allah Ya farkar da mu cewa Sulaimanu bai yi sihiri ba, domin yin sihiri kafirci ne. Su 
malaman masu fadin haka, su ne suka yi kafirci. Mai aiki da sihiri bai cutarkowasai da 
iznin Allah. Neman saninsa cuta ne, babu wani amfani. 




2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 1 


25 


t t-ji rl 


Y 5 yd\ 


saye shi, ba ya da wani rabo a cikin 
Lahira. Ƙuma tir da abin da suka 
sayar da rayukansu da shi, da sun 
kasance suna sani. 

103. Kuma da lalle ne su, sun yi 
Tmani, kuma sun yi taƙawa, haƙiƙa, 
da sakamako daga wurin Allah shi 
ne mafi alheri, da sun kasance suna 
sani. 

104. Ya ku waɗanda suka yi 
imani! Kada ku ce: ‘Ra’ina’, a) 
kuma ku ce: ‘Jinkirta mana ’, kuma 
ku saurara. Kuma kafirai suna da 
azaba mai raɗadi. 

105. Waɗanda suka kafirta daga 
Ma’abuta Littafi, ba su son a 
saukar da wani alheri a kanku daga 
Ubangijinku, kuma mushirikai ma 
ba su so. Kuma Allah Yana keɓan- 
cewar wanda Yake so da raha- 
marSa. Kuma Allah Ma’abucin 
falala mai girma ne. 

106. Abin da Muka shafe <2) 
daga aya, ko kuwa Muka jinkirtar 
da ita, za Mu zo da mafi alheri daga 
gare ta ko kuwa misalinta. Ashe, ba 
ka sani ba, cewa lallene, Allah a kan 
dukkan kome Mai ikon yi ne? 

107. Shin, ba ka sani ba, cewa 
lalle ne Allah, ShT ne da mulkin 




'JjJ jj 


£3 J 



j^Ob lyi * 




(1) “Ra’ina” magana ce mai ma’ana iri biyu; ta yabo da ta zagi. Ta farko ita ce a 
lokacin da Annabi ke karantar da Sahabbansa, sai su ce ‘ra’ina’ watau dakata mana har 
mu gane wannan; ta biyu ita ce ‘ra’ina!’watau ya ruɓaɓɓe! To, idan Sahabbai sun ce 
‘ra’ina’ suna nufin ma’anar farko, sai Yahudu da mushirikai su juya musu magana da 
ma’ana ta biyu. 

(2) Wannan aya da abin da yake a bayanta suna korewar shubuhatu watau rikice- 
rikicen addini da maƙiyan addini suke sanyawa a cikinsa, domin su sanya Musulmi a cikin 
shakka da ruɗu. 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 1 


26 


\ «■ ji-' 


V i Jl Jl ijj^i 


sammai da lcasa, kuma ba ku da, 
baicin Allah, wani majiɓinci, kuma 
ba ku da wani mataimaki? 

108. Ko kuna nufin ku tambayi 
Manzonku, kamar yadda aka tam- 
bayi Musa a gabanin haka? Kuma 
wanda ya musanya kafirci dalmani, 
to, lalle ne ya ɓace tsakar hanya. 

109. Masu yawa daga Ma’abuta 
Littafi suna gu'rin da sun mayar da 
ku, daga bayan Tmaninku, kafirai, 
saboda hasada daga wurin rayu- 
kansu, daga bayan gaskiya ta bayy- 
ana a gare su. To, ku yafe, kuma ku 
kau da kai, sai Allah Ya zo da 
umurninSa. Lalle ne Allah, a kan 
dukkan kome Mai ikon yi ne. 

110. Kuma ku tsayar da salla, 
kuma ku bayar da zakka. Kuma 
abin da kuka gabatar domin kanku 
daga alheri, za ku same shi a wurin 
Allah. Lalle ne Allah, ga abin da 
kuke aikatawa Mai gani ne. 

111. Kuma suka ce: “Babu mai 
shiga Aljanna face waɗanda suka 
zama Yahudu ko Nasara.” 
Waɗancan tatsuniyoyinsu ne. Ka 
ce: “Ku kawo dalilinku, idan kun 
kasance masu gaskiya.” 

112. Na’am! Wanda ya sallama 
fuskarsa ga Allah, alhali kuwa yana 
mai kyautatawa, to, yana da ijarar- 
sa, a wurin Ubangijinsa, kuma babu 
tsoro a kansu, kuma ba su zama 
suna baƙin ciki ba. 

113. Kuma Yahudawa suka ce: 
“Nasara ba su zamana a kan kome 
ba,” kuma Nasara suka ce: “Yahu- 
dawa ba su zamana a kan kome 







(§) 

{j Kaj 


4jLs \ J 

jJJ 





2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 1 


27 


i «■ ji-' 


T iyLS\ 


ba,” (1) 2 3 alhali kuwa su, suna karatun 
Littafi. Kamar wancan ne waɗanda 
ba su sani ba suka faɗa, kamar 
maganarsu, saboda haka Allah ne 
ke yin hukunci a tsakaninsu a 
Ranar Ƙiyama, a cikin abin da suka 
kasance suna saɓa wa juna a 
cikinsa. 

114. Kuma wane ne mafi za- 
lunci <2) daga wanda ya hana masal- 
latan Allah, domin kada a ambaci 
sunanSa a cikinsu, sai kuma ya yi 
aiki ga rushe su? Waɗannan ba ya 
kasancewa a gare su su shige su face 
suna masu tsoro. Suna da, a cikin 
duniya, wani wulaƙanci, kuma suna 
da, a cikin Lahira, azaba mai girma. 

115. Kuma Allah ɗai yake da 
gabas da yamma, saboda haka, 
inda duk aka juyar da ku, to, a can 
fuskar Allah take. Lalle ne, Allah 
Mawadaci ne, Mai ilmi. 

116. Kuma suka ce: “Allah Ya 
riƙi <3) ɗa.” Tsarki ya tabbata a gare 
Shi! A’a, Shi ne da abin da yake a 




\\J_J-Zj oi*4^ 






(1) Mai gaskiya idan marasa gaskiya sun taru suna faɗa da shi, to, rashin jituwar 
tsakaninsu zai sanya Allah Ya kange shi daga sharrinsu, su duka, kamar husumar da ke 
tsakanin Yahudu da Nasara da kuma tsakanin su^mushirikai, su duka masu yaƙi da 
Musulmi ne kuma masu saɓa wa juna ne wajen aƙldojinsu. 

(2) Misalin saɓani tsakaninsu; Nasara suka taimaki Bukht Nassara ga ɓata masal- 
lacin Baitil Maƙdis da jefa mushe da shara a ciki, domin ƙin Yahudu. Wannan ƙiyayya ta 
bayyana har a cikin takardar alkawari a tsakanin Nasara da Halifa Umar bn Khattab suka 
ce kada ya bar Yahudu su shiga Baitil Maƙdis. Saboda haka idan wasu sun hana ku isa ga 
masallacinku ko kuma suka juyar da ku daga Alƙibla, to, kada ku ji kome, sun yi irin aikin 
danginsu. Gabas da yamma na Allah ɗai ne, duk inda aka juyar da ku, to, a can yardar 
Allah take. A ldkacin Musulmi na dubin baitil Maƙdis ga salla a bayan hijira daga Makka, 
ba su son haka. 

(3) Misali na biyu Yahudu na cewa Uzairu ɗan Allah, kuma Nasara suna cewa Tsa 
ɗan Allah, Larabawa na cewa mala’iku ’ya’yan Allah. Wannan zai hana su jituwa har 
adawarsu ga Musulmi ta yi tasiri. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 1 


28 


i tjA-i 


T i JlS\ Ojj~> 


cikin sammai da ƙasa, dukansu, a 
gare Shi, masu ƙanƙan da kai ne. 

117. Mai kyautata halittar sam- 
mai da ƙasa, kuma idan Ya hu- 
kunta wani al’amari, sai kawai Ya 
ce masa: “Kasance,” sai ya yi ta 
kasancewa. 

118. Kuma waɗanda ba su da 
sani suka ce: “Don me Allah ba Ya 
yi mana magana, ko wata aya ta zo 
mana?” a) Kamar wancan ne 
waɗanda suke a gabaninsu suka 
faɗa, kamar maganarsu. Zukatansu 
sun yi kama da juna. Lalle ne, Mun 
bayyana ayoyi ga mutane masu yin 
yaƙini. 

119. Lalle ne, Mun aike ka da 
gaskiya, kana mai bayar da bishara, 
kuma mai gargadi, kuma ba za a 
tambaye ka ba, game da abokan 
Wuta. 

120. Kuma Yahudu ba za su 
yarda da kome daga gare ka ba, 
kumaNasarabaza su yardaba, sai 
ka bi irin aƙTdarsu. Ka ce: “Lalle 
ne, shiriyar Allah ita ce shiriya.” 
Kuma lalle ne, idan ka bi son zuci- 
yoyinsu a bayan abin da ya zo maka 
na ilmi, ba ka da, daga Allah, wani 
majiɓinci, kuma babu wani matai- 
maki. 

121. Waɗanda Muka bai wa Lit- 
tafi suna karatunsa a kan hakkin 
karatunsa, waɗannan suna Tmani 
da shi (Alƙur’ani). Kuma wanda ya 
kafirta da shi, to, waɗannan su ne 
masu hasara. 
















(1) Misali ne ga irin rikicin mushirikai ga addini kuma da yadda suka yi kama da 
Yahudu, waɗanda suka ce wa Musa: “Ka nuna mana Allah bayyane.” 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 1 


29 


^ tjJrl 


T \ oj 


722. Ya Bani Isra’ila! Ku (1) tuna 
ni’imaTa wadda Na ni’imtar da jta 
a kanku, kuma lalle ne Ni, Na fifTta 
ku a kan talikai. 

123. Ku ji tsoron wani yini, (a 
cikinsa) wani rai ba ya tunkuɗe wa 
wani rai kome, kuma ba a karɓar 
fansa daga gare shi, kuma wani 
ceto ba ya amfanin sa, kuma ba su 
zama ana taimakon su ba. 

124. Kuma a lokacin da Ubangi- 
jin IbrahTm Ya jarrabe shi da wasu 
kalmomi, sai ya cika su. Ya ce: 
“Lalle ne Nl, Mai sanya ka shugaba 
domin mutane ne.” Ya ce: “Kuma 
daga zuriyata.” Ya ce: “Alka- 
wanNa ba zai samu azzalumai 
ba.” 

125. Kuma a lokacin da Muka 
sanya Ɗakin ya zama makoma ga 
mutane, da aminci, kuma ku riƙi 
wurin salla daga Maƙami Ibrahim, 
kuma Muka yi alkawari zuwa ga 
IbrahTm, da Isma’ila da cewa: 
“Ku tsarkake ƊakiNa domin 
masu ɗawafi da masu lizimta da 
masu ruku’i, masu sujada.” 

126. Kuma a lokacin da IbrahTm 
ya ce: “Ya UbangijTna! Ka sanya 
wannan gari amintacce, Ka arzuta 
mutanensa,_daga ’ya’yan itacen, 
wanda ya yiTmani, daga gare su, da 
Allah da Ranar Lahira.” Allah Ya 
ce: “Wanda ya kafirta ma Ina jiyar 








AyJj ->■ 

5 i^s li 


(1) Kira na ƙarshe zuwa ga Yahudu domin shiga Musulunci. An biyar da gargaɗi gare 
su da tunatar da su cewa wannan addinin fa, shi ne addinin kakansu Ibrahim, domin kada 
su fanɗare daga addinin ubanninsu na ƙwarai. Kuma suna da labarin ginin 'Dakin Ka’aba 
da addu’ar da Ibrahim ya yi a lokacin, wadda ta ƙunsa zuwan annabi daga cikin zuriyar 
Isama’ila a Makka, watau Farana. 



2.Suratul Baicara 


Juzu’i Na 1 


30 


\ t ji-' 


Y 5 jA Jl 3j yA 


da shi daɗi kaɗan, sa’an nan kuma 
Ina tilasta shi zuwa ga azabar Wuta. 
Kuma makomar, ta munana.” 

127. Kuma a lokacin da IbrahTm 
yake ɗaukaka harsashin gini ga 
Ɗakin, da Isma’ila (suna cewa:) 
“Ya Ubangijinmu! Ka karɓa daga 
gare mu, lalle ne Kai, Kai ne Mai ji, 
Mai sani. 

128. “Ya Ubangijinmu! Ka 
sanya mu, mu biyu, waɗanda suka 
sallama (al’amari) gare Ka, kuma 
daga zuriyarmu (Ka sanya) 
al’umma mai sallamawa zuwa gare 
Ka, kuma Ka nuna mana wuraren 
ibadar hajjinmu, kuma Ka karɓi 
tuba a kanmu. Lalle ne Kai, Kai ne 
Mai karɓar tuba, Mai rahama. 

129. “Ya Ubangijinmu! Ka 
aiko, a cikinsu, wani manzo (1) daga 
gare su, yana karanta musu ayo- 
yinKa, kuma yana karantar da su 
Littafin (2) da hikimar, kuma yana 
tsarkake su. Lalle ne Kai, Kai ne 
Mabuwayi Mai hikima.” 

130. Kuma wane ne yake gudu 
daga aƙidar IbrahTm, face wanda ya 
jahilta ga ransa? Kuma lalle ne, 
haƙiƙa, Mun zaɓe shi, a cikin 
duniya, kuma lalle ne shi, a cikin 
Lahira, haƙiƙa, yana daga salihai. 

131. A lokacin da Ubangijinsa 
Ya ce masa: “Ka sallama,” ya ce: 
“Na sallama ga Ubangijin tali- 
kai.” 






tjij \Sp 






0cJJ\ j\i 


(1) Addu’ar, an karɓa, ta aiko Muhammadu, tslra da aminci su tabbata a gare shi. 

(2) Littafin — ya bayyana cewa Alƙur’ani ne, domin babu wani, sai shi. Hikima kuwa 
ita ce shari’un da ke a cikinsa. Ya tsarkake su daga dauɗar shirki idan sun bl shi. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 1 


31 




T 3 J3\ 


/52. Kuma Ibrahim ya yi wasi- 
yya da ita ga ɗiyansa, kuma Ya’ 
aƙubu (ya yi wasiyya, suka ce:) “Ya 
ɗiyana! Lalle ne, Allah Ya zaɓa 
muku addini, don haka, kada ku 
mutu, lalle, face kuna Musulmi.” 

133. Ko kun (1) kasance halarce a 
lokacin da mutuwa ta halarci Ya’a- 
ƙubu, a lokacin da ya ce wa 
ɗiyansa: “Mene ne za ku bauta wa 
daga bayana?” Suka ce: “Muna 
bauta wa Abin bautawarka kuma 
Abin bautawar ubanninka Ibrahim 
da Isma’Tla da Is’haƙa, Ubangiji 
Guda, kuma mu a gare Shi masu 
sallamawa ne.” 

134. Waccan, wata al’umma ce, 
ta riga ta shige, tana da abin da ta 
sana’anta, kuma kuna da abin da 
kuka sana’anta. Kuma ba za a tam- 
baye ku ba daga abin da suka ka- 
sance suna aikatawa. 

135. Kuma suka ce: “Ku ka- 
sance <2) Yahudawa ko Nasara, kwa 
shiryu.” Ka ce: “A’a, aƙidar 
IbrahTm dai, mai karkata zuwa ga 
gaskiya, kuma bai kasance daga 
masu shirki ba.” 

136. Ku (3) ce: “Mun yi imani da 
Allah, da abin da aka saukar zuwa 
gare mu, da abin da aka saukar 






^45 


a. 

»5® $ ^ ^ ^ _ -Z ^ j o j j o J ^ 



0 






(1) Lamlrin Yahudawan Madina ne na zamanin Annabi, waɗanda ake kira zuwa ga 
Musulunci ana tunatar da su abin da kakansu Isra’ila ya yi wasiyya da shi zuwa ga ɗiyansa, 
kafin ya mutu; watau wannan aƙida da ake kiran su yanzu zuwa gare ta. 

(2) Yahudu suka ce: “Ku kasance Yahudawa ku shiryu,” Nasara suka ce: “Ku 
kasance Nasara ku shiryu”. Allah Ya nuna addinin Yahudu da na Nasara ya saɓa wa abin 
da suke yi, su duka biyu, kuma ya Saba wa na mushirikai. 

(3) Musulmi ake yi wa umurni. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 1 


32 


) i jU 


Y Jl 


zuwa ga IbrahTm da Isma’Tla da 
Is’haƙa da Ya’aƙubu da jTkoki, da 
abin da aka bai wa Musa da Tsa, da 
abin da aka bai wa annabawa daga 
Ubangijinsu, ba mu rarrabewa a 
tsakanin kowa daga gare su, kuma 
mu, a gare Shi, masu sallamawa 
ne. 

137. To, idan sun yiTmani (1) da 
misalin abin da kuka yi imani da 
shi, to, lalle .ne sun shiryu, kuma 
idan sun juya baya, to, suna a cikin 
saɓani kawai, saboda haka, Allah 
zai isar maka a gare su, kuma ShT ne 
Mai ji, Masani. 

138. Rinin Allah! Kuma wane ne 
mafi kyau ga rini daga Allah? 
Kuma mu, a gare Shi, masu baut- 
awa ne. 

139. Ka ce: Shin kuna jayayyar 
hujja ne da mu a cikin afamarin 
Allah, alhali kuwa Shi ne Ubangi- 
jinmu kuma Ubangijinku, kuma 
muna da ayyukanmu, kuma kuna 
da ayyukanku, kuma mu, a gare 
Shi, masu tsarkakewa ne? 

140. Ko kuna^cewa: Lalle ne, 
Ibrahim da Isma’ila da Is’haƙa da 
Ya’aƙubu da Jikoki, sun kasance 
Yahudawa ko kuwa Nasara? Ka 
ce: Shin, kii ne kuke mafi sani, ko 
Allah? Kuma wane ne ya zama 
mafi zalunci daga wanda ya ɓoye 
shaida a wurinsa daga Allah? 
Kuma Allah bai zama Mai gafala 
ba daga abin da kuke aikatawa! 


Xaj 3eClH\j 

irt JjjrJ V 3j\ UJ 









\y \j ^Jyuoj j>zZi \j 
j o xs^ o i_fj 


(1) Imani irin na Musulmi shi ne rinin Allah watau baptisma. 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 2 


33 


Y tjJrl 


Y 3jiJ' bjj-- 


747. Waccan, wata aPumma ce, 
ta riga ta shige, suna da abin da 
suka sana’anta, kuma kuna da abin 
da kuka sana’anta, kuma ba a tam- 
bayar ku daga abin da suka kas- 
ance suna aikatawa. 

142. Wawaye daga mutane za su 
ce: Mene ne ya juyar da su daga 
alƙiblarsu wadda suka kasance a 
kanta? Ka ce: Allah Ɗai ne Yake 
da gabas da yamma, Yana shiryar 
da wanda Yake so zuwa ga hanya 
madaidaiciya. 

143. Kuma kamar wancan, 
Muka sanya ku al’umma matsa- 
kaiciya (1> domin ku kasance masu 
bayar da shaida a kan mutane. 
Kuma Manzo ya kasance mai 
shaida a kanku. Kuma ba Mu 
sanya Alƙibla <2) wadda ka kasance 
a kanta ba, face domin Mu san 
wanda yake biyar Manzo daga 
wanda yake juyawa a kan duga- 
dugansa. Kuma lalle ne, ta kas- 
ance, haƙiƙa, mai girma, sai a kan 
waɗanda Allah Ya shiryar. Kuma 
ba ^a yiwuwa ga Allah Ya tozartar 
da imaninku. <3) Lalle ne, Allah, ga 
mutane, haƙiƙa, Mai tausayi ne, 
Mai jin ƙai. 








i£xjb \ 



(1) Adilai, ko matsakaita ga kome, babu zurewa, babu kasawa ga addini da rayuwa 
da sauran imramaloli duka. 

(2) A lokacin da Annabi ya yi hijira zuwa Madlna, alhali a cikin mutanenta akwai 
Yahudu Allah Ya umurce shi da ya fuskanci Baitil Maƙdis. Sai Yahudu suka ji daɗi. Sai 
Manzon Allah ya fuskance ta wata goma sha wani abu kuma Manzon Allah ya kasance 
yana son Alƙiblar Ibrahlm kamar yadda ya gabata ga aya ta 115. Kuma ya kasance yana 
addu’a yana dubi zuwa ga sama, har Allah Ya saukar da hukuncin juyawa zuwa gare ta. 

(3) Imaninku watau sallarku da kuka yi wajen Baitil Maƙdis, domin kun yi ta ne a 
kan umurnin Allah da Imani da Shi. 



2.Suratul Bafara 


Juzu’i Na2 


34 


Y 


Y 0j y-t 


144. Lalle ne, Muna ganin jujju- 
yawar fuskarka a cikin sama. To, 
lalle ne, Mu juyar da kai ga Alƙibla 
wadda kake yarda da ita. Sai ka 
juyar da fuskarka wajen Masallaci 
Tsararre, kuma inda duk kuka kas- 
ance, to, ku juyar da fuskokinku 
jiharsa. Kuma lalle ne waɗanda 
aka bai wa Littafi, hakika, su, suna 
sanin lalle ne, shT ne gaskiya daga 
Ubangijinka. Kuma Allah bai 
zama Mai gafala ba daga abin da 
suke aikatawa. 

145. Kuma hakika, idan ka je 
wa waɗanda aka bai wa Littafi da 
dukan aya, ba za su bi Alkiblarka 
ba, kuma kai ba ka zama mai bin 
Alƙiblarsu ba, kuma sashensu ba 
mai bin Alƙiblar (1) sashe ba ne. 
Kuma hakika, idan ka bi son zuci- 
yoyinsu daga bayan abin da ya zo 
maka da^a ilmi, lalle ne kai, sa’an 
nan, haƙika, azzalumi kake. 

146. Waɗanda Muka ba su Lit- 
tafi, suna saninsa kamar yadda 
suke sanin cfiyansu. Kuma lalle ne 
wani ɓangare daga gare su, hakika, 
suna ɓoyewar gaskiya alhali kuwa 
su, suna sane. 




\yj\ 5 




j£^£z£=^\Jj^£y^\cJ5\ {j&j 


l)Lj 


(1) Alƙiblar Yahudu ita ce falalen dutsen da ke Baitil Makdis. Kuma ita ce Alkiblar 
Nasara a zamanin Isa. A bayansa Alkiblarsu ta kdma ga mafitar rana. da ƙagensu saboda 
St. Paul ko Bulis el Kissi, ya ce musu bayan an ɗauke Tsa cewa: “Na haɗu da Tsa ya ce mini 
laile ne rana tauraro ne wanda yake ina son sa. Yana kai gaisuwata a cikin kowane yini 
sabɓda haka ka umurci mutanena, su fuskanta zuwa gare ta.” Da haka ya karkatar da su 
daga alƙiblarsu. Kuma ina zaton haka abin yake ga girmamawar Lahadi maimakon 
Asabar domin Rumawa, rana suke bauta wa a ranar Lahadi, wannan kuwa shi ne ma’anar 
“Sunday” da Turancin, watau ‘yinin rana.’ 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 2 


35 


ttjJrl 


X 4 ^iJl 4jj_J 


747. Gaskiya daga Ubangi- 
jirika (1> take, saboda haka; lalle 
kada ka kasance daga masu shakka. 

148. Kuma kowane ɓangare 
yana da alƙibla wadda yake shi mai 
fuskantar ta ne. Sai ku yi tsere 
zuwa ga ayyukan alheri, inda kuka 
kasance duka, Allah zai zo da ku 
gaba ɗaya. Lalle ne Allah, a kan 
kome, Mai Tkon yi ne. 

149. Kuma daga inda ka fita, to, 
sai ka juyar da fuskarka a wajen 
Masallaci Tsararre, kuma lalle, 
tabbas, shi ne gaskiya daga 
Ubangijinka. Kuma Allah bai 
zama Mai gafala ba daga abin da 
kuke aikatawa. 

150. Kuma daga inda ka flta, to, 
ka juyar da fuskarka a wajen Ma- 
sallaci Tsararre, kuma inda kuke 
duka, to, ku juyar da fuskokinku a 
wajensa, domin kada wata hujja ta 
kasance ga mutane a kanku, face 
waɗanda suka yi zalunci daga gare 
su. Saboda haica kada ku ji tsor- 
onsu, kuma ku ji tsoroNa, kuma 
domin In cika ni’imaTa a kanku, 
kuma tsammaninku za ku shiryu. 

151. Kamar 1 (2) yadda Muka aika 
Manzo a cikinku, daga gare ku, 







0 










(1) Juyawar alƙibla abu ne na gaskiya daga Allah domin rarrashin wanda Allah bai yi 
nufi da tslrarsa ba ya ƙare. Bayan rarrashi sai yankewa, wannan shi ne matakin farko da 
Musulmi suka fara tsiraita da shi daga maƙiyansu bayyane. Yanzu kuma Musulmi sun 
zama dabam. 

(2) Juyar da alƙibla da yankewa daga dukan kafirai da hani daga tsoronsu, kuma 
Allah Ya farkar da Musulmi ga ni’imomin da Ya yi musu game da aiko Annabi daga gare 
su, zuwa gare su, a cikinsu, domin ya tsarkake su, bayyane da ɓoye, daga dukan ƙurar 
kafirci. Wannan ya nuna cewa sai an yi rarrashin mutane wajen kira zuwa ga addini da 
kowace hanya mai yiwuwa. Bayan haka a yanke wa wanda ya ƙi bin gaskiya bayyane, 
kuma kada a ji tsoronsa. Kuma aka umurce su da fuskanta zuwa ga Allah kawai da tunawa 
gare Shi da godiya, da nisantar kafirci. 



2.Suratul Baicara 


Juzu’i Na 2 


36 


T f-jir\ 


Y oo jj— . 


yana karanta ayoyinMu a gare ku 
kuma yana tsarkake ku, kuma 
yana sanar da ku Littafi da hikima, 
kuma yana sanar da ku abin da ba 
ku kasance kuna sani ba. 

152. Sabodahaka ku tuna Ni, In 
tuna ku, kuma ku yi godiya gare 
Ni, kuma kada ku butulce Mini. 

153. Ya ku waɗanda U) suka yi 
imani! Ku nemi taimako da haƙuri 
da salla. Lalle ne, Allah na tare 
da masu hakuri. 

154. Kada ku ce ga waɗanda <2) 
ake kashewa a cikin hanyar Allah: 
“Matattu ne.” A’a, rayayyu ne, 
kuma amma ba ku sansancewa. 

155. Kuma lalle ne, Muna jar- 
rabar ku da wani abu daga tsoro da 
yunwa da naƙasa daga dukiya da 
rayuka da ’ya’yan itace. Kuma ka 
yi bishara ga masu hakuri. 

156. Waɗanda suke idan wata 
masifa ta same su, sai su ce: “Lalle 
ne mu ga Allah muke, kuma lalle ne 
mu, zuwa gare Shi, masu komawa 
ne”. 

157. Waɗannan akwai albarku a 
kansu daga Ubangijinsu da wata 
rahama. Kuma waɗannan su ne 
shiryayyu. 

158. Lalle ne Safa da Marwa <3) 






SjS==Sj 

(g>5 


£ 

o 






(1) Magana kuma ta fuskanta zuwa ga muminai kawai domin a shirya zamansu. 

(2) Wanda ya tsiraita da kansa, to, maƙiyinsa ba zai bar shi ba, saboda haka an fara 
kulla zukatan muminai ga tarbon wahalar tsiraita da dogara ga kai, bayan Allah. 

(3) Afumma ba ta haɗuwa sai an wanke ta daga aFadun Jahiliyya, har dai waɗanda 
suka haɗu da ibada, saboda haka aka fara da Safa da Marwa, ddmin a ije cewa ɗawafi a 
tsakaninsu aikin Jahiliyya ne, su suna cikin ayyukan ibada da Allah Ya shar’anta, kuma 
ɗawafin mutane da sa’ayi a kansu da tsakaninsu duka daidai suke, Bakuraishe da Balarabe 
da Ajama duka daidai suke. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


37 


Y tji-t 




suna daga wuraren iJbadar Allah, 
to, wanda ya yi hajin TDaki ko 
kuwa ya yi Umra, to, babu laifi a 
kansa ga ya yi ɗawafi gare su, su 
biyu. Kuma wanda ya ƙara yin 
wani aikin alheri, to, lalle ne Allah 
Mai godiya ne, Masani. 

159. Lalle ne waɗanda suke 
ɓdyewar abin da Allah Ya saukar 
da ga hujjdji bayyanannu, da shir- 
iya, daga bayan Mun bayyana shi 
ga mutane, a cikin Littafi 
(Alƙur’ani), waɗannan Allah Yana 
la’anar su, kuma masu la’ana suna 
la'anar su. 

160. Sai waɗanda suka tuba, 
kuma suka gyara, kuma suka bayy- 
ana, to waɗannan_Ina karɓar tuba 
a kansu, kuma Nl ne Mai karɓar 
tuba, Mai jin ƙai. 

161. Lalle ne, waɗanda suka ka- 
firta, kuma suka mutu, alhali kuwa 
suna kafirai, waɗannan akwai, a 
kansu, la’anar Allah da mala’iku 
da mutane gaba ɗaya. 

162. Suna madawwama a ci- 
kinta, ba a sauƙaƙa azaba daga 
barinsu, kuma ba su zama ana jin- 
kirta musu ba. 

163. Kuma Ubangijinku Uban- 
giji (1) Guda ne. Babu wani Uban- 
giji face Shi, Mai rahama, Mai jin 
ƙai. 

164. Lalle ne, a cikin halittar 
sammai da ƙasa, da saɓawar dare 


^ JL 


c4322>\ il)' & 








CJij\ ) 








(1) Ubangiji Shi ne Mai rayarwa da matarwa, Mai umurni da hani kuma Mai 
halattawa da haramtawa. Ayar da ke bin wannan, tana nuna dalilan samuwarSa da 
kaɗaitarSa. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


38 


1 f-jir I 


T 5 jLi\ ijj~> 


da yini, da jirage waɗanda suke 
gudana a cikin teku (ɗauke) da 
abin da yake amfanin mutane, da 
abin da Allah Ya saukar daga sama 
daga ruwa, sai Ya rayar da ƙasa da 
shi a bayan mutuwarta, kuma Ya 
watsa, a cikinta, daga dukan 
dabba, kuma da juyawar iskoki da 
girgije horarre a tsakanin sama da 
ƙasa; haƙiƙa, akwai ayoyi ga mu- 
tane masu yin hankali. 

165. Kuma akwai daga mutane 
wanda yake riƙon kinaye, baicin 
Allah, suna son su, kamar son Al- 
lah, kuma waɗanda suka yi imani 
ne mafiya tsananin so (1) ga Allah. 
Kuma da waɗanda <2) suka yi za- 
lunci, suna ganin lokacin da za su 
ga azaba, da cewa lalle ne ƙarfi ga 
Allah yake duka, da cewa lalle ne 
Allah Mai tsananin azaba ne. 

166. A lokacin da waɗanda aka 
bi suka barranta daga waɗanda 
suka bi, kuma suka ga azaba, kuma 
sabubba suka yanke da su. 

167. Kuma waɗanda suka bi, 
suka ce: “Da lalle ne muna da 
wata komawa (duniya) sai mu bar- 
ranta daga gare su kamar yadda 
suka barranta daga gare mu (da ba 
su riƙi kinayen ba).” Kamar wan- 
can ne Allah ke nuna musu ayyu- 


jJji, {J* 1 


^ 4Ji\ j\j 








(1) So mai kai ga karɓar umurni daga abin son, wanda ba Allah ba, shi ne shirki da 
kafirci. Amma so saboda ihsanin abin son, ko domin zamansa salihi domin a yi koyi da 
aikinsa na cikin haddodin shari’a, ba shirki ba ne, domin bai kai yadda muminai ke son 
Allah ba. 

(2) Ayoyi na 165 da 166 da 167 duka dinke suke ga ma’anoninsu. Aya ta 166 zarafi ce 
ga taJ65, sa’an nan ta 167 an haɗa rabinta ga aya ta 166. Sa’an nan sauran aya 167 ta zama 
ta’aƙibi da bayani gare su duka. 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 2 


39 


Y 


Y S jA Jl Sjj—» 


kansu, suna da nadamomi a kansu, 
kuma ba su zama masu fita daga 
Wutar ba. 

168. Ya ku mutane (1) 2 ! Ku ci 
daga abin da yake a cikin ƙasa, 
wanda yake halal, mai dadi. Kuma 
kada ku bi zambiyoyin <2) Shaiɗan. 
Lalle ne shi, a gare ku, maƙiyi ne 
bayyananne. 

169. Yana umurnin ku ne kawai 
da mugun aiki da alfasha, kuma da 
ku faɗi abin da ba ku sani ba ga 
Allah. 

170. Kuma idan aka ce musu: 
“Ku bi abin da Allah Ya saukar,” 
sai su ce: A’a, muna bin abin da 
muka iske ubanninmu a kansa.” 
Shin, kuma ko da ubanninsu ba su 
hankaltar kome, kuma ba su 
shiryuwa? 

171. Kuma misalin (mai kiran) 
waɗanda suka kafirta, kamar mis- 
alin wanda ke yin me! me! ga abin 
da ba ya ji ne, face kira da ƙara, 
kurame, bebaye, makafi, saboda 
haka ba su hankalta. 

172. Ya ku waɗanda suka yi 
Tmani ! Ku ci daga masu daɗin 
abin da Muka arzuta ku . 
Kuma ku gode wa Allah, idan kun 
kasance Shi kuke bauta wa. 




\cJ£±\y 

£)\j Jzjjj p^Ssj/LliS^ 

^ Jjy* AJiS U 

) LjL 









(1) Ya kira mutane a nan, bai ce muminai ba, domin ba dukan Musulmi yake mumini 
ba, sai wanda ya tsTra daga aydyin da ke tafe. A cikinsu akwai abin da zai mai da Musulmi 
kafiri ko mai bidi’a. 

(2) Hanyoyin Shaiɗan ga halattar da abin da Allah Ya haramta ko haramtar da abin 
da Allah Ya halatta domin ƙaga hukuncin da bai zo daga Allah ba, shirki ne tare da Allah. 
Ya ce zambiyoyin Shaiɗan, domin Shaiɗan ba ya da hanya miƙaƙƙiya. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


40 


T 


T ii 


173. Kawai abin da Ya haramta 
a kanku, mushe da jini da naman 
alade da abin da aka kururuta 
game da shi ga wanin Allah. To, 
wanda aka matsa, wanin ɗan 
tawaye, kuma banda mai zalunci, 
to, babu laifi a kansa. Lalle ne Al- 
lah Mai gafara ne, Mai jin ƙai. 

174. Lalle ne waɗannan da suke 
ɓoye abin da Allah Ya saukar daga 
Littafi, kuma suna sayen kudi 
kaɗan da shi; waɗannan ba su cin 
kome a cikin cikkunansu face 
Wuta, kuma Allah ba zai yi musu 
magana ba a Ranar Ƙiyama, kuma 
ba zai tsarkake su ba, kuma suna 
da azaba mai raɗadl. 

175. Waɗannan su ne waɗanda 
suka sayi ɓata da shiriya, kuma 
azaba da gafara. To, me ya yi 
haƙurinsu a kan Wuta! 

176. Wancan domin lalle ne, AI- 
lah ya saukar da Littafi da gaskiya, 
kuma lalle ne waɗanda suka saɓa a 
cikin Littafin,_haƙTƙa, suna a cikin 
saɓani mai nlsa. 

177. Bai zama addini (1) ba 
domin kun juyar da fuskokinku 
wajen gabas da yamma, kuma 
amma addini shi ne ga wanda ya yi 
imani da Allah da Ranar Lahira da 
mala’iku da littattafan sama da 
annabawa, kuma ya bayar da 
dukiya, a kan yana son ta, ga mai 
zumunta da marayu da matalauta 
da ɗan hanya da masu roƙo, kuma 




<»\< 


Si j dU5}\ 


jjssJjSj 4jiL 

xSj ^Sj)\jjjjjjSj 


(1) Bayanin cewa Musulunci bS yin salla ɗai ba ne. A’aha! Musulunci tsarewar 
rayuwa ne kamar yadda Allah Ya ce a tsare ta. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


41 


r *jJ-i 




a cikin fansar wuya, kuma ya 
tsayar da salla, kuma ya bayar da 
zakka, da masu cika alkawari idan 
sun ƙulla alkawarin da masu 
haƙuri a cikin tsanani da cuta da 
lokacin yaƙi. Waɗannan su ne suka 
yi gaskiya. Kuma waɗannan su ne 
masu taƙawa. 

178. Ya ku waɗanda suka yi 
Tmani! An wajabta, a kanku, yin 
ƙisasi a) a cikin kasassu; ɗa da ɗa, 
kuma bawa da bawa, kuma mace 
da mace, to, wanda aka yi rang- 
wamen wani abu gare shi daga 
ɗan’uwansa, to, a bi da alheri, da 
biya zuwa gare shi da kyautatawa. 
Wancan sauƙaƙewa ne daga 
Ubangijinku, kuma rahama ce. To, 
wanda ya yi zalunci a bayan wan- 
can, to, yana da azaba mai raɗadl. 

179. Kuma kuna da rayuwa a 
cikin ƙisasi, ya ma’abuta hankula; 
tsammaninku, za ku yi taƙawa. 

180. Kumaan wajabta <2) , akan- 
ku, idan mutuwa ta halarci 
ɗayanku, idan ya bar wata dukiya, 
wasiyya domin mahaifa da dangi 
bisa ga abin da aka sani; wajabce a 
kan masu taƙawa. 

181. To, wanda^ ya musanya 
masa a bayan ya ji shi, to, kawai 
laifinsa yana a kan waɗanda suke 
musanya shi. Lalle ne, Allah Mai ji 
ne, Masani. 


^ j,, 

\ l&pj 




tja. : a V ^ 






(w) JLip oi j Jt oi^ \ 


(1) Bayanin hukuncin ƙisasi: Ana kashe namiji saboda ya kashe mace, ba a kashe ɗa 
da Musulmi saboda kashin bawa da kafiri sai idan ya zama kisan gTla ne ko ƙwace. Gila shi 
ne kashe mutum domin dukiyarsa ko matarsa. 

(2) Bayanin hukuncin wasiyya: Sunna ta bayyana cewa babu wasiyya ga wanda zai yi 
gado, kuma wasiyya ba za ta shige sulusin dukiyar tarika ba. 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 2 


42 


Y tjJrl 


Y 5 j&£ I jj j-j 


182. To, wanda ya ji tsoron kar- 
kata ko kuwa wani zunubi daga 
mai wasiyyar, sai ya yi sulhi a 
tsakaninsu, to, babu laifi a kansa. 
Lalle ne Allah Mai gafara ne, Mai 
jin ƙai. 

183. Ya ku waɗanda suka yi 
Tmani! An wajabta U) azumi a kan- 
ku kamar yadda aka wajabta shi a 
kan waɗanda suke daga gaba- 
ninku, tsammaninku, za ku yi ta- 
ƙawa, 

184. Kwanuka ƙidayayyu. To, 
wanda ya kasance daga gare ku 
majinyaci ko kuwa yana a kan 
tafiya, sai (ya biya) adadi daga 
wasu kwanuka na dabam. Kuma a 
kan waɗanda suke yin sa da wahala 
akwai fansa; ciyar da matalauci, sai 
dai wanda ya ƙara alheri, to, shi ne 
mafi alheri a gare shi. Kuma ku yi 
azumi (da wahalar) ne mafi alheri a 
gare ku, idan kun kasance kuna 
sani. 

185. Watan Ramalana ne wanda 
aka saukar da Alƙur’ani a cikinsa 
yana shiriya ga mutane da hujjoji 
bayyanannu daga shiriya da rarra- 
bewa. To, wanda ya halarta daga 
gare ku a watan, sai ya azumce shi, 
kuma wanda ya kasance majinyaci 
ko kuwa a kan tafiya, sai ya biya 
adadi daga wasu kwanuka na 
dabam. Allah Yana nufin sauƙi 
gare ku, kuma ba Ya nufin tsanani 
gare ku, kuma domin ku cika 
adadin, kuma domin ku girmama 





J Xjt i 




% jA 






* “■ ^ u± * 


<&\ jXj\ 




(1) Bayanin hukuncin azumi da darajar watan Ramalana wanda aka saukar da 
Alƙur’ani a cikinsa. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


43 


Y tjir I 


Y 33j_j—< 


Allah a kan Ya shiryar da ku, 
kuma tsammaninku, za ku gode. 

186 . Kuma idan bayiNa suka 
tambaye ka daga gare Ni, to, lalle 
Ni Makusanci ne. Ina karɓa kiran 
mai kira idan ya kira Ni (1) 2 . Saboda 
haka su nemi karbawaTa, kuma su 
yi Tmani da Ni: tsammaninsu, su 
shiryu. 

187 . An halatta a gare ku, a 
daren azumi, yin jima’i <2) zuwa ga 
matanku, su tufa ne a gare ku, 
kuma ku tufa ne a gare su, Allah 
Ya sani, lalle ne ku, kun kasance 
kuna yaudarar kanku. Saboda 
haka Ya kar&i tubarku, kuma Ya 
yafe muku. To, yanzu ku rungume 
su, kuma ku nemi abin da Allah ya 
rubuta muku. Kuma ku ci kuma ku 
sha har sTlTli fari ya bayyana a gare 
ku daga sTlTli baƙi daga alfijiri, 
sa’an nan kuma ku cika azumi 
zuwa ga dare. Kuma kada ku run- 
gume su alhali kuna masu itikafi a 
cikin masallatai. Waɗancan iyako- 
kin Allah ne: don haka kada ku 
kusance su, kamar haka ne Allah 
Yake bayyana ayoyinSa ga 
mutane: tsammaninsu, za su yi 
taƙawa. 


\%j 

^,\jJ“\7} 0 -* 




> ^ ; J-y 


a}\ 2JJ&- 5^3 


(1) Bayanin yin addu’a: Ana^son addu’a a cikin Ramalana, yadda neman karɓar 
addu’a da aikin ɗa’a yake bayan imani. Aikin ƙwarai shi ne goɗiyar addu’a. 

(2) Abubuwan da aka hana, a cikin azumi, da rana, an halatta su da dare har zuwa 
fitar alfijiri wato slllli fari na hasken safiya da silili baƙi na duhun dare. Ba a yin jima’i ko 
da dare a halin itikafi, kuma ba a yin itikafi sai a cikin masallaci. 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 2 


44 


Y tjJrl 


Y 8^8Jl 5jj-> 


755. Kada ku ci dukiyoyinku a) 
a tsakaninku da ƙarya, kuma ku 
sadu da ita zuwa ga mahukunta 
domin ku ci wani yanki daga 
dukiyoyin mutane da zunubi, alhali 
kuwa ku, kuna sani. 

189 . Kuma suna tambayar ka <2) 
dagajirajiran wata. Kace: “Su lok- 
atai ne domin mutane da haji, 
kuma ba addini ba ne ku je wa 
gidaje daga bayansu: kuma amma 
abin da yake addini shi ne wanda 
ya yi taƙawa. Kuma ku je wa gidaje 
daga ƙofofinsu, kuma ku bi Allah 
da taƙawa: tsammaninku, ku ci 
nasara. 

190 . Kuma ku yaƙi waɗanda 1 2 (3) 
suke yaƙinku, a cikin hanyar Allah, 
kuma kada ku yi tsokana, lalle ne 
Allah ba Ya son masu tsokana. 

191 . Kuma ku yaƙe su inda 
kuka same su, kuma ku fitar da su 
daga inda suka fitar da ku. Kuma 
fitina ita ce mafi tsanani daga kisa. 
Kuma kada ku yaƙe su a wurin 
Masallaci Tsararre (Hurumin 
Makka) face fa idan sun yaƙe ku a 
cikinsa. To, idan sun yaƙe ku, sai 
ku yaƙe su. Kamar wancan ne 
sakamakon kafirai yake. 


\y\\jkJjjj 

ajSj 


jPjjj'Hj 'Jjjyyr/J 


(1) Haramun cin dukiyar mutane da zalunci. An haɗa wannan aya da ta gabaninta, 
ta azumi, domin hadin hana ci da ya gama su. Saduwa da mahukunta da dukiya, shi ne 
rashawa, Allah Ya la’ani mai bayar da ita da mai karɓarta. 

(2) Shiga Musulunci yarda ne da barin al’adu da hukunce-hukuncen Jahiliyya, 
saboda haka ake samun tambayoyi da yawa daga sabon Musulmi kafin ya kammala da 
canza tsofaiTm al’adunsa da sababbi. Allah Ya yi tarbiyar Sahabban Annabi a cikin 
rayuwar Annabi, bayan saukar wahayi. 

(3) An umurci Musulmi da tsare kansu da yaƙi ga duk wanda ya yaƙe su, a ko’ina 
yake. Sai dai an hana su tsokanar wasu, kuma an hana su su yi yaƙi a cikin Hurumin 
Makka sai fa idan an faɗa su da yaƙi a cikinsa. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


45 


t tjJrl 


Y 5jiJ' 5jj-o 


192 . Sa’an nan idan sun hanu, 
to, lalle Allah Mai gafara ne, Mai 
jin ƙai. 

193 . Kuma ku yaƙe (1) 2 su har ya 
zama wata fitina ba za ta kasance 
ba, kuma addini ya zama na Allah. 
Sa’an nan idan sun hanu, to, babu 
tsokana face a kan azzalumai. 

194 . Watan alfarma da wani 
watan alfarma — alfarmomi masu 
dukar juna ne. Saboda haka wanda 
ya yi tsokana a kanku, sai ku yi 
tsokana a kansa, da misalin abin 
da ya yi tsokana a kanku. Kuma 
ku bi Allah da taƙawa. Kuma ku 
sani cewa lalle ne, Allah Yana tare 
da masu taƙawa. 

195 . Kuma ku ciyar <2) a cikin 
hanyar Allah. Kuma kada ku jefa 
kanku da hannayenku, zuwa ga 
halaka. Kuma ku kyautata; lalle 
ne, Allah Yana son masu kyauta- 
tawa. 

196 . Kuma ku cika (3) hajji da 
umra domin Allah. To, idan an 
kange ku, to, ku bayar da abin da 
ya sauƙaƙa na hadaya. Kuma kada 
ku aske kawunanku, sai hadaya ta 
kai wurinta. To, wanda ya kasance 




jSaj aSc. \jxj&£ɓic Iz'ScjS 

4js\ j\ 






(1) An umurci Musulmi da tsokana ga kafiran da suke nuna musu ƙiyayya bayyane, 
domin su hana su yin addininsu da kyau, kamar yadda Allah Ya umurce su, suna fitinar su 
da wahaloli. Ƙuma kada ku bar su, su laɓe da wani watan alfarma ko hurumi, duk yadda 
hali ya yi, a yi haka nan, alfarmomi na da ƙisasi. 

(2) Ba a iya yaƙi sai da abinci, kuma ba kowa ke iya zuwa yaƙi ba, kamar yadda yake 
ba kowa yake da abinci ba. Saboda haka sai a ciyar da dukiya, a tara ta domin ɗaukaka 
kalmar Allah. Rashin bayar da ita, to, halaka kai ne. 

(3) Hukunce-hukuncen hajji a cikin fitina ko a cikin rashin lafiya, idan sun auku a 
bayan harama, da hukuncin wanda ya ji dadi da umra sa’an nan ya yi hajji, ko kuma ya 
haɗa su a cikin harama guda, watau ƙirani, hukuncinsu ɗaya. 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 2 


46 


Y tjJUt 


Y SjA-lt 


majinyaci daga cikinku, ko kuwa 
akwai wata cuta daga kansa (ya yi 
aski) sai fansa (fidiya) daga azumi 
ko kuwa sadaka ko kuwa yanka. 
To, idan kuna cikin aminci, to, 
wanda ya ji daɗi da umra zuwa 
haji, sai ya biya abin da ya sauƙaƙa 
daga hadaya, sa’an nan wanda bai 
samu ba, sai azumin yini uku a 
cikin haji da bakwai idan kun 
koma, waɗancan goma ne cikakku. 
Wancan yana ga wanda iyalinsa ba 
su kasance mazaunan Masallaci 
Tsararre ba. Kuma ku bi Allah da 
taƙawa. Kuma ku sani cewa Allah 
Mai tsananin uƙuba ne. 

197. Hajji watanni ne sanannu. 
To, wanda ya yi niyyar hajji (1) a 
cikinsu, to, babu jima’i, kuma babu 
fasiƙanci, kuma babu jayayya a 
cikin hajji. Kuma abin da kuka 
aikata daga alheri, Allah Ya san 
shi. Kuma ku yi guzuri. To, mafi 
alherin guzuri yin taƙawa. Kuma 
ku bi Ni da taƙawa, ya ma’abuta 
hankula. 

198. Babu laifi a kanku ga ku 
nemi falala daga Ubangijinku. 
Sa’an nan idan kun malalo daga 
Arafat, sai ku yi ta ambatar Allah a 
wurin Mash’aril Harami, kuma ku 
tuna Shi kamar shiriyar da Ya yi 
muku, kuma lalle ne kun kasance, a 
gabaninsa, haƙlƙa, daga ɓatattu. 

199. Sa’an nan kuma ku malalo 
daga inda mutane suke malalowa. 
Kuma ku nemi gafara ga Allah. 
Lalle Allah Mai gafara ne, Mai jin 
ƙai. 


£Jm\ \S j^L\ ^£i»\ 

<ili j j\ 

(^) o\iJ\ \ x 1 m ii\ 5\ \ 4a\ \yt>\j 


\J>xXc3 
3 \ Jjll; g 




\»ƙio^u\ JX} 

\J 





J&lJX j>\ 




(1) Bayanin abubuwan da aka hana a cikin hajji da waɗanda ake son a yi. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


47 


Y 


X o jiJl 5 jj-. 


200. To, idan kun ƙare ayyukan 
hajji, sai ku ambaci Allah kamar 
ambatarku ga ubanninku, ko kuwa 
mafi tsanani ga ambato. To, daga 
cikin mutane akwai wanda yake 
cewa: “Ya Ubangjinmu! Ka ba mu 
a cikin duniya!” Kuma ba ya da 
wani rabo a cikin Lahira. 

201. Kuma daga gare su akwai 
wanda yake cewa: “Ya Ubangi- 
jinmu! Ka ba mu mai kyau a cikin 
duniya da mai kyau a cikin Lahira, 
kuma Ka tsare mana azabar Wuta!” 

202. Waɗannan suna da rabo 
daga abin da suka sana’anta; kuma 
Allah Mai gaggawar sakamako da 
yawa ne. 

203. Kuma ku ambaci Allah a 
cikin kwanuka ƙidayayyu. u) To, 
wanda ya yi gaggawa a cikin kwana 
biyu, to, babu laifi a kansa, kuma 
wanda ya jinkirta, to, babu laifi a 
kansa, ga wanda ya yi taƙawa. 
Kuma ku bi Allah da taƙawa, 
kuma ku sani cewa lalle ne ku, 
zuwa gare Shi ake tara ku. 

204. Kuma akwai daga mu- 
tane <2) wanda maganarsa tana ba 
ka sha'awa a cikin rayuwar duniya, 
alhali yana shaidar da Allah a kan 
abin da yake cikin zuciyarsa, kuma 
shi mai tsananin husuma ne. 





\ &Jj\ 

&\j 










(1) Bayanin kabbarori, bayan sallolin farillai goma sha biyar, ana farawa da sallar 
azahar ta ranar salla a kare da sallar asuba ta rana ta huɗu daga ranar salla. Kwanukan 
Mina uku ne daga ranar salla, sai ga wanda ya yi gaggawa ya fita daga Mina bayan fitar 
ranar nan kuma gabanin faɗuwar rana. 

(2) Bayanin munafuki da halayensa, a cikin jama’a, a san shi, domin kada a dogara a 
kansa. Haka mutumin kirki shi ma ana son a san shi domin a dogara da shi kamar yadda 
ya yi bayaninsa. 



2.Suratul Bairara 


Juzu’i Na 2 


48 


T 


T 56j 


205. Kuma idan yajuya sai ya yi 
gaggawa a cikin ƙasa domin ya yi 
ɓarna a cikinta, kuma ya halaka 
shuka da ’ya’yan dabbobi. Kuma 
Allah ba Ya son ɓarna. 

206. Kuma idan an ce masa: 
“Ka ji tsoron Allah,” sai girman 
kai da yin zunubi ya ɗauke shi. To 
abin da yake mai jsarsa Jahannama 
ce. Kuma haƙiƙa, shimfiɗa ta 
munana. 

207. Kuma akwai daga mu- 
tane (1) wanda yake sayar da ransa, 
domin neman yardar Allah: Kuma 
Allah Mai tausayi ga bayi ne. 

208. Ya ku waɗanda suka yi 
imani! Ku shiga cikin Musulunci 
gaba ɗaya;kuma kada ku_bi zambi- 
yoyin Shaiɗan; lalle ne shT a gare ku 
maƙiyi ne, bayyananne. 

209. To, idan kun karkace daga 
bayan hujjoji bayyanannu sun zo 
muku, to, ku sani cewa lalle ne 
Allah, Mabuwayi ne, Mai hikima. 

210. Shin, suna jira, face dai Al- 
lah Ya je musu a cikin wasu inuwoyi 
na girgije, da mala’iku, kuma an 
hukunta al’amarin? Kuma zuwa ga 
Allah al’amurra ake mayar da su. 

211. Ka tambayi BanT Isra’ila, 
da yawa Muka ba su daga ayoyi 
bayyanannu. Kuma wanda ya mu- 
sanya ni’imar Allah daga bayan ta 
je masa, to, lalle ne Allah Mai tsana- 
nin uƙuba ne. 


L_i <£- 

& Xj^\ 

c§) 


j Sl jjb 




(1) Bayanin mumini sosai a cikin Musulmi da halayensa, a san shi domin a dogara a 
kansa. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


49 


Y ijk I 


Y 5 jiJl 


272. An ƙawata rayuwar duniya 
ga waɗanda suka kafirta, kuma 
suna izgili daga waɗanda suka yi 
Tmani, alhali waɗanda suka yi taƙa- 
wa suna bisa gare su, a Ranar Ƙiya- 
ma. Kuma Allah Yana arzuta wan- 
da Yake so, ba da lissafi ba. 

213. Mutane sun kasance al’um- 
ma guda. Sai Allah Ya aiki an- 
nabawa suna masu bayar da bish- 
ara kuma masu gargadi; kuma Ya 
saukar da Littafi da gaskiya tare da 
su domin (Littafin) ya yi hukunci a 
tsakanin mutanen, a cikin abin da 
suka saɓa wa juna a cikinsa; kuma 
babu wanda ya saɓa, a cikinsa, 
face waɗanda aka bai wa shi daga 
bayan hujjoji bayyanannu sun je 
musu, domin zalunci a tsakaninsu. 
Sai Allah Ya shiryar da waɗanda 
suka yi imani ga abin da suka saɓa 
a cikinsa daga gaskiya da izninSa. 
Kuma Allah Yana shiryar da 
wanda Yake so, zuwa ga hanya 
madaidaiciya. 

214. Ko kuna zaton ku shiga 
Aljanna, kuma tun misalin waɗan- 
da suka shige daga gabaninku bai zo 
muku ba? Wahaloli da cuta sun 
shafe su, kuma aka tsoratar da su 
har manzonsu da waɗanda suka yi 
imani tare da shi su ce: “Yaushe 
taimakon Allah zai zo ?” To! Lalle 
ne, taimakon Allah yana kusa! 

215. Suna tambayar ka mene ne 
za su ciyar. Ka ce: Abin da kuka 
ciyar daga alheri sai ga mahaifa (1) 


($) (jl A$J <j2i-2i\ 


^,/ { 


\2j ijjbi! 

^ \j*j A^‘\y)ci~\ 

< 1 i>\j Ji. 


4JS\ .» j$»*\ «• 






(1) Ciyar da mahaifa matalauta wajibi ne haka ɗiya da ’ya’ya ƙanana waɗanda ba su 
da dukiya har yaro ya balaga a kuma aurar da yarinya ta tare a gidan mijinta. Amma 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


50 


T {.jir I 


Y 0 j£L^ ' 3 j 


da mafi kusantar dangantaka da 
marayu da matalauta da ɗan hanya. 
Kuma abin da kuka aikata daga 
alheri, to, lalle ne, Allah gare shi 
Masani ne. 

216. An wajabta' 1 ' yaki a kanku, 
alhali kuwa shi abin ƙi ne a gare ku, 
akwai fatar cewa ku ƙi wani abu, 
alhali shi ne mafi alheri a gare ku, 
kuma akwai fatar cewa kuna son 
wani abu alhali kuwa shi ne mafi 
sharri a gare ku. Kuma Allah ne 
Yake sani, kuma ku ba ku sani ba. 

217. Suna tambayar ka game da 
Watan Alfarma: yin yaƙi a cikinsa. 
Ka ce: “Yin yaƙi a cikinsa babban 
zunubi ne. Kuma hani daga han- 
yar Allah, da kuma kafirci da Shi 
da kuma Masallaci Tsararre, da 
fitar da mutanensa daga gare shi, 
shi ne mafi girman zunubi 
a wurin Allah.” Kuma fitina ita ce 
mafi girma daga kisa. Kuma ba su 
gushewa suna yaƙinku har su 
mayar da ku daga barin addininku 
idan za su iya. Kuma wanda ya yi 
ridda daga gare ku ga barin addi- 
ninsa har ya mutu alhali kuwa 
yana kafiri, to, waɗannan ayyu- 
kansu sun ɓaci a cikin duniya da 
Lahira. Kuma waɗannan abokan 
Wuta ne, su a cikinta madawwama 
ne. 










K 


u 




matar aure da bawan mutum ciyar da su wajibi ne ko da suna da dukiya. Liyafa ga bako 
har kwana uku gwargwadon bukata wajibi ne, sauran ciyarwa mustahabbi ce bayan an 
fitar da zakka idan ta wajaba. 

(1) Bayanin hukuncin yaki da wuri da lokacin da aka hana yinsa, da dalilin yinsa. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


51 


Y I 


T fl j £ l \ I fl j j- - 


275. Lalle ne waɗanda suka yi 
Tmani, da waɗanda suka yi hijira 
kuma suka yi jihadi a cikin hanyar 
Allah, waɗannan suna fatar (sa- 
mun) rahamar Allah, kuma Allah 
Mai gafara ne, Mai jin ƙai. 

219. Suna tambayar ka game da 
giya da caca (1) . Ka ce: “A cikinsu 
akwai zunubi mai girma da wasu 
amfanoni ga mutane, kuma zunu- 
binsu ne mafi girma daga amfanin- 
su.” Kuma suna tambayar ka mene 
ne za su ciyar; ka ce: “Abin da ya 
rage.” (2) 3 4 Kamar wancan ne Allah 
Yake bayyanawar ayoyi a gare ku: 
tsammaninku, kuna tunani. 

220. A cikin duniya da Lahira. 
Kuma suna tambayar ka game da 
marayu. <3) Ka ce: “Kyautatawa 
gare su ne mafi alheri, kuma idan 
kun haɗa da su (wajen abinci), to, 
’yan’uwanku ne; kuma Allah Yana 
sanin mai ɓatawa daga mai kyauta- 
tawa. Kuma da Allah Ya so, da Ya 
tsananta muku. Lalle ne Allah Ma- 
buwayi ne, Mai hikima. 

221. Kuma kada ku auri mata <4) 
mushirikai sai sun yi imani: Kuma 
lalle ne baiwa mumina ita ce mafi 


&\j <os\ 61 JS 

j\J , »-UlS yu^s=»»2>\ 






^ i- r - \ ’A 







(1) Bayanin hukuncin caca da giya da ciyarwa ta alheri. Caca da giya haramun ne 
domin cutarsu ta fi amfaninsu yawa, ana hukunci da abin da ya rinjaya. Aydyin wata sura 
sun bayyana haramcin. 

(2) Abin da ya rage daga larurarku da ta iyalanku da wanda ciyar da shi yake wajibi a 
kanku, saura shi ne afwu. Daga afwu ake sadakar taɗawwu’i. 

(3) Bayanin gama abinci da yara marayu masu dukiyar kansu. 

(4) Bayanin irin maza da matan wani addini da ba za a aure su ba sai sun musuiunta, 
watau mushirikai, banda matan Mutanen Littafi, su kam ana auren ’ya’yansu tare da 
kafircinsu. Ba a auren wanda ya yi ridda daga addinin Musulunci. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


52 


Y tjJrl 


Y »^aJl 5jj-i 


alheri daga cfiya kafira, kuma ko da 
ta ba ku sha’awa. Kuma kada ku 
aurar wa maza mushirikai, sai sun 
yi imani, kuma lalle ne bawa mumi- 
ni shi ne mafi alheri daga ɗa mushi- 
riki, kuma ko da ya ba ku sha’awa, 
waɗannan suna kira ne zuwa ga 
Wuta, kuma Allah Yana kira zuwa 
ga Aljanna da gafara da izninSa. 
Kuma Yana bayyana ayoyinSa ga 
mutane: tsammaninsu suna 

tunawa. 

222. Kuma suna tambayar ka 
game da haila (1 \ Ka ce: Shi cuta ne. 
Saboda haka ku nTsanci mata a 
cikin wurin haila, kuma kada ku 
kusance su sai sun yi tsarki. To, idan 
sun yi wanka sai ku je musu daga 
inda Allah Ya umurce ku. Lalle ne, 
Allah Yana son masu tuba, kuma 
Yana son masu tsarkakewa. 

223. Matanku gonaki ne a gare 
ku, saboda haka ku je wa gona- 
kinku yadda kuka so. Kuma ku 
gabatar (2) (da alheri) saboda kan- 
ku, ku bi Allah da taƙawa. Kuma 
ku sani cewa lalle ne ku masu haɗu- 
wa da Shi ne. Kuma ka bayar da 
bishara ga muminai. 



-rt.t - £ 





c- 




e 




(1) Bayanin hukuncin saduwa da matan aure a lokacin hailarsu; watau jima’i ya 
haramta a cikin haila ko bayan haila gabanin ta yi wanka. Ko da ta yi taimama ta yi salla 
duk da haka dai sai ta yi wanka sannan farjinta yake halatta ga mijinta. Amma ana iya 
mubashara da rungumayya ko a cikin haila bayan ta ɗaura gyauto, ta rufe cibiya zuwa 
gwiwa. 

(2) Mutum na iya saduwa da matarsa yadda yake so kuma yadda ya sauƙaƙa a gare 
shi, daga gaba ko daga baya^ amma ga farji banda ga dubura. Ma’anar ku gabatar da 
alheri domin rayukanku, shT ne ku yi basmala ku nemi tsari daga Shaiɗan saboda 
’ya’yanku. Ba a jima’i da mace alhali tana barci, ana son gabatar da wasa. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


53 


T s-jk t 




22¥. Kuma kada ku sanya (1) 2 3 4 Al- 
lah kambu ga rantsuwoyinku do- 
min kada ku yi wani alheri, kuma 
ku yi taƙawa, kuma ku yi wani 
gyara tsakanin mutane, kuma Allah 
Mai jT ne, Masani. 

225. Allah ba Ya kama ku da 
laifl saboda yasasshiya a cikin 
rantsuwoyinku. Kuma amma Yana 
kama ku saboda abin da zukatan- 
ku <2> suka sana’anta. Kuma Allah 
Mai gafara ne, Mai haƙuri. 

226. Ga waɗanda suke yin rant- 
suwa <3) daga matansu akwai jinki- 
rin wata huɗu. To, idan sun koma, 
to, lalle ne Allah Mai gafara ne, Mai 
jin ƙai. 

227. Kuma idan sun yi niyyar 
saki, to, lalle ne, Allah Mai ji ne, 
Masani. 

228. Kuma mata waɗanda <4) 
aka saki aurensu, suna jinkiri da 
kansu tsarki uku. Kuma ba ya ha- 
latta a gare su, su ɓoye abin da 












(1) Bayanin rantsuwa da hukunce-hukuncenta. Kada ku sanya rantsuwa da Allah 
sababin rashin aikata wani alheri, ko wani aikin ɗa’a, ko kuma sanya sulhu a tsakanin 
mutane, kamar a roke shi ga wani abu daga cikinsu, sai ya yi rantsuwa ya ce: “Wallahi ba 
zan yi ba” domin tsare kansa daga aikatawar abin da aka nema gare shi. Yin irin wannan 
rantsuwa makaruhi ne ko haram, gwargwadon nauyin abin da aka yi ta saboda rashin yin 
sa. Kambu shi ne wurin gwada harbi. 

(2) Yasasshiyar rantsuwa ita ce, a wurin Malik, rantsuwa a kan abin da mutum ke 
ganin sa tabbatacce ne, sai ya bayyana daga baya akasin tunaninsa. Kamar ya ce Wallahi 
ba ni da kuɗi, ga saninsa kuwa haka ne ba ya da su, bai sani ba ashe wani ya mutu, ya yi 
gado. A Shafi’i ita ce: a’aha Wallahi, i, Wallahi, a cikin magana ba da nufi ba. 

(3) Hukuncin Tla’i, watau rantsuwa a kan barin takin matarsa domin ya wahalar da 
ita, a jira shi wata huɗu, idan ya ki komawa a sake ta daga gare shi. 

(4) Bayanin iddar saki da hukunce-hukuncen da suka ratayu da ita iddar tsarki uku 
ga matar aure ɗiya, baiwa tsarki biyu. Ƙwarƙawara tsarki guda. Istibra’in zina ko kuskure 
kamar idda yake. 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 2 


54 


T 


T 5 3 


Allah Ya halitta a cikin mahai- 
funsu, idan sun kasance suna yin 
imani da Allah da Ranar Lahira. 
Kuma mazan aurensu su ne mafiya 
hakki ga mayar da su a cikin wan- 
can, idan sun yi nufin gyarawa. 
Kuma su matan suna da kamar 
abin da yake a kansu, yadda aka 
sani. Kuma maza suna da wata 
daraja a kansu (su matan). Kuma 
Allah Mabuwayi ne, Mai hikima. 

229. Saki sau biyu (1) yake, sai a 
riƙa da alheri, ko kuwa a sallama 
bisa kyautatawa. Kuma ba ya ha- 
latta a gare ku (maza) ku karɓe 
wani abu daga abin da kuka ba su, 
face fa idan su (ma’auran) na tsoron 
ba za su tsayar da iyakokin Allah 
ba. Idan kun (danginsu) ji tsoron ba 
za su tsayar da iyakokin Allah ba, 
to, babu laifi a kansu a cikin abin da 
ta yi fansa da shi. Waɗancan iyako- 
kin Allah ne, saboda haka kada ku 
ƙetare su. Kuma wanda ya ƙetare 
iyakdkin Allah, to waɗannan su ne 
azzalumai. 

230. Sa’an nan idan ya sake ta 
(na uku), to, ba ta halatta a gare shi, 
daga baya, sai ta yi jima’i da wani 
miji, waninsa. Sa’an nan idan (sa- 
bon mijin, watau na biyu) ya sake 
ta, to, babu laifi a kansu ga su koma 
wa (auren) juna, idan sun (mijin 
farko da matar) yi zaton cewa za su 
tsayar da iyakokin Allah, kuma 


o \p£) &~\ 

i J&J l )JJj 


\b-t bJbb 

t'jjyyy- 




(1) Sakin aure da hukunce-hukuncen da suka ratayu da shi. Wanda ya saki matarsa 
sau ɗaya ko sau biyu, yana iya mayar da ita ko da ba ta so ba matuƙar ba ta ƙare idda ba. 
Wanda ya yi saki uku, ba ya iya koma aurenta, sai ta yi jima’i da wani sabon miji a cikin 
aure sahihi. Sakin bawa biyu ne. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


55 


T t-jJr' 


T 5jA-lt 


waɗancan dokokin Allah ne, Yana 
bayyana su ga mutane waɗanda 
suke sani. 

231. Kuma idan kun saki mata, 
sa’an nan suka isa ga ajalinsu (id- 
darsu), sai ku riƙe su da alheri ko ku 
sallame su da alheri, kuma kada ku 
riƙe su a kan cutarwa domin ku yi 
zalunci (ta tsawaita idda). Kuma 
wanda ya aikata wancan, to,hafaKa, 
ya zalunci kansa. Kuma kada ku riƙi 
ayoyin Allah da izgili. Kuma ku tuna 
ni’imar Allah da abin da Ya saukar 
a kanku na Littafi da hikima. Yana 
yi muku wa’azi da shi. Kuma ku bi 
Allah da taƙawa, kuma ku sani 
cewa lalle ne Allah ga dukan kome 
Masani ne. 

232. Kuma idan kuka saki mata, 
har suka isa ga ajalinsu (iddarsu), 
to, kada ku (waliyyansu) hana su, 
su auri mazansu (da suka sake su) 
idan sun yarda da juna a tsakaninsu 
(tsohon miji da tsohuwar mata) da 
alheri. Wancan ana yin wa’azi da 
shi ga wanda ya kasance daga gare 
ku yana Tmani da Allah da Ranar 
Lahira. Wancan ne mafi mutunci a 
gare ku,kuma rnafi tsarki. Kuma 
Allah Yana sani, kuma ku ba ku 
sani ba. 

233. Kuma masu haifuwa (sa- 
kakku) (1) suna shayar da abin 
haifuwarsu shekara biyu cikakku 
ga wanda ya yi nufin ya cika sha- 
yarwa. Kuma ciyar da su da tufatar 


IjkfZrS 

(§)JLAc- *£> 







(1) Bayanin shayar da niarna ga jinjirin da ubansa ya saki uwarsa a lokacin shayarwa 
ko kuma ta haife shi bayan sakin ya auku. 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 2 


56 


T 


T 5 


da su yana a kan wanda aka haifar 
masa, da alheri. Ba a kallafa wa rai 
face iyawarsa. Ba a cutar da uwa 
game da ɗanta, kuma ba a cutar da 
uba game da ɗansa, kuma a kan 
magaji akwai misalin wancan. To, 
idan suka yi nufin yaye, a kan 
yardatayya daga gare su, da sha- 
wartar juna, to, babu laifi a kansu. 
Kuma idan kun yi nufin ku bayar 
da diyanku shayarwa, to, babu laifi 
a kanku, idan kun mTiƙa abin da 
kuka zo da shi bisa al’ada. Kuma ku 
bi Allah da taƙawa. Kuma ku sani 
cewa lalle ne Allah, ga abin da kuke 
aikatawa, Mai gani ne. 

234. Kuma waɗanda suke mutu- 
wa (1) daga gare ku suna barin ma- 
tan aure, matan suna jinkiri da 
kansu wata huɗu da kwana goma. 
To, idan sun isa ga ajalinsu, to, 
babu laifi a kanku a cikin abin da 
suka aikata game da kansu ga 
al’ada. Kuma Allah ga abin da kuke 
aikatawa Masani ne. 

235. Kuma babu laifi a kanku a 
cikin abin da kuka gitta (2) da shi 
daga neman auren mata ko kuwa 
kuka ɓoye a cikin zukatanku. Allah 
Ya san cewa lalle ne ku, za ku 
ambata musu (shi). Kuma amma 
kada ku yi wa juna alkawari da shi a 
ɓoye, face dai ku fadi magana 
sananniya. Kuma kada ku ƙulla 







0 





(1) Bayanin iddar mutuwar maza; mace diya za ta zauna wata huɗu da kwana goma. 
Baiwa matar aure tana a kan rabi. Wadda ke shakkar ciki sai ta zauna sai shakka ta ɗebe. 
Ana takaba watau mai iddar mutuwa ta nisanci ƙawa kowace iri ce, sai ta ƙare idda. 

(2) Bayanin hukuncin neman auren mace a cikin iddarta. An hana sai dai da bananci, 
kamar ya ce mata, “Ina zan sami kamarki?” 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


57 


Y frjA-t 


Y 3ji-J' a jj—j 


niyyar ɗaurin auren sai littafin 
(idda) ya kai ga ajalinsa. Kuma ku 
sani cewa lalle ne, Allah Yana sanin 
abin da yakecikin zukatanku, sabo- 
da haka ku ji tsoronSa. Kuma ku 
sani cewa Allah Mai gafara ne, Mai 
haƙuri. 

236. Kuma babu laifi (1) 2 3 a kanku 
idan kun saki mata, matuƙar ba ku 
shafe su ba, kuma ba ku yanka 
musu sadaki ba. Kuma ku ba su 
kyautar daɗaɗawa, a kan mawada- 
ci gwargwadonsa, kuma a kan ma- 
ƙuntaci gwargwadonsa; domin 
daɗaɗarwa, da alheri, wajibi ne a 
kan masu kyautatawa. 

237. Kuma idan kuka sake su 
daga gabanin ku shafe su, alhali 
kuwa <2) kun yanka musu sadaki, to, 
rabin abin da kuka yanka face idan 
sun yafe, ko wanda ɗaurin auren 
yake ga hannunsa ya yafe. Kuma ku 
yafe din ne mafi kusa da taƙawa. 
Kuma kada ku manta da falala a 
tsakaninku. Lalle ne Allah ga abin 
da kuke aikatawa Mai gani ne. 

238. Ku tsare <3) lokatai a kan 
salloli da salla mafificiya. Kuma ku 
tsayu kuna masu ƙanƙan da kai ga 
Allah. 




e - L 

-tu *•. 


} z S. 

i£ jJ\ d\ "Sl i 

o\^oL> \ 






(1) Bayanin sadakin wadda aka saki gabanin shafa da yanka sadaki, watau mijin ya 
saki tun bai sadu da ita ba kuma bai yanka sadaki ba. Babu sadaki gare ta sai kyautar 
daɗaɗawa kawai. 

(2) Bayanin sadakin wadda aka yanka wa sadaki amma kuma aka sake ta gabanin 
shafa, to, ita tana da rabin sadakinta, sai idan ta zauna a ɗakinsa shekara guda cikakkiya, 
to, sai a biya ta dukan sadakinta. 

(3) Bayanin hukuncin tsare lokatan salla a cikin kowane hali: aminci ko tsoro, da 
bayar da salla yadda hali ya bayar duka; tsaye ko da tafiya ko gudane. Hikimar sanya 
wannan hukunci a tsakanin hukunce-hukuncen aure, domin farkarwa a kan muhimman- 
cin salla, domin kada mu’amala ta shagaltar da Musulmi daga gare ta. 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 2 


58 


Y 


t « Jl1\ 


239. To, idan kun ji tsoro, to (ku 
dai yi salla gwargwadon hali) da 
tafiya ƙasa ko kuwa a kan dabbobi. 
Sa’an nan idan kun amince, sai ku 
ambaci Allah, kamar yadda Ya 
nuna muku abin da ba ku kasance 
kuna sani ba. 

240. Kuma waɗanda suke mutu- 
wa a) daga gare ku, alhali suna 
barin matan aure, wasiyya ga ma- 
tan aurensu da daɗaɗawa zuwa ga 
shekara guda babu fitarwa, to, idan 
sun fita, to, babu laifi a kanku a 
cikin abin da suka aikata game da 
kansu daga abin da aka sani, kuma 
Allah Mabuwayi ne, Mai hikima. 

241. Kuma waɗanda aka saki 
suna da daɗaɗawa gwargwadon 
hali, wajabce a kan masu taƙawa <2) . 

242. Kamar wancan ne Allah 
Yake bayyana muku ayoyinSa: 
tsammaninku, kuna hankalta. 

243. Shin, ba ka gani ba, zuwa ga 
waɗanda suka fita 1 2 (3) daga gidajen- 
su, alhali kuwa su dubbai ne, domin 

















(1) Al'ada idan ba ta saɓa wa rukunin sharPa ba, ba a hana ta, sai dai babu tilastawa 
ga yinta. A zamanin Jahiliyya mata suna iddar mutuwar mazansu shekara guda. Wanda ya 
yi wasiyyar kada matarsa ta fita daga ɗakinta har shekara, ana karɓar masa, sai dai babu 
tilas a gare ta da ta zauna, domin an shafe hukuncin iddar shekara ta al’adar Jahiliyya. 

(2) Bayanin hukuncin daɗaɗawa ga matan da aka saki bayan an yi zaman aure da su. 
Tamattu’i gare su wajibi ne a kan mazansu, gwargwadon hali. 

(3) Wasu mutane ne daga cikin Bani Isra’ila, annoba ta auku a kansu, sai suka fita 
daga gidajensu domin gudun mutuwa, su dubu huɗu ko takwas ko wanin wannan adadi, 
sai Allah Ya ce musu; 4t Ku mutu,” sai suka mutu kwana takwas ko hiyaka. Sa’an nan 
kuma Allah Ya tayar da su domin Ya nuna musu cewa gudun mutuwa, ba ya hana ta, sai 
abin da Ya so, shi ke aukuwa. Wannan ƙissa tana amfanar da karfafa rayuka domin jihadi, 
saboda haka umurni da yaƙi ya bi ta; watau ita shimfiɗa ce ga umurnin jihadi da fita zuwa 
yaƙi. Kuma surar na karantar da tattalin arziki daga nan zuwa ƙarshenta. Watau kafa gari 
wajibi ne ga tattalin arziki. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


59 


T (-jk' 


T 5 ji. J' Sjj-j 


tsoron mutuwa? Sai Allah Ya ce 
musu: “Ƙu mutu.” Sa’an nan kuma 
Ya rayar da su, lalle ne Allah, haƙi- 
ƙa, Ma’abucin falala a kan mutane 
ne, kuma amma mafi yawan muta- 
ne ba su godewa. 

244. Kuma ku yi yaƙi a cikin 
hanyar Allah, kuma__ku sani cewa 
lalle ne, Allah Mai j! ne, Masani. 

245. Wane ne wanda (1) 2 zai bai 
wa Allah rance, rance mai kyau, 
domin Ya riɓanya masa, riɓanyawa 
mai yawa? Kuma Allah Shi ne ke 
damƙewa, kuma yana shimfiɗawa, 
kuma zuwa a gare Shi ake mayar da 
ku. 

246. Shin, ba ka gani ba zuwa ga 
wasu mashawarta <2) daga Bani Is- 
ra’Tla daga bayan Musa, a lokacin 
da suka ce ga wani annabi nasu: 
“Naɗa mana sarki, mu yi yaƙi a 
cikin hanyar Allah.” Ya ce: “Ashe, 
akwai tsammaninku, idan an wa- 
jabta yaƙi a kanku cewa ba za ku yi 
yaƙin ba?” Suka ce: “Kuma mene 
ne a gare mu, ba za mu yi yaƙi ba, a 
cikin hanyar Allah, alhali kuwa, 
haƙlƙa, an fitar da mu daga gidajen- 
mu da ɗiyanmu?” To, a lokacin da 
aka wajabta yaƙin a kansu, suka 
juya, sai kaɗan daga gare su. Kuma 
Allah Masani ne ga azzalumai. 


JL-&J 

jp}\y^===\ l£==&j 






Sl(J \xjl\ ^==C^ 

ot $ J-rb ^ 1 

Cxp-=> 


(1) Bayani ga cewa jihadi ba ya yiwuwa sai mutane kowa ya bayar da taimakonsa na 
dukiya ko na ma’ana. Kuma duk wanda ya bayar da taimako, to, rance ne ya bai wa Allah, 
wanda yake Shi ne Ya bayar da asalin dukiyar, da yawa ko kaɗan, kuma Mai sakamako ga 
wanda ya yi aiki da umurninSa da babban sakamako, bayan an koma zuwa gare Shi. 
Jihadi wajibi ne ga tattalin arziki domin tsaro. 

(2) Wannan ƙissa tana nuna cewa ba a iya yin yaƙi sai da Sarki, shugaba. Kuma ta 
faɗi dalTlin da ke sanya jama’a su yi yaƙi; watau domin tsaron addini da rayuka da nasaba 
da mutunci da dukiya. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


60 


r 


r i jiJi 


247. Kuma annabinsu a) ya ce 
musu: “Lalle ne, Allah ya naɗa 
muku Ɗaluta <2) ya zama sarki.” 
Suka ce: “Yaya ne sarauta za ta 
kasance a gare shi, a kanmu, alhali 
kuwa mu ne mafi cancanta da sa- 
rauta daga gare shi, kuma ba a ba 
shi wata wadata ba daga dukiya?” 
Ya ce: “Lalle ne, Allah Ya zaɓe shi 
a kanku, kuma Ya ƙara masa yalwa 
a cikin ilmi da jiki. Kuma Allah 
Yana bayar da mulkinSa ga wanda 
Yake so, kuma Allah Mawadaci ne, 
Masani. 

248. Kuma annabinsu ya ce 
musu: “Lalle ne, alamar mulkinSa 
ita ce akwatin <3) nan ya zo muku, a 
cikinsa akwai natsuwa daga 
Ubangijinku da sauran kaya daga 
abin da Gidan Musa da Gidan Ha- 
runa suka bari, mala’iku suna ɗau- 
karsa. Lalle ne a cikin wancan ak- 
wai alama a gare ku (ta nadin Ɗa- 
luta daga AJlah ne) idan kun ka- 
sance masu imani.” 


diliiL ^j>-\ 
s.l)\ J 13 JJJ \ 

£Li^ j iii\5 







(1) Sunan annabinsu Shamwilu daga Sibt Lawaya. A bayan Musa, Yaush u bin Nun, 
sa an nan Kalib, sa an nan Hizƙil, sa’an nan Uyas sa’an nan Alyasa’u, daga nan Bani 
Isra ila suka rasa mai jan su har Amaliƙa diyan Amliƙ bn Ad, waɗanda ke zaune a FalastTn 
suka rinjayi Bani Isra’ila, suka karkashe su suka kore su daga gidajensu suka kama 
’ya’yansu, har a lokacin da wata mace daga Sibt Lawaya ta haifi ShamwTlu Annabi. Ya 
naɗa musu sarki ‘Daluta. 

(2) 'Daluta yana a cikin gidan Binyaminu ɗan Ya’aƙubu talakawa ne suna dogara a 
kan sana’a. Zuriyyar Yahuza, su ne sarakuna domin haka sunansu ya rinjaya a kan Bani 
Isra’ila. Zuriyyar Lawaya su ne annabawa da malamai. 

(3) 'Akwatin Natsuwa’ an saukar da shi tare da Adam, a cikinsa akwai surorin 
annabawa, da gadon riƙonsa ya kai ga Musa yana sanya Attaura a ciki, saboda haka aka 
sami karyayyun allunanAttaura a ciki da rawanin Haruna da wani abu dagaMannu da 
Salwa. A lokacin da Amaliƙa suka rinjaye su, sai suka karɓe wannan akwati, suka ajiye shi 
inda bai dace da shi ba, har a lokacin da mala’iku suka ɗauke shi zuwa ga Ɗaluta. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 2 


61 


T 


Y ijL Jl 5jj_o 


249. A lokacin da Ɗaluta ya 
fita (1> da rundunonin, ya ce: “Lalle 
ne Allah Mai jarrabarku ne da wani 
kogi. To, wanda ya sha daga gare 
shi, to, ba shi daga gare ni, kuma 
wanda bai ɗanɗane shi ba, to, lalle 
ne shi, yana daga gare ni, face wan- 
da ya kamfata, kamfata guda da 
hannunsa.” Sai suka sha daga gare 
shi, face kaɗan daga gare su. To, a 
lokacin da (Ɗaluta) ya ƙetare shi, 
shi da waɗanda suka yi Tmani tare 
da shi, (sai waɗanda suka sha) 
suka ce: “Babulko a gare mu yau 
game da Jaluta da rundunoninsa.” 
Waɗanda suka tabbata cewa lalle 
su masu gamuwa ne da Allah, suka 
ce: “Da yawa Rungiya kaɗan ta 
rinjayi wata Rungiya mai yawa da 
iznin Allah, kuma Allah Yana tare 
da masu haRuri.” 

250. Kuma a lokacin da suka <2) 
bayyana ga Jaluta da runduno- 
ninsa, suka ce: “Ya Ubangijinmu! 
Ka zuba haRuri a kanmu, kuma Ka 
tabbatar da sawayenmu, kuma Ka 
taimake mu a kan mutanen nan 
kafirai.” 

251. Sai suka karya su da iznin 
Allah. Kuma Dawudu ya kashe 
Jaluta, kuma Allah Ya ba shi mulki 
da hikima, kuma Ya sanar da shi 
daga abin da Yake so. Kuma ba 










J> J>s 


^MS\ hjznzj 


(1) Soja na bukatar tarbiya, su saba da wahala da ƙishirwa da magana mai shiryarwa. 
Kogin kuwa shi ne kogin Urdun tsakanin Urdun da Falastin. 

(2) Dawudu ɗan Aisha ya gaji annabcin ShamwTlu da mulkin’Daluta, shl ne ya fara 
haɗa su a cikin Bani Isra’ila bayansa sai ɗansa Sulaiman ya gaje shi haka nan. Yawan 
mutanen Ɗaluta da suka yi yaƙi kamar adadin mutanen Badar ne waɗanda suka yi yaƙi tare 
da Annabi, tslra da aminci su tabbata a gare shi. 




2.Suratul Bafcara 


Juzu’i Na 3 


62 


r tjJrl 


Y 3jiJl 3_)J~I 


domin tunkuɗewar Allah ga muta- 
ne sashensu da sashe ba, lalle ne, da 
kasa ta ɓaci; kuma amma Allah 
Ma’abucin falala ne a kan talikai. 

252. Waɗancan ayoyin Allah ne: 
Muna karanta su a kanka da gas- 
kiya: Kuma lalle ne kai, haƙiƙa, 
kana daga manzanni. 

25J. ^Waɗancan manzannin (1) 2 
Mun fTfTta sashensu a kan sashe: 
daga cikinsu akwai wanda Allah Ya 
yi masa magana; kuma Ya ɗaukaka 
sashensu^da darajoji; kuma Muka 
bai wa Tsa ɗan Maryama hujjoji 
bayyanannu, kuma Muka ƙarfafa 
shi da Ruhi mai tsarki. Kuma da 
Allah Ya so da waɗanda suke daga 
bayansu, ba za su yi yaƙi ba, daga 
bayan hujjoji bayyanannu sun je 
musu. Kuma amma sun saɓa wa 
juna, saboda haka daga cikinsu 
akwai wanda ya yi Tmani, kuma 
daga cikinsu akwai wanda ya kafir- 
ta. Kuma da Allah Ya so, da ba za 
su yaƙi juna ba, kuma amma Allah 
yana aikata abin da Yake nufi. 

254. Ya ku waɗanda <2) suka yi 
imani! Ku ciyar daga abin da Muka 
arzuta ku daga gabanin wani yini ya 


jS? A=r\i Jjo OiOiS\ 




&\3 


3\ 




) 2ji\ U 




(1) Allah Yana tunkuɗe ɓarna a cikin ƙasa da wasiɗar karantar da masu alheri, 
domin su yaƙi masu sharri. Ya saukar da ilminSa da wasiɗar manzanninSa waɗanda Ya 
tabbatar da cewa Muhammadu, tsira da amincinSa su tabbata a gare shi, yana cikinsu 
kuma shi ne ya fi ɗaukaka daga cikinsu. Daga wannan aya zuwa ƙarshen Sura duka, ƙarin 
bayani ne da shiryarwa ga hukunce-hukuncen da suka gabata da kuma yadda za a zartar 
da aiki da su, kamar yadda tsarin magana zai nuna in Allah Ya so. 

(2) Bayan tabbatar da manzancin Annabi Muhammadu, tsira da amincin Allah su 
tabbata a gare shi, sa’an nan ya sabunta fuskanta da kira zuwa ga waɗanda suka yi imani 
da Annabi, kuma ya farkar da su game da zuwan babbar rana ta Ƙiyama. Sa’an nan ya 
faɗi sunanSa Ta’ala, Allah Mai sifofin da ke cikin aya ta 255. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 3 


63 




T o \ o jj -** 


zo, babu ciniki a cikinsa, kuma 
babu abuta, kuma babu ceto, kuma 
kafirai su ne azzalumai. 

255. Allah, babu wani Ubangiji 
face Shi, Rayayye, Mai tsayuwa da 
kome, gyangyaɗi ba ya kama Shi, 
kuma barci ba ya kama Shi, Shi ne 
da abin da yake a cikin sammai da 
abin da yake a cikin ƙasa. Wane ne 
wanda yake yin ceto a wurinSa, face 
da izninSa? Yana sanin abin da 
yake a gaba gare su da abin da yake 
a bayansu. Kuma ba su kewayewa 
da kome daga ilminSa, face da abin 
da Ya so. KursiyyunSa ya yalwaci 
sammai da ƙasa. Kuma tsare su ba 
ya nauyayarSa. Kuma Shi ne 
Maɗaukaki, Mai girma. 

256. Babu t!lastawa (1) a cikin 
addini, haƙlƙa, shiriya ta bayyana 
daga 6ata: Saboda haka wanda ya 
kafirta da Ɗaguta kuma ya yi imani 
da Allah, to, haƙlƙa, ya yi riƙo ga 
igiya amintacciya, babu yankewa a 
gare ta. Kuma Allah Mai ji ne, 
Masani. 

257. Allah Shi ne Masoyin wa- 
ɗanda suka yi imani: Yana fitar da 
su daga duffai zuwa ga haske, kuma 



>>.> 

J0 


iz- ^ i ■* ^ -- ^ n * 


Ajfl3 




(1) Abubuwan bautawa, iri biyu ne; Ubangijin da Ya aiko Muhammadu da wannan 
gaskiya da shiriya ShT ne Allah, da sauran iyayengiji masu dokokin kai da na son zukata 
kamar nafsu da Shaiɗan, na aljannu da mutane, masu ƙaga abin da suke so, su kira mutane 
a kansa ana ce musu Ɗagutu. Ya yi bayanin sakamakon mabiyin kowane irin bautawar. 
Sa’an nan ya biyar da ƙissoshi uku domin bayanin abin da wannan magana ta ƙunsa; ta 
farko Namaruzu tare da IbrahTm, tana nuna cewa mai mulki ana umurtar sa da bin Allah 
da taƙawa, idan ya bi son zuciyarsa, to, ya zama Ɗagutu. Allah zai halakarda shi. Ta biyu 
ƙissar Uzairu, tana nuna cewa babu abin da yake da wuya ga Allah. Ta uku ƙissar Ibrahim 
da yadda Allah ke rayar da matattu, tana nuna cewa babu laifl ka roƙi Allah Ya ganar da 
kai dukan abin da ya shige maka duhu domin ka ƙara imani. 



2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 3 


64 


r *j*-i 


T «jiJl 


waɗanda suka kafirta, masoyansu 
Ɗagutu ne: suna fitar da su daga 
haske zuwa ga duffai. Waɗannan 
abokan Wuta ne, su a cikinta ma- 
dawwama ne. 

258. Shin, ba ka gani a> ba zuwa 
ga wanda ya yi hujjatayya da Ibra- 
him a cikin (al’amarin) Ubangi- 
jinsa, domin AllahYa ba shi mulki, 
a lokacin da Ibrahim ya ce: “Uban- 
gijina Shi ne Wanda Yake rayawa 
kuma Yana matarwa.” Ya ce: “N! 
ina rayarwa kuma ina matarwa.” 
IbrahTm ya ce: “To, lalle ne Allah 
Yana zuwa da rana daga gabas: to, 
ka zo da ita daga yamma.” Sai aka 
dimautar da wanda ya kafirta. 
Kuma Allah ba Ya shiryar da muta- 
ne azzalumai. 

259. Ko kuwa <2) wanda ya shuɗe 
a kan wata alƙarya, alhali kuwa 
tana wofintacciya a kan gadajen 
resunanta. Ya ce: “Yaya Allah zai 
rayar da wannan a bayan 
mutuwarta.” Sai Allah Ya matar da 
shi, shekara ɗari; sa’an nan kuma 
ya tayar da shi. Ya ce: “Nawa ka 
zauna?” Ya ce: “Na zauna yini 
ɗaya ko kuwa rabin yini.” Ya ce: 
“A’a, ka zauna shekara ɗari.” To, 
ka duba zuwa ga abincinka, da abin 
shanka, (kowanensu) bai sake ba, 
kuma ka duba zuwa ga jakinka, 
kuma domin Mu sanya ka wata aya 
ga mutane. Kuma ka duba zuwa ga 


0 


A&\ 


A_*> <ii\o 3 J\5 'OkJJ* 

jAJ '\iO ^lA <ii\ 

aSU ciJ 



(1) Ƙissar farko ta Ibrahim da Namaruzu. 

(2) Kissa ta biyu Uzairu da alƙarya matacciya, da jakinsa, da abincinsa bayan 
shekara ɗari. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 3 


65 


r tjk i 


T ijA J' 


ƙasusuwa yadda Muke motsar da 
su, sa’an nan kuma Mu tufatar da 
su da nama.” To, a lokacin da (abin) 
ya bayyana a gare shi, ya ce: “Ina 
sanin cewa klle Allah a kan dukan 
kome Mai ikon yi ne.” 

260. Kuma a lokacin da Ibrahim 
ya ce: “Ya Ubangijina! Ka nuna 
mini yadda Kake rayar da 
matattu.” Yace: “Shin, kuma baka 
yi Tmani ba?” Ya ce: “Na’am! 
Kuma amma domin zuciyata, ta 
natsu.” Ya ce: “To, ka riƙi huɗu 
daga tsuntsaye, ka karkatar da su 
zuwa gare ka, ka yanka su, sa’an 
nan kuma ka sanya juzu’i daga gare 
su a kan kowane dutse, sa’an nan 
kuma ka kira su, za su zo maka 
gudane. Kuma ka sani cewa lalle 
Allah Mabuwayi ne, Masani.” 

261. Sifar waɗanda suke ciyar da 
dukiyoyinsu a cikin hanyar Allah, 
kamar sifar ƙwaya ne wadda ta 
tsirar da zangarniya bakwai, a cikin 
kowace zangarniya akwai ƙwaya 
ɗari. Kuma Allah Yana riɓinyawa 
ga wanda Ya so. Kuma Allah Ma- 
wadaci ne, Masani. 

262. Waɗanda suke ciyar da 
dukiyoyinsu a cikin hanyar Allah, 
sa’an nan kuma ba su biyar wa abin 
da suka ciyar din da gori, ko cuta, 
suna da sakamakonsu a wurin 
Ubangijinsu, kuma babu tsoro a 
kansu, kuma ba su zama suna baƙin 
ciki ba. 

263. Magana mai kyau da gafar- 
tawa su ne mafi alheri daga sadaka 
wadda wata cutarwa take biyar ta. 
KumaAllah Wadatacce ne, Mai haƙuri. 




ify j$j 


@) jLAf i\jj 


jjf) i£'i\ 




2.Suratul Ba£ara 


Juzu’i Na 3 


66 


T ftjJrl 


Y i Ojj-j 


264. Ya ku waɗanda suka yi 
Tmani! Kada ku ɓata sadakokinku 
da gori da cutarwa, kamar wanda 
yake ciyar da dukiyarsa domin 
nuna wa mutane, kuma ba ya yin 
Tmani da Allah da Ranar Lahira. 
To, abin da yake misalinsa, kamar 
falalen dutse ne, a kansa akwai 
turɓaya, sai wabilin hadari (1) ya 
same shi, sai ya bar shi ƙanƙara. Ba 
su iya amfani da kome daga abin da 
suka sana’anta. Kuma Allah ba Ya 
shiryar da mutane kafirai. 

265. Kuma sifar waɗanda suke 
ciyar da dukiyarsu domin neman 
yardojin Allah, kuma da tabbatar- 
wa daga kansu, kamar misalin lam- 
bu ne a jigawa wadda wabilin hada- 
ri ya samu, sai ta bayar da amfanin- 
ta ninki biyu. To, idan wabili bai 
same ta ba, sai yayyafi (ya ishe ta). 
Kuma Allah ga abin da kuke aika- 
tawa Mai gani ne. 

266. Shin ɗayanku na son cewa 
wani lambu ya kasance a gare shi 
daga dabinai da inabobi, maremari 
suna gudana daga ƙarƙashinsa, 
yana da, a cikinsa, daga kowane 
’ya’yan itace, kuma tsufa ya same 
shi, alhali kuwa yana da zuriyya 
masu rauni — sai guguwa wadda 
take a cikinta akwai wuta, ta same 
shi, har ta ƙone? Kamar wancan ne 
Allah Yana bayyanawar ayoyi a gare 
ku; tsammaninku kuna tunani. 

267. Ya ku waɗanda suka yi 
imani! Ku ciyar daga mai kyaun 


t&i. 




(U5.Lv_Jo_j 4ji' i> jT 

0* \J>k=*s£\ Syj 

Cjt 


)ojj>j^jk===>Xj 





(1) ‘Wabilin hadari’ watau ruwan sama kamar da bakin ƙwarya. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 3 


67 


r «.>1 


t 3 »jj-j 


abin da kuka sana’anta, kuma daga 
abin da Muka fitar saboda ku 
daga ƙasa, kuma kada ku yi nufin 
mummuna ya zama daga gare shi ne 
kuke ciyarwa, alhali kuwa ba ku 
zama masu karɓarsa ba face kun 
runtse ido a cikinsa. Kuma ku sani 
cewa lalle ne, Allah Mawadaci ne, 
Godadde. 

268. Shaiɗan yana yi muku alka- 
warin talauci, kuma yana umur- 
nin ku da alfasha, (1) kuma Allah 
Yana yi muku alkawarin gafara 
daga gare shi da ƙari, kuma Allah 
Mawadaci ne, Masani. 

269. Yana bayar da hikima (ga 
fahimtar gaskiyar abubuwa) ga 
wanda Yake so. Kuma wanda aka 
bai wa hikima, to, lalle ne, an ba shi 
alheri mai yawa. Kuma babu mai 
tunani face ma’abuta hankula. 

270. Kuma abin da kuka ciyar 
daga ciyarwa, ko kuka cika alwashi 
daga wani bakance, to, lalle ne, 
Allah Yana sanin sa. Kuma az- 
zalumai ba su da wasu mataimaka. 

271. Idan kun nuna sadakoki to, 
yana da kyau ƙwarai kuma idan 
kuka ɓoye su kuma kuka je da su ga 
matalauta, to, shi ne mafi alheri a 
gare ku, kuma Yana karkarewa, 
daga barinku, daga miyagun ayyu- 
kanku. Kuma Allah ga abin da 
kuke aikatawa Masani ne. 













* J -’< <A - C ■'?. ' > 

Laj 

(^) 

\j&ol 





(1) Alfasha ita ce ayyukan zunubi kamar zina da shan giya, alhali ɓatar da dukiya a 
nan, ya fi tsanani, kuma babu wani badali don sakamako, saboda haka ƙin ciyarwa domin 
gudun talauci da umurninku da alfasha sun saɓa wa juna, ga abin da shi Shaiɗan yake gaya 
muku; watau kada ku ciyar, domin gudun talauci, amma ku sha giya, ku yi zina! 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 3 


68 


r «.>t 


T o yi-J' jj jj*. 


272. Shiryar da su ba ya a kanka, 
kuma amma Allah Shi ne Yake 
shiryar da wanda Yake so, kuma 
abin da kuka ciyar daga alheri, to, 
domin kanku ne, kuma ba ku ciyar- 
wa, face domin neman yardar Al- 
lah, kuma abin da kuke ciyarwa 
daga alheri za a cika ladarsa zuwa 
gare ku, alhali kuwa ku ba a zalun- 
tar ku. 

273. (Ciyarwar a yT ta) ga mata- 
lautan (1) nan waɗanda aka tsare a 
cikin hanyar Allah, ba su iya tafiyar 
fatauci a cikin ƙasa, jahilin halinsu 
yana zaton su wadatattu saboda 
kamun kai, kana sanin su da ala- 
marsu, ba su roƙon mutane da na- 
cewa. Kuma abin da kuka ciyar 
daga alheri, to, lalle Allah gare shi 
Masani ne. 

274. Waɗanda suke ciyar da 
dukiyoyinsu, a dare da yini, ɓoye da 
bayyane, to suna da sakamakonsu a 
wurin Ubangijinsu. Kuma babu 
tsoro a kansu, kuma ba su zama 
suna baƙin ciki ba. 

275. Waɗanda suke cin riba <2) , 
ba su tashi, face kamar yadda wan- 




oAi\ 







(1) Matalautan nan ‘muhajiruna’ ne waɗanda suka bar dukiyarsu da iyalansu domin 
hijira. Kuma ba su sami wata mataka ba a Madina, sai aka yi musu rumfuna, suna kwana a 
ciki, suka tsare kansu domin jihadi da yaki da karatun Alkur’ani da ibada kamar matsayin 
soja a yanzu. Su wajen ɗari huɗu ne, shugabansu, shi ne Abdur Rahman bn Sakhar, Abu 
Huraira el Dawsy. 

( 2 ) Riba ita ce kari ga adadi ko ga lɓkaci. Amma karin adadi shi ne kari a cikin 
mu amala da zinari da azurfa, da abubuwan ci ga rayuwa. Yana haramta ga jinsi guda 
kawai, kuma ana sharɗantawa ga abinci ya zama abinci ko abin gyaransa, kuma ana iya 
ajiye shi, ban da ’ya’yan itacen marmari da duma da ruwa. Amma ga jinkiri an hana riba 
mudlakan ko da ga ’ya’yan itacen marmari. Takardun kuɗi kamar sil’o’i suke domin haka 
kimarsu tana hawa kuma tana sauka. -Har yanzu malamai ba su yanke hukunci a kansu ba 
sosai. Annabi, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce: “Ka bar abin da yake 
sanya maka shakka zuwa ga wanda ba ya sanya maka shakka.” 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 3 


69 


r 


t 3 yiS\ 


da Shaiɗan yake dimautarwa daga 
shafa yake tashi. Wancan, domin 
lalle ne sun ce: “Ciniki kamar riba 
yake.” Kuma Allah Ya halatta cini- 
ki kuma Ya haramta riba. To, wan- 
da wa’azi daga Ubangijinsa ya je 
masa, sa’an nan ya hanu, to yana da 
abin da ya shige, kuma al’amarinsa 
(ana wakkala shi) zuwa ga Allah. 
Kuma wanda ya kdma, to, waɗan- 
nan su ne abokan Wuta, su a cikinta 
madawwama ne. 

276. Allah Yana shafe albarkar 
riba, kuma Yana ƙara sadakoki. 
Kuma Allah ba Ya son dukan mai 
yawan kafirci, mai zunubi. 

277. Lalle ne, waɗanda suka yi 
Tmani, kuma suka aikata ayyukan 
ƙwarai, kuma suka tsayar da salla, 
kuma suka bayar da zakka, suna 
da sakamakonsu a wurin Ubangi- 
jinsu, kuma babu tsoro a kansu, 
kuma ba su zama suna yin baƙin 
ciki ba. 

278. Ya ku waɗanda suka yi 
Tmani! Ku bi Allah da taƙawa, 
kuma ku bar abin da ya rage daga 
riba, idan kun kasance masuTmani. 

279. To, idan ba ku aikata ba, to, 
ku sani fa da akwai yaƙi daga Allah 
da ManzonSa. Kuma idan kun 
tuba, to, kuna da asalin duki- 
yoyinku, ba ku zalunta, kuma ba a 
zaluntar ku. 

280. Kuma idan ma’abucin wa- 
hala ya kasance (mabacci) to, jinkir- 
tawa ake yi zuwa ga sauƙin al’ama- 
rinsa, kuma da kun yi sadaka, shi ne 
mafi alheri a gare ku, idan kun 
kasance kuna sani. 


Sh j&M y' 

/o'ASr 




ou ^j^JJ 


5 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 3 


70 


r tjJrl 


T 5«jj-o 


281. Kuma ku ji tsoron wani 
yini wanda ake mayar da ku a cikin- 
sa zuwa ga Allah, sa’an nan kuma a 
cika wa kowane rai abin da ya 
sana’anta, kuma su ba a zaluntar 
su. 

282. Ya ku waɗanda suka yi 
Tmani! Idan kun yi mu’amalar 
bayar da bashi zuwa ga wani ajali 
ambatacce, sai ku rubuta shi. Kuma 
wani marubuci ya yi rubutu a tsaka- 
ninku da adalci. Kuma kada maru- 
buci ya ƙi rubutawa, kamar yadda 
Allah Ya sanar da shi, sai ya rubuta. 
Kuma wanda bashin yake a kansa 
sai ya yi shibta, kuma ya ji tsoron 
Allah, Ubangijinsa, da taƙawa, 
kuma kada ya rage wani abu daga 
gare shi. To, idan wanda bashin 
yake a kansa ya kasance wawa ne 
ko kuwa rarrauna, ko kuwa shi ba 
ya iya shibta, to, sai waliyyinsa ya yi 
shibtar da adalci. Kuma ku shaidar 
da shaidu biyu daga mazanku, to, 
idan ba su zama maza biyu ba, to, 
namiji guda da mata biyu, daga 
waɗanda kuke yarda da su daga 
shaidun, domin mantuwar ɗa- 
yansu, sai gudarsu ta mazakutar (1) 
da ɗayar. Kuma kada shaidun su ki, 
idan an kira su. Kuma kada ku kosa 
ga rubuta shi, ƙarami ya kasance ko 
babba, zuwa ajalinsa. Wancan ne 
mafi adalci a wurin Allah, kuma 
mafi tsayuwa ga shaida, kuma mafi 
kusa ga rashin shakkarku. Sai idan 
ya kasance fatauci ne halartacce 


&y J \yu\j 


Cfy> \J\* . 

CJG Nj Jj 

'J=='xf WO&WjO q \ 


Sl ^ aJj 

'j>£ oJj\ 


^.0tfi-ry 




(1) Watau mata biyu su zama kamar namiji guda ga bayar da shaida. Kuma ana 
fassara shi da “ta tunatar da ɗayar”. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 3 


71 




V i jiJ' 


wanda kuke gewayarwa da shi han- 
nu da hannu a tsakaninku, to babu 
laifi a kanku, ya zama ba ku rubuta 
shi ba. Kuma ku shaidar idan kun yi 
sayayya. Kuma kada a wahalar da 
marubuci, kuma kada a wahalar da 
shaidu, kuma idan kun aikata, to, 
lalle ne, shi fasiƙanci ne game da ku. 
Kuma ku bi Allah da taƙawa, kuma 
Allah Ya sanar da ku. Kuma Allah 
ga dukan kome Masani ne. 

283. Kuma idan kun kasance a 
kan tafiya, kuma ba ku sami maru- 
buci ba, to, a bayar da jingina 
karɓabbiya (ga hannu). To, idan 
sashenku ya amince wa sashe, to, 
wanda aka amince wan nan sai ya 
bayar da amanarsa, kuma ya bi 
Allah, Ubangijinsa, da taƙawa. 
Kuma kada ku ɓoye shaida, kuma 
wanda ya ɓoye ta, to, shi mai zunu- 
bin zuciyarsa ne. Kuma Allah ga 
abin da kuke aikatawa Masani ne. 

284. Allah ne, da abin da yake a 
cikin sammai da abin da yake a 
cikin ƙasa, kuma idan kun bayyana 
abin da yake a cikin zukatanku (na 
shaida), ko kuka ɓoye shi, Allah zai 
bincike ku da shi, sa’an nan Ya yi 
gafara ga wanda Yake so, kuma Ya 
azabta wanda Yake so. Kuma Al- 
lah a kan dukan kome Mai ikon yi 
ne. (1) 




c. 


oiS <5, 




(1) Wannan aya ita ce ƙarshen bayani a kan bayar da shaida. A kan shaidar da 
mutum ya bayyana ko ya ɓoye a cikin rai, Allah Yake yi masa bincike domin hakkin wani 
da ya rataya a kan wannan bayyanawar ko ɓoyewar. Ita ayar da biyu na bayanta sun 
ƙunsa ilmin Baƙara dukanta. 



2.Suratul Baƙara 


Juzu’i Na 3 


72 


r tjJrl 


Y s jiJl « jj_4 


255. Manzon Allah ya yi Tmani 
da abin da aka saukar zuwa gare shi 
daga Ubangijinsa, da muminai. 
Kdwanensu ya yi imani da Allah, da 
mala’ikunSa, da littattafanSa, da 
manzanninSa. Ba mu rarrabewa a 
tsakanin ɗaya daga manzanninSa. 
Kuma (muminai) suka ce, “Mun ji 
kuma mun yi ɗa’a: (muna neman) 
gafararKa, ya Ubangijinmu, kuma 
zuwa a gare Ka makoma take (1) ” 

286. Allah ba Ya kallafa wa rai 
face ikon yinsa, yana da ladar abin 
da ya tsirfanta, kuma a kansa akwai 
zunubin abin da ya yi ta aikatawa: 
“Ya Ubangijinmu! Kada Ka kama 
mu, idan mun yi mantuwa, ko kuma 
mun yi kuskure. Ya Ubangijinmu! 
Kuma kada Ka aza nauyi a kanmu, 
kamar yadda Ka aza shi a kan 
waɗanda suke a gabaninmu. Ya 
Ubangijinmu! KadaJCa sanya mu 
ɗaukar abin da babuTko gare mu da 
shi. Kuma Ka yafe daga gare mu, 
kuma Ka gafarta mana, kuma Ka yi 
jin ƙai gare mu. Kai ne Majiɓin- 
cinmu, saboda haka Ka taimake mu 
a kan mutanen nan kafirai.” 


i > >' 






2~jj 

G. 


UJu^j U55 

JaJj l j cU Ui a_5'U 



(1) Aya ta 285 da ta 286 sun ƙunshi aikin Annabi da waɗanda suka bi shi daga aiuda 
da magana da aiki da kyautatawa da mayar da al’amari ga Allah, da addu’ar tsari da 
nema daga Ubangijinsu. Aya ta 286 ita ce mafi kyaun addu’a. Kuma ta nuna Musulmi sun 
saɓa wa Yahudawa masu cewa ‘Mun ji, mun ƙi!’ 



3. Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 3 


73 


r «.>1 


r ot JT 



Tana karantar da cewa Allah Yana karɓa addu’ar wanda ya 
kira Shi da gaskiyar niyya, kuma Yana keta al’adu da wannan kira. 
Babu abin da yake da wuya ga Allah idan an kaɗaita Shi da 
tsarkakewa daga shirki da abin da ya yi kama da shirki. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. A. L. M. 

2. Allah, babu wani abin bauta- 
wa face Shi, Rayayye Mai tsayuwa 
da kome. 

3. Ya sassaukar da Littafi a gare 
ka da gaskiya, yana mai gaskatawa 
ga abin da ke gaba gare shi, kuma 
Allah Ya saukar da Attaura da 
Linjfia. 

4. A gabani, suna shiryar da mu- 
tane, kuma Ya saukar da littattafai 
masu rarrabewa. Lalle ne waɗanda 
suka kafirta da ayoyin Allah, suna 
da azaba mai tsanani. Kuma Allah 
Mabuwayi ne, Ma’abucin azabar 
ramuwa. 

5. Lalle ne, Allah babu wani abin 
da ke ɓoyuwa gare Shi a cikin ƙasa, 
kuma babu a cikin sama. 


Oi' 




0 






3.Suratu Al‘Imrana Juzu’iNa3 


74 


r tjJrl 


r oij^ JT ij 


6. Shi ne Wanda Yake suranta 
ku a cikin mahaifu yadda Yake so. 
Babu abin bautawa face Shi, Mabu- 
wayi, Mai hikima. 

7. Shi ne Wanda ya saukar da 
Littafi a gare ka, daga cikinsa akwai 
ayoyi bayyanannu, su ne mafi ya- 
wan Littafin, da wasu masu kama 
da juna. To, amma waɗanda yake a 
cikin zukatansu akwai karkata, sai 
suna bin abin da yake da kama da 
juna daga gare shi, domin neman 
yin fitina da tawllinsa. Kuma babu 
wanda ya san tawilinsa face Allah. 
Kuma matabbata a cikin ilmi suna 
cewa: “Mun yilmani da shi; dukan- 
sa daga wurin Ubangijinmu yake.” 
Kuma babu mai tunani face 
ma’abuta hankula. 

8. Ya Ubangijinmu! Kada Ka 
karkatar da zukatanmu bayan har 
Ka shiryar da mu, kuma Ka ba mu 
rahama daga gunKa. Lalle ne, Kai, 
Kai ne Mai yawan kyauta. 

9. “YaUbangijinmu! Lalle ne Kai, 
Mai tara mutane ne domin wani 
yini wanda babu shakka a gare shi. 
Lalle ne Allah ba Ya saɓawar loka- 
cin alkawari.” 

10. Lalle ne waɗanda suka kafir- 
ta, dukiydyinsu ba su tunkuɗe 
musu kome daga Allah, kuma 
’ya’yansu ba su tunkudewa, kuma 
waɗannan, su ne makamashin wuta. 

11. Kamar ɗabi’ar mutanen Fi- 
r’auna da waɗanda ke a gabaninsu, 
sun ƙaryata ayoyinMu, sai Allah 
Ya kama su saboda zunubansu, 
kuma Allah Mai tsananin uƙuba ne. 










CJJ JJP Ijt Jr ^AjI_J»\ c- Jyji JlJ\ 


lujj 

^oli^\cUi\ (i£\ fr Aj^3 JiS 


jj, jJjNj. Jj\ 

0 ~>}J > JJjj 

J\e- Jj 





3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na3 


75 


r t-jir t 


r JT 3j j~i 


12. Ka ce wa waɗanda suka ka- 
firta: “Za a rinjaye ku, kuma a tara 
ku zuwa Jahannama, kuma shimfi- 
ɗar ta munana! 

13. “Lalle ne wata aya ta ka- 
sance a gare ku a cikin ƙungiyoyi 
biyu da suka haɗu; ƙungiya guda 
tana yaƙi a cikin hanyar Allah, da 
wata kafira, suna ganin su ninki 
biyu nasu, a ganin ido. Kuma Allah 
Yana ƙarfafa wanda Yake so da 
taimakonSa. Lalle ne a cikin wan- 
nan, haƙTƙa, akwai abin kula ga 
ma’abuta basTra.” 

14. An ƙawata wa mutane son 
sha’awoyi daga mata da ɗiya da 
dukiyoyi abubuwan tarawa daga 
zinariya da azurfa, da dawaki kiwa- 
tattu da dabbobin ci da hatsi. Wan- 
nan shi ne dadrn rayuwar duniya. 
Kuma Allah a wurinSa kya- 
kkyawar makoma take. 

15. Ka ce: Shin kuma, in gaya 
muku mafi alheri daga wannan? 
Akwai gidajen Aljanna a wurin 
Ubangiji saboda waɗanda suka bi 
Shi da taƙawa, koguna suna gudana 
daga ƙarƙashinsu, suna madaw- 
wama a cikinsu, da matan aure 
tsarkakakku, da yarda daga Allah. 
Kuma Allah Mai gani ne ga ba- 
yinSa. 

16. Waɗanda suke cewa: “Ya 
Ubangijinmu! Lalle ne mu, mun yi 
Tmani, sai Ka gafarta mana zunu- 
banmu kuma Ka tsare mu daga 
azabar wuta.” 

17. Masu haƙuri, da masu gas- 
kiya, da masu ƙanƙan da kai, da 








-", 


l\, 


kjj\ 


»J r^>S\ dlTiɗjjit5 


'cr 




» ,"tt. 

& 




(J) *$J 







3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na3 


76 


r tjir I 


r jt 


masu ciyarwa, da masu istingifari a 
lokutan asuba. 

18. Allah Ya shaida cewa: Lalle 
ne babu abin bautawa face Shi, 
kuma mala’iku da ma’abuta ilmi 
sun shaida, Yana tsaye da adalci, 
babu abin bautawa face Shi, Mabu- 
wayi, Mai hikima. 

19. Lalle ne, addini a wurin Al- 
lah, shi ne Musulunci. Kuma wa- 
ɗanda aka bai wa Littafi ba su saɓa 
ba, face a bayan ilmi ya je musu, 
bisa zalunci a tsakaninsu. Kuma 
wanda ya kafirta da ayoyin Allah, 
to, lalle ne Allah Mai gaugawar 
sakamako ne. 

20. To, idan sun yi musu da kai, 
sai ka ce, “Na sallama fuskata ga 
Allah, kuma wanda ya bi ni 
(haka).” Kuma ka ce wa waɗanda 
aka bai wa littafi da Ummiyyai: a) 
“Shin, kun sallama?” To, idan sun 
sallama, haƙiƙa, sun shiryu, kuma 
idan sun juya, to, kawai abin da ke 
kanka, shi ne iyarwa. Kuma Allah 
Mai gani ne ga bayinSa. 

21. Lalle ne waɗanda suke kafir- 
ta da ayoyin Allah, kuma suna 
kashe annabawa, ba da wani hakki 
ba, kuma suna kashe waɗanda ke 
umurni da yin adalci daga mutane, 
to, ka yi musu bushara da azaba 
mai raɗaɗi. 


S i23\j 

<$> 1 L$\ 

jUij ’Si&Z 

J ^=J\ iyj' sjjJjjjjJ ofj 




pcj0jd&5zj\ 


'Z'* _ ^ j 'Z j> ^ 

4X>\ \ 6 \ 


(1) Ummiyyi shi ne wanda bai iya karatu da rubutu ba. A cikin Alƙur’ani ana nufin 
Larabawa da wannan sunan, domin ba su da wani littafin sama da suke da shi a lokacin 
nan. Amma ba ana nufin ba su da rubutu ba. Haruffan rubutun Alƙur’ani tun a zamanin 
Isma’ila ɗan Ibrahima aka san su. Kuma a cikin Larabawa da yawa sun san su, har suna 
rubuta ƙasidu masu kyau, suna ratayewa a cikin Ka’aba. Jahiliyya ita ce lokacin da ba a 
aiki da wani littafi na sama kamar yadda mafi yawan mutane suke a yanzu, ƙarnin ishirin. 
Shi ma ƙarnin wata Jahiliyya ne. 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 3 


77 


r *>-i 


r (Ji 


22. Waɗannan ne waɗanda 
ayyukansu suka ɓaci a cikin duniya 
da Lahira, kuma ba su da wasu 
mataimaka. 

23. Shin, ba ka ga waɗanda aka 
bai wa rabo daga littafi ba ana kiran 
su zuwa ga Littafin Allah domin ya 
yi hukunci a tsakaninsu sa’an nan 
wata ƙungiya daga cikinsu ta juya 
baya, kuma suna masu bijirewa? 

24. Wannan kuwa, domin lalle 
ne su, sun ce: “Wuta ba za ta shafe 
mu ba, face a ’yan kwanaki 
ƙidayayyu.” Kuma abin da suka 
kasance suna ƙirƙirawa na ƙarya 
ya rude su a cikin addininsu. 

25. To, yaya idan Mun tara su a 
yini wanda babu shakka a cikinsa, 
kuma aka cika wa kowane rai 
sakamakon abin da ya tsirfanta, 
alhali kuwa, su ba za a zalunce su 
ba? 

26. Ka ce: U) “Ya Allah Mamal- 
lakin mulki, Kana bayar da mulki 
ga wanda Kake so, Kana zare mulki 
daga wanda Kake so, kuma Kana 
buwayar da wanda Kake so, kuma 
Kana ƙasƙantar da wanda Kake so, 
ga hannunKa alheri yake. Lalle ne 
Kai, a kan kowane abu, Mailkon yi 
ne. 

27. “Kana shigar da dare a cikin 
yini, kuma Kana shigar da yini a 
cikin dare, kuma Kana fitar da mai 


$ 3 $ 


(J) 






(1) Wato ka mayar dalkon kome ga Allah, Yana yin sa yanda Yake so, babu mai iya 
hanawa, sa’an nan kuma ka ce wa muminai, kada su yi wata mu’amala da kafirai, su bar 
yan’uwansu muminai, sai dai a kan ialura kawai. Wanda ya riki kafirai ya bar muminai, to, 
ba shi tare da Allah a cikin kome. 



3. Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 3 


78 


r ijir\ 


r (ji 


rai daga mamaci, kuma Kana fitar 
da mamaci daga mai rai, kuma 
Kana arzuta wanda Kake so ba da 
lissafi ba.” 

28. Kada muminai su riƙi kafirai 
masoya, baicin muminai. Kuma 
wanda ya yi wannan, to, bai zama a 
cikin kome ba daga Allah, face fa 
domin ku yi tsaro daga gare su da 
’yar kariya. Kuma Allah Yana tso- 
ratar da ku Kansa. Kuma zuwa ga 
Allah makoma take. 

29. Ka ce: “Idan kun ɓoye abin 
da ke a cikin ƙirazanku, ko kuwa 
kun bayyana shi, Allah Yana sanin 
sa. Kuma Yana sanin abin da ke a 
cikin sammai da ƙasa. Kuma Allah 
a kan kowane abu Mai ikon yi ne.” 

30. A ranar da kdwane rai yake 
samun abin da ya aikata daga alhe- 
ri, a halarce, da kuma abin da ya 
aikata daga sharri, alhali yana gu- 
rin, da dai lalle a ce akwai fage mai 
nlsa a tsakaninsa da abin da ya 
aikata na sharrin! Kuma Allah 
yana tsoratar da ku Kansa. Kuma 
Allah Mai tausayi ne ga bayinSa. 

31. Ka ce: “Idan kun kasance 
kuna son Allah, to, ku bT ni, Allah 
Ya so ku, kuma Ya gafarta muku 
zunubanku. Kuma Allah Mai gafa- 
ra ne, Mai jin ƙai.” 

32. Ka ce: “Ku yi ɗa’a ga Allah 
da Manzo”. To, amma idan sun 
juya baya, to, lalle ne Allah ba Ya 
son kafirai. 

33. Lalle ne Allah Ya zaɓi Ada- 
ma da Nuhu da Gidan IbrahTma da 
Gidan Imrana a kan talikai. 






s * * 9 




> 


t >. */- 


t ^ ______, ^ ^ 




. y J ■& ^ 

'2a\ Ja 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’iNa3 


79 


r t.jk\ 




34. Zuriyya ce sashensu (I) 2 3 daga 
sashe, kuma Allah Mai ji ne, 
Masani. 

35. A lokacin da matar Imra- 
na <2) ta ce: “Ya Ubangijina! Lalle 
ni, jia yi bakancen abin da ke cikin 
ciklna gare Ka; ya zama ’yantacce, 
sai Ka kar&a daga gare ni. Lalle ne 
Kai, Kai ne Mai ji, Masani”. 

36. To, a lokacin da ta haife ta, 
sai ta ce: “Ya Ubangijina! Lalle ne 
nT, na haife ta mace!” Kuma Allah 
ne Mafi sanin abin da ta haifa. 
“Kuma namiji bai zama kamar 
mace ba. Kuma nT, na yi mata suna 
Maryamu <3) , kuma lalle ne ni, ina 
nema mata tsari gare Ka, ita da 
zuriyarta daga Shaiɗan jefaffe.” 

37. Sai Ubangijinta Ya karɓe ta 
karɓa mai kyau. Kuma Ya 
yabanyartar da ita yabanyartarwa 
mai kyau, kuma Ya sanya renonta 
ga Zakariyya. Ko da yaushe 
Zakariyya ya shiga masallaci, a gare 
ta, sai ya sami abinci a wurinta. (Sai 
kuwa) ya ce: “Ya Maryamu! Daga 
ina wannan yake gare ki?” (Sai) ta 
ce “Daga wurin Allah yake. Lalle 




WO Aj 









%j£=o 


(1) Su duka daidai suke ga mai da al’amari ga Allah. 

(2) Matar Imrana sunanta Hannatu ɗiyar Faƙuza, ba ta haifuwa, sai wata rana ta ga 
tsuntsuwa tana ciyar da tsakonta, sai ta yi sha’awar samun ɗa, sabdda haka ta roki Allah 
Ya ba ta ɗa. Da mijinta Imrana ya take ta sai ta sami ciki, domin murna sai ta yi alkwarin 
’yanta shi da bakance ga Masallacin Baitil Muƙaddas domin ya riƙa yi masa hidima. To, a 
lokacin da ta haihu sai ta sami ɗiya mace. Ga shari’arsu ba a ’yanta mace ga irin wannan 
aiki na hidimar masallaci, domin haka ta nemi uzuri da cewa, ta haife ta mace, mace ba 
kamar namiji take ba. Har ta yi ruɗu ta juya, ta ce, namijin ba kamar mace ba, domin 
namiji ne a cikin zuciyarta. 

(3) Maryam, ma'anarta mai ibada. Abinci da ake kai mata a cikin Masallaci shi ne 
’ya’yan itace, irin na ɗari, a lokacin bazara, kuma irin na bazara a lokacin ɗari. Wannan 
kuma ya motsar da begen Zakariyya ga samun ɗa, bayan shi da matarsa sun tsufa ba su 
haifu ba. Sai ya rdƙi Allah kuma Ya karɓa masa, Ya ba shi Yahaya Annabi. 



3. Suratu Al ‘Imrana Juzu’iNa3 


80 


r«> i 


T Jt 


ne, Allah Y ana arzuta wanda Ya so, 
ba da lissafi ba.” 

38. A can ne Zakariyya ya roƙi 
Ubangijinsa, ya ce, “Ya Ubangijina! 
Ka ba ni zuriyya mai kyau daga 
gunKa. Lalle ne Kai Mai jin addu’a 
Kake”. 

39. Sai mala’iku suka kiraye shi, 
alhali kuwa shi yana tsaye yana 
salla a cikin masallaci. (Suka ce), 
“Lalle ne, Allah Yana ba ka busha- 
ra da Yahaya, alhali yana mai 
gaskatawar wata kalma daga Allah, 
kuma shugaba, kuma tsarkakke, 
kuma annabi daga salihai.” 

40. Ya ce: “Ya Ubangijina! 
Yaya yaro zai samu a gare ni, alhali 
kuwa, lalle tsufa ya same ni, kuma 
matata bakarariya ce?” Allah ya 
ce, “Kamar hakan ne, Allah Yana 
aikata abin da Yake so.” 

41. Ya ce: “Ya Ubangijina! Ka 
sanya mini wata alama!” (Allah) 
Ya ce “Alamarka ita ce ba za ka iya 
yi wa mutane magana ba har yini 
uku face da ishara. Sai ka ambaci 
Ubajigijinka da yawa. Kuma ka yi 
tasbThi da marece da safe.” 






Jli 




42. Kuma a lokacin da mala’iku 
suka ce: “Ya Maryamu! Lalle ne, 
Allah Ya zaɓe ki, kuma Y a tsarkake 
ki, kuma Ya zaɓe ki a kan matan 
talikai. 

43. “Ya Maryamu! Ki yi ƙanƙan 
da kai ga Ubangijinki, kuma ki yi 
sujada, kuma ki yi ruku’i tare (1) da 
masu ruku’i.” 


^\j\ fc jLJij j^j 


(1) Wannan ya nuna muhimmancin salla tare da jama’a a masallaci, ko da ga mata. 
Sai dai hali ya nuna an fi son mace ta yi salla a ɗakinta. 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 3 


81 


r t-jir I 


r (J' 


44. Wannan yana daga laba- 
run a) gaibi, Muna yin wahayinsa 
zuwa gare ka(Muhammadu).Ba ka 
kasance ba a wurinsu, a Iokacin da 
suke jefa alƙalumansu (domin ƙu- 
ri’a) wane ne zai yi renon Maryam. 
Kuma ba ka kasance a wurinsu ba a 
lokacin da suke ta yin husuma <2) . 

45. A lokacin da mala’iku suka 
ce“Ya Maryamu! Lalle ne Allah 
Yana ba ki bushara da watajcalma 
daga gare Shi; sunansa Masihu Tsa 
ɗan Maryama, yana mai daraja a 
duniya da Lahira kuma daga 
Makusanta. 

46. “Kuma yana yi wa mutane 
magana a cikin shimfiɗar jariri, da 
kuma lokacin da yana dattijo, 
kuma yana daga salihai.” 

47. Ta ce: “Ya Ubangijina! 
Yaya yaro zai kasance a gare ni, 
alhali kuwa wani mutum bai shafe 
ni ba?” (Allah) Ya ce: “Kamar 
wannan ne, Allah Yana halittar 
abin da Yake so. Idan Ya hukunta 
wani ai’amari, sai ya ce masa, ‘Ka 
kasance!’ Sai yana kasancewa.” 


^>5 




(1) Wannan yana daga cikin dalilan annabcin Annabi Muhammad, tsira da aminci su 
tabbata a gare shi, wajen faɗar labarin abin da bai halarta ba. 

(2) Uwar Maryamu ta ɗauke ta, ta kai ta ga Bani Kahin ɗan Haruna ɗan’uwan Musa, 
a lokacin nan, su ne suke tsaron Baitil Mukaddas, ta mika musu ita, ta ce: ‘ k Ku karɓa. Na 
’yantar da ita, kuma mace mai haila ba ta shiga masallaci, kuma ba zan mayar da ita a 
gidana ba.” Sai suka ce: “Wannan ɗiyar Limaminmu ce kuma Shugaban Ƙurbaninmu.” 
Zakariyya ya ce: “Ku ba ni ita domin innarta tana tare da ni.” Su ka ce: “Rayukanmu ba 
su iya barin ta ga wani.” Sai suka yi ƙuri’a da alƙalumansu da suke rubutun Attaura da su. 
Sai Zakariyya ya rinjaya. An ce sun tafi kogin Urdun ne suka jefa alkaluman nasu, a kan 
cewa wanda alkalaminsa bai bi ruwa ba, ya tsaya, shl ne ya rinjaya. Sai Zakariyya ya 
rinjaya, ga shi kuma shi ne shugabansu, kuma malaminsu, kuma annabinsu, sai ya sanya ta 
a cikin bene, a cikin masallacinsa. 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na3 


82 


r 


r ji 


Kuma Ya sanar da shi rubu- 
tu da hikima da Taurata da Injila. 


49. Kuma (Ya sanya shi) manzo 
zuwa ga Bani Isra’ila £da saƙo, 
cewa), “Lalle ne, ni haƙiƙa, na zo 
muku da wata aya daga Ubangi- 
jinku. Lalle ne, ni, ina halitta muku 
daga laka, kamar siffar tsuntsu, 
sa’an nan in hura a cikinsa, sai ya 
kasance tsuntsu, da izinin Allah. 
Kuma ina warkar da wanda aka 
haifa makaho, da kuturu, kuma ina 
rayar da matattu, da izinin Allah. 
Kuma ina gaya muku abin da kuke 
ci da abin da kuke ajiyewa a cikin 
gidajenku. Lalle ne, a cikin wannan 
akwai aya a gare ku, idan kun ka- 
sance masu yin imani. 

50. “Kumainamaigaskatawaga 
abin da yake a gabanina daga Tau- 
rata. Kuma (na zo) domin in halatta 
muku sashen abin da aka haramta 
muku. Kuma na tafo muku da wata 
aya daga Ubangijinku. Sai ku bi 
Allah da taƙawa, kuma ku yi mini 
ɗa’a. 

51. “Lalle Allah Shi ne Ubangi- 
jina, kuma Ubangijinku, sai ku bau- 
ta Masa. Wannan ce hanya madai- 
daiciya.” 

52. To, a lokacin da Tsa ya gane 
kafirci daga gare su, sai ya ce: “Su 
wane ne mataimakana zuwa ga 
Allah?” Hawariyawa suka ce: “Mu 
ne mataimakan Allah. Mun yi ima- 
ni da Allah. Kuma ka shaida cewa, 
lalle ne mu, masu sallamawa ne. 


) ^\\ 9 <Ca^==iJ-\ 9 
















\ jj* 1 }jjpfe >£==UJJ <4J 4ji\ ol 


iJS' 





\ aIi\ Ir'J 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na3 


83 


r tji rt 


r (Ji 


53. “Ya Ubangijinmu! Mun yi 
imani da abin da Ka saukar, kuma 
mun bi ManzonKa, sai Ka rubuta 
mu tare da masu shaida. (1) ” 

54. Kuma (Kafirai) suka yi ma- 
kirci, Allah kuma Ya yi musu (saka- 
makon) makircin, kuma Allah ne 
Mafi alherin masu saka wa makirci. 

55 L A lokacin da Ubangiji Ya ce: 
“YaTsa! Lalle Ni Mai karɓar ranka 
ne, kuma Mai ɗauke ka ne zuwa 
gare Ni, kuma Mai tsarkake ka 
daga waɗanda suka kafirta, kuma 
Mai sanya waɗanda suka bT ka a 
bisa waɗanda suka kafirta, har Ra- 
nar Ƙiyama. Sa’an nan kuma zuwa 
gare Ni makomarku take, sa’an nan 
In yi hukunci a tsakaninku, a cikin 
abin da kuka kasance kuna saɓa wa 
juna. 

56. “To, amma waɗanda suka ka- 
firta, sai In azabta su da azaba mai 
tsanani, a cikin duniya da Lahira, 
kuma ba su da wasu masu taimako. 

57. Kuma amma waɗanda suka 
yi imani, kuma suka aikata ayyu- 
kan ƙwarai, sai (Allah) Ya cika 
musu ijarorinsu. Kuma Allah ba Ya 
son azzalumai. 

58. “WannanMunakarantashia 
gare ka (Muhammad) daga ayoyi, 
da Tunatarwa mai hikima 
(Alkur’ani).” 











j 


lJ). ^ W?5> 







(§) 


(1) Masu shaida su ne Musulmi domin a cikin Attaura sunansu masu shaida, mabiya 
Annabi Ummiyyi. 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 3 


84 


r 




59. Lalle, ne misalin Tsa a wurin 
Allah kamar misalin Adama ne, 
(Allah) Ya halitta shi daga turɓaya, 
sa’an nan kuma Ya ce masa: “Ka 
kasance.” Sai yana kasancewa. 

60. Gaskiya daga Ubangijinka 
take, saboda haka kada ka kasance 
daga masu shakka. 

61. To, wanda ya yi musu U) da 
kai a cikinsa, a bayan abin da ya zo 
maka daga ilmi, to ka ce: “Ku zo 
mu kirayi ’ya’yanmu da ’yS’yanku 
da matanmu da matanku da kanmu 
da kanku, sa’an nan kuma mu ƙan- 
ƙantar da kai, sa’an nan kuma mu 
sanya la’anar Allah a kan maƙar- 
yata.” 

62. Lalle ne wannan, haƙiƙa, shi 
ne labari tabbatacce, kuma babu 
wani abin bautawa face Allah, 
kuma lalle ne, Allah, haƙiƙa, Shi ne 
Mabuwayi Mai hikima. 

63. To, idan sun juya baya, to, 
lalle Allah Masani ne ga ma- 
ɓannata. 

64. Ka ce: “Ya ku Mutanen 
Littafi! <2) Ku tafo zuwa ga kalma 






jj==z> ^ ^ jjaS 


^Ycy^3 oi 


rvib;- 


4 & S \AioS ^ ^i=sCJOj bJuo 


(1) Wanda ya yi hujjacewa da Annabi a kan sha’anin Tsa; kamar Nasaran Najran, 
sun tafi domin su yi jayayya da Annabi. Ya kira su zuwa ga mubahala, suka ce, sai sun yi 
shawara, suka ce wa junansu: “Kun san gaskiya mutumin nan Annabi ne. Ku bar 
ra’ayinku na mubahala, domin wani Annabi bai taɓa yin ta tare da wasu mutane ba, face 
sun halaka,’' Bayan haka suka iske Annabi ya fito^shi da Hasan da Husaini da Fatima da 
Ali, kuma ya ce musu: “Idan na yi addu’a ku ce, ‘Amin , ’\ Sai suka ki mubahalar, suka yi 
sulhu a kan jizya. 

(2) Mutanen Littafi su ne Yahudujia Nasara ko da yake an ƙare magana ne a kan 
Isa, domin kira zuwa ga addini mai aƙida sahihiya ya haɗa kowanensu. 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na3 


85 


r 




mai daidaitawa u> a tsakaninmu da 
ku; kada mu bauta wa kowa face 
Allah. Kuma kada mu haɗa kome 
da Shi, kuma kada sashenmu ya riƙi 
sashe Ubangiji, baicin Allah.” To, 
idan sun juya baya sai ku ce: “Ku 
yi shaida cewa, lalle ne mu masu 
sallamawa ne.” 

65. Ya Mutanen Littafi! Don me 
kuke_hujjacewa a cikin sha’anin 
Ibrahima, alhali kuwa ba a saukar 
da Attaura da Injila ba face daga 
bayansa? Shin ba ku hankalta? 

66. Ga ku ya waɗannan! Kun yi 
hujjacewa a cikin abin da yake kuna 
da wani ilmi game da shi, to, don me 
kuma kuke yin hujjacewa a cikin 
abin da ba ku da wani ilmi game da 
shi? Allah Yana sani, kuma ku, ba 
ku sani ba! 

67. IbrahTma bai kasance Baya- 
hude ba, kuma bai kasance Bana- 
sare ba, amma ya kasance mai kar- 
kata zuwa ga gaskiya, mai salla- 
mawa, kuma bai kasance daga 
masu shirki ba. 


^oji ^tLSLji 














(1) Kalma mai daidaitawa ita ce kalmar shahada, domin ta tabbatar da cewa babu 
abin bautawa face Allah. Bauta ita ce bin wani ga hukunce-hukunce na wajabtawa ko 
haramtawa ko halattawa ko sanya wasu sharuɗɗa waɗanda sharT’a ba ta zo da su ba. 
Wannan aya ba ta tsaya ga Yahudu da Nasara waɗanda suka ɗauki Ahbar da Ruhban da 
masu ƙirƙira wasu hukunce-hukunce ba. A’a ta kai har ga Musulmi masu raunin hankali 
da imani, waɗanda suke zaton waliyyai suna iya cutarwa, ko suna iya amfanin wani da 
zatinsu, kuma suna iya halattawar abin da Allah Ya harajita, kuma suna iya haramtawar 
abin da Ya halatta, tare da haka kuma suna ƙaga bidi’o’i masu girma waɗanda Allah bai 
saukar da wani dalili a kansu ba, suna sanya waɗannan bidi’o’T su zama ɗarTƙu ga 
waɗannan waliyyan. Suna riya cewa su ne masu ceton mutum, ko da suke suna saɓa wa 
shari’a, suna zaton cewa suna kan wani abu. To, su ne maƙaryata, Shaiɗan ya rinjaye su 
har ya mantar da su daga tuna Allah. Waɗannan su ne ƙungiyar Shaiɗan. (Dubi Sawi). 



3. Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 3 


86 


r 




<55. Lalle ne mafi hakkin mutane 
da Ibrahima, haklƙa, su ne waɗan- 
da suka bi shi a (zamaninsa) da 
wannan Annabi (Muhammadu) da 
waɗanda suka yi imani. Kuma Al- 
lah ne Majiɓincin muminai. 

<59. Wata ƙungiya daga Mutanen 
Littafi sun yi gurin su ɓatar da ku, 
to, ba su ɓatar da kowa ba face 
kansu, kuma ba su sansancewa! 

70. Ya Mutanen Littafi! Don me 
kuka kafirta da ayoyin Allah, alhali 
kuwa ku, kuna shaida (cewa su 
gaskiya ne)? 

71. Ya Mutanen Littafi! Don me 
kuke lulluɓe gaskiya da ƙarya, 
kuma kuke ɓoye gaskiya, alhali 
kuwa kuna sane? 

72. Kuma wata ƙungiyajiaga 
Mutanen Littafi ta ce: “Ku yi imani 
da abin da aka saukar a kan waɗan- 
da suka yiTmani (da Muhammadu) 
a farkon yini, kuma ku kafirta a 
ƙarshensa; tsammaninsu, za su 
komo. 

73. “Kada ku yiTmani face (1) da 
wanda ya bi addininku”. Ka ce: 
“Lalle ne, shiriya ita ce shiriyar 
Allah. (Kuma kada ku yi Tmani) 
cewa an bai wa wani irin abin da 
aka ba ku, ko kuwa su yi musu da 
ku a wurin Ubangijinku.” Ka ce: 
“Lalle ne falala ga hannun Allah 
take, Yana bayar da ita ga wanda 
Yake so, kuma Allah Mawadaci ne, 
Masani.” 








0 5 

yy \Sj 

A r. > S.*>\A >'■ \A~>>-Z, 






(1) Maganganu sun shiga juna domin a yi raddin kowace guntuwar magana da 
jawabin da ya dace da ita tare da ita. A lura da kyau. 



3.Suratu Al ‘Imrana 


Juzu’i Na 3 


87 


r t-jir I 


r Ji 


74. Yana keɓance wanda Ya so 
da rahamarSa, kuma Allah 
Ma’abucin falala mai girma ne. 

75. Kuma daga Mutanen Littafi 
akwai wanda yake idan ka ba shi 
amanar ƙinɗari (1) , zai bayar da shi 
gare ka, kuma daga gare su akwai 
wanda idan ka ba shi amanar dTna- 
ri, ba zai bayar da shi gare ka ba, 
face idan ka dawwama a kansa 
kana tsaye. Wannan kuwa, domin 
lalle ne su, sun ce, “Babu laifi a 
kanmu a cikin Ummiyyai <2) .” Suna 
faɗar ƙarya ga Allah, alhali kuwa 
suna sane. 

76. Na’am! Wanda ya cika 
alkawarinsa, kuma ya yi taƙawa, to, 
lalle ne Allah Yana son masu 
taƙawa. 

77. Lalle ne waɗanda suke sayen 
’yan tamani kaɗan da alkawarin 
Allah da rantsuwoyinsu, waɗannan 
babu wani rabo a gare su a Lahira, 
kuma Allah ba Ya yin magana da 
su, kuma ba Ya dubi zuwa gare su, a 
Ranar Ƙiyama, kuma ba Ya tsar- 
kake su, kuma suna da azaba mai 
raɗaɗi. 

78. Kuma lalle ne, daga gare su 
akwai wata ƙungiya suna karkatar 
da harsunansu da Littafi, domin ku 
yi zaton sa daga Littafin, alhali 
kuwa ba shi daga Littafin. Kuma 
suna cewa, “Shi daga wurin Allah 























(1) Ƙinɗar shi ne uƙiyya dubu goma sha biyu, kuma uƙiyya ɗaya tana daidai da 
dirhami dubu biyu da ɗari biyar ko dlnari dubu. 

(2) Babu laifl idan mun ci dukiyarsu: watau Bayahude yana ganin cin dukiyar wanda 
ba Bayahude ba irinsa halal ne a gare shi. 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’iNa3 


88 


r S.j)r\ 




yake.” Alhali kuwa shi, ba daga 
wurin Allah yake ba. Suna faɗar 
ƙarya ga Allah, alhali kuwa suna 
sane. 

79. Ba ya yiwuwa ga wani mu- 
tum, Allah Ya ba shi Littafi da 
hukunci da annabci, sa’an nan 
kuma ya ce wa mutane: “Ku kasan- 
ce bayi gare ni, baicin Allah.” 
Amma (zai ce): “Ku kasance masu 
aikin ibada da abin da kuka kasan- 
ce kuna karantar da Littafin, kuma 
da abin da kuka kasance kuna 
karantawa u> .” 

80. Kuma ba ya umurnin ku da 
ku riici mala’iku da annabawa 
Iyayengiji. Shin, zai umurce ku da 
kafirci ne a bayan kun riga kun 
zama masu sallamawa (Musulmi)? 

81. Kuma a lokacin da Allah Ya 
riƙi alkawarin annabawa: “Lalle ne 
ban ba ku wani abu ba daga Littafi 
da hikima, sa’an nan kuma wani 
manzo ya je muku, mai gaskatawa 
ga abin da yake tare da ku; lalle ne 
za ku gaskata shi, kuma lalle ne za 
ku taimake shi.” Ya ce: “Shin, kun 
tabbatar, kuma kun riƙi alka- 
wariNa a kan wannan a gare ku?” 
Suka ce, “Mun tabbatar?’ Ya ce: 
“To, ku yi shaida, kuma Nla tare da 
ku Ina daga masu shaida.” 

82. To, waɗanda kuma suka 
juya baya a bayan wannan, to, wa- 
ɗannan su ne fasiƙai. 





Jyt) 



(1) Wannan ya nuna karatun Alƙur’ani kawai ba da sanin ma’anarsa ba, domin a yi 
aiki da shi, ba ya isar mutum. Amman wanda ya koyi ibada sosai, sa’an nan ya karanta 
Alƙur’ani, to, za a ba shi lada ko da ba ya fahimtar ma’anarsa. 



3.Sflratu Al ‘Imrana 


Juzu’i Na 3 


89 


r 


r (Jt 


Shin wanin Addinin Allah 
suke nema, alhali kuwa a gare Shi 
ne waɗanda ke cikin sama da icasa 
suka sallama Wa, a kan so da ƙi, 
kuma zuwa gare Shi ake mayar da 
su? 

84. Ka ce: “Mun yi imani da 
Allah kuma da abin da aka saukar 
mana z da abin da^aka saukar wa 
IbrahTma da Isma’Tla da Is’haƙa da 
Yaƙuba da Jlkoki, da abin da aka 
bai wa Musa da Tsa da annabawa 
daga Ubangijinsu, ba mu bamban- 
tawa a tsakanin kowa daga gare su. 
Kuma mu, zuwa gare Shi masu 
sallamawa ne.” 

85. Kuma wanda ya nemi wanin 
Musulunci ya zama addini, to, ba za 
a karba daga gare shi ba. Kuma shi 
a Lahira yana daga cikin masu 
hasara. 

86. Yaya Allah zai shiryar da 
mutane waɗanda suka kafirta a 
bayan Tmaninsu, kuma sun yi shai- 
dar cewa, lalle Manzo gaskiya ne, 
kuma hujjoji bayyanannu sun je 
musu? Allah ba Ya shiryar da mu- 
tane azzalumai. 

87. Waɗannan, sakamakonsu 
shi ne, lalle a kansu akwai la’anar 
Allah da mala’iku da mutane gaba 
ɗaya. 

88. Suna masu dawwama a ci- 
kinta, ba a sauƙaƙa azabar gare su, 
kuma ba su zama ana yi musu jinki- 
ri ba. 

89. Face waɗanda suka tuba 
daga bayan wannan, kuma suka yi 












o0j 6^===d0j 






\ < 9\<J * 


xjc. ]yM j J\. 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na3 


90 


r tjJrl 


r ja £‘ j i Ojjt* 


gyara, to, lalle ne Allah Mai gafara 
ne Mai jin ƙai. 

90. Lalle ne waɗanda suka kafir- 
ta a bayan imaninsu, sa’an nan 
kuma suka ƙara kafirci, ba za a 
karɓi tubarsu ba. Kuma waɗannan 
su ne ɓatattu. 





91. Lalle ne waɗanda suka kafir- 
ta, kuma suka mutu alhali kuwa 
suna kafirai, to, ba za a karɓi cike 
da ƙasa na zinari daga ɗayansu ba, 
ko da ya yi fansa da shi. Waɗannan 
suna da azaba mai raɗadi, kuma ba 
su da wasu mataimaka. 

92. Ba za ku sami kyautatawa 
ba, sai kun ciyar daga abin da kuke 
so. Kuma abin da kuka ciyar, ko 
mene ne, to, lalle ne Allah, gare shi, 
Masani ne. 

93. Dukan abinci ya kasance ha- 
lal ne ga Bani Isra’ila, face abin da 
Isra’Tla ya haramta wa kansa daga 
gabanin saukar da Attaura. Ka ce: 
“To, ku zo da Attaura, sa’an nan 
ku karanta ta, idan kun kasance 
masu gaskiya ne. 

94. “To, wanda ya ƙirƙira ƙarya 
ga Allah daga bayan wannan, to, 
waɗannan su ne azzalumai.” 

95. Ka ce: “Allah Ya yi gaskiya, 
saboda haka ku bi aƙldar IbrahTma, 
mai karkata zuwa ga gaskiya; kuma 
bai kasance daga masu shirki ba.” 

96. Kuma lalle ne, Ɗaki na far- 
ko u) da aka aza domin mutane, 




01 

C _ $ l. , s- ? $ « < , ^ S ^ 


AOj^SV\j>\S Js SjCj ^ot 

(|) 

Ajo a&\ Jp l$J&\ 

j JS 
(§) \ ot o^=Lj 


(1) ‘Dakunan Allah a cikin ƙasa domin mutane su yi ibada zuwa gare su biyu ne; 
Ka’aba a Makka da Baitd Muƙaddas. An gina Ka’aba a gabaninsa da shekara arba’in. 
Ɗakin Bakka kuwa Ibrahlma ne ya gina shi, alhali Yahudu da Nasara suna cewa a kan 
addininsa suke. Da suna faɗar gaskiya da sun koma a gare shi gaba ɗaya. 



3. Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 4 


91 


t »>l 


T (Ji 


haƙiƙa, shi ne wanda ke Bakka (1) , 
mai albarka kuma shiriya ga talikai. 

97. A cikinsa akwai ayoyi bayya- 
nannu; (ga misali) matsayin IbrahT- 
ma. Kuma wanda ya shige shi ya 
kasance mai amincewa. Kuma ak- 
wai hajjin Ɗakin domin Allah a^kan 
mutane, ga wanda ya sami Tkon 
zuwa gare shi, kuma wanda ya ka- 
firta, to, lalle Allah Mawadaci ne 
daga barin talikai. 

98. Ka ce: “Ya ku Mutanen Lit- 
tafi! Don me kuke kafirta da ayoyin 
Allah, alhali kuwa Allah Mai shai- 
da ne a kan abin da kuke aikata- 
wa?” 

99. Ka ce: “Ya ku Mutanen Lit- 
tafi! Don me kuke taushe wanda ya 
yi Tmani, daga hanyar Allah, kuma 
kuna neman ta zama karkatacciya, 
alhali kuwa kuna masu shaida? 
Kuma Allah bai gushe daga abin da 
kuke aikatawa ba Yana Masani.” 

100. Ya ku waɗanda suka yi 
Tmani! Idan kun yi ɗa’a ga wani 
ɓangare daga waɗanda aka bai wa 
Littafi,jza su mayar da ku kafirai a 
bayan imaninku! 

101. Kuma yaya kuke kafircewa 
alhali kuwa ana karanta ayoyin 
Allah a gare ku, kuma a cikinku 
akwai manzonSa? Kuma wanda ya 
nemi tsari da Allah, to, an shiryar 
da shi zuwa ga hanya miƙaƙƙiya. 

102. Ya ku waɗanda suka yi 
Tmani! Ku bi Allah da taƙawa, a 
kan hakkin binSa da taƙawa, kuma 






>:-a. c 


_ 9 














l 

J. 




(1) Ana ce wa Makka Bakka. 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na4 


92 


i t ji-l 


T JT 5j 


kada ku mutu face kuna masu salla- 
mawa (Musulmi). 

103. Kuma ku yi daidami da 
igiyar Allah gaba ɗaya, kuma kada 
ku rarraba. Kuma ku tuna ni’imar 
Allah a kanku, a lokacin da kuka 
kasance maƙiya, sai Ya sanya 
soyayya a tsakanin zukatanku, sa- 
boda haka kuka wayi gari, da 
ni’imarSa, ’yan’uwa. Kuma kun 
kasance a kan gaɓar rami na wuta, 
sai Ya tsamar da ku daga gare ta. 
Kamar wannan ne Allah Yake 
bayyana muku ayoyinSa, tsamma- 
ninku, za ku shiryu. 

104. Kuma wata jama’a daga 
cikinku, su kasance suna kira zuwa 
ga alheri, kuma suna umurni da 
alheri, kuma suna hani daga abin da 
ake ƙi. Kuma waɗannan, su ne 
masu cin nasara. 

105. Kuma kada ku kasance ka- 
mar waɗanda suka rarrabu, kuma 
suka saɓa wa juna, bayan hujjoji 
bayyanannu sun je musu, kuma 
waɗannan suna da azaba mai 
girma. 

106. A ranar da wasu fuskoki 
suke yin fari kuma wasu fuskoki 
suke yin baƙi, (za a ce wa waɗanda 
fuskokinsu suke yin^bakin): “Shin, 
kun kafirta a bayan imaninku?Don 
haka sai ku ɗanɗani azaba saboda 
abin da kuka kasance kuna yi na 
kafirci.” 

107. Kuma amma waɗanda 
fuskokinsu suka yi fari, to su, suna 
cikin rahamar Allah, kuma su, a 
cikinta, madawwama ne. 




^ (I>4=li 




c$&\ 


“JrTJj^Jj, 




CJCj Oyapj \ja\j 



3 .Suratu Al ‘Imrana Juzu’iNa 4 


93 


i 


T OIjaP JT 5jj-i 


/05. Waɗannan ayoyin Allah ne, 
muna karanta su a gare ka da gas- 
kiya, kuma Allah ba Ya nufin wani 
zalunci ga talikai. 

109. Kumaabindakecikinsam- 
mai da abin da ke cikin ƙasa, na 
Allah ne, kuma zuwa gare Shi ake 
mayar da al’amurra. 

110. Kun kasance mafi alherin 
al’umma wadda aka fitar ga muta- 
ne, kuna umurni da alheri, kuma 
kuna hani daga abin da ake ƙi, 
kuma kuna imani da Allah. Kuma 
da Mutanen Littafi sun yi imani, 
lalle ne, da (haka) ya kasance mafi 
alheri a gare su. Daga cikinsu akwai 
muminai, kuma mafi yawansu fasi- 
ƙai ne. 

111. Bazasu cuce ku ba, face dai 
tsangwama. Kuma idan sun yaƙe 
ku za su juya muku baya, sa’an nan 
kuma ba za a taimake su ba. 

112. An doka ƙasƙanci a kansu a 
inda duk aka same su, face da wani 
alkawari daga Allah da alkawari 
daga mutane. Kuma sun koma da 
fushi daga Allah, kuma aka doka 
talauci a kansu. Wannan kuwa do- 
min su, lalle sun kasance suna kafir- 
ta da ayoyin Allah, kuma suna 
kashe annabawa, ba da wani haƙƙi 
ba. Wannan kuwa domin saɓawar 
da suka yi ne, kuma sun kasance 
suna yin ta’adi. 

113. Ba su zama daidai ba; daga 
Mutanen Littafi akwai wata al’um- 
ma wadda take tsaye, suna karatun 
ayoyin Allah a cikin sa’o’in dare, 
alhali kuwa suna yin sujada. 


(iLlcljkjlij Aj&\ 


J&Z J\ J* 


£ ** ^ 
Jk\5\z 



3.Suratu Al ‘Imrana 


Juzu’i Na 4 


94 


t tjir\ 


T 01 ytt' JT ijj *i 


114. Suna Tmani da Allah da Yi- 
nin Lahira, kuma suna umurni da 
abin da aka sani kuma suna hani 
daga abin da ba a sani ba, kuma 
suna gaugawa a cikin alherai. 
Kuma waɗannan suna cikin salihai. 

115. Kuma abin da suka aikata 
daga alheri, to, ba za a yi musu 
musunsa ba. Kuma Allah Masani 
ne ga masu taƙawa. 

116. Lalle ne waɗanda suka ka- 
firta, dukiyoyinsu ko ɗiyansu ba za 
su wadatar musu da kome ba daga 
Allah kuma waɗannan abokan 
Wuta ne, su, a cikinta, madawwama 
ne. 

117. Misalin abin da suke ciyar- 
wa, a cikin wannan rayuwar du- 
niya, kamar misalin iska ce (wadda) 
a cikinta akwai tsananin sanyi, ta 
sami shukar wasu mutane waɗanda 
suka zalunci kansu, sai ta halakar 
da ita. Allah bai zalunce su ba, 
amma kansu suka kasance suna 
zalunta. 

118. Ya ku waɗanda suka j'i 
imani! Kada ku riki abokan asTri 
daga waninku, ba su taƙaita muku 
ɓarna. Kuma sun yi gurin abin da 
za ku cutu da shi. Hakika, kiyayya 
ta bayyana daga bakunansu, kuma 
abin da zukatansu ke ɓoyewa ne 
mafi girma. Kuma lalle ne, Mun 
bayyana muku ayoyi, idan kun ka- 
sance kuna hankalta. 

119. Ga ku ya waɗannan! Kuna 
son su, ba su son ku, kuma kuna 
imani da Littafi dukansa. Kuma 
idan sun haɗu da ku sukan ce “Mun 


ojJk—jj \5j 

J \jyO=ojJ\ %\ 


■l B 




\ j ^...o'A JllT, 




‘jj tf-L—' O Jo Jd 







3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na4 


95 


t »>1 


r 01 JT 


yi Tmani”. Kuma idan sun kaɗaita 
sai su ciji yatsu a kanku don takaici. 
Ka ce, “Ku mutu da takaicinku. 
Lalle ne, Allah Masani ne ga abin 
da ke cikin ƙiraza.” 

120. Idan wani alheri ya shafe ku 
sai ya baƙanta musu rai, kuma idan 
wata cuta ta shafe ku sai su yi 
farin ciki da ita. Kuma idan kun yi 
haƙuri kuma kuka yi taƙawa, ƙullin- 
su ba ya cutar ku da kome. Lalle ne, 
Allah ga abin da suke aikatawa Mai 
kewayewa ne. 

121. Kuma a lokacin (1) 2 da ka yi 
sauko daga iyalanka kana zaunar 
da muminai a wuraren zama domin 
yaƙi, kuma Allah Mai ji ne, Masani. 

122. A lokacin da ƙungiyoyi <2> 
biyu daga gare ku suka yi niyyar su 
karye, kuma Allah ne Majiɓincinsu, 
don haka, ga Allah muminai sai su 
dogara. 

123. Kuma lalle ne, haƙiƙa, Al- 
Iah Ya taimake ku a Badar, alhali 




i>\jjy, \iJsuji\? 
) l 




5 Jijx2a>\ 









aIj 


a&j ' a 'i 



(1) Misali ne ga cewa idan kun yi imani, kuma kun yi taƙawa, to, ƙullinsu ba ya cutar 
da ku da kome, domin abin da ya auku a Yaƙin Uhdu ya isa misaji ga cewa, sai kun karka- 
ce daga hanya sa’an nan wani abu zai same ku. Asalin maganar shi ne, Annabi ya fita Uhdu 
da mutum ɗari tara da hamsin, kuma kafirai suna dubu uku. Annabi ya sauka a Uhdu ranar 
Asabat, bakwai ga Shawwal, shekara ta uku ga Hijira, ya sanya bayansa wajen dutsen 
Uhdu, ya gyara safufuwan mayaƙa, kuma ya zaunar da wata runduna ta maharba a gefen 
dutsen da shugabancin Abdullahi ɗan Jubair. Sa’an nan ya ce musu: “Ƙu kare mu da harbi, 
kada su zo mana daga baya, kada ku daga daga nan, mun rinjaya ko an rinjaye mu.” Sai 
suka saɓa wa umurnin, don haka masifar Uhdu ta auku. 

(2) BanuSalimah daBanu Harisa sun tashi komawa gida, su bar yaƙi,jt lokacin da 
Abdullahi bn Ubayyi bn Salul ya kɓma da jama’arsa, Allah Ya tsare musuTmaninsu, ba 
su kOma ba. Watau yana cewa idan wani abu na masffa ya same ku, to, kun saBa wa Allah 
ne kamar yadda ya auku a Uhdu, suka sanya Annabi ya fito daga Madlna kuma maharba 
suka bar wurin da aka ayyana musu. Amma kuma ai Allah Ya Taimake ku, a Badar a 
lokacin da ƙarfinku bai kai haka ba. sabOda rashin saɓiwarku ga umurninSa. 



3. Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 4 


96 


i «• ji-l 


1 * 


kuwa kuna mafiya rauni, saboda 
haka ku bi Allah da takawa 
tsammaninku, kuna godewa. 

124. A lokacin da kake cewa ga 
muminai, “Shin, bai ishe ku ba, 
Ubangijinku Ya taimake ku da 
dubu uku daga mala’iku saukakku? 

125. “Na’am! Idan kuka yi ha- 
ƙuri, kuma kuka yi taƙawa, kuma 
suka zo muku da gaugawarsu, irin 
wannan, Ubangijinku zai ƙare ku 
da dubu biyar daga mala’iku masu 
alama.” 

126. Kuma Allah baisanyashi (1) 
ba, face domin bushara a gare ku, 
kuma domin zukatanku su natsu da 
shi. Taimako bai kasance ba face 
daga wurin Allah, Mabuwayi, Mai 
hikima. 

127. Domin Ya katse wani gefe 
daga waɗanda suka kafirta, ko 
kuma Ya ƙasƙanta su, har su juya, 
suna masu ruɓushi. 

128. Babu kome a gare ka game 
da al’amarin (shiryar da su banda 
iyar da manzanci). Ko Allah Ya 
karɓi tubarsu, ko kuwa Ya yi musu 
azaba, to lalle ne su, masu zalunci 
ne. 

129. Allah ne da mulkin abin da 
yake a cikin sammai da abin da 
yake a cikin ƙasa, Yana gafarta wa 
wanda Yake so, kuma Yana azabta 
wanda Yake so, kuma Allah Mai 
gafara ne, Mai jin ƙai. 









’&2oX*j 







^ aJi\j 


(1) Taimako da mala'iku. 



3.Sflratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 4 


97 


i tjJri 


T (Jl 


130. Ya ku waɗanda suka yi 
Tmani! Kada ku ci riba ninki ninki, 
riɓanye, kuma ku bi Allah da taƙa- 
wa, tsammaninku za ku ci nasara. 

131. Kuma ku ji tsoron wuta 
wadda aka yi tattali domin kafirai. 

132. Kuma ku yi ɗa’a ga Allah 
da ManzonSa, tsammaninku a yi 
muku rahama. 

133. Kuma ku yi gaugawa zuwa 
ga neman gafara daga Ubangijinku 
da wata Aljanna wadda faɗinta 
(daidai da) sammai da ƙasa ne, an yi 
tattalinta domin masu taƙawa. 

134. Waɗanda suke ciyarwa a 
cikin sauƙi da tsanani, kuma suke 
masu haɗiyewar fushi, kuma masu 
yafe wa mutane laifi. Kuma Allah 
Yana son masu kyautatawa. 

135. Kuma waɗanda suke idan 
suka aikata wata alfasha ko suka 
zalunci kansu sai su tuna da Allah, 
saboda su nemi gafarar zunubansu 
ga Allah. Kuma wane ne ke gafara 
ga zunubai, face Allah? Kuma ba su 
doge a kan abin da suka aikata ba, 
alhali kuwa suna sane. 

136. Waɗannan sakamakonsu 
gafara ce daga Ubangijinsu, daga 
Gidajen Aljanna(waɗanda) ƙoramu 
na gudana daga ƙarƙashinsu, suna 
madawwama a cikinsu. Kuma ma- 
dalla da ijarar masu aiki. 

137. Lalle ne, misalai sun shuɗe a 
gabaninku, sai ku yi tafiya a cikin 
ƙasa, sa’an nan ku duba, yaya aƙi- 
bar masu ƙaryatawa ta kasance. 


\p\> <^\ Jh 

Xjs5 \J\_J\ \_jS_3^j 
£ \', 




\-> 


~l\L L’ *^L.*;k'^=\\» 

jSj ii\ j 

Uj> Tuij 



3. Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 4 


98 


i tjir\ 




138. Wannan bayani ne ga mu- 
tane, kuma shiryuwa ce da wa’azi 
ga masu taƙawa. 

139. Kuma kada ku yi rauni, 
kuma kada ku yi baƙin ciki, alhali 
kuwa ku ne mafiyajfaukaka, idan 
kun kasance masu Tmani. 

140. Idan wani mjki ya shafe ku, 
to, lalle ne, wani miki kamarsa ya 
shafi mutanen, kuma waɗancan 
kwanaki Muna sarrafa su a tsaka- 
nin mutane, domin Allah Ya san 
waɗanda suka yi imani kuma Ya 
sami masu shahada daga gare ku. 
Kuma Allah ba Ya son azzalumai. 

141. Kuma domin Allah Ya ɗau- 
raye waɗanda suka yi Tmani, kuma 
Ya ƙoƙe kafirai. 

142. Ko kun yi zaton ku shiga 
Aljanna alhali kuwa Allah bai wada 
sanin waɗanda suka yi jihadi daga 
gare ku ba, kuma Ya san masu 
haƙuri? 

143. Kuma lalle ne, haƙiƙa, kun 
kasance kuna gurin mutuwa tun a 
gabanin ku haɗu da ita, to, lalle ne, 
kun gan ta, (1) alhali kuwa kuna 
kallo. 

144. Kuma Muhammadu bai 
zama ba face manzo, lalle ne man- 
zanni sun shuɗe a gabaninsa. Ashe 
idan ya mutu ko kuwa aka kashe 
shi, za ku juya a kan dugaduganku? 
To wanda ya juya a kan dugadu- 
gansa, ba zai cuci Allah da kome ba. 
Kuma Allah zai saka wa masu 
godiya. 






y'^\ \ Jo 0 

4jJlj 


\ -Utfj 

^ CllPa£jisj)j ijjJj XaS syilj 


{ji Cii- AS Jj^jj \ Uj 




(1) Mutuwa watau, kuna gurin wani yaƙi a bayan na Badar ya zo. 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na4 


99 


i *■jJr' 


T Otj** JT i jj-> 


/45. Kuma ba ya yiwuwa ga 
wani rai ya mutu face da iznin 
Allah, wa’adi ne mai ƙayyadadden 
ajali. Kuma wanda yake nufin saka- 
makon duniya Muna ba shi daga 
gare ta. Kuma wanda ke nufin 
samakon Lahira Muna ba shi daga 
gare ta. Kuma za Mu saka wa masu 
godiya. 

146. Kuma da yawa wani annabi 
wanda ya yi yaƙi, akwai jama’a 
masu yawa tare da shi, sa’an nan ba 
su yi laushi ba ga abin da ya same su 
a cikin hanyar Allah, kuma ba su yi 
rauni ba kuma ba su sad da kai ba. 
Kuma Allah Yana son masu 
haƙuri. 

147. Kuma babu abin da ya ka- 
sance maganarsu face faɗarsu 
cewa: “Ya Ubangijinmu! Ka gafar- 
ta mana zunubanmu da ɓarnarmu a 
cikin al’amarinmu, kuma Ka tabba- 
tar da dugaduganmu, kuma Ka 
taimake mu a kan mutanen nan 
kafirai.” 

148. Allah Ya saka musu da 
sakamakon duniya da kuma 
kyakkyawan sakamakon Lahira. 
Kuma Allah Yana son masu kyau- 
tatawa. 

149. Ya ku waɗanda suka yi 
Tmani! Idan kun yi ɗa’a ga waɗanda 
suka kafirta za su mayar da ku a 
kan dugaduganku, har ku juya 
kuna masu hasara. 

150. A’a, Allah ne Majiɓincinku, 
kuma Sh! ne Mafi alherin matai- 
maka. 

















3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na4 


100 


i t- ji-l 


T oIjaP Jl 


151. Za Mu jefa tsoro a cikin 
zukatan waɗanda suka kafirta, sa- 
boda shirkin da suka yi da Allah 
game da abin da bai saukar da wani 
dalili ba game da shi. Kuma mako- 
marsu Wuta ce, kuma tir da maza- 
unin azzalumai! 

152. Kuma lalle ne, haƙTiƙa, Al- 
lah Ya yi muku gaskiya ga wa’a- 
dinSa, a lokacin da kuke kashe su 
da izninSa, har zuwa lokacin da 
kuka kasa (1) , kuma kuka yi jayayya 
a cikin al’amarin, kuma kuka saɓa, 
a bayan (Allah) Y a nuna muku abin 
da kuke so. Daga cikinku akwai 
wanda yake nufin duniya kuma 
daga cikinku akwai wanda ke nufin 
Lahira. Sa’an nan kuma Ya juyar 
da ku daga gare su, domin Ya jarra- 
be ku. Kuma lalle ne, haƙlƙa, Ya 
yafe muku laifinku. Kuma Allah 
Ma’abucin falala ne ga muminai. 

153. A lokacin da kuke hawan 
dutse, gudane. Kuma ba ku karkata 
a kan kowa ba, alhali kuwa Man- 
zon Allah na kiran ku a cikin na 
ƙarshenku (2) . Sa’an nan (Allah) Ya 
saka muku da baƙin ciki a tare da 
wani baƙin ciki. Domin kada ku yi 


0 






(1) A lokacin da aka fara Yaƙin Uhdu, Musulmi suka fara kora suna kisa, suna 
kamu. Sai wasu maharba suka ce: “Kada a kame ganima a bar mu”. Shugabansu 
Abdullahi bn Jubair ya ce musu “Ku tuna da maganar Manzon Allah da ya ce kada mu 
bar wurinmu sai idan shi ne ya kiraye mu.” Sai suka ƙi sauraran maganarsa suka tafi 
kamun ganima. Sai Allah Ya biyo musu da Khalid bn WalTd ta baya, ya kashe Abdullahi 
da sauran waɗanda suka rage. Sa’an nan kuma sai yaƙin Musulmi ya karye, suka gudu 
suka hau dutse, sai mutum goma sha ɗaya ko sha biyu kawai aka bari tare da Annabi, yana 
kiran su suna gudu. 

(2) Bayan da hankalinsu ya koma gare su sai suka ga sakamakon saɓa wa umurnin 
Allah, ya zama karyewar yaƙi da rashin ganlma. 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na4 


101 


t 


T JT 5jj-> 


baicin ciki a kan abin da ya kuɓuce 
muku, kuma kada ku yi baicin ciki 
a kan abin da ya same ku. Kuma 
Allah Masani ne ga abin da kuke 
aikatawa. 

154. Sa’an nan kuma (Allah) Ya 
saukar da wani aminci a gare ku 
daga bayan baicin cikin; gyangyaɗi 
yana rufe wata icungiya daga gare 
ku, kuma wata icungiya, lalle ne, 
rayukansu sun shagaltar da su, suna 
zaton abin da ba shi ne gaskiya ba, a 
game da Allah, irin zaton jahiliyya, 
suna cewa: “Ko akwai wani abu a 
gare mu dai daga al’amarin?” Ka 
ce, “Lalle ne al’amari dukansa na 
Allah ne.” Suna ɓoyewa, a cikin 
zukatansu, abin da ba su bayyana 
shi a gare ka. Suna cewa: “Da muna 
da wani abu daga al’amarin da ba a 
kashe mu ba a nan.” Ka ce: “Ko da 
kun kasance a cikin gidajenku, da 
waɗanda aka rubuta musu kisa sun 
fita zuwa ga wuraren kwanciyarsu;” 
kuma (wannan abu ya auku ne) 
domin Allah Ya jarrabi abin da ke 
cikin ƙirazanku. Kuma domin Ya 
tsarkake abin da ke cikin zuka- 
tanku. Allah Masani ne ga abin da 
ke cikin ƙiraza. 

155. Lalle ne, waɗanda suka 
juya daga gare ku a ranar haɗuwar 
jama’a biyu, Shaiɗan kawai ne ya 
talalaɓantar da su, saboda sashen 
abin da suka tsirfanta. Kuma lalle 
ne haƙTƙa, Allah Ya yafe laifi daga 
gare su. Lalle Allah ne Mai gafara 
Mai haƙuri. 









i > ,> 


' - .'J 




-Ws 1 




. u 
A 5 





3. Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 4 


102 


£ tji-t 


V JT 


756. Ya ku waɗanda suka yi 
imani! Kada ku kasance kamar 
waɗanda suka kafirta, kuma suka ce 
wa ’yan’uwansu idan sun yi tafiya a 
cikin ƙasa ko kuwa suka kasance a 
wurin yaƙi: “Da sun kasance a 
wurinmu, da ba su mutu ba, kuma 
da ba a kashe su ba.” (Wannan 
kuwa) Domin Allah Ya sanya wac- 
can magana ta zama nadama a cikin 
zukatansu. Kuma Allah ne Yake 
rayarwa kuma Yake matarwa. 
Kuma Allah, ga abin da kuke aika- 
tawa, Mai gani ne. 

157. Kuma lalle ne, idan aka 
kashe, ku a cikin hanyar Allah, ko 
kuwa kuka mutu, haƙlƙa, gafara 
daga Allah da rahama ne mafi alhe- 
ri daga abin da suke tarawa. 

158. Kuma lalle ne idan kun 
mutu ko kuwa aka kashe ku, haƙT- 
ƙa, zuwa ga Allah ake tara ku. 

159. Saboda wata rahama ce 
daga Allah ka yi sanyin hali a gare 
su. Kuma da ka kasance mai hushi, 
mai kaurin zuciya, da sun watse 
daga gefenka. Sai ka yafe musu 
laifinsu, kuma ka nema musu gafa- 
ra, kuma ka yi shawara a) da su a 
cikin al’amarin. Sa’an nan kuma 
idan ka yi niyyar zartarwa, to, ka 
dogara ga Allah, lalle ne, Allah 
Yana son masu tawakkali. 


\y\s u 











(1) Annabi shi ne makomar al’amurra ga dukan kome, amma Allah Ya lizimta masa 
sauƙin hali zuwa ga Sahabbansa, da yin ma’amala da su, ma’amala mai kyau, da yi musu 
addu’a a kowane hali, kuma a wurin yaƙi ko abin da ya shafi yaƙi, Ya lizimta masa ya yi 
shawara da su, kuma Ya ba shi damar yin ijtihadi a nan, sa’an nan Ya umarce shi da ya 
dogara ga Allah wajen zartaswa, a kan ra’ayin da ya gani daga gare su. 



3. Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 4 


103 


i t- ji-' 


X (J' flj 


160. Idan Allah Ya taimake ku, 
to, babu marinjayi a gare ku. Kuma 
idan Ya yarɓe ku, to, wane ne wan- 
da yake taimakon ku bayanSa? 
Kuma ga Allah sai muminai su 
dogara. 

161. Kuma ba ya yiwuwa ga 
wani annabi ya ci gululu. (1) 2 3 Wanda 
ya ci gululu zai je da abin da ya ci na 
gululun, a Ranar Ƙiyama. Sa’an 
nan a cika wa kowane rai saka- 
makon abin da ya tsirfanta. Kuma 
su, ba za a zalunce su ba. 

162. Shin fa, wanda ya bTbiyi 
yardar Allah, yana zama kamar 
wanda ya koma da fushi daga Al- 
lah, kuma makomarsa Jahannama 
ce? Kuma tir da makoma ita! 

163. Su, darajoji <2) ne a wurin 
Allah, kuma Allah Mai gani ne ga 
abin da suke aikatawa. 

164. Lalle ne, haƙiƙa, Allah Ya 
yi babbar falala <3) a kan muminai, 
domin Ya aika, a cikinsu, Manzo 
daga ainihinsu yana karanta ayo- 
yinSa a gare su, kuma yana tsar- 
kake su, kuma yana karantar da su 
Littafi da hikima, kuma lalle, sun 
kasance daga gabani, haƙTƙa suna 
cikin ɓata bayyananniya. 




gj[j 


CJ’ 

/ 


' . \ "1 . 




'09* 




j. ■«> \ ^ 




(1) Gululu sh! ne satar wani abu daga ganlmar yaƙi a gabanin raba ta a tsakanin 
mayaƙa. Allah Ya ce, “Yin gululu haram ne a kan kowane annabi ko da waɗanda ba a 
halatta wa cin ganima ba, balle ga wanda aka halatta wa. Kamar yadda guluiu yake haram 
a kan annabawa haka yake haram a kan mabiyansu.” 

(2) Muminai masu darajoji ne a wurin Allah gwargwadon imaninsu da taƙawarsu da 
kuma falalar da Allah Ya yi musu. Haka su kuma kafirai suna da magangara zuwa ƙasa 
gwargwadon mugun aikinsu. 

(3) Allah Ya nuna falalar da Ya bai wa Annabi Muhammadu, tslra da aminci su 
tabbata a gare shi, da yake har Yana yi wa muminai gɓri da kyautar da Ya yi musu ta 
hanyar aiko musu shi. 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na4 


104 


t »ji-i 




165. Shin, kuma a lokacin (I) 2 3 da 
wata masifa, haƙiƙa, ta same ku, 
alhali kuwa kun samar da biyunta, 
kun ce: “Daga ina wannan yake?” 
Ka ce: “Daga wurin rayukanku <2) 
yake.” Lallejie, Allah, a kan dukan 
kome, Mai ikon yi ne. 

166. Kuma abin da ya same ku a 
ranar haɗuwar jama’a biyu, to, da 
izinin Allah ne, kuma domin (Al- 
lah) Ya san muminai (na gaskiya). 

167. Kuma domin Ya san wa- 
ɗanda suka yi munafunci, kuma an 
ce musu: “Ku zo ku yi yaƙi a cikin 
hanyar Allah, ko kuwa ku 
tunkuɗe.” <3) Sukace: “Damunsan 
(yadda ake) yaƙi da mun bi ku.” Su, 
zuwa ga kafirci a ranar nan,jsun fi 
kusa daga gare su zuwa ga Tmani. 
Suna cewa da bakunansu abin da ba 
shi ne a cikin zukatansu ba. Allah ne 
Mafi sani ga abin da suke ɓoyewa. 

168. Waɗanda suka ce wa 
’yan’uwansu kuma suka zauna abin- 
su: “Da sun yi mana ɗa’a, da ba a 
kashe su ba.” Ka ce: “To, ku tun- 
kuɗe mutuwa daga rayukanku, 
idan kun kasance masu gaskiya.” 

169. Kada ka yi zaton waɗanda 
aka kashe a cikin hanyar Allah 
matattu ne. A’a, rayayyu ne su, a 


Ja IDjI 

'J*$ 'lifc $ jiiS' 








i 


-y } Z > ’ 








(1) Duk maslfar da ta same ku, tojcu ne kuka jawo wa kanku ita da wani laifi na saɓa 
wa umurnin Allah. Kuma kamin masifa guda ta same ku, to, alheri biyu sun same ku. 

(2) Kowace irin masifa ta sami mutum, to, shl ne ya yi sababinta a kansa. Kuma ya 
kamata ya yi bincike ya gane sababin, a inda ya jahilce shi. Kuma duk da haka kamin 
masifa guda ta same shi, ya sami ni’ima biyu ko fiye da haka. 

(3) Ku tunkuɗe mana maƙiya da duhunku, ko da ba ku yi yaƙi ba. 



3. Sflratu Al ‘Imrana Juzu’i Na4 


105 


t «■ji-' 


T J' 


wurin Ubangijinsu. u> Ana ciyar da 
su. 

170. Suna masu farin ciki saboda 
abin da Allah Ya ba su daga falalar- 
Sa, kuma suna yin bushara ga wa- 
ɗanda ba su risku da su ba, daga 
bayansu; “Babu tsoro a kansu 
kuma ba su zama suna yin baƙin 
ciki ba.” 

171. Suna yin bushara saboda 
wata ni’ima daga Allah da wata 
falala. Kuma lalle ne, Allah ba Ya 
tozartar da ijarar muminai. 

172. Waɗanda suka karɓa <2) 
kira zuwa ga ^Ulah da ManzonSa, 
daga bayan miki ya same su. Akwai 
wata lada mai girma ga waɗanda 
suka kyautata <3) yi daga gare su, 
kuma suka yi taƙawa. 

173. Waɗanda mutane <4) suka 
ce musu: “Lalle ne, mutane sun tara 




iyj)\ 

P J_JapJj4 \jk3j 




(1) A cikin Hadisi an ruwaito cewa, Annabi ya ce Allah Yana sanya ruhinsu a cikin 
cikkunan tsuntsaye masu koren launi, suna tafiya da su a cikin Aljanna suna ci daga 
’ya’yan itacenta da rana, sa’an nan su koma zuwa ga wasu fltillu waɗanda aka rataye a 
cikin inuwar Al’arshi. 

(2) Bayan komawar Musulmi daga Uhdu da miyakun da suka same su, sai Annabi ya 
umurce su da fita a bayan kafirai, domin kada su yi tunanin komawa. Sai suka fita 
bayansu, aka dace kuwa Abu Sufyana ya umurci mutanensa da komawa Madlna domin su 
tumɓuke Musulmi. An yi Uhdu ta farko ran Asabat, sa’an nan suka fita a bayansu a ranar 
Lahadi, suka riske su a Hamra’al Asad. Sai aka yi tawafuƙi (yarjejeniya) tsakanin Annabi 
da Abu Sufyana a kan a bar yaƙi a lokacin, sai shekara mai zuwa, a haɗu a Badar. Allah 
Ya yabi Musulmi, da suka karɓa wannan kira, a cikin miyaku. Haka duka mai karɓawa 
irinsu, ya shiga a cikin irin wannan yabo har ya zuwa tashin ICiyama. 

(3) Kyautata yi shi ne tsarkake aiki domin Allah watau ihsani ko ihlasi. 

(4) Yaƙin Badar na biyu, a cikin shekara ta huɗu yake, a watan Sha’aban. Badar 
kasuwa ce babba ga ƙabilun Larabawa a kowace shekara. A bayan Uhdu an yi alkawari da 
Abu Sufyana, a kan a haɗu a Badr shekara mai zuwa. Saboda haka sai Abu Sufyana ya fita 
daga Makka har ya sauka Marriz Zahran, sai Allah Ya sanya masa tsoro a cikin zuciyarsa, 
sai ya gamu da Nu’aima bn Mas’ud el Ashja’iy, ya ce masa: ' 1 2 3 4 Ni na yi alkawari da 
Muhammadu a kan mu haɗu a Kasuwar Badar. Wannan kuwa shekarar farice. Ina son 



3. Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 4 


106 


i t- ji-l 


T Jl 


(rundunoni) saboda ku, don haka 
ku ji tsoronsu. Sai (wannan maga- 
na) ta ƙara musu imani, kuma suka 
ce: “Mai isarmu Allah ne, kuma 
madalla da Wakili ShT.” 

174. Sa’an nan sukajuya da wata 
ni’ima daga Allah da wata falala, 
wata cuta ba ta shafe su ba, kuma 
suka bi yardar Allah. Kuma Allah 
Ma’abucin falala mai girma ne. 

175. Wancan, Shaiɗan ne kawai 
yake tsoratar da ku masoyansa. To, 
kada ku ji tsoronsu, ku j| tsoroNa, 
idan kun kasance masu Tmani. 

176. Kuma waɗannan da suke 
gaugawa a cikin kafirci kada su 
ɓata maka rai. Lalle ne su, ba za su 
cuci Allah da kome ba. Allah Yana 
nufin cewa, ba zai sanya musu wani 
rabo ba a cikin Lahira, kuma suna 
da wata azaba mai girma. 

177. Lalle ne, waɗanda suka sayi 
kafirci da imani, ba za su cuci Allah 
da kome ba. Kuma suna da azaba 
mai raɗadi. 

178. Kuma kada waɗanda suka 
kafirta su yi zaton cewa, lalle ne, 
jinkirin da Muke yi musu alheri ne 
ga rayukansu. Muna yi musu jin- 
kirin ne domin su ƙara laifi kawai, 
kuma suna da azaba mai wula- 
ƙantarwa. 




3o.J*») JA. 



<©)* 4JJ j ) 








^JLJj <£>'3jL$3$ 3 

^o 


saɓawar alkawarin ta zama daga gare shi, ba daga gare ni ba. Ka tafi Madlna ka yi kdkarin 
hana su fitowa, zan ba ka raƙuma goma.” Sai Nu’aimu ya tafi Madlna ya iske Annabi da 
Sahabbansa suna shirin fita. Sai ya ce musu: “Me kuke nufi?” Suka ce; “Alkawarin Abu 
Sufyana.” Sai ya ce: “Ba za ku iya ba, domin kuwa sun tara rundunoni saboda ku.” Sai 
Annabi ya ce: “Zan fita ko da ni kaɗai ne.” Sai Annabi ya fita da mutum dubu da ɗari 
biyar, suka tafi Badar babu Abu Sufyana. Suka ci kasuwa suka komo. 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 4 


107 


t *■ji-l 


T JT 


/79. Allah bai kasance Yana ba- 
rin muminai a kan abin da kuke 
kansa ba, sai U) Ya rarrabe mu- 
mmuna daga mai kyau. Kuma Al- 
lah bai kasance Yana sanar da ku 
gaibi ba. <2) Kuma amma Allah 
Yana zaɓen wanda Ya so daga 
manzanninSa. <3) Saboda haka ku yi 
Tmani da Allah da manzanninSa. 
Kuma idan kun yilmani kuma kuka 
yi taƙawa, to, kuna da lada mai 
girma. 

180. Kuma kada waɗannan da 
suke yin rowa da abin da Allah Ya 
ba su daga falalarSa su yi zaton sh| 
ne mafi alheri a gare su. A’a, shi 
mafi sharri ne a gare su. Za a yi 
musu saƙandami da abin da suka yi 
rowa da shi a Ranar Ƙiyama. 
Kuma ga Allah gadon sammai da 
ƙasa yake, kuma Allah, ga abin da 
kuke aikatawa, Masani ne. 

181. Lallene, haƙlƙa, AllahYaji 
maganar waɗanda suka ce: “Lalle 
ne, AHah faƙlri ne, mu ne wada- 
tattu.” Za mu rubuta abin da suka 
faɗa, da kisan da suka yi wa anna- 
bawa ba da wani haƙƙi ba. Kuma 
Mu ce: “Ku ɗanɗani azabar gob- 
ara! 


'i 

%\ olj ^JJ 


4ji\ C- ^ '' 

if' 

&■ fi \ts > ' 

Jeji \j \Z>'Ja*J\ Ojy* 




(1) Watau Allah ba zai bar mutane su ce, ‘Mun yi imani,’ da baki kawai ba, sai Ya 
jarraba su Ya fitar da muminan ƙwarai daga munafukai. Saboda haka Ya sanya ranaiku 
kamar ranar Uhdu wadda Allah Ya jarrabi muminai da ita har haƙurinsu da ɗa’arsu su- 
ka bayyana, kuma munafukai suka bayyana. 

(2) Allah bai sanar da gaibi ga mutane waɗanda ba annabawa ba, saboda haka, ba ku 
iya sanin Tmanin mutum ko rashin imaninsa, sai^da alama ta wani aiki ko magana wadda 
take da ita za a iya yin hukunci da kafirci ko imani ga mutum. 

(3) Allah Ya zabi wanda Ya so daga manzanninSa, watau Ya zaɓi Annabi Muham- 
madu da ƙarin daraja a kan sauran annabawa da falalarSa. Wannan ne mafificin yabo a 
gare shi. 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na4 


108 


i 


T JT 5jj-» 


182. “Wannan (azabar) kuwa sa- 
boda abin da hannuwanku suka 
gabatar ne. Kuma lalle ne Allah bai 
zama mai zalunci ga bayinSa ba.” 

183. Waɗanda suka ce: “Lalle ne 
Allah Ya y(alkawari zuwa gare mu, 
kada mu yi imani saboda wani man- 
zo sai ya zo mana da Baiko wadda 
wuta za ta ci.” Ka ce: “Lalle ne 
wasu manzanni sun je muku, a ga- 
banina, da hujjoji bayyanannu, 
kuma da abin da kuka faɗa, to, don 
me kuka kashe su, idan kun kasance 
masu gaskiya?” 

184. To, idan sun ƙaryata ka, to 
lalle ne, an ƙaryata wasu manzanni 
a gabaninka, sun je musu da hujjoji 
bayyanannu da littattafai, da kuma 
Littafi mai haske. 

185. Kowane rai mai ɗanɗanar 
mutuwa ne. Kuma ana cika muku 
ijarorinku kawai ne a Ranar Ƙiya- 
ma. To, wanda aka nlsantar daga 
barin wuta, kuma aka shigar da shi 
Aljanna, to, lalle ne ya tsira. Kuma 
rayuwar duniya ba ta zama ba face 
jin daɗin ruɗi. 

186. Lalle ne za a jarraba (1) ku a 
cikin dukiyoyinku da rayukanku, 
kuma lalle ne kuna jin cutarwa mai 
yawa daga waɗanda aka bai wa 
Littafi a gabaninku da kuma wa- 
ɗanda suka yi shirki. Kuma idan 
kun yi haƙuri, kuma kuka yi taƙa- 
wa, to lalle ne, wannan yana daga 
manyan al’amurra. 






0 XjJ jJj 

\yj\ 

Jjjj 


(1) Duk wanda ya tsayu da gaskiya ko umurni da alheri, ko hani daga abin da ba a so, 
to lalle ne sai an cutar da shi, kuma ba shi da magani sai haƙuri, domin Allah, da neman 
taimako daga Allah, da komawa zuwa ga Allah. 



3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na4 


109 


t 


T JT ijj-> 


187. Kuma a lokacin da Allah 
Ya riƙi alkawarin waɗanda aka bai 
wa (1) Littafi, “Lalle ne kuna bayya- 
na shi ga mutane, kuma ba za ku 
ɓoye shi ba.” Sai suka jefar da shi a 
bayan bayansu, kuma suka sayi 
’yan kuɗi kaɗan da shi. To, tir da 
abin da suke saye! 

188. Kada lalle ka yi zaton wa- 
ɗanda suke yin farin ciki da abin da 
suka bayar, kuma suna son a yabe 
su da abin da ba su aikata ba. To, 
kada lalle ka yi zaton su da tsira 
daga azaba. Kuma suna da azaba 
mai raɗadi. 


\y_ j\ j\J 

9 "f> } 

UaJ *JJ 


@ 



t£j\-X& J-tX) 


-»>\ j-»5\ 


759. Kuma ga Allah mulkin 
sammai da ƙasa yake. Kuma Allah, 
a kan kome, Mai ikon yi ne. 

190. Lalle ne, a cikin halittar 
sammai da ƙasa da saɓawar dare da 
yini akwai ayoyi ga ma’abuta 
hankali. 

191. Waɗanda suke ambatar Al- 
lah a tsaye da zaune da a kan sasan- 
ninsu, kuma suna tunani a kan 
halittar sammai da ƙasa: “Ya 
Ubangijinmu! Ba Ka halitta wan- 
nan a kan banza ba. TsarkinKa! 
Saboda haka Ka tsare mu daga 
azabar wuta. 


^p4js\j \j J\ .Jajj» 4jjj 


\^iij\JlJ,4js\ 3j^=> 3o 'cjg\ 


(1) A cikin wannan akwai gargaɗi ga malaman Musulmi, kada su shiga hanyar 
Yahudu ta ɓoye ilmin gaskiya, ko kuwa abin da ya same su, su ma ya same su, kuma ya 
shiga da su mashigarsu. Wajibi ne a kan malamai su bayar da abin da ke hannuwansu na 
ilmi mai amfani, mai nuni a kan aikin ƙwarai, kada su ɓoye kome daga gare shi. Idan sun 
ɓoye, to, la’anar Allah da mala’iku da ta mutane za ta tabbata a kansu, kamar yadda ta 
tabbata a kan malaman Yahudu. 



3. Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 4 


110 


i tjU 


T JT 


192. “Ya Ubangijinmu! Lalle ne 
Kai, wajida Ka shigar a cikin wuta, 
to, haƙiƙa, Ka tozarta shi, kuma 
babu wasu mataimaka ga azzalu- 
mai. 

193. “Ya Ubangijinmu! Lalle ne 
mUjjnun ji Mai kira yana kira zuwa 
ga Tmani cewa, ‘Ku yi Tmani da 
Ubangijinku.’ Sai muka yi Tmani. 
Ya Ubangijinmu! Saboda haka Ka 
gafarta mana zunubanmu, kuma 
Ka kankare miyagun ayyukanmu 
daga gare mu. Kuma Ka karɓi 
rayukanmu tare da mutanen kirki. 

194. “Ya Ubangijinmu! Ka ba 
mu abin da Ka yi mana wa’adi 
(alkawari) a kan manzanninKa, 
kuma kada Ka tozarta mu a Ranar 
Ƙiyama. Lalle ne Kai, ba Ka saɓa- 
war alkawari.” 

195. Saboda haka Ubangijinsu 
Ya karɓa musu cewa, “Lalle ne NT, 
ba zan tozartar da aikin wani mai 
aiki ba daga gare ku, namiji ne ko 
kuwa mace, sashenku daga sashe. 
To, waɗanda suka yi hijira kuma 
aka fitar da su daga gidajensu, 
kuma aka cutar da su a cikin hanya- 
Ta, kuma suka yi yaƙi, kuma aka 
kashe su, lalle ne zan kankare musu 
miyagun ayyukansu, kuma lalle ne 
zan shigar da su gidajen Aljanna 
(waɗanda) ƙoramu ke gudana daga 
ƙarƙashinsu, a kan sakamako daga 
wurin Allah. Kuma a wurinSa ak- 
wai kyakkyawan sakamako. 

196. Kada jujjuyawar waɗanda 
suka kafirta a cikin garuruwa ta 
ruɗe ka. 


0 \j>j 







<|b£J\ 

JoU cjfe 

r - 

o t o~ -i ^ ^ 

O } 3 S ^ ^ ° J 





3.Suratu Al ‘Imrana Juzu’i Na 4 


111 


t 


1 * i(Jl 


197. Jin dadi ne kaɗan, sa’an nan 
makomarsu Jahannama ce, kuma 
tir da shimfiɗa ita! 

198. Amma waɗanda suka bi 
Ubangijinsu da taƙawa, suna da 
Gidajen Aljanna (waɗanda) ƙora- 
mu ke gudana a ƙarƙashinsu, suna 
madawwama a cikinsu, a kan liyafa 
daga wurin Allah, kuma abin da ke 
wurin Allah ne mafi alheri ga bar- 
rantattu. 

199. Kuma lalle ne daga Muta- 
nen Littafi (1) 2 , haƙTƙa, akwai wanda 
yake yin imani da Allah da abin da 
aka saukar zuwa gare ku, da abin da 
aka saukar zuwa gare su, suna masu 
tawalu’i ga Allah, ba su sayen tama- 
ni kaɗan da ayoyin Allah. Waɗan- 
nan suna da ijararsu a wurin 
Ubangijinsu. Lalle ne Allah Mai 
gaugawar sakamako da yawa ne. 

200. Ya ku waɗanda suka yi 
Tmani! Ku yi haƙuri kuma ku yi 
dauriya, kuma ku yi zaman dako, 
kuma ku yi taƙawa, tsammaninku 
za ku ci nasara. <2) 


1 f’LC' 


”'"’rjAAjAr’J °70\ 


0 IfSi 
;4Jd\JjTii£3 


\j^\\p\7^\\Aki 
(J) Jjyjju 


(1) A cikin Mutanen Littafi akwai mutanen kwarai, na kirki waɗanda hasada ba ta 
hana su bin gaskiya ba. Sun sifantu da sifofin kamala; watau ba dukkansu ne miyagu ba. 
Akwai na ƙwarai a cikinsu kamar yadda hali yake a kowane taron mutane. 

(2) Haƙuri a kan ibada da ɗaukar wahalolin sharT’a gaba ɗaya gwargwadon Tkon yi. 
Dauriya a kan abokan gaba; watau kada maƙiya su fl muminai haƙuri wajen yaƙi da 
ɗaukar wahaldlinsa. Zaman dako ga taushewar hanyoyin abokan gaba daga barin shiga 
ƙasar Musulmi. Babu bambanci ga maƙiyi bayyananne da maƙiyi boyayye. Maƙiyi 
ɓoyayye ya fl aibi ddmin kasasshensa, zai shiga wuta, amma kasasshen maƙiyi bayya- 
nanne, zai shiga Aljanna.Taƙawa ita ce bin umurnin Allah da kangewa daga barin haninSa 
kamar yadda Ya faɗa. Wannan shi ne kan ibada duka bayan imani, ddmin haka ya ce ko za 
ku ci nasara, idan kun riƙe waɗannan abubuwa da kyawo. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 4 


112 







Tana karantar da hanyoyin tsare haƙƙoƙin jama’a, da 
alaƙoƙin da suke a tsakanin al’ummar Musulmi kanta, ko kuma a 
tsakaninta da tsakanin wata al’umma. 





Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. Ya ku mutane! Ku bi Ubangi- 
jinku da taƙawa, Wanda Ya halitta 
ku daga rai guda, kuma Ya halitta, 
daga gare shi, ma’auransa, kuma 
Ya watsa daga gare su maza masu 
yawa da mata. Kuma ku bi Allah da 
taƙawa, Wanda kuke roƙon juna da 
(sunan) Shi, da kuma zumunta (1) . 
Lalle ne Allah Ya kasance, a kanku, 
Mai tsaro ne. 

2. Kuma ku bai wa marayu duki- 
yoyinsu, kuma kada ku musanya 
mummuna da mai kyau. Kuma 
kada ku ci dukiyoyinsu zuwa ga 
dukiyoyinku. Lalle shi, ya kasance 
zunubi ne mai girma. 








(1) Bin Allah wanda Ya halitta ku, kira ga tabbatar da tauhidin Uluhiyya da 
Rububiyya. Fitar mutane daga asali guda, wanda babu wani surki a cikinsa, yana wajabtar 
da girman jinsin mutum, kowane iri ne, kowane launi, kuma kowace halitta yake ɗauke da 
ita. Tsoron Allah da tsaronSa a kan mutane yana wajabtar da tsayawa a cikin haddddin 
shari’arsa. Tsoron zumunta ko rantsuwa da ita yana wajabtar da tausayi da rahama a kan 
halittar Allah na kusa da na nesa. Hadisi ya nuna ba a yin rantsuwa da wanin Allah, 
saboda haka ma anar ayar ita ce, ‘Ku ji tsoron Allah ku tsare mahaifa da zumunta!’ 








4. Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 4 


113 


i t-jir t 


i t-l—Jl 4j 


3. Kuma idan kun ji tsoron ba za 
ku yi adalci ba a cikin marayu (1) 2 , 
to, (akwai yadda za a yi) ku auri 
abin da ya yi muku dadi daga mata; 
biyu-biyu, da uku-uku, da huɗu- 
huɗu. Sa’an nan idan kun ji tsoron 
ba za ku yi adalci ba, to, (ku auri) 
guda ko kuwa abin da hannayenku 
na dama suka mallaka. Wannan shi 
ne mafi kusantar zama ba ku wuce 
haddi ba. 

4. Kuma ku bai wa mata sada- 
kokinsu da sauƙin bayarwa. Sa’an 
nan idan suka yafe muku wani abu 
daga gare shi, da dadrn rai, to, ku ci 
shi da jin daɗi da sauƙin haɗiya. 

5. Kada ku bai wa wawaye <2) 
dukiyarku, wadda Allah Ya sanya 
ta a gare ku, kuna masu tsayuwa (ga 
gyaranta). Kuma ku ciyar da su a 
cikinta, kuma ku tufatar da su, 
kuma ku gaya musu magana sanan- 
niya ta alheri. 

6. Kuma ku jarraba marayu, har 
a ldkacin da suka isa aure. To, idan 
kun lura da shiriya daga gare su, to, 
ku mTƙa musu dukiyoyinsu. Kada 
ku cT ta da 6arna, kuma da gaggawa 
kafin su girma. Kuma wanda yake 




£$& 






^3 

\}jj^J ^'j 




d&i\j\ 


(1) Asalin maraya shT ne yaron da bai balaga ba, kuma ubansa ya mutu. Amma a 
cikin aya-Allah Ya sani-ana nufin dukkan mai rauni a cikin afumma, wanda yake neman a 
tsare haƙƙinsa da Allah Ya ɗora wa Musulmi su tsare^ Saboda haka Ya shafe jawabin 
sharaɗin, kuma Ya fara da hukunce-hukunce, a kan tafsilin yadda za a tsare masu rauni a 
cikin al’umma. Ya fara da mata a wajen aure, adadinsu daga ɗaya zuwa huɗu, gwarg- 
wadon ƙarfin mutum da iyawarsa ga tsai da adalci a gare su, ko a tsakaninsu. Adalci na 
kwana da ciyarwa da tufatarwa. 

(2) Sa’an nan yadda ake riƙon dukiyar wawa wanda bai san yadda ake riƙon dukiya 
ba, ko da shl baligi ne, ya yi aure, kuma ko da shi ne yake neman dukiyarsa da kansa; 
kamar da ijara. Wannan wata hanya ce ta tsaron haƙƙin masu rauni. 



4. Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 4 


114 




i (IwUll OjjMl 


wadatacce, to, ya kama kansa, 
kuma wanda yake faiuri, to, ya ci, 
gwargwadon yadda ya kamata. To, 
idan kun miƙa musu dukiyoyinsu, 
sai ku shaidar a kansu. Kuma Allah 
Ya isa Ya zama Mai bincike. 

7. Maza suna da rabo (1) daga 
abin da iyaye biyu da mafi kusantar 
dangi suka bari, kuma mata suna da 
rabo daga abin da iyaye biyu da 
mafi kusantar dangi suka bari, daga 
abin da ya ƙaranta daga gare shi ko 
kuwa ya yi yawa, rabo yankakke. 

8. Kuma idan ma’abuta zumun- 
ta da marayu da matalauta suka 
halarci rabon, to, ku azurta su daga 
gare shi, kuma ku faɗa musu maga- 
na sananniya ta alheri. 

9. Kuma waɗanda suke, da sun 
bar (2) zurriyya masu rauniabayan- 
su, za su ji tsoro a kansu, su yi 
sauna, sa’an nan su bi Allah da 
taƙawa, kuma su faɗi magana 
madaidaiciya. 

10. Lalle ne, waɗanda suke cin 
dukiyar marayu da zalunci, to, 
wuta kawai suke ci a cikin cikku- 
nansu, kuma za su shiga cikin wata 
wuta mai tsanani. 

11. Allah Yana yi muku wasiyya 
a cikin ’ya’yanku; namiji yana da 
rabon mata biyu. Idan sun kasance 


0 ^ 0*5 


oyj^ Vj i^t j|$t 

t 9J>0 f £ rrj 






/ " o ? } 


) \J 




& 
i-L 


\^^\Jyi\'oJ^yJ\ S>[ 




(1) Hukunce-hukuncen rabon gado, hanya ce ta tsaron hakkin masu rauni. 

(2) Watau yadda mutum mai ƙananan ’ya’ya yake tsoron ya mutu ya bar su babu 
wata dukiya da za ta taimake su, haka kuma su Musulmi waɗanda aka sanya aikin rabon 
gado a hannunsu, su yi tunani, da su ne suka mutu suka bar ’ya’yansu haka. Saboda haka 
wannan zai karya zuciyar mai son ya yi znlunci daga dukiyar marayu. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 4 


115 


t f-j Jr' 


t o jj-u 


mata ne fiye da biyu kuwa, to, suna 
da biyu daga kashi uku din abin da 
ya bari, kuma idan ta zama guda ce 
(kawai), to, tana da rabi. Kuma 
iyayensa biyu kdwane ɗaya daga 
cikinsu yana da ɗaya daga kashi 
shida ɗin abin da ya bari idan wani 
reshe ya kasance gare shi, to, idan 
reshe bai kasance gare shi ba, kuma 
iyayensa ne (kawai) suka gaje shi, 
to, uwa tana da sulusi (ɗaya daga 
cikin kashi uku). Sa’an nan idan 
’yan’uwa sun kasance gare shi, to, 
uwarsa tana da sudusi (ɗaya daga 
cikin kashi shida) daga bayan wa- 
siyya wadda ya yi ko kuwa bashi. 
Ubanninku da ’ya’yanku, ba ku 
sani ba, wannensu ne mafi kusantar 
amfani a gare ku. Yankawa daga 
Allah. Lalle ne, Allah Ya kasance 
Masani Mai hikima. 

12. Kuma kuna da rabin abin da 
matanku na aure suka bari idan 
reshe bai kasance gare su ba. Sa’an 
nan idan reshe ya kasance gare su, 
to, kuna da rubu’i (ɗaya daga cikin 
kashi huɗu) daga abin da suka ba- 
rin, daga bayan wasiyya wadda 
suka yi ko kuma bashi. (Su) kuma 
suna da rubu’i daga abin da kuka 
bari idan reshe bai kasance ba gare 
ku, idan kuwa reshe ya kasance gare 
ku, to, suna da sumuni (ɗaya daga 
cikin kashi takwas) daga abin da 
kuka bari, daga bayan wasiyya 
wadda kuka yi ko kuwa bashi. Idan 
wani namiji ya kasance ana gadon 
sa bisa kalala, ko kuwa wata mace, 
alhali kuwa yana da ɗan’uwa ko 


o^ ciCjiiSJ \HL>- 
5 04^ 


^k===zirjj\ J^^^k====&j 




y>oi 








4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 4 


116 


t >>■ i 




’yar’uwa (1) to, kowane ɗaya daga 
cikinsu yana da sudusi (ɗaya daga 
cikin kashi shida), sai idan sun ka- 
sance mafi yawa daga wannan, to, 
su abokan tarayya ne a cikin sulusi 
(ɗaya bisa uku), daga bayan wa- 
siyya wadda aka yi ko kuma bashi. 
Ba da yana mai cutarwa ba, ga 
wasiyya, daga Allah. Kuma Allah 
Masani ne Mai haƙuri. 

13. Waɗancan iyakokin Allah 
ne. Wanda ya yi ɗa’a ga Allah da 
Manzonsa, (Allah) zai shigar da shi 
gidajen Aljanna (waɗanda) ƙoramu 
suna gudana daga ƙarƙashinsu, 
suna madawwama a cikinsu, kuma 
wannan shi ne rabo babba. 


ijjfesC&j# JS> oi 









0 


14. Kuma wanda ya sa6a wa 
Allah da ManzonSa, kuma ya ƙeta- 
re iyakokinSa, zai shigar da shi 
Wuta, yana madawwami a cikinta, 
kuma yana da wata azaba mai wala- 
kantarwa. 

15. Kuma waɗanda suka je wa 
alfasha daga matanku, to, ku nemi 
shaidar mutane huɗu daga gare ku 
a kansu. To, idan sun yi shaida, sai 
ku tsare su a cikin gidaje har mutu- 
wa ta karɓi rayukansu, ko kuwa 
Allah Ya sanya wata hanya a gare 
su. <2) 


I_ /JjJjJ 

' /L>\%/&, 



J 






(1) Ɗan’uwa ko ’yar’uwa, a nan, ana nufin li’ummi ko li’ummiya, kowane ɗayansu 
yana da sudusi; idan suna da yawa, watau sun kai biyu ko abin da ya fi biyu, to, suna da 
sulusi. Babu bambanci tsakanin namiji da mace gare su, domin jihar gadonsu mace ce, 
watau uwar mamacin. 

(2) Ayoyi na 15 da 16 an shafe hukuncinsu wajen haddi da ayar Suratun Nur ta biyu 
da Hadisin Rajami ga zawari da zawara waɗanda suka yi zina, kuma da bulala ɗari da 
korar babane namiji, da kuma bulala ɗari ga budurwa. Kuma ana jefe mai liwaɗi da wanda 
ake yi a kansa idan sun balaga, ko da su banawa ne. Ana ladabi ga mai liwaɗi da matarsa, 
amma ba a kashe shi. Liwaɗi da wata mace kamar zina yake ga namijin. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 4 


117 


i tjJr' 




16. Kuma waɗanda (maza biyu) 
suka je mata (1> daga gare ku, to, ku 
cutar da su, sa’an nan idan sun tuba 
kuma suka kyautata halayensu, sai 
ku kau da kai da ga barinsu. Lalle 
ne, Allah Ya kasance Mai karɓar 
tuba ne, Mai jin ƙai. 

17. Abar da take tuba kawai ga 
Allah, ita ce ga waɗanda suke aika- 
tawar mugun aiki da jahilci sa’an 
nan su tuba nan kusa <2) . To, 
waɗannan Allah Yana karɓar tu- 
barsu. Kuma Allah Ya kasance Ma- 
sani ne, Mai hikima. 

18. Ba tuba ba ce ga waɗanda 
suke aikatawar munanan ayyuka 
har idan mutuwa ta halarci ɗayansu 
ya ce: “Lalle ne ni, na tuba yanzu.” 
Kuma ba tflba ba ce ga waɗanda 
suke mutuwa alhali kuwa suna kafi- 
rai. Waɗannan Mun yi musu tatta- 
lin wata azaba mai raɗaɗi. 

19. Ya ku waɗanda suka yiTma- 
ni! Ba ya halatta a gare ku, ku gaji 
mata a kan tTlas. Kuma kada ku 
hana su aure domin ku tafi da sas- 
hen abin da kuka ba su, face idan 
suka zo da wata alfasha <3) bayya- 
nanniya. Kuma ku yi zamantakewa 
da su da alheri. Sa’an nan idan kun 
ƙT su, to, akwai tsammanin ku ƙi 


HJy jJ Vj 


JJJJJ.JLt 4^ jp 'JJjjJ ! CJ>\ 

.r..\ 




\JJj3 


(1) Maza biyu masu je wa alfasha su ne masu yin liwadi da junansu. 

(2) Nan kusa, watau a gabanin mutuwa. 

(3) Mugun halin da sharl’a ba ta yarda da shi ba kamar ƙiyo ko yawon banza, a nan 
babu laifi ku hana su aure sai sun yi muku hul’i, kuma Allah Ya hana gadon mata kamar 
dukiya. Sun kasance suna yin haka, ba da sake bayar da sadaki ba, domin dogara da 
wanda ubansa ya bayar, sai su aurar da ita a kan haka ga wani ɗan’uwan mamacin, ko 
kuma wanda suke so ya aure ta. 



4. Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na4 


118 


t 




wani abu alhali kuwa Allah Ya 
sanya wani alheri mai yawa a 
cikinsa. 

20. Kuma idan kun yi nufin mu- 
sanya mata a matsayin wata mata, 
alhali kuwa kun bai wa ɗayarsu 
ƙinɗari (1) , to, kada ku karɓi kome 
daga gare shi. Shin, za ku karɓe shi 
da ƙarya da zunubi bayyananne? 

21. Kuma yaya za ku karɓe shi 
alhali kuwa, haƙiƙa, sashenku ya 
sadu zuwa ga sashe, kuma sun riƙi 
alkawari (2> mai kauri daga gare ku? 

22. Kuma kada ku auri abin da 
ubanninku suka aura daga mata, 
face abin da ya shige. Lalle ne shi, ya 
kasance alfasha da abin ƙyama. 
Kuma ya munana ya zama hanya. 

23. An haramta muku uwa- 
yenku, da ’ya’yanku, da ’yan’- 
uwanku mata, da goggoninku, da 
innoninku, da ’ya’yan ɗan’uwa, da 
’ya’yan ’yar’uwa, da uwayenku wa- 
ɗanan da suka shayar da ku mama, 
da ’yan’uwanku mata na shan 
mama, da uwayen matanku, da 
agololinku waɗanda suke cikin 
ɗakunanku daga matanku wa- 
ɗanda kuka yi duhuli da su, kuma 
idan ba ku yi duhuli da su ba, to, 
babu laifi <3) a kanku, da matan 
’ya’yanku waɗanda suke daga 
tsatsonku, kuma kada ku haɗa tsa- 


dbt 


o\^=u> gjj Jjj £\ 

^jj 

(fj) l—LL j jUj 

tLj^j 


iLLaj q\A-=> 




(1) Ƙinɗari, shi ne dukiya mai yawa; uƙiya dubu goma sha biyu, na azurfa. 

(2) Alkawarin riƙonsu da alheri ko kuma sallamarsu da kyautatawa. Bakara Ava ta 

231. 

(3) Ɗaurin aure a kan diya yana haramta uwarta, amma ɗaurin aure a kan uwa, ba ya 
haramta ɗiyar sai in an yi duhuli da ita, ko kuma an yi tamattu’i da ita. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


119 


O t ji-l 




kanin ’yan’uwa biyu mata, face 
abin da ya shige. Lalle ne, Allah Ya 
kasance Mai gafara ne Mai jin ƙai. 

24. Da tsararrun auren (1) wasu 
maza, face dai abin da hannuwanku 
suka mallaka. (Ku tsare) Littafin 
Allah a kanku. Kuma an halatta 
muku abin da yake bayan wancan. 
Ku nema da dukiyoyinku, kuna 
masu yin aure, ba masu yin zina ba. 
Sa’an nan abin da kuka ji dadi da 
shi daga gare su, to, ku ba su ijaro- 
rinsu bisa farillar sadaki. Babu laifi 
a gare ku ga abin da kuka yi yarda- 
tayya (2) da shi a bayan farillar sada- 
ki. Lalle ne Allah Ya kasance Masa- 
ni ne, Mai hikima. 

25. Kuma wanda (3) bai sami wa- 
data ba daga cikinku bisa ga ya auri 
’ya’ya muminai, to, (ya aura) daga 
abin da hannuwanku na dama suka 
mallaka, daga kuyanginku mumi- 
nai. Kuma Allah ne Mafi sani ga 
Tmaninku, sashenku daga (4) sashe. 
Sai ku aure su da izinin mutanensu. 
Kuma ku ba su ijarorinsu bisa ga 
abin da aka sani, suna masu kamun 











cjJ 


(1) An haramta muku matan auren wasu maza, matuƙar mazansu ba su sake su ba, 
Musulmi ne ko kuwa Kitabawa, sai fa idan kun kamo su ne daga ƙasar da take ta abokan 
gaba, a nan kuna iya takinsu haka, domin kamu ya warware aurensu. Idan kun yi tamattu’i 
da wasu mata a kan kuskure, ba da aure ba, sai ku biya su sadaki a kan haka. An hana 
auren tamattu’i, watau yin aure zuwa ga ajali. Abdullahi bn Abbas ya ce yin sa ya fi zina. 

(2) Bayan sadakin da aka yanka babu laifiTdan kun yi yardatayya da ƙara wani abu a 
kan farilla, kuma babu laifi idan ita matar ta yarda da kayar da ƙarin ko kuwa shl mijin ya 
yarda da biyan ƙarin. 

(3) Hukunce-hukuncen auren kuyanga ga wanda bai sami Tkon auren ’ya ba. Aibin 
auren kuyangi shi ne bautar da zuriya, domin bauta daga uwa take. Saboda haka ba ya 
halatta ga Musulmi ya auri baiwar kafiri, kome larurar da take ciki, sai dai ya saye ta daga 
gare shi. 

(4) Ku duka daidai kuke wajen Tmani da Musulunci. Dubi kuma A1 ‘Imrana 195. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


120 


O tjJrl 


i »L>Jl 


kai, ba masu zina ba, kuma ba masu 
riƙon abokai ba. To, idan aka aure 
su, sai kuma suka zo da wata al- 
fasha, to, akwai a kansu rabin abin 
da ke a kan ’ya’ya daga azaba. 
Wancan (auren kuyanga) ga wanda 
ya ji tsoron wahala ne daga gare ku. 
Kuma ku yi haƙuri shi ne mafi 
alheri a gare ku. Kuma Allah Mai 
gafara ne Mai jin ƙai. 

26. Allah Yana nufin Ya bay- 
yana muku, kuma Ya shiryar da ku 
hanyoyin waɗanda suke a gaba- 
ninku kuma Ya karɓi tubarku. 
Kuma Allah Masani ne Mai 
hikima. 

27. Kuma Allah Yana nufin Ya 
karɓi tubarku. Kuma waɗanda 
suke bin sha’awoyi suna nufin ku 
karkata, karkata mai girma. 

28. Allah Yana nufin Ya yi 
muku sauƙi, kuma an halitta mu- 
tum yana mai rauni. 

29. Ya ku waɗanda suka yilma- 
ni! Kada ku ci dukiyoyinku a tsa- 
kaninku da yaudara, (1) face idan ya 
kasance daga fatauci ne, bisa yarda- 
tayya daga gare ku. Kuma kada ku 
kashe kanku. Lalle ne Allah Ya 
kasance, game da ku, Mai jin ƙai ne. 

30. Wanda ya aikata wancan 
bisa ta’adi da zalunci, to, za Mu 
ƙone shi da Wuta. Kuma wannan 
ya kasance ga Allah (abu ne) mai 
sauƙi. 


i). xjJ>_ 





j\ 

\ii )a>j b^Jc’ 

SJLz=>_j V3VS jSs 



(1) Hukuncin cin dukiyar mutane da karya ko yaudara, haramun ne, domin yana kai 
ga mutane su kashe kansu. 



-t.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


121 




i tL-Jl 


31. Idan kuka nisanci manyan 
abubuwan da ake hana ku aika- 
tawa, to, za Mu kankare munanan 
ayyukanku daga gare ku, kuma Mu 
shigar da ku mashiga ta karimci. 

32. Kuma kada ku yi gurin abin 
da Allah Ya fifita sashenku da shi a 
kan sashe; maza suna da rabo daga 
abin da suka tsirfanta, kuma mata 
suna da rabo daga abin da suka 
tsirfanta. Ku roƙi Allah daga fala- 
larSa. Lalle ne, Allah Ya kasance, 
ga dukkan kome, Masani. 

33. Kuma ga kowa, Mun sanya 
magada daga abin da mahaifa da 
mafiya kusancin zumunta suka 
bari. Kuma waɗanda rantsu- 
woyinku suka ƙulla (1) 2 ku ba su 
rabonsu. Lalle ne, Allah Ya kasan- 
ce, a kan dukkan kome, Mahalarci. 

34. Maza masu tsayuwa ne <2) a 
kan mata, saboda abin da Allah Ya 
fifita sashensu da shi a kan sashe, 
kuma saboda abin da suka ciyar 
daga dukiyoyinsu. To, salihan mata 
masu ɗa’a ne, masu tsarewa ga gaibi 
saboda abin da Allah Ya tsare. 
Kuma waɗanda kuke tsoron bijire- 
warsu, to, ku yi musu gargadi, 





^ ^ ^ 

\JyL^>J===>\ 



l jlSj 4ji\ 







(1) A zamanin Jahiliyya ana ƙullin amana a tsakanin kabilu ko a tsakanin mutum da 
wani mutum. Wannan ƙullin amanar yakan haɗa har da sudusin dukiyar wanda ya mutu 
daga cikinsu. Wasu Musulmi sun shiga Musulunci a bayan sun ƙulla irin wannan amanar, 
saboda haka Allah Ya yi umurni da cika wannan alkawarin, kuma Ya kashe al’adar, Ya 
musanya ta da hukunce-hukuncen Musulunci. Kuma ana fassara masu ƙullin rantsuwa da 
masu gudanar da aikin rabon dukiyar gado. Ana biyan su ijarar wahalarsu daga kawunan 
magada kamar yadda ya kamata. 

(2) Allah Ya sanya shugabancin gida da gudanar da tasarrufinsa a hannuwan maza, 
domin ginar jikinsu, da hankalinsu da kuma dukiyarsu da suke ciyarwa ga sadaki da kuma 
nafaƙar (ciyarwar) gidan. Kuma Allah Ya aza wa mata ɗa’a ga maza da kuma tsare 
farjojinsu domin kada su kawo wani baƙon da ba ɗan gida ba, a cikin gidan. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


122 


O t. jir I 




kuma ku ƙaurace musu a cikin wu- 
raren kwanciya, kuma ku doke su. 
Sa’an nan kuma, idan sun yi muku 
da’a, to, kada ku nemi wata hanya a 
kansu. Lalle ne Allah Ya kasance 
Maɗaukaki, Mai girma. 

35. Kuma idan kun ji tsoron sa- 
ɓawar tsakaninsu, to, ku aika da 
wani mai sulhu daga mutanensa da 
wani mai sulhu daga mutanenta. (1) 2 
Idan sun yi nufin gyarawa, Allah zai 
daidaita tsakaninsu (ma’auran). 
Lalle ne Allah Ya kasance Masani, 
Mai jarrabawa. 

36. Kuma ku bauta wa <2) Allah, 
kuma kada ku haɗa wani da Shi, 
kuma ga mahaifa ku yi kyautatawa, 
kuma ga ma’abucin zumunta da 
marayu da matalauta, da maƙwabci 
ma’abucin kusanta, da makwabci 
manisanci, da aboki a gefe da ɗan 
hanya, da abin da hannuwanku na 
dama suka mallaka. Lalle ne Allah 
ba Ya son wanda ya kasance mai 
taƙama, mai yawan alfahari. 

37. Waɗanda suke yin rowa, 
kuma suna umurnin mutane da yin 
rowa, kuma suna ɓoyewar abin da 
Allah Ya ba su na falalarSa. Kuma 
Mun yi tattali, saboda kafirai, aza- 
ba mai walakantarwa. 



iLJc- j\£= 3 £L>\ 

o?L>vi 


(1) Hakamani ko masu sulhu biyu, su tafi su yi binciken abin da ya hana auren kyau, 
su tsawaci maras gaskiya daga cikin ma’auran, ko kuma su hukunta rabuwa da hul’i, ko ba 
da hul'i ba. Abin da suka hukunta alƙali ya zartar da shi. 

(2) Bauta wa Allah shi ne a bi umurninSa, a bar haninSa a kome. Sa’an nan ya biyar 
da nau’ukan mutane waɗanda mutum zai yi ihsani zuwa gare su gwargwadon darajarsu 
kuma da halinsa. Sa’an nan zargi a kan marowaci da sakamakonsa, da mai ciyarwa amma 
ba a bisa hanyar bauta wa Allah ba. 



4-Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


123 


0 frjJr' 




38. Kuma waɗanda suke ciyar 
da dukiyoyinsu domin nuna wa 
mutane, kuma ba su yin Tmani da 
Allah, kuma ba su yin imani da 
Ranar Lahira, kuma wanda Shai- 
ɗan ya kasance abokin haɗi a gare 
shi, to, ya munana ga abokin haɗi. 

39. Kuma mene ne a kansu, idan 
sun yi imani da Allah, kuma da 
Ranar Lahira, kuma sun ciyar da 
abin da Allah Ya azurta su, kuma 
Allah Ya kasance, gare su, Masani? 

40. Lalle ne, Allah ba Ya za- 
luncin gwargwadon nauyin zarra, 
idan ta kasance alheri ce, zai riɓa- 
nya ta, kuma Ya kawo daga gunSa 
ijara mai girma. 

41. To, yaya, idan Mun zo da 
shaidu daga dukan al’umma, kuma 
Muka zo da kai a kan waɗannan, 
kana mai shaida! 

42. A ranar nan, waɗanda suka 
kafirta kuma suka saɓa wa Manzo, 
suna gurin da an baje ƙasa da su, 
kuma ba su ɓoye wa Allah wani 
labari. 

43. Ya ku waɗanda suka yi ima- 
ni! Kada ku kusanci salla alhali 
kuwa kuna masu maye (1) , sai kun 
san abin da kuke faɗa, kuma haka 
idan kuna masu janaba, face mai 
ƙetare hanya, har ku yi wanka. 


tfUJ 


) \jZjtub 


olj ej i b\ 

\y^j\ 

jJjJjkJC* \yXjio iJ^d?J£====^ 


(1) A lokacin ba a hana shan giya ba. Sa’an nan aka hana ta da ayar Suratul Ma’idah 
ta 90. Mai janaba kuma ba ya yin salla kuma ba ya shiga masallaci sai ya yi wanka ko 
taimama, sai dai yana iya shiga da niyyar wucewa daga ƙofa zuwa ga wata, ko kuwa ya 
shiga ya ɗebo ruwa ya fita. Ana yin taimama saboda rashin ruwa haƙiƙatan, ko ma’anan, 
kamar mai rashin lafiya. Shafar mace na karya alwala, amma ba ya sabbaba wanka idan an 
yi shafar da niyyar jin daɗi ko kuma an sami jin daɗin ba da nufi ba. Mai shafar da wanda 
aka shafa duka ɗaya suke. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


124 


O tji-l 


i s- I—..J I 


Kuma idan kun kasance majinyata, 
ko kuwa a kan tafiya ko kuwa wani 
daga cikinku, idan ya zo daga gaya- 
ɗi, ko kuwa kun shafi mata, ba ku 
sami ruwa ba, to, ku nufi fuskar 
ƙasa mai kyau, ku yi shafa ga fusko- 
kinku da hannuwanku (1) 2 . Lalle ne, 
Allah Ya kasance Mai yafewa Mai 
gafara. 

44. Shin, ba ka gani ba, zuwa ga 
waɗanda aka bai wa rabo daga 
Littafi, suna sayen ɓata, kuma suna 
neman ku ɓace daga hanya? 

45. Kuma Allah ne Mafi sani ga 
maiciyanku, kuma Allah Ya isa Ya 
zama Majiɓinci, kuma Ya isa Ya 
zama Mataimaki. 

46. Daga waɗanda suka tuba 
(Yahudu), akwai wasu suna karka- 
tar da magana daga wurarenta, 
suna cewa: “Mun jiya <2) kuma mun 
kiya, kuma ka jiya a wanin wurin 
jiyawa, kuma ra’ina (da ma’anar 
“ruɓaɓɓe”), ka tsare mu,” domin 
karkatarwa da harsunansu, kuma 
domin suka a cikin addini. Kuma 




^ ' O 






}toLS\i 


Vj) X^3j ui^ 


(1) Watau ku yi taimama saboda rashin ruwa. 

(2) Yahudu, ana kiran su da maganar Musa da ya ce wa Ubangiji, ‘Mun tuba zuwa 
gare Ka, ya Allah,’ (A’araf, aya ta 155) domin izgili da suke yi na ƙin bin haddodin Allah. 
Suna karkatar da magana da asalin ma’anarta zuwa ga wata ma’ana ta izgili, suna cewa 
‘Mun ji' amma aikinsu yana nuna cewa, ‘Sun ƙi’ suke nufi. Kuma ‘Ka jiya a wanin wurin 
jiyawa’ addu’a ce mai ɗaukar ma’anar alheri da ma’anar sharri, su kuwa suna nufin ta 
sharrin. Haka kalmar ‘ra’ina’ tana da ma’anar ‘tsare mu’ ko ‘saurara mana’, kuma tana da 
ma’anar ‘Ya rubaɓɓe’. Suna nufin ma’anar ƙarshen. 

Wannan bayani shi ma taimako ne ga Musulmi masu raunin hankali ddmin a tsare 
musu addininsu kamar yadda ake tsaron dukiyarsu. An cusa irin wannan makirci a wata 
addu’a da suke cewa ‘Jauharatul Kamali’ inda suka sifanta wanda suke yi wa salati da 
“asƙam” mafi cuta. Wannan ta yi daidai da kalmar ra’ina, ko ma ta fi muni, domin ra’ina 
tana da wata ma’ana ta yabo, amma asƙam ba ta da wata ma’ana sai ta zagi kawai. Allah 
Ya tsare mu daga sharrin maƙiyan addini. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


125 


o «.ji-l 


t s-l— J' 2 j yjt 


da lalle su, sun ce: “Mun jiya kuma 
mun yi ɗa’a, kuma ka saurara kuma 
ka dakata mana,” haƙiƙa, da ya 
kasance mafi alheri a gare su, kuma 
mafi daidaita; amma Allah Ya 
la’ane su, saboda kafircinsu don 
haka ba za su yi imani ba, sai kaɗan. 

47. Ya ku waɗanda aka bai wa 
Littafi! Ku yi imani da abin da 
Muka saukar, yana mai gaskatawa 
ga abin da yake tare da ku, tun 
gabanin Mu shafe wasu fuskoki, 
sa’an nan Mu mayar da su a kan 
bayayyakinsu, ko Mu la’ane su ka- 
mar yadda Muka la’ani masu Asa- 
bar. Kuma umurnin Allah ya ka- 
sance abin aikatawa. 

48. Lallene, Allahba Yagafarta 
a yi shirki game da Shi, kuma Yana 
gafarta abin da yake bayan wannan 
ga wanda Yake so, kuma wanda ya 
yi shirki da Allah, to, lalle ne ya 
ƙirƙiri zunubi mai girma. 

49. Shin, ba ka gani bal zuwa ga 
waɗanda suke tsarkake kansu? A’a, 
Allah ne Yake tsarkake wanda 
Yake so. Kuma ba za a zalunce su 
da zaren gurtsun dabino ba. 

50. Ka duba yadda suke ƙirƙira 
ƙarya ga Allah! Kuma shi ya isa ga 
zama zunubi bayyananne. 

51. Shin, ba ka gani ba zuwa ga 
waɗanda aka bai wa rabo da ga 
Littafi, sunalmani da gunki da Shai- 
ɗan (1) , kuma suna cewa ga waɗan- 



l*j\j 3 \IaS/s \iy?^ 


il_ ^iCS 


Cx* Jijj 


(I) Jibti sunan kowane gunki ne. Ɗagutu sunan Shaiɗan ne mai ƙirƙira ƙarya ya 
jingina ta ga Allah, sheɗanin da yake zama tare da gumaka ko waninsu, mutum ne ko 
aljani, domin ya batar da masu raunin hankali, a cikin Yahudu ko a cikin Musulmi. 



4. Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


126 


O t- jir I 




da suka kafirta: “Waɗannan ne 
mafiya shiriya daga waɗanda suka 
yi imani ga hanya”? 

52. Waɗannan ne waɗanda Al- 
lah Ya la’ane su, kuma wanda Allah 
Ya la’ana, to, ba za ka sami matai- 
maki a gare shi ba. 

53. Ko suna da rabo ne daga 
mulki? To, a sa’an nan ba za su iya 
bai wa mutane hancin gurtsun dabi- 
no ba. 

54. Ko suna hasadar mutane (1) 
ne a kan abin da Allah Ya ba su 
daga falalarSa? To, _lalle ne, Mun 
bai wa gidan IbrahTm Littafi da 
hikima kuma Mun ba su mulki mai 
girma. 

55. To A daga cikinsu akwai wan- 
da ya yi imani da shi, kuma daga 
cikinsu akwai wanda ya kange daga 
gare shi. Kuma ya isa Jahannama ta 
huru da shi. 

56. Lalle ne waɗanda suka kafir- 
ta da ayoyinMu za Mu ƙone su da 
Wuta, ko da yaushe fatunsu suka 
nuna, sai Mu musanya musu wasu 
fatun, domin su ɗanɗani azaba. 
Lalle ne Allah Ya kasance Mabu- 
wayi, Mai hikima. 

57. Kuma waɗanda suka yi ima- 
ni, kuma suka aikata ayyuka na 
ƙwarai, za Mu shigar da su gidajen 
Aljanna, (waɗanda) ƙoramu suna 
gudana daga ƙarƙashinsu, suna 
dawwamammu a cikinsu har aba- 















9*^0^ * 9 * ' ^ ->'2 I * \ 



\3j\£->43,jo ^ 





(1) Annabi Muhammadu, tslra da amincin Allah sun tabbata a gare shi. An ce masa 
ɗan gidan Ibrahim domin Yahudu su san shi ba kasasshe ba ne ga dangantaka, daga gare 
su. Kum a bai fita ba daga tsarin cewa Annabawa masu Littafi a bayan Ibrahlm, daga 
zuriyarsa za su fito. Kuma sun san wannan a cikin littafinsu, watau Attaura. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


127 


0 t ji-l 


i ft t i ■■ *l ' djjwJ 


da, suna da, a cikinsu, matan aure 
masu tsarki. Kuma Muna shigar da 
su a wata inuwa matabbaciyar 
lumshi. 

58. Lalle ne Allah Yana umur- 
nin ku ku bayar da amanoni zuwa 
ga masu su. (1) 2 3 Kuma idan kun yi 
hukunci a tsakanin mutane, ku yi 
hukunci da adalci. Lalle ne, Allah 
madalla da abin da Yake yi muku 
wa’azi da shi. Lalle ne Allah Ya 
kasance Mai ji ne, Mai gani. 

59. Ya ku waɗanda suka yi ima- 
ni! Ku yi ɗa’a ga Allah, kuma ku yi 
ɗa’a ga ManzonSa, da ma’abuta 
al’amari daga cikinku. <2) Idan kun 
yi jayayya a cikin wani abu, to ku 
mayar da shi zuwa ga Allah da 
ManzonSa, idan kun kasance kuna 
imani da Allah da Ranar Lahira. 
Wannan ne mafi alheri, kuma mafi 
kyau ga fassara. 

60. Shin, ba ka gani ba, zuwa ga 
waɗanda suke riyawar cewa suna 
Tmani da abin da aka saukar zuwa 
gare ka da abin da aka saukar daga 
gabaninka, suna nufin su kai ƙara 
zuwa gaƊagutu <3) alhali kuwa, lal- 




0 \ 


* Jl J>)S\ 






(1) Talakawa mutane ne masu rauni a cikin hannuwan shugabanninsu. Su da 
dukiyarsu amanoni ne na Allah a cikin hannuwan shugabanni, saboda haka tsaronsu da 
dukiyarsu, gwargwadon shari’a, da yin hukunci a tsakaninsu da adalci, bayar da amana ne 
ga masu ita. Wanda ya bi son zuciyarsa duka ga ɗayan waɗannan abubuwa, to, ya yi 
yaudara ga Allah ke nan. Allah kuma zai kama shi da hukuncin mayaudari. 

(2) Haka su kuma mutane talakawa, amana ce a kansu su yarda da hukuncin Allah da 
ManzonSa, a kome na akamurransu da mu’amalolinsu. Kuma wajibi ne a kansu su yarda 
da abin da aka hukunta a kansu daidai da shari’ar Allah. Su kuma idan sun saɓa, to, sun 
yaudari amanar Allah ke nan. 

(3) TDagutu shi ne dukan mai yin dokoki waɗanda ba ddkɓkin Allah ba. Dukan 
wanda ya bi doka wadda ba ta Allah ba a cikin ibada, ko wadda ta saɓa wa haddin Allah a 
cikin mu’amaloli na haƙƙoki ko na laifuka, to, ya shiga cikin wannan tarkon. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


128 


O tjir\ 


t 9 


le ne, an umurce su da su kafirta da 
shi, kuma Shaiɗan yana neman ya 
hatar da su, ɓatarwa mai nTsa. 

61. Kuma idan aka ce musu: 
“Ku zo zuwa ga abin da Allah Ya 
saukar, kuma zuwa ga Manzo” za 
ka ga munafukai (1) suna kange mu- 
tane daga gare ka, kangewa. 

62. To, yaya, idan wata masifa ta 
same su, saboda abin da hannu- 
wansu suka gabatar sa’an nan 
kuma su je maka suna rantsuwa da 
Allah cewa, “Ba mu yi nufin kome 
ba sai kyautatawa da daidaitawa.”? 

63. Waɗannan ne waɗanda Al- 
lah Ya san abin da ke cikin zuka- 
tansu. Saboda haka ka kau da kai 
daga gare su, kuma ka yi musu 
gargaɗi, kuma ka gaya musu, a 
cikin sha’anin kansu, magana mai 
nauyi da fasaha. 

64. Kuma ba Mu aiki wani Man- 
zo ba face domin a yi masa ɗa’a da 
izinin Allah. Kuma da dai lalle su, a 
lokacin da suka zalunci kansu, (2) 
sun zo maka, sa’an nan suka nemi 
gafarar Allah kuma Manzo ya 
nema musu gafara, haƙTƙa, da sun 
sami Allah Mai karbar tuba, Mai 
jin ƙai. 


> >* t 4 ~r.. 

-bjij <y L i/'i' -*3J 

o' cJi-J 

Jpl U J 

'S\ 







ji. 4 >• Jkj 


\pj> 

t>\ 

\j> 3\ 


(1) Miyagun shugabanni masu karkatarda muminai daga hukuncin Allah da hujjar 
wai suna nufin su daidaita domin a haɗa Musulmi da kafirai ga hukunci; ta haka har 
kafiri ya kasance mai yin hukunci a kan Musulmi. Su waɗannan masu yin haka, ba 
Musulmi ba ne, munafukan Musulmi ne. Musuluncinsu na baki ne kawai, da ya kai ga 
zuciya da ba su yi ko tunanin yarda da haka ba. Allah Ya tsare mu daga sharrin Shaiɗan. 

(2) Wanda ya ƙi hukuncinAllah, ya yi laifi biyu, domin saɓa wa Allah da ManzonSa. 
Ƙuma wannan ya nuna rashin imaninsa da Allah da ManzonSa. Saboda haka ne aya mai 
bin wannan ta ce Musulmi ba su daTmani sai sun yarda da hukuncin Allah ga kome daga 
al’amurransu, kuma su yarda da hukuncinSa, ba da jin wani kunci a cikin zukatansu ba. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


129 


O t. jir I 


1 Ojj—> 


65. To, a'aha! Ina rantsuwa da 
Ubangijinka, ba za su yi imani ba, 
sai sun yarda da hukuncinka ga 
abin da ya saɓa a tsakaninsu, sa’an 
nan kuma ba su sami wani ƙunci a 
cikin zukatansu ba, daga abin da 
ka hukunta, kuma su sallama sal- 
lamawa. 

66. Ƙuma da dai lalle Mu, Mun 
wajabta musu cewa, “Ku kashe 
kanku, ko kuwa ku fita daga gi- 
dajenku”, da ba su aikata shi ba, 
face kaɗan daga gare su. Kuma da 
dai lalle su sun aikata abin^la ake 
yi musu gargaɗi da shi, haƙiƙa, da 
ya kasance mafi alheri daga gare 
su, kuma mafi tsanani ga tabba- 
tarwa. 

67. Kuma a sa’an nan, haƙiƙa, 
da Mun ba su, lada mai girma, 
daga gunMu. 

68. Kuma lalle ne, da Mun shi- 
ryar da su hanya madaidaiciya. 

69. Kuma waɗannan da suka yi 
ɗa’a ga Allah da ManzonSa, to, 
waɗannan suna tare da waɗanda 
Allah Ya yi ni’ima a kansu, daga 
annabawa da masu yawan gaska- 
tawa, da masu shahada u) , da sali- 
hai. Kuma waɗannan sun kyautatu 
ga zama abokan tafiya. 












(|) \jLij 


(1) Darajar ɗaukaka ga addini shi ne zama Annabi sa’an nan Siddiƙ, watau manyan 
sahabban kowane Annabi. Waɗannan darajoji biyu yanzu an rufe su daga kowa, domin 
babu sauran annabci wanda yake tare da siddlƙanci. Ta uku ita ce shahada watau a kashe 
mutum a wurin yaƙi domin ɗaukaka kalmar Allah da tsare haƙƙoƙin Musulmi. Wannan 
ita ce maƙasudin abin faɗa a nan, domin abin da surar ke karantarwa, kuma domin ya 
zama shimfiɗar magana a kan darajar jihadi da amfanoninsa. Ta huɗu zama salihi mai son 
abin da Allah Yake so kuma mai ƙin abin da Allah Yake ƙi. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


130 


0 «• j£-' 


i frL—uJl 


70. Waccan falalar daga Allah 
take, kuma Allah Ya isa zama Ma- 
sani. 

71. Ya ku waɗanda suka yi ima- 
ni! Ku riƙi shirinku (I) 2 , sa’an nan 
ku fitar da hari jama’a jama’a, ko 
ku fitar da yaƙi gaba ɗaya. 

72. Kuma lalle ne daga cikinku 
akwai mai fasarwa (2> . To, idan 
wata masTfa ta same ku, sai ya ce: 
“Lalle ne, Allah Ya yi mini ni’ima, 
domin ban kasance mahalarci tare 
da su ba.” 

73. Kuma lalle ne, idan wata 
falala daga Allah ta same ku, ha- 
ƙlƙa, tabbas, yana cewa, kamar 
wata soyayya ba ta kasance a tsa- 
kaninku da shi ba: “Ya kaitona! 
Da na zama tare da su dai, domin 
in rabonta da rabo mai girma!” 

74. Sai waɗanda suke sayar da 
rayuwar duniya su karɓi ta Lahira 
su yi yaƙi, a cikin hanyar Allah. 
Kuma wanda ya yi yaƙi a cikin 
hanyar Allah, aka kashe shi ko 
kuwa ya rinjaya, to da sannu za Mu 
je masa da ijara mai girma. 

75. Kuma mene ne ya same ku, 
ba ku yin yaƙi a cikin hanyar Allah, 
da waɗanda aka raunanar daga 
maza da mata da yara, suna cewa: 
“Ya LFbangijinmu! Ka fltar da mu 
daga wannan alƙarya wadda muta- 
nenta suke da zalunci, kuma Ka 


t >-ip 4Ji\j 

($) \J^\jJjJj\ C>\3 






jjV \hjJ-% 

^ aji\ (3 ^ 

(fjj) 

4>i\ 


(1) Ba ya halatta Musulmi su zauna babu tattalin yaƙi da fitar da yaƙi ko hari a kan 
maƙiyansu, saboda abin da ke cikin wannan ayar ta 71. 

(2) Sifar munafuki ita ce ya ki fita zuwa yaƙi, kuma ya fasar da waninsa, ya yi murnar 
hasarar Musulmi, kuma ya yi baƙin cikin nasararsu, ya so a raba ganima da shi. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


131 


3 eji-' 


£ e J ' 0 


sanya mana majiɓinci daga gunKa, 
kuma Ka sanya mana mataimaki 
daga gunKa”? 

76. Waɗanda suka yi imani, 
suna yaƙi a cikin hanyar Allah, 
kuma waɗanda suka kafirta suna 
yaƙi a cikin hanyar Ɗagutu (Shai- 
ɗan). To, ku yaƙi majiɓintan Shai- 
ɗan. Lalle ne kaidin Shaiɗan ya 
kasance mai rauni. 

77. Shin, ba ka gani ba zuwa ga 
waɗanda aka ce musu: “Ku kange 
hannuwanku, kuma ku tsayar da 
salla, kuma ku bayar da zakka.”? 
To, a lokacin da aka wajabta musu 
yaƙi sai ga wani ɓangare daga ci- 
kinsu suna tsoron mutane kamar 
tsoron Allah, ko kuwa mafi tsanani 
ga tsoron, kuma suka ce: “Ya 
Ubangijinmu! Don me Ka wajabta 
yaƙi a kanmu? Me ya hana Ka 
jinkirta mana zuwa ga wani ajali na 
kusa?” Ka ce: “Jin daɗin duniya 
kaɗan ne, kuma Lahira ce mafi 
alheri ga wanda ya yi taƙawa. 
Kuma ba a zaluntar ku da sililin 
hancin gurtsun dabino! 

78. “Inda duk kuka kasance, 
mutuwa za ta riske ku, kuma ko da 
kun kasance ne a cikin ganuwoyi 
ingatattu!” Kuma idan wani alheri 
ya same su sai su ce: “Wannan 
daga wurin Allah ne,” kuma idan 
wata cuta ta same su, sai su ce, 
“Wannan daga gare ka ne”. Ka ce: 
“Dukkansu daga Allah ne.” To, 
me ya sami waɗannan mutane, ba 
su kusantar fahimtar magana? 

79. Abin da ya same ka daga 
alheri, to, daga Allah yake, kuma 


ijj&j 4Jl\ J-ɗ* 


Lie 3 4jii\ 

& ji\ 






Jt?i\xp 1«, 
OjP&ju 


4 < 

cft Uj ^ u 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


132 


o (■ ji-i 




abin da ya same ka daga sharri, to, 
daga kanka yake, kuma Mun aike 
ka zuwa ga mutane, (kana) Manzo, 
kuma Allah Ya isa ga zama Shaida. 

80. Wanda ya yi ɗa’a ga Manzo, 
to, hafclƙa, ya yi ɗa’a ga Allah. 
Kuma wanda ya juya baya, to, ba 
Mu aike ka ba don ka zama mai 
tsaro a kansu. 

81. Kuma suna cewa, “Ɗa’a,” 
sa’an nan idan sun fita daga wu- 
rinka, sai wata ƙungiya daga cikin- 
su ta kwana da niyyar wanin abin 
da take faɗa, alhali kuwa Allah na 
rubuta abin da suke kwana da 
niyyarsa. Saboda haka ka kau da 
kai daga gare su, kuma ka dogara 
ga Allah, kuma Allah Ya isa ya 
zama WakTli. 

82. Shin, ba su kula da Alƙur’- 
ani, kuma da ya kasance daga wu- 
rin wanin Allah, haƙTƙa, da sun 
samu, a cikinsa, saɓa wa juna mai 
yawa? 

83. Kuma idan wani aramari (1) 
daga aminci ko tsoro ya je musu, 
sai su watsa shi. Da sun mayar da 
shi zuwa ga Manzo da ma’abuta 
al’amari daga gare su, lalle ne, wa- 
ɗanda suke yin bincikensa, daga 
gare su, za su san shi. Kuma ba 
domin falalar A_llah ba a kanku da 
rahamarSa, haƙTƙa, da kun bi Shai- 
ɗan face kaɗan. 




yj 










-> 






^JJJ JjjSjJ j 
} ." 




(1) Umurnin al’umma da cewa idan sun ga wani al’amari da ba su san kansa ba, ko 
kuwa idan wani abu na ban tsoro ya auku, to, haram ne su yi ta barararsa domin su firgitar 
da mutane. Abin da yake wajibi a kansu sa’an nan, shi ne su kai rahotonsa ga shugabanni 
masu sanyawa a bincika a san yadda abin yake, da kuma yadda za a yi maganinsa. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


133 


a tjJrt 


i g-t..^ . ) t &JJ*1 


84. Saboda haka, ka (1) 2 yi yaƙi a 
cikin hanyar Allah, ba a kallafa 
maka ba, face a kanka, kuma ka 
kwaɗaitar da muminai. Akwai 
tsammanin Allah Ya kange gafin 
waɗanda suka kafirta, kuma Allah 
ne Mafi tsananin gafi, kuma Mafi 
tsananin azabtawa. 

85. Wanda ya yi <2) ceto, ceto 
mai kyau, zai sami rabo daga gare 
shi, kuma wanda ya yi ceto, ceto 
mummuna, zai sami ma’auni daga 
gare shi, Kuma Allah Ya kasance, 
a kan dukkan kome, Mai ƙayyade 
lokaci. 

86. Kuma idan an gaishe (3) 4 ku 
da wata gaisuwa, to, ku yi gaisuwa 
da abin da yake mafi kyau daga 
gare ta, ko kuwa ku mayar da ita. 
Kuma Allah Ya kasance a kan 
dukkan kome Mai lissafi. 

87. Allah, babu abin^ bautawa 
face Shi. Lalle ne, haioƙa, Yana 
tara <4) ku har zuwa ga Yinin Ƙiya- 






5Jm\j 


jiS 






(1) Umurni zuwa ga Annabi, tsTra da aminci su tabbata a gare shi. 

(2) Ma’anar ceto: watau wani ya yi wa wani hanya a kan biyan bukatarsa ta kowace 
iri, saboda darajar mai yin ceton. Ya kamata ya yi ceton domin Allah Wanda Ya ba shi 
darajar, ba da ya bai wa Allah kome ba. Idan kuma sayar da ceton yake yi, Allah zai karɓe 
darajar daga gare shi. Ci da ceto haramun ne. Sakamakonsa shi ne Allah Ya karɓe darajar 
ceton daga gare shi. 

(3) A gaisuwa idan an ce muku: “Assalamu alaikum” ku mayar da cewa, “Wa’alaiku- 
mus salamu wa rahamatul Lahi wa barakatuH.” Ko ku mayar kamar yadda aka yi muku. 
Watau kada ku naƙasa ’yan’uwanku ko da ga gaisuwa ne. Faɗakarwa: Fara sallama 
mustahabbi ne, mayarwa kuma farilla ne, amma wanda ya fara, ya fl lada. Haka yin tsarki 
a gabanin lokaci mustahabbi ne, amma a bayan shigar lokaci ya zama wajibi. Wanda ya yi 
mustahabbi a nan ya fi lada. Haka jinkirtar da biyan bashi ga matsattse wajibine, amma 
barrantar da shi mustahabbi ne. Yin mustahabbi a nan ya fi lada. 

(4) Idan kun tsare hukunce-hukunce da Allah, Wanda babu abin bautawa sai Shi, Ya 
umurce ku da su, to zai haɗa kalmarku ta tabbata guda har ya zuwa Ranar Ƙiyama. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


134 


o t ji-l 


1 3 


ma, babu shakka a cikinsa. Kuma 
wane ne mafi gaskiya daga Allah ga 
labari? 

88. To, mene ne ya same (1) ku a 
cikin munafukai, kun zama ƙun- 
giya biyu, alhali kuwa Allah ne Ya 
mayar da su saboda abin da suka 
tsirfanta? Shin, kuna nufin ku shir- 
yar da wanda Allah Ya ɓatar ne? 
Kuma wanda Allah Ya ɓatar, to, 
ba za ka sami wata hanya ba zuwa 
gare shi. 

89. Suna gurin ku kafirta kamar 
yadda suka kafirta, domin ku ka- 
sance daidai. Saboda haka kada ku 
riƙi wasu masoya daga cikinsu, sai 
sun yo hijira a cikin hanyar Allah. 
Sa’an nan idan sun juya, to, ku 
kama su, kuma ku kashe su inda 
duk kuka same su. Kuma kada ku 
riƙi wani masoyi daga gare su ko 
wani mataimaki. 

90. Face dai waɗanda suke sa- 
duwa zuwa ga wasu mutane, wa- 
ɗanda a tsakaninku da su akwai 
alkawari, ko kuwa waɗanda suke 
sun je muku (domin) ƙirazansu sun 
yi ƙunci ga su yaƙe ku, ko su yaƙi 
mutanensu. Kuma da^Allah Ya so, 
lalle ne, da Ya_ba su iko a kanku, 
sa’an nan, haƙTƙa, su yaƙe ku. To, 
idan sun rnsance ku, sa’an nan ba 
su yaƙe ku ba, kuma suka jefa 
sulhu zuwa gare ku, to, Allah bai 
sanya wata hanya ba, a gare ku, a 
kansu. 


















/4»J 




Ll) 3 
jk==J$c\ 

>i3\ 


(1) Hani ne kada muminai su rarraba kansu domin jayayya a cikin sha’anin kafirai. 
Sai su bi abin da Allah Ya ce a yi da su, kamar yadda bayaninsa yake tafe a cikin wannan 
aya da ayoyin da suke a bayanta. Ya yi bayani da tafsili daki-daki. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


135 o *j*-> 




91. Za ku sami wasu (1) suna nu- 
fin su amintar da ku, kuma su 
amintar da mutanensu, ko da yaus- 
he aka mayar da su ga fitina, sai a 
dulmuya su a cikinta. To, idan ba 
su nlsance ku ba, kuma sun jefa 
sulhu zuwa gare ku, kuma sun kan- 
ge hannuwansu, to, ku kama su, 
kuma ku kashe su inda duk kuka 
kama su, kuma jvaɗannan, Mun 
sanya muku dalili bayyananne a 
kansu. 

92. Kuma ba ya kasancewa (2) ga 
mumini ya kashe wani mumini, 
face bisa ga kuskure. Kuma wanda 
ya kashe mumini bisa ga kuskure, 
sai ’yantawar wuya mumina da 
diyya abar mlƙawa ga mutanensa, 
face idan sun bari sadaka. Sa’an 
nan idan (wanda aka kashe) ya 
kasance daga wasu mutane maƙiya 
a gare ku, kuma shi mumini ne, sai 
’yantawar wuya mumina. Kuma 
idan ya kasance daga wasu mutane 
ne (waɗanda) a tsakaninku da tsa- 
kaninsu akwai alkawari, sai diyya 
abar mlƙawa zuwa ga mutanensa, 
da ’yantawar wuya mumina. To, 
wanda bai sami (wuyan ba) sai 


ppP J\ dj Ju j'ctpf'- 

PpP} \p2j 


Cp \fX)a> J\J\zAp 
Ajjtob oh t-*Jjri, 



9 ' '' )£ ' 
^-)<P 


(1) Sun bayyanalmaninsu gare ku domin ku amince musu, kuma sun bayyana kafirci 
a wurin mutanensu kafirai domin su amince musu, watau suna ido ruwa ido tudu. Su kam 
kafirai ne, ku yaƙe su, sai fa idan sun musulunta, ko kuma sun bayyana sulhunsu sosai a 
gare ku. 

(2) Kisan kuskure babu ƙisasi a cikinsa, sai dai biyan diyya da kuma kaffara. Amma 
biyan diyya yana kan dukkan dangin mai kisan, gwargwadon ƙarfinsu, shi ɗaya ne daga 
cikinsu. Idan danginsa ba su isa ba, ko kuwa babu su, to, sai baitulmali na Musulmi ya 
biya. Ana biyan diyya a cikin shekaru huɗu. Ana bayar da ita ga magadan wanda aka 
kashe. Amma kaffara, ita kam a kan mai kisan kawai take a kan tartibinta. Wanda ya 
kashe bawa bisa kuskure zai biya ƙimarsa ga mai shi, kuma ana son ya yi kaffara. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


136 


0 tjir\ 


t *L«Jl S • 


azumin watanni biyu jere, domin 
tuba daga Allah. Kuma Allah Ya 
kasance Masani, Mai hikima. 

93. Kuma wanda ya kashe wani 
mumini da ganganci, (1) 2 3 to, saka- 
makonsa Jahannama, yana 
madawwami a cikinta, kuma Allah 
Ya yi fushi a kansa, kuma Ya 
la’ane shi, kuma Ya yi masa tatta- 
lin azaba mai girma. 

94. Ya ku waɗanda suka yi ima- 
ni! Idan kun yi tafiya (a cikin ƙasa), 
ddmin jihadi, to, ku nemi bayani. <2) 
Kuma kada ku ce wa wanda ya jefa 
sallama zuwa gare ku: “Ba Musul- 
mi kake ba.” Kuna neman hajar 
rayuwar duniya, to, a wurin Allah 
akwai ganimomi masu yawa. Ka- 
mar wannan ne kuka kasance a 
gabanin ku musulunta, sa’an nan 
Allah Ya yi muku falala. Saboda 
haka ku zan neman bayani. Lalle 
ne Allah Ya kasance, ga abin da 
kuke aikatawa, Masani. 

95. Masu zama <3) daga barin 
yaƙi daga muminai, wasun 
ma’abuta larura, da masu jihadi a 
cikin hanyar Allah da dukiyoyinsu 
da rayukansu, ba su zama daidai. 




>w<' 





(1) Wanda ya kashe mumini da ganganci, kuma yana ƙudurcin halaccin kashe shi 
cfin, to, shi kafiri ne. Amma idan yana ƙudurcin haramcin kisa, amma duk da haka ya 
kashe shi domin wata fa’ida ta duniya, ko domin adawa, to yana nan mumini, hukuncinsa 
ƙisasi. Surar Baƙara, aya ta 179. 

(2) Bayanin cewa ana ɗaukar wanda aka ji ya yi kalmar shahada mumini, sai fa idan 
an ga ya yi wani aiki, ko aka ji ya yi wata magana wadda take warware ma’anar kalmar 
shahadar, babu kuma wani tawili ko jahilcin da yake iya zama uzuri ga mai shi. 

(3) Falalar masu jihadi a kan waɗanda ba sujihadi dagacikin muminai. Faɗar falalar 
tana ƙarfafa zukata ga yin jihadi domin tsaron addini da rayukan masu rauni da 
dukiyarsu. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


137 


O t jir I 




Allah Ya fifita masu jihadi da duki- 
yoyinsu da rayukansu a kan masu 
zama, ga daraja. Kuma dukansu 
Allah Ya yi musu alkawari da jibu 
mai kyau (1) 2 3 . Kuma Allah ya ffffta 
masu jihadi a kan masu zama da 
lada mai girma. 

96. Darajoji daga gare Shi da 
gafara da rahama. Kuma Allah Ya 
kasance Mai gafara ne, Mai jin ƙai. 

97. Lalle ne, waɗanda ma- 
la’iku <2) suka kar&i rayukansu, (al- 
hali) suna masu zaluntar kansu, 
sun ce (musu): “A cikin me kuka 
kasance?” (Su kuma) suka ce: 
“Mun kasance waɗanda aka rau- 
nana a cikin ƙasa.” Suka ce: “Ashe 
ƙasar Allah ba ta kasance mayal- 
waciya ba, domin ku yi hijira a 
cikinta?” To, waɗannan mako- 
marsu Jahannama ce. Kuma ta mu- 
nana ta zama makoma. 

98. Face waɗanda aka raunana 
daga maza da mata da yara waɗan- 
da ba su iya yin wata dabara, kuma 
ba su shiryuwa ga hanya. 

99. To, waɗannan akwai tsa- 
mmanin Allah Ya yafe laifi daga 
gare su, kuma Allah Ya kasance 
Mai yafewa ne, Mai gafara. 

100. Kuma wanda ya yi hijira a 
cikin hanyar <3) Allah, zai samu, a 




t'A'" 








Jts-yCcJ 1 aJjTJOJjfc 


&,y>& j*j* 


(1) Aljanna. 

(2) Hukuncin rashin hijira zuwa wurin yardar Allah d5min tsayar da haƙƙdkin Allah. 
Hukuncin mai dogewa ne, idan an sami dalilin yin hijirar, kuma babu abin da ya hana ta na 
uzurori. 

(3) Allah Yana kwaɗaitar da muminai ga yin hijira zuwa wurin neman yardarSa. 
Hukuncin hijira yana nan a ko da yaushe hali ya hukunta da a yi ta. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


138 


O t ji-l 


i ^1 ‘I I 


cikin ƙasa, wuraren juyawa masu 
yawa da yalwa. Kuma wanda ya 
fita daga gidansa yana mai hijira 
zuwa ga Allah da ManzonSa, sa’an 
nan kuma mutuwa ta riske shi, to, 
lalle ne, ladarsa ta auku ga Allah. 
Kuma Allah Ya kasance, Mai 
gafara, Mai jin ƙai. 

101. Kuma idan kun yi tafiya a 
cikin ƙasa, to, babu laifi a kanku 
ku rage (1> daga salla idan kun ji 
tsoron waɗanda suka kafirta su 
fitine ku. Lalle ne kafirai sun ka- 
sance, a gare ku, maƙiyi bayya- 
nanne. 

102. Kuma idan ka kasance a 
cikinsu, sai ka tsayar musu da salla, 
to, wata ƙungiya daga gare su ta 
tsaya tare da kai, kuma sai su riƙe 
makamansu. Sa’an nan idan sun yi 
salla, to, sai su kasance daga 
bayanku. Kuma wata ƙungiya ta 
dabam (ta) waɗanda ba su yi sallar 
ba, ta zo, sa’an nan su yi sallar tare 
da kai. Kuma su riƙi shirinsu da 
makamansu. Waɗanda suka kafir- 
ta sun yi gurin da dai kuna shagala 
daga makamanku da kayanku do- 
min su karkata a kanku, karkata 
guda. Kuma babu laifi a kanku 
idan wata cuta daga ruwan sama ta 
kasance a gare ku, ko kuwa kun 
kasance masu jinya ga ku ajiye 














i'nij 


^3 ƙJaAt o\3jJ^o \jj 

JLto) Xszr\$ A>-\j3j 







(1) Rage salla a nan ba ana nufin sallar lcasaru ta tafiya ba, wanda take ta tabbata da 
Sunna. Wannan rage salla, shi ne sallar tsoro wadda ake yi gwargwadon halin da ake ciki 
na tsoro. Idan yana yiwuwa a yi ta da lTmami, sai ya kasa jama’a kashi biyu, to, sai a yi 
kamar yadda aya ta tafe za ta yi bayani, idan kuwa ba zai yiwu ba, sai a yi yadda hali ya 
sauƙaƙa duka, kamar a aya ta 239 daga Suratul Baƙara. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


139 


0 ijir\ 




makamanku. Kuma dai ku riƙi shi- 
rinku. Lalle ne, Allah Ya yi tattali, 
ga kafirai, azaba mai walakan- 
tarwa. 

103. Sa’an nan idan kun ƙare 
salla, to ku ambaci Allah tsaye da 
zaune da a kan sasanninku. Sa’an 
nan idan kun natsu, to, ku tsayar da 
salla. Lalle ne, salla ta kasance a 
kan muminai farilla mai ƙayya- 
daddun lokuta. 

104. Kuma kada ku sassauta a 
cikin neman mutanen, idan kun 
kasance kuna jin zogi, to, lalle su 
ma, suna jin zogi kamar yadda 
kuke jin zogi. Kuma kuna tsam- 
mani, daga Allah, abin da ba su 
tsammani. Kuma Allah Ya kasance 
Masani Mai hikima. 

105. Lalle ne, Mu, Mun sau- 
kar (1) , zuwa gare ka, Littafi da 
gaskiya, domin ka yi hukunci a 
tsakanin mutane da abin da Allah 
Ya nuna maka, kuma kada ka ka- 
sance mai husuma domin masu 
yaudara. 




ojS\3 cJS\J jSJ cjJo 

CJJH \£ 4 

4js\S>^====6 




J\l)j\ \Cj ife 
UJi 


(1) Gudanar da hukunci a cikin mahakama, kada mai shari’a ya taimaki kowane 
sashe, duk yadda suke a gare shi, sai ya ɗauke su daidai a gabansa, kamar yadda ya auku a 
gaban Annabi, tsTra da aminci su tabbata a gare shi. Wani mutum Musulmi ana ce masa 
Mat’ama bn Ubairak ya yi satar sulke ya ɓoye shi a wurin wani Bayahude. A lokacin da 
aka gane sulken a wurin Bayahuden, sai Mat’ama ya yi masa ƙazafi da satarsa, shi kuma ya 
yi rantsuwa cewa ba shi ne ya sata ba. Kuma mutanensa suka roƙi Annabi, tsTra da amincin 
Allah su tabbata a gare shi, domin ya yi musu jayayya ya kuɓutar da Mat’ama, Annabi 
kuwa bai yarda ba. Kamar yadda ayoyin nan suka bayyana, domin ya zama abin koyi. 

Wannan kuma ya nuna cewa, ga gudanar da shari’a Annabi yana yin ijtihadi 
gwargwadon abin da ya bayyana daga hujjoji ya yi hukunci, kamar wajen shawara a wurin 
yaƙi. Ya zama abin koyi. 



4. Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


140 


fl s-jir t 




106. Kuma ka nemi Allah gafa- 
ra. Lalle ne Allah Ya kasance Mai 
gafara, Mai jin ƙai. 

107. Kuma kada ka yi jayayya 
domin tunkuɗe wa waɗanda suka 
yaudari kansu. Lalle ne Allah ba 
Ya son wanda ya kasance mai ya- 
wan ha’inci mai yawan zunubi. 

108. Suna neman ɓoyewa daga 
mutane kuma ba su neman ɓoyewa 
daga Allah, alhali kuwa Shi Yana 
tare da su a lokacin da suke kwana 
da niyyar yin abin da ba Ya yarda 
da shi daga maganar. Kuma Allah 
Ya kasance ga abin da suke aika- 
tawa Mai kewayewa. 

109. Ga ku, ya waɗannan (1) ! 
Kun yi jidali, domin tunkuɗe musu 
(kunya) a cikin rayuwar duniya, to, 
wane ne zai yi jidali domin tunkuɗe 
musu a Ranar Kiyama? Ko kuwa 
wane ne zai kasance wakili a 
kansu? 

110. Kuma wanda ya aikata 
cuta ko kuwa ya zalunci kansa, 
sa’an nan kuma ya nemi Allah ga- 
fara, zai sami Allah Mai gafara, 
Mai jin ƙai. 

111. Kuma wanda ya yi tsirfar 
zunubi, to yana tsirfarsa ne a kan 
kansa kawai. Kuma Allah Ya ka- 
sance Masani, Mai hikima. 






" e. 


3 t2 ji\ 
(§) ^J===>jJs^J ojs 




j ^LL^LSld \^\ (j*j 

4j)\ j\ ^J =»J 


(1) Wannan yana nuna aikin lauya (Lawyer) domin ya taimaki marasa gaskiya 
saboda ya kuɓuta haramun ne, har dai idan za a mayar da laifi ga wani barrantacce, ko 
kuwa za a karɓe hakkin mai hakki a bai wa wanda bai cancanta da shi ba. Amma wakilin 
sharl’a yana halatta idan bai zama domin ɓoye gaskiya ba. Wakilai irin na zamanin nan 
masu sana’a da wannan, su ne karnukan duniya na farautar haram domin su sha jini. 



4. Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


141 


O tjir\ 


1 fr L-J ' 


112. Ƙuma wanda ya yi tsiwir- 
wirin kuskure ko kuwa zunubi, 
sa’an nan kuma ya jefi wani 
barrantacce da shi, to, lalle ne ya 
tattali ƙirƙiren ƙarya da zunubi 
bayyananne. 

113. Kuma ba domin falalar Al- 
lah^ba, a kanka, da rahamarSa, 
haƙiƙa, da wata ƙungiya daga gare 
su ta himmatu ga su ɓatar da kai. 
Ƙuma ba su ɓatarwa face kansu, 
kuma ba su cutar ka daga kome. 
Kuma Allah Ya saukar da Littafi 
da hikima gare ka, kuma Ya sanar 
da kai abin da ba ka kasance ka 
sani ba. Kuma falalar Allah ta ka- 
sance mai girma a gare ka. 

114. Babu wani alheri a cikin 
masu yawa daga ganawarsu (1) 2 , face 
wanda ya yi umurni da wata sada- 
ka ko kuwa wani alheri ko kuwa 
gyara a tsakanin mutane. Wanda 
ya aikata haka domin neman 
yardodin Allah, to, za Mu ba shi 
lada mai girma. 

115. Kuma wanda ya saɓa wa <2) 
Manzo daga bayan shiriya ta 
bayyana a gare shi, kuma ya bi 
wanin hanyar muminai, za Mu 









\ ^ 9 2 T ' Tt'' 








(1) Hukuncin ganawa da Annabi ko wani shugaban jama’a mai tsayuwa matsayin 
Annabi ga gyaran sha’aninsu, ba ya halatta sai idan akwai wani alheri a ciki, wanda 
amfaninsa zai shafi jama’a duka. 

(2) Hana fassarar Alƙufani ko Sunnar Annabi, ba a kan hanyar da Annabi ko 
Sahabbansa da waɗanda suka bi hanyarsu suka fassara ba. Da mutum ya yi tawilin 
Alƙufani, gara ya ce bai sani ba. Tawilin Alƙufani ko Hadisi da hankali yana kai ga buɗe 
ƙofar kafirci ɓoyayye da yin hukunci da abin da Allah bai saukar ba. Na’am ba a hana 
ijtihadi ga abin da ba a sami nassi a kansa ba, ko kuma aka sami nassi wanda ba 
bayyananne ba. Jmgina ijtihadi ga ra’ayi ya fi tawTlin abin da bai bayyana ba daga 
Alƙufani ko Hadisi, domin ra’ayi ba ya ɓatar da wasu, amma tawili yana ɓatarwa. 



4. Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


142 


s t.jk-\ 


t Ojj^ 


jiɓintar masa abin da ya jiɓinta, 
kuma Mu ƙone shi da Jahannama. 
Kuma ta munana ta zama 
makoma. 


CfSSf'jJS c Ja>j 




116. Lalle ne, Allah ba Ya ga- 
farta a yi shirki da Shi, kuma Yana 
gafarta abin da yake bayan wan- 
nan, ga wanda Yake so. Kuma 
wanda ya yi shirki da Allah, to, 
lalle ne ya ɓace ɓata mai nTsa. (1) 

117. Ba su kiran kowa, baicin 
Shi, face mata, kuma ba su kiran 
kowa face Shaiɗan, mai tsaurin kai. 

118. Allah Ya la’ane shi. Kuma 
ya ce: “Lalle ne, za ni riƙi rabo 
yankakke <2) , daga bayinKa. 

119. “Kuma lalle ne ina ɓatar da 
su, kuma lalle ne ina sanya musu 
guri, kuma lalle ne ina umurnin 
su domin su katse (3) kunnuwan 
dabbobi, kuma lalle ne ina umurnin 
su domin su canza halittar Allah.” 
Kuma wanda ya riici Shaidan maji- 
ɓinci, baicin Allah, to, haƙTƙa ya yi 
hasara, hasara bayyananniya. 

120. Yana yi musu alkawari, 
kuma yana sanya musu guri, alhali 
Shaiɗan ba ya yi musu wani 
wa’adin kome face rudi. 


CfJ JJSi OjiU 





^~Pj> cft- S2jij ^z 'S \\}*c±cj‘j 






(1) Bayanin shirki da hukunce-hukuncensa da abin da yake ratayuwa da shi. Sanin 
ma'anar shirki wajibi ne, domin a kan tauhldi ne aka gina shikashikan Musulunci. 

(2) Rabon Shaiɗan daga kowane dubu, shi ne ɗari tare da cas’in da tara, kamar yadda 
aka ruwaito a cikin HadTsi. 

(3) Suna katse kunnuwan dabbobi domin su nuna cewa na gumakansu ne. Sunan 
mata shi ne ga duk abin da ba ya da rai, kamar wata, itatuwa duka mata ne. Canza halitta 
kamar tsagen fuska da faƙe haƙora da karkarar gemu domin neman kyau, duka umurnin 
Shaiɗan ne. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


143 


O 


t djj-a 


121. Waɗannan matattararsu 
Jahannama ce, kuma ba su samun 
makarkata daga gare ta. 

122. Kuma waɗanda suka yi 
imani, kuma suka aikata ayyukan 
ƙwarai, za mu shigar da su gidajen 
Aljanna (waɗanda) ƙoramu suna 
gudana a ƙarƙashinsu, suna masu 
dawwama a cikinsu har abada bisa 
ga wa’adin Allah tabbatacce. Wane 
ne mafi gaskiya daga Allah ga 
magana? 

123. (Al’amari) bai zama gura- 
ce-guracenku ba, kuma (1) ba 
gurace-guracen Mutanen Littafi ba 
ne. Wanda ya aikata mummunan 
aiki za a saka masa da shi, kuma ba 
zai sami wani masoyi ba, baicin 
Allah, kuma ba zai sami mataimaki 
ba. 



2x>\ j£j \j2j\ \ 






Ij\Qj 4ji \-~jJjs Jt$sX4r$j 


124. Kuma wanda ya yi aiki 
daga ayyukan ƙwarai, namiji ne ko 
kuwa mace, alhali kuwa yana 
mumini, to, waɗannan suna shiga 
Aljanna kuma ba za a zalunce su da 
gwargwadon hancin gurtsun dabi- 
no ba. 



125. Kuma wane ne ya fi kyau 
ga addini daga wanda ya sallama 
fuskarsa ga Allah, alhali kuwa 
yana mai kyautatawa kuma ya bi 
aƙidar Ibrahim, yana mai karkata 
zuwa ga gaskiya? Allah Ya riƙi 
Ibrahim badaɗayi <2) . 





(1) Addini ba tatsuniyar baki ba ne, aiki ne, ko mutum ya yi mugu ya shiga Wuta, ko 
kuma ya yi na ƙwarai ya shiga Aljanna. 

(2) Akwai kwaɗaitarwa ga cewa, wanda yake son Allah Ya so shi, to sai ya bi aƙida 
da aiki irin na IbrahTma, sai Allah Ya so shi. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


144 


® f-j i-' 


t 5j j-j 


/26. Kuma Allah ke da u> (ma- 
llakar) abin da ke cikin sammai da 
kuma abin da ke cikin ƙasa, kuma 
Allah Ya kasance, ga dukan kome, 
Mai kewayewa. 

127 . Suna yi maka fatawa a ci- 
kin sha’anin mata. Ka ce: Allah 
Yana bayyana fatawarku a cikin 
sha’aninsu, da abin da ake karan- 
tawa a kanku a cikin Littafi, a cikin 
sha’anin marayun mata waɗanda 
ba ku ba su abin da aka rubuta 
musu <2> (na gado) ba, kuma kuna 
kwaɗayin ku aure su, da sha’anin 
waɗanda aka raunana daga yara, 
da sha’anin tsayuwarku ga marayu 
da adalci. Kuma abin da kuka ai- 
kata daga alheri, to, lalle ne, Allah 
Ya kasance Masani a gare shi. 

128 . Kuma idan wata mace ta ji 
tsoron ƙiyo daga mijinta ko kuwa 
bijirewa, to, babu laifi a kansu, su 
yi sulhu a tsakaninsu, sulhu (mai 
kyau). Kuma yin sulhu ne mafi 
alheri. Kuma an halartar wa rayu- 
ka yin rowa. Kuma idan kun kyau- 
tata, kuma kuka yi taƙawa, to, lalle 
ne, Allah Ya kasance, ga abin da 
kuke aikatawa, Masani. 


2_ 1 j . g . “ .. .. ^J 

ob (jt 0 


J\ oij 


\y^U- Ol? ^ ^ 






(1) Ko da yake Allah Ya riƙi IbrahTma “Khahl” watau masoyi, amma bai hana 
IbrahTma ya zama a cikin bayin Allah kuma mulkinSa ba, domin yana daga cikin abin da 
sama da ƙasa suka ƙunsa a cikinsu. 

(2) A cikin Jahiliyya ba su bai wa yara da mata gado. Musulunci ya soke wannan 
al’ada da ayar gado, aya ta 11. Kuma idan akwai wata marainiya ga hannun wani tana da 
dukiya, sai ya jefa mata mayafinsa domin ya hana ta auren wani namiji. Shi kuma ko ya 
aure ta ko kuma ya bar ta babu aure har ta mutu, su yi gadonta. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


145 


0 t ji-l 


t fr !.■ p. ■ 1 1 


129. Kuma ba za ku iya yin 
adalci ba a tsakanin u> mata, ko da 
kun yi kwaɗayin yi. Saboda haka 
kada ku karkata, dukan karkata, 
har ku bar ta kamar wadda aka 
rataye. Kuma idan kun yi sulhu, 
kuma kuka yi taƙawa, to, lalle ne 
Allah Ya kasance Mai gafara, Mai 
jin ƙai. 

130. Kuma idan sun rabu, Allah 
zai wadatar da kowanne daga yal- 
warSa. Kuma Allah Ya kasance 
Mayalwaci, Mai hikima. 

131. Kuma Allah ne da mulkin 
abin da ke cikin sammai da abin da 
ke cikin ƙasa. Kuma lalle ne, haƙT- 
ƙa, Mun yi wasiyya ga waɗanda 
aka bai wa Littafi a gabaninku, da 
ku, cewa ku bi Allah da taƙawa, 
kuma idan kun kafirta, to, lalle ne, 
Allah Yana da abin da yake cikin 
sammai da abin da yake cikin ƙasa. 
Kuma Allah Ya kasance Wada- 
tacce, Gɓdadde. 

132. Kuma Allah ne da mulkin 
abin da yake cikin sammai da abin 
da yake cikin ƙasa^kuma Allah Ya 
isa Ya zama Wakili. 

133. Idan Ya so, za Ya tafi da 
ku, ya ku mutane! kuma Ya zo da 
wasu. Allah Ya kasance a kan 
haka, Mai ikon yi ne. 


jSj eSOjS' cjy. 1j0*> pyOaJJJ 

tjfjS? 133^ 

Cf-w [2L^j X&j 
40$ 4U ij j o ^ .=o 

($) 0-0 ^ td&jJfjtf' 


4 \a «a$ 


(1) Wajen so, ba za a iya daidaita su ba, sai a daidaita ga kwana da ciyarwa da wurin 
kwana da tufafi gwargwadon halin kowace. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


146 


0 ijJrl 


t 5j j-j 


134. Wanda ya kasance (1) 2 yana 
nufin sakamakon duniya, to, a wu- 
rin Allah sakamakon duniya da 
Lahira yake. Kuma Allah Ya ka- 
sance Mai ji, Mai gani. 

135. Ya ku waɗanda suka yi 
imani! Ku kasance masu tsayuwa 
da adalci, masu shaida <2) saboda 
Allah, kuma ko da a kanku ne ko 
kuwa mahaifa da mafi kusantar 
zumunta, ko (wanda ake yi wa 
shaida ko a kansa) ya kasance 
mawadaci ko matalauci, to, Allah 
ne Mafi cancanta da al’amarinsu, 
saboda haka kada ku bibiyi son 
zuciya, har ku karkata. Kuma idan 
kuka karkatar da magana, ko 
kuwa kuka kau da kai, to, lalle ne, 
Allah Ya kasance Masani ga abin 
da kuke aikatawa. 

136. Ya ku waɗanda suka yi 
imani! Ku yi Tmani (3) da Allah da 
ManzonSa, da Littafin da Ya 
sassaukar ga ManzonSa da Littafin 
nan wanda Ya saukar daga gabani. 
To, wanda ya kafirta da Allah da 
mala’ikunSa, da LittattafanSa, da 


13 4$ 

a s . s- E. 


Cjjjj \J 3J 




(1) Wannan shi ne ƙarshen wasiyya ga Yahudu da Nasara da kuma Musulmi, kuma 
ma’anar wasiyya ita ce Allah Ya yi umurni da ku yi Masa ɗa’a, amma ba domin Yana 
neman wani abu daga gare ku ba, domin ba za ku ƙara Masa mulki ba, domin Shi ne da 
sammai da ƙasa da abin da ke tsakaninsu, ku kuma kuna cikinsu. Saboda haka neman 
ɗa’ar nan domin amfanin kanku ne. 

(2) Bayar da shaida da hukunce-hukuncen da suka ratayu da shi. Bayar da shaida 
amana ce ta Allah daidai da tsaron dukiyar amana, ko ma ta fi tsanani, domin takan kai ga 
rai. Karkatar da magana, watau a faɗe ta ba yadda take ba. Bijirewa ita ce a ƙi bayar da 
shaida. 

(3) Tmani da dukan rukunnan Tmani shida yana cikin tsaron amana. Rukunnanlmani 
su ne,Tmani da Allah da ManzanninSa, da mala’iku da LittattafanSa da Ranar Lahira da 
ƙaddara. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


147 ® *■>' 




ManzanninSa, da Ranar Lahira, 
to, lalle ne Ya ɓace, ɓata mai nTsa. 

137. Lalle ne waɗanda suka yi 
Tmani, sa’an nan kuma sukajcafir- 
ta, sa’an nan kuma suka yi Tmani, 
sa’an nan kuma suka kafirta, sa’an 
nan kuma suka ƙara kafirci, Allah 
bai kasance Yana gafarta musu ba, 
kuma ba zai shiryar da su ga hanya 
ba. 

138. Ka yi wa munafukai bus- 
hara da cewa lalle ne suna da azaba 
mai raɗaɗi. 

139. Waɗanda suke riƙon kafi- 
rai masoya, baicin muminai. Shin 
suna neman izza ne a wurinsu? To, 
lalle ne izza ga Allah take gaba 
ɗaya. 

140. Kuma lalle ne, Ya sassau- 
kar (1) muku a cikin Littafi cewa 
idan kun ji ayoyin Allah, ana kafir- 
ta da su, kuma ana izgili da su, to, 
kada ku zauna tare da su, sai sun 
shiga cikin wani labari. Lalle ne ku, 
a lokacin nan misalinsu kuke. Lalle 
ne, Allah Mai tara munafukai da 
kafirai ne a cikin Jahannama gaba 
ɗaya. 

141. Waɗanda suke jiran dako 
game da ku; har idan wata nasara 
daga Allah ta kasance a gare ku, sai 
su ce: “Ashe, ba mu kasance tare 
da ku ba?” Kuma idan wani rabo 
ya samu ga kafirai sai su ce, “Ashe 
ba mu rinjaye ku ba, kuma muka 
tsare ku daga muminai?” To, Allah 


yZ\psi'£\jg'£\p\Vj%\ 




ayjc\ 

]piju 


\ i iyO \z.oJ*p 


>^==d o ^ 

ob 5! Ij J&cAji* 

jf\ \ji Li 

J ^sZSc- *y>cL*U 


(1) A cikin Alkur’ani, Suratul An’am, aya ta 68. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 5 


148 


O tjJrl 




ne Yake yin hukunci a tsakaninku 
a Ranar Ƙiyama, kuma Allah ba 
zai sanya hanya ba ga kafirai a kan 
muminai. 

142. Lalle ne munafukai suna 
yaudarewa da Allah, alhali kuwa 
Shi ne mai yaudararsu; kuma idan 
sun tashi zuwa ga salla, sai su tashi 
suna masu kasala. Suna nuna wa 
mutane, kuma ba su ambatar Allah 
sai kaɗan. 

143. Masu kai-kawo ne a tsa- 
kanin wancan; ba zuwa ga waɗan- 
nan ba, kuma ba zuwa ga waɗan- 
nan ba. Kuma wanda Allah Ya 
ɓatar, to, ba za ka samar masa 
wata hanya ba. 

144. Ya ku waɗanda suka yi 
imani! Kada ku riƙi kafirai ma- 
soya, baicin muminai. Shin, kuna 
nufin ku sanya wa Allah dallli 
bayyananne a kanku? 

145. Lalle ne, munafukai suna a 
magangara mafi ƙasƙanci daga 
wuta. Kuma ba za ka sama musu 
mataimaki ba. 

146. Sai waɗanda suka tuba, 
kuma suka gyara, kuma suka nemi 
fakuwa ga Allah, kuma suka tsar- 
kake addininsu domin Allah, to, 
waɗannan suna tare da muminai, 
kuma Allah zai bai wa muminai 
lada mai girma. 

147. Mene ne Allah zai amfana 
da yi muku azaba idan kun gode, 
kuma kun yi Tmani? Allah Ya ka- 
sance Mai godiya Masani. 




2|) %% Oi-eP' ’J 

\ji\S (jjLjaW j i\j^\S 

^|'Jjs v fe\ 


\j \%\t Oi^\Qi\S 

o\^L>jL^\ 





o j j \^ a \^\ 


jJUaUj 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 6 


149 1 


t tl—Jl Sjjwl 


148. Allah ba Ya son bayya- 
nawa da munana daga magana (1) 2 
face ga wanda aka zalunta. Kuma 
Allah Ya kasance Mai ji, Masani. 

149. Idan kun bayyana alheri, 
ko kuwa kuka ɓoye shi, ko kuwa 
kuka yafe laifi daga cuta, to, lalle 
ne Allah Ya kasance Mai yafewa, 
Mai ikon yi. 

150. Lalle ne, waɗanda suke ka- 
firta da Allah da ManzonSa kuma 
suna nufin su rarrabe <2) a tsakanin 
Allah da manzanninSa, kuma suna 
cewa: “Muna imani da sashe, 
kuma muna kafirta da sashe”. 
Kuma suna nufin su riƙi hanya a 
tsakanin wannan. 

151. Waɗannan su ne kafirai so- 
sai, kuma Mun yi tattali, domin 
kafirai, azaba mai walakantarwa. 

152. Kuma waɗanda suka yi 
Tmani da Allah da manzanninSa, 
kuma ba su rarrabe a tsakanin 
kowa ba daga gare su, waɗannan 
za Mu ba su ijarorinsu, kuma Allah 
Ya kasance Mai gafara, Mai jin 
ƙai. 

153. Mutanen Littafi suna tam- 
bayar ka ka saukar da wani littafi 
daga sama, a kansu, to, lalle ne sun 




® o"\ 


)&»3j 

>— \Uy>. 




(1) Magana mummuna. Allah ba Ya son bayyana mugunyar magana, sai dai wanda 
aka zalunta,yana iya kai kara,kuma yana iya yin addu’a a kan wanda ya zalunce shi. Sa’an 
nan ya shiga bayyanawar abin da ake nufi da miyagun maganganu a cikin ayoyin da suke 
bin wannan. 

(2) Rarrabewa tsakanin Allah da manzanninSa, shi ne mutum ya ce ga misali, “Na 
yarda Allah gaskiya ne, zan yi duka abin da yake mai kyau saboda Shi, amma babu ruwana 
da wani annabi ko wani manzo”, ko kuma ya ce ai duk addinai ɗaya ne, ana nufin Allah da 
su, sai mutum ya bi abin da ya ga dama. Duka irin waɗannan maganganu ba su da kyau, 
kafirci ne. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 6 


150 


n tjJrl 


t Sjj_. 


tambayi Musa mafi girma daga 
wannan, suka ce: “Ka nuna mana 
Allah bayyane.” Sai tsawa ta kama 
su saboda zaluncinsu, sa’an nan 
kuma suka riƙi maraƙi (abin bau- 
tawa) bayan hujjoji bayyanannu 
sun je musu. Sa’an nan Muka yafe 
laifi daga wancan. Kuma Mun bai 
wa Musa dalili bayyananne. 

154. Kuma Muka ɗaukaka dut- 
se sama da su, saboda alkawarinsu, 
kuma Muka ce musu: “Ku shiga 
ƙofar kuna masu tawali’u,” kuma 
Muka ce musu: “Kada ku ƙetare 
haddi a cikin Asabat,” kuma Muka 
riƙi alkawari mai kauri daga gare 
su. 

155. To, saboda warwarewarsu 
ga alkawarinsu, da kafirtarsu da 
ayoyin Allah, da kisansu ga anna- 
bawa, ba da hakki ba, da maganar- 
su; “Zukatanmu suna cikin rufi.” 
A’a, Allah ne Ya yunƙe a kansu 
saboda kjifircinsu, saboda haka ba 
za su yi Tmani ba face kaɗan. 

156. Kuma saboda kafircinsu da 
faɗarsu, a kan Maryama, ƙiren ƙa- 
rya mai girma. 

157. Da faɗarsu (1 j: “Lalle ne 
mu, mun kashe Maslhu Tsa ɗan 


a "S . e £ rr 9 ^ . £ 

b *Xj£\ p 1ju$\ 

CJ> ££3 ^ 

(|5 






(1) Faɗarsu ta izgili watau suna cewa: “Mun kashe Isa ɗan Maryama wanda yake 
da’awar shi Manzon Allah ne.” Asalin maganar Yahudu suka karkatar da Dawuda Sarkin 
Dimashka, da cewa ga wani mutum nan yana ɓata ƙasa da aƙldar mutane, a Baitil Maƙdis. 
Saboda haka ya bayar da oda ga hakimansa a Baitil Maƙdis da a kashe Tsa. Sai suka tafi 
suka tsare shi a cikin gida shi da sahabbansa, watau Hawariyawa. Tsa ya roƙi waninsu da 
yarda da kisa a kan sakamon Aljanna. Sai ƙaraminsu ya yarda, Allah Ya sanya masa 
sifar Tsa, a bayan haka Ya ɗauke Tsa. Shi kuma aka kashe shi matsayin Tsa. Daga nan, 
Yahudu suna zaton sun kashe shi, kuma waɗanda suka halarci ƙissar, suka saɓa wa juna 
wajen sifarTsa da cewa shi ne Allah, ko ɗan Allah, ko ɗayan uku, ko manzon Allah, kamar 
yadda ya gabata a cikin Baƙara. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 6 


151 






Maryama Manzon Allah,” alhali 
kuwa ba su kashe shi ba, kuma ba 
su kere shi ba, kuma amma an 
kamanta shi ne a gare su. Lalle ne 
waɗanda suka saɓa wa juna a cikin 
sha’aninsa, lalle ne, suna shakka 
daga gare shi, ba su da wani ilmi 
face bin zato, kuma ba su kashe shi 
ba bisa ga yaƙTni. 

158. A’a, Allah Ya ɗauke shi 
zuwa gare Shi, kuma Allah Ya ka- 
sance Mabuwayi, Mai hikima. 

159. Kuma babu kowa daga 
Mutanen Littafi <n , face lalle yana 
Tmani da shi a gabanin mutuwarsa, 
kuma a Ranar Ƙiyama yana kasan- 
cewa mai shaida, a kansu. 

160. To, saboda zalunci daga 
waɗanda suka tuba (Yahudu) 
Muka haramta musu abubuwa 
masu daɗi, waɗanda aka halatta su 
a gare su, kuma saboda taushe- 
warsu daga hanyar Allah da yawa. 

161. Da karɓarsu ga riba, alhali 
kuwa an hana su daga gare ta, da 
cin su ga dukiyar mutane da ƙarya. 
Kuma Muka yi tattali, domin kafi- 
rai, azaba mai raɗadi. 

162. Amma tabbatattu 1 (2) a cikin 
ilmi daga gare su, da muminai, 
suna Tmani da abin da aka saukar 
zuwa gare ka, da abin da aka sau- 


'O 








X' 


\jQ\^££j 

3y>\ 

<$ 

^\Jy\ Uj 


(1) An ce Mutanen Littafi na zamanin Annabi Isa lalle suna imani da shi gabanin 
mutuwarsa cewa shi ba Allah ne ba, kuma ba ɗan Allah ne ba; kowannensu kamin ya 
mutu yana imani da cewa Isa Manzon Allah ne, a lokacin da imanin ba ya amfariin sa . 
Allah Ya fi sani. 

(2) Kablla mai asali tana lalacewa saboda rashin bin addini, har ta zama mafi sharrin 
halittar Allah, kamar Yahudu. Kuma a cikin haka wanda ya koma wa gaskiya sai ya koma 
ga tsohon asalin, ya kara ɗaukaka da shi, kamar waɗanda suka musulunta daga cikinsu. 



4. Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 6 


152 




t »L~Jl a jj—» 


kar daga gabaninka, madalla da 
masu tsai da salla, da masu bayar 
da zakka, da masu imani da Allah 
da Ranar Lahira. Waɗannan za 
Mu ba su lada mai girma. 

163. Lalle ne Mu, Mun (1) yi wa- 
hayi zuwa gare ka, kamar yadda 
Muka yi wahayi zuwa ga Nuhu da 
annabawa daga bayansa. Kuma 
Mun yi wahayi zuwa ga Ibrahima 
da Isma’ila da Is’haƙa da Yaƙubu 
da Jlkoki da Tsa da Ayuba da Yu- 
nusa da Haruna da Sulaiman. 
Kuma Mun bai wa Dawuda 
Zabura. 

164. Da wasu manzanni, haƙi- 
ƙa, Mun ba da labarinsu a gare ka 
daga gabani, da wasu manzanni 
waɗanda ba Mu ba da labarinsu ba 
a gare ka, kuma Allah Ya yi maga- 
na da Musa, magana sosai. 

165. Manzanni masu bayar da 
bushara kuma masu gargadi domin 
kada wata hujja ta kasance ga mu- 
tane a kan Allah bayan manzannin. 
Kuma Allah ya kasance Mabu- 
wayi, Mai hikima. 

166. Amma Allah Yana shaida 
da abin da Ya saukar zuwa gare ka. 
Ya saukar da shi da saninSa. Kuma 
mala’iku suna shaida. Kuma Allah 
Ya isa Ya zama Shaida. 




i* 


J ^ £ 


j^yj ^yti ajy&j ^>j^j 

5 JjjjAj 




j) \ ^jj2==Jj Oj \j 


(1) Muhammadu ba shi ne farkon manzanni ba, kuma ba shi ne aka fara yi wa wahayi 
ba, ba shi ne aka fara bai wa Littafi ba. Sai dai shi ne ƙarshensu ga dukkan waɗannan 
abubuwa, kamar yadda bushararsu ta bayyana tun a gabaninsa. Kuma yawan annabawa 
da manzanni babu wanda ya san shi sai Allah. Wahayi shi ne ishara ko yanda Allah ke aiko 
mala’iki da manzanci zuwa ga wani annabi ko manzonSa. 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 6 


153 


1 s-jir\ 


t fr '.'" 5j y-t 


167. Lalle ne waɗanda suka ka- 
flrta kuma suka kange (wasu muta- 
ne) daga hanyar Allah, haƙiƙa, sun 
ɓace, ɓata mai nisa. 

168. Lalle ne waɗanda suka ka- 
firta, kuma suka yi zalunci, Allah 
bai kasance Yana yi musu gafara 
ba, kuma ba Ya shiryar da su ga 
hanya. 

169. Face hanyar Jahannama, 
suna masu dawwama a cikinta har 
abada, kuma wannan ya kasance, 
ga Allah, mai sauƙi. 

170. Ya ku mutane! Haƙiƙa, 
Manzo ya je muku da gaskiya daga 
Ubangijinku. Saboda haka ku yi 
imani ya fi zama alheri a gare ku. 
Kuma idan kun kafirta, to, Allah 
Yana da abin da ke cikin sammai da 
ƙasa. Kuma Allah Ya kasance 
Masani, Mai hikima. 

171. Ya Mutanen Littafi! Kada 
ku zurfafa a cikin addininku. Kuma 
kada ku faɗa, ga Allah, face gas- 
kiya. Abin da aka sani kawai, MasT- 
huTsa ɗan Maryama Manzon Allah 
ne, kuma kalmarSa, ya jefa ta zuwa 
ga Maryama, kuma ruhi nejdaga 
gare Shi. Saboda haka, ku yi Tmani 
da Allah da manzanninSa, kuma 
kada ku ce, “Uku”. Ku hanu (daga 
faɗin haka) ya fi zama alheri a gare 
ku. Abin da aka sani kawai, Allah 
Ubangiji ne Guda. TsarkinSa ya 
tabbata daga wani abin haifuwa ya 
kasance a gare Shi! ShT ne da abin 
da ke cikin sammai da abin da ke 
cikin ƙasa, kuma Allah Ya isa Ya 
zama WakTli. 









'C3j/S\ ^ \Ji\ /\JjLj'ij 


kS- 




<jbj 4 J 5 



4.Suratun Nisa’ 


Juzu’i Na 6 


154 


1 tji rl 




172. MasThu ba ya ƙyamar ya 
kasance bawa ga Allah, kuma haka 
mala’ikun nan makusanta. Kuma 
wanda ya yi ƙyamar bautarSa kuma 
yi yi girman kai, to, zai tara su 
zuwa gare Shi gaba ɗaya. 

173. To, amma waɗanda suka yi 
Tmani, kuma suka aikata ayyukan 
ƙwarai, to, za Ya cika musu ijaro- 
rinsu, kuma Yana ƙara musu daga 
falalarSa. Kuma amma waɗanda 
suka yi ƙyama, kuma suka yi gir- 
man kai, to, za Ya yi musu azaba, 
azaba mai raɗacfi, kuma ba su sa- 
mun wani masoyi domin kansu, 
baicin Allah, kuma ba su samun 
mataimaki. 

174. Ya ku mutane! HaƙTƙa, 
wani dalili daga Ubangijinku ya je 
muku, kuma Mun saukar da wani 
haske bayyananne zuwa gare ku. 

175. To, amma waɗanda suka yi 
Tmani da Allah, kuma suka faku a 
gare Shi, to, zai shigar da su cikin 
wata rahama daga gare Shi da wata 
falala, kuma Ya shiryar da su zuwa 
gare Shi ga tafarki madaidaici. 

176. Suna yi maka fatawa (1) . Ka 
ce: “Allah Yana bayyana muku 






- > > . ^ ^ > 4 * 

\ l S\j 

lli o 

\% 4jJ OJ2 OjA£ SJj 


(|| tL ,A X ^ 

ii\ J5 


(1) Bayan dogon bayani a kan tauhidin Allah, da korewar shubhohin Yahudu da 
Nasara a cikin addini, domin sai zuciya ta yarda da kaɗaita Allah sa’an nan za ta ji ƙarfin 
riƙo da ƙarfin ɗauka ga hukunce-hukuncen da Allah Yake aza mata. To, ya koma ne ga 
abin karantawar surar na tsaron dukiya, ya rufe ta da shi. Ya yi magana a kan mas’alar 
‘Kalala’, watau mutum ya mutu bai bar reshensa ba, ko wani asali sai fukafukai kawai, 
watau ’yan’uwa, maza ko mata waɗanda ba li’ummai ba. Magana a kan li’ummai kuwa ta 
gabata a farkon sura. Ana gabatar da shaƙlƙi a kan li’abi, kuma ana gabatar da na kusa a 
kan na nesa, mafi kusantar zumunta. Ana ƙiyasin bai wa ’ya’ya mata biyu, biyu daga uku 
na dukiya a kan ’yan’uwa mata, domin su ba a ce fiye da biyu ba. Ɗiyar tsatso ta fi 
’yar’uwa ƙarfin zumunta, kuma ta fi kusanci. 



4.Sfiratun Nisa’ 


Juzu’i Na 6 


155 


1 *jJrl 


i fr L-J ' 


fatawa a cikin ‘Kalala’, idan mutum 
ya halaka, ba shi da reshe kuma 
yana da ’yar’uwa, to, tana da rabin 
abin da ya bari, kuma shi yana 
gadon ta, idan wani reshe bai kasan- 
ce ba a gare ta. Sa’an nan idan 
(’yan’uwa mata) suka kasance biyu, 
to, suna da kashi biyu daga kashi 
uku ɗin abin da ya bari. Kuma idan 
sun kasance, ’yan’uwa, maza da 
mata, to, namiji yana da misalin 
rabon mata biyu. Allah Yana 
bayyanawa a gare ku, domin kada 
ku ɓace. Kuma Allah ne, Masani ga 
dukan kome. 


i2£o6 


< *} ^ x ) < 



Tana karantar da cikawar alkawurra da abin da ya rataya da su 
wajen rarrabewa a tsakanin halat da haram, da kyautata aƙida da 
aiki. 



Da sitnan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 

1. Yakuwaɗandasukayiimani! 

Ku cika alkawurra. An halatta 
muku dabbobin jin dadi, face abin 
da ake karantawa a kanku, ba kuna 
masu halattar da farauta ba alhali 
kuwa kuna masu harama. Lalle ne, 

Allah Yana hukunta abin da Yake 
nufi. 













5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


156 




6 dJjllt 0 > 


2. Ya ku waɗanda suka yi imani! 
Kada ku halattar da ayyukan iba- 
dar Allah game da hajji, kuma da 
Wata Mai alfarma, kuma da ha- 
daya, kuma da ratayar raƙumar 
hadaya, kuma da masu nufin Ɗaki 
Mai alfarma, suna neman falala 
daga Ubangijinsu da yarda. Kuma 
idan kun kwance harama, to, ku yi 
farauta. Kuma kada ƙiyayya da 
wasu mutane ta ɗauke ku, domin 
sun kange ku daga Masallaci Mai 
alfarma, ga ku yi zalunci. Kuma ku 
taimaki juna a kan aikin ƙwarai da 
taƙawa. Kuma kada ku taimaki 
juna a kan zunubi da zalunci, kuma 
ku bi Allah da taƙawa. Lalle ne 
Allah Mai tsananin uƙuba ne. 

3. An haramta muku mushe da 
jini da naman alade da abin da aka 
ambaci sunan wanin Allah a gare 
shi, da maƙararriya da jefaffiya da 
mai gangarowa da sokakkiya, da 
abin da masu dagi suka ci, face abin 
da kuka yanka, da abin da aka 
yanka a kan gunki (shT ma an ha- 
ramta). Kuma kada ku yi rabo da 
kibau na caca, wannan fasiƙanci ne. 
A yau waɗanda suka kafirta sun 
yanke ƙauna daga addininku. Sa- 
boda haka kada ku ji tsoronsu, 
kuma ku ji tsoroNa. A yau Na 
kammala muku addininku, kuma 
Na cika ni’imaTa a kanku, kuma 
Na yarda da Musulunci ya zama 
addini a gare ku. To, wanda aka 
sanya wa lalura a cikin yunwa mai 
tsanani, ba yana mai karkata zuwa 
ga wani zunubi ba, to, lalle ne Allah 
Mai gafara ne, Mai jin ƙai. 


'j^j 

0 


£Jtj 

JJk £>* 5 ^^ 

jpjjj' J* \J/k==> 


(3. 

O&pSj, 



5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


157 


1 tjJrl 


o bJJdl Sjj-J 


4. Suna tambayar ka cewa mene 
ne aka halatta musu? Ka ce: “An 
halatta muku abubuwa masu dadi, 
da abin da kukajanar (farauta) 
daga masu yin miki, kuna masu 
sakinsu daga hannuwanku, kuna 
sanar da su daga abin da Allah Ya 
sanar da ku. To, ku ci daga abin da 
suka kama saboda ku, kuma ku 
ambaci sunan Allah a kansa, kuma 
ku bi Allah da taƙawa. Lalle ne 
Allah Mai gaugawar sakamako da 
yawa ne. 

5. A yau an halatta muku abu- 
buwa masu dadi, kuma abincin wa- 
ɗanda aka bai wa Littafi (1) halal ne 
a gare ku, kuma abincinku halal ne 
a gare su, da mata masu kamun kai 
daga muminai da mata 'ya’ya daga 
waɗanda aka bai wa Littafi a gaba- 
ninku, idan kun je musu da sada- 
kokinsu, kuna masu yin aure, ba 
masu yin zina ba, kuma ba masu 
riƙon abokai ba. Kuma wanda ya 
kafirta dalmani, to, lalle ne aikinsa 
ya ɓaci, kuma shi, a cikin Lahira, 
yana daga masu hasara. 

6. Ya ku waɗanda suka yi imani! 
Idan kun tashi (2) zuwa ga salla, to, 
ku wanke fuskokinku da hannu- 









40 £ t ^ 









(1) Watau Yahudawa da Kiristawa. 

(2) Abin da ake halatta salla da shi ruwa mai tsarki domin ɗauke hadasi ƙarami da 
alwala, da hadasi babba da wanka. Idan babu ruwa a yi taimama da wurijia fuskar ƙasa 
wanda bai sake ba da wata sana’ar mutum. Bauli da wadiyyi da gayaɗi da rThi da shafar jin 
daɗi na namiji ga mace ko mace ga namiji, da shafar zakarin kansa, duka suna wajabtar da 
alwalla. Fitar maniyyi da haila suna wajabtar da wanka. Maziyyi na wajabtar da wanke 
dukkan zakari sa’an nan a yi alwalla. Yankan hannun ɓarawo ya nuna iyaka inda ake 
shafar farilla na taimama, da sunna, kamar yadda ake yin sauran ayyuka duka a kan 
ƙiyasinsu bisa ga wasu. 



5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


158 


1 




wanku zuwa ga magincirori, kuma 
ku yi shafa ga kanunku, kuma ku 
(wanke) ƙafafunku zuwa idanun 
sawu biyu. Kuma idan kun kasance 
masu janaba, to, ku yi tsarki, kuma 
idan kun kasance majinyata, ko 
kuwa a kan tafiya, ko kuwa ɗaya 
daga gare ku ya zo daga gayadt, ko 
kuka yi shafayyar juna da mata, 
sa’an nan ba ku sami ruwa ba, to, 
ku yi nufin wuri (1) mai kyau, sa’an 
nan ku yi shafa ga fuskokinku da 
hannuwanku daga gare shi. Allah 
ba Ya nufi domin Ya sanya wani 
ƙunci a kanku, kuma amma Yana 
nufi domin Ya cika ni’imarSa a kan- 
ku, tsammaninku kuna godewa. 

7. Kuma ku tuna ni’imar Allah a 
kanku, da alkawarinku wanda Ya 
ɗaure ku da shi, a lokacin da kuka 
ce: “Mun ji kuma mun yi ɗa’a.’’ 
Kuma ku bi Allah da taƙawa. Lalle 
ne Allah Masani ne ga abin da ke a 
cikin zukata. 

8. Ya ku waɗanda suka yiTma- 
ni! Ku kasance masu tsayin daka 
domin Allah, masu shaida da adal- 
ci. Kuma kada ƙiyayya da wasu 
mutane ta ɗauke ku a kan ba za ku 
yi adalci ba. Ku yi adalci. ShT ne 
mafi kusa ga taƙawa. Kuma ku bi 
Allah da taƙawa. Lalle Allah Masa- 
ni ne ga abin da kuke aikatawa. 

9. Allah_Ya yi wa’adi ga waɗan- 
da suka yi imani, kuma suka aikata 
ayyukan ƙwarai. Suna da wata ga- 
fara da lada mai girma. 


Sj\j 



o\ Jo o\M\ \oJ&\j 

\yS\j JjJkJJ 






(1) Watau ku yi taimama. 



S.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


159 


t tjJrl 


0 dJjlil 5j j-j 


10. Kuma waɗanda suka kafirta, 
kuma suka ƙaryata, game da ayo- 
yinMu, waɗannan su ne abokan 
wuta. 

11. Ya ku waɗanda suka yiTma- 
ni! Ku tuna ni’imar Allah a kanku, 
a lokacin da wasu mutane suka yi 
niyyar su shimfiɗa hannuwansu 
zuwa gare ku (1> sai Ya kange han- 
nuwansu daga gare ku, kuma ku bi 
Allah da taƙawa. Kuma sai mumi- 
nai su dogara ga Allah kawai. 

12. Kuma lalle Allah Ya riƙi 
alkawarin Ban! Isra’ila, kuma 
Muka ayyana wakilai goma sha 
biyu <2> daga gare_su kuma Allah 
Ya ce: “Lalle ne NT, Ina tare da ku, 
haƙTƙa, idan kun tsayar da salla, 
kuma Jtun bayar da zakka, kuma 
kun yiTmani da manzanmNa, kuma 
kuka taimake su, kuma kuka bai wa 
Allah rance mai kyau, haƙiƙa, Ina 
kankare laifukanku daga gare ku, 
kuma haƙTƙa, Ina shigar da ku 
gidajen Aljanna (waɗanda) ƙoramu 
suna gudana a ƙarƙashinsu, sa’an 
nan wanda ya kafirta a bayan wan- 
nan daga gare ku, to, lalle ne, ya 
ɓace daga tsakar hanya. 









Qj & ‘== 3 'j 



(1) Wannan kiyayewa ya auku a wurare da yawa tun Musulmi suna da rauni kuma 
kafirai suna da karfi, kuma suna son su kashe Musulmi da Musulunci. Allah Ya tsare su. 
Saboda haka yanzu da Musulmi suka yi ƙarfi da ƙarfin Allah, ya wajaba a kansu su gode 
wa Allah da taƙawa. Watau su riƙe alkawarin Allah, su yi abin da Ya aza musu 
gwargwadon hali. 

(2) An ayyana wakilai goma sha biyu daga ƙabilun Bani IsraTla goma sha biyu domin 
su ɗaukar musu alkawari daga wurin, kuma su tsare mutanensu ga ganin ba a saɓa wa 
alkawarin ba. An gina addinin Bani IsraTla a kan ƙabilanci. Saboda haka addininsu ba ya 
fita daga da’irarsu. 



5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


160 


1 ijir\ 




13. To,saboda warwarewarsuga 
alkawarinsu Muka la’ane su, kuma 
Muka sanya zukatansu ƙeƙasassu, 
suna karkatar da magana daga 
wurarenta, kuma suka manta da 
wani yanki daga abin da aka tuna- 
tar da su da shi, kuma ba za ka 
gushe ba kana tsinkayar yaudara 
daga gare su face kaɗan daga gare 
su. To, ka yafe laifi daga gare su, 
kuma ka kau da kai. Lalle ne, Allah 
Yana son masu kyautatawa. 

14. Kuma daga waɗanda suka 
ce: “Lalle ne mu, Nasara ne,” Mun 
riƙi alkawarinsu, sai suka manta da 
wani yanki daga abin da aka tuna- 
tar da su da shi, sai Muka shyshuta 
adawa da ƙeta a tsakaninsu har ya 
zuwa ga Ranar Ƙiyama. Kuma Al- 
lah zai ba su labari da abin da suka 
kasance suna sana’antawa. 

15. Ya Mutanen Littafi! Lalle 
ne, ManzonMu ya je muku, yana 
bayyana muku abu mai yawa daga 
abin da kuka kasance kuna ɓoyewa 
daga Littafi, kuma yana rangwame 
daga abu mai yawa. Haƙlƙa, wani 
haske da wani Littafi mai bayya- 
nawa ya je muku daga Allah. 

16. Dashi, Allah Yanashiryarda 
wanda ya bi yardarSa zuwa ga 
hanyoyin aminci, kuma Yana fitar 
da su daga duffai zuwa ga haske da 
izninSa, kuma Yana shiryar da su 
zuwa ga hanya madaidaiciya. 

17. Lalle haƙiƙa^ waɗanda suka 
ce: “Lalle Allah, Shi ne Maslhu ɗan 
Maryama”, sun kafirta. Ka ce: 
“To, wane ne ke iya mallakar wani 
abu daga Allah, idan Ya nufi Ya 





a\ 



5 


















\jL* 

0 9 




4 




^ ^ 'p s - => JCaS 



d\ 3$ oi 4iV 'cjt 



5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


161 


n tjir\ 


0 iJjlil i 


halakar da Masihu ɗan Maryama 
da uwarsa da wanda yake a cikin 
ƙasa gaba ɗaya?” Kuma Allah ne 
da mallakar sammai da ƙasa da 
abin da ke a tsakaninsu, Yana halit- 
ta abin da Yake so. Kuma Allah, a 
kan dukkan kome, Mai Tkon yi ne. 

18. Kuma Yahudu da Nasara 
sun ce: “Mu ne diyan Allah, kuma 
masoyanSa.” Ka ce: “To, don me 
Yake yi muku azaba da zunu- 
banku? A’a ku mutane ne daga 
waɗanda Ya halitta, Yana gafar- 
tawa ga wanda Yake so, kuma 
Yana azabta wanda Yake so. Kuma 
Allah ne da mulkin sammai da ƙasa 
da abin da ke tsakaninsu, kuma 
zuwa gare Shi makoma take.” 

19. Ya Mutanen Littafi! Lalle 
ManzonMu ya je muku yana 
bayyana muku, a kan lokacin fatara 
daga manzanni, domin kada ku ce: 
“Wani mai bayar da bushara bai zo 
mana ba, kuma haka wani mai 
gargacfi bai zo ba.” To, haƙiƙa, mai 
bayar da bushara da mai gargadi 
sun je muku. Kuma Allah ne, a kan 
dukkan kome, Mai Tkon yi. 

20. Kuma a lokacin da Musa ya 
ce wa mutanensa: “Ya ku mu- 
tanena! Ku tuna ni’imar Allah a 
kanku; domin Ya sanya annabawa 
a cikinku, kuma Ya sanya ku sara- 
kuna, kuma Ya ba ku abin da bai 
bai wa kowa ba daga talikai. 

21. “Yamutanena! Kushiga ƙa- 
sar nan, abar tsarkakewa, wadda 
Allah Ya rubuta saboda ku, kuma 
kada ku koma da baya, har ku juya 
kuna masu hasara.” 


_ \ CfjsLS)! 

jfjSj Jj { 



jo ^aSo (Js J 


- T VT 




\j>j&S ^ JL** 

lyt- ^ ^ 











5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


162 


1 (•>! 


0 SJU'III Ojjmlt 


22. Suka ce: “Ya Musa! Lalle 
ne, a cikinta akwai wasu mutane 
masu ƙarfi, kuma lalle ne ba za mu 
shige ta ba sai sun fice daga gare ta, 
to, idan sun fice daga gare ta, to, 
lalle ne mu, masu shiga ne.” 

23. Wasu maza biyu a) daga wa- 
ɗanda suke tsoron Allah, Allah Ya 
yi ni’ima a kansu, suka ce: “Ku 
shiga gare su, daga icofar, domin 
idan kuka shige shi, to, lalle ne ku, 
masu rinjaya ne, kuma ga Allah sai 
ku dogara idan kun kasance 
muminai.” 

24. Sukace: “YaMusa! Lallene 
mu, ba za mu shige ta ba har abada 
matuƙar sun dawwama a cikinta, 
sai ka tafi kai da Ubangijinka do- 
min ku yi yaƙi. Lalle ne mu, muna a 
nan zaune.” 

25. Ya ce: “Ya Ubangijina! Lal- 
le ne nT, ba ni mallakar kowa face 
kaina da ɗan’uwana, sai Ka rarrabe 
a tsakaninmu da tsakanin mutane 
fasiƙai.” 

26. (Allah) Ya ce: “To, lalle ne 
ita abar haramtawa ce a gare su, 
shekara arba’in, suna yin dimuwa a 








L b]j 

\ < 3 /-^ 

£ ''s’ C. ^ 


(1) Maza biyu su ne Yusha’u da Kalib daga Nuƙaba’u, watau wakilai goma sha biyu 
waɗanda Annabi Musa ya aike su domin su yiwo binciken halayen mutanen da suke zaune 
a cikin Ƙudus. Yadda ya faru shi ne, bayan da Allah Ya halaka Fir’auna sai Bani Isra’Tla 
suka koma Masar, daga nan sai Allah Ya rubuta musu cewa su tashi, su koma Ariha’a a 
cikin kasar Sham alhali mazaunanta kuwa Kan’aniyyawa ne. Sai Musa ya gaya musu 
cewa, ga kasar da Allah Ya ba su, su fitar da waɗanda ke a ciki su zauna. Musa ya aika da 
mutum goma sha biyu domin su yiwo leken asiri su zo masa da labari, kada su gaya wa 
mutane abin da suka gani domin kada su firgita. Bayan da suka komo, sai suka warware 
alkawarin: sai mutum biyu daga cikinsu, Yusha’u da Kalib. 



5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


163 


1 ijk t 


O 3 j 


cikin ƙasa. a) Saboda haka kada ka 
yi baƙin ciki a kan mutane fasiƙai.” 

27. Kuma karanta musu <2) laba- 
rin ɗiya biyu <3) na Adamu, da gas- 
kiya, a lokacin da suka bayar da 
baiko, sai aka karɓa daga ɗayansu 
kuma ba a karɓa daga ɗayan ba, ya 
ce: “Lalle ne, zan kashe ka.” 
(Ɗayan kuma) ya ce: “Abin sani 
dai, Allah Yana karɓa daga masu 
taƙawa ne.” 

28. “Lalle ne, idan ka shimfiɗa 
hannunka zuwa gare ni domin ka 
kashe ni, ban zama mai shimfiɗa 
hannuna zuwa gare ka ba domin in 
kashe ka. Lalle ne ni, ina tsoron 
Allah Ubangijin talikai. 

29. “Lalle ne ni, ina nufin ka 
koma da zunubina game da zunu- 
binka, har ka kasance daga abokan 
wuta. Kuma wannan shi ne saka- 
makon azzalumai.” 

30. Sai ransa ya ƙawatar masa 
kashewar ɗan’uwansa, sai kuwa ya 
kashe shi, sa’an nan ya wayi gari 
daga masu hasara. 

















(1) Wannan shi ne sakamakon saɓawar alkawari, da aka ce wa magewaya kada su 
faɗi abin da suka gani, saboda da aƙibar abin, kusan duka sai da suka mutu a cikin halin 
ɗimuwar. 

(2) Ƙuraishawa ko kuwa al’ummarka. 

(3) ‘Diyan Adamu biyu,ƘabIla da Hablla. Asalin maganar kamar yadda aka ruwaito, 
matar Adamu, Hauwa’u, tana haifuwar namiji da mace a kowane ciki, wajen aure sai^a 
shirɓata domin babu wasu mutane sai su. Sai Ƙabila ya ƙi yarda^a bai wa Habila 
’yar’uwarsa, har Adam ya sanya su yin baiko da abin sana’arsu. Ƙabila manomi ne, ya 
bayar da munana daga kayan nomansa, shi kuma Habila ya. bayar da rago mai kyau domin 
sana’arsa kiwo ne. Sai wuta ta sauko ta ɗauki ragon Habila, alamar karɓa. Wannan kuwa 
ya ɗauki Ƙablla ga tunanin kashe shi. Laifi guda yana sabbaba wasa laifuka masu yawa. 



S.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


164 


n tjir' 


0 0 Jjlll 'i 


31. Sai Allah Ya aiki wani 
hankaka, yana tono a cikin ƙasa 
domin ya nuna masa yadda zai 
turbuɗe gawar ɗan’uwansa. Ya ce: 
“Kaitona! Na kasa in kasance ka- 
mar wannan hankaka domin in tur- 
buɗe gawar ɗan’uwana?” Sai ya 
wayi gari daga masu nadama. 

32. Daga sababin wannan,^ 11 
Muka rubuta a kan BanT Isra’Tla 
cewa, lalle ne wanda ya kashe rai ba 
da wani rai ba, ko barna a cikin 
ƙasa, to kamar ya kashe mutane 
duka ne, kuma wanda ya raya rai, 
to, kamar ya rayar da mutane_ ne 
gaba ɗaya. Kuma lalle ne, haƙTƙa, 
ManzanninMu sun je musu da huj- 
joji bayyanannu, sa’an nan kuma 
lalle ne, masu yawa_daga gare su, a 
bayan wannan, haƙiƙa, masu barna 
ne a cikin ƙasa. 

33. Abin sani kawai, saka- 
makon <2) waɗanda suke yaƙin Al- 
lah da ManzonSa, kuma suna aiki a 
cikin ƙasa domin barna, a kashe su, 
ko kuwa a kere su, ko kuwa a 
kakkatse hannuwansu da ƙafa- 
funsu daga sa&ani, ko kuwa a kore 
su daga ƙasa. Wannan gare su wula- 
kanci ne a cikin rayuwar duniya, 
kuma a Lahira suna da wata azaba 
mai girma. 




■Ojo 0\ jL3 cO^Jb 




(1) Aikata ƙaramin laifl yana sabbaba babban laifl har barna mai yawa ta watsu a 
cikin ƙasa. 

(2) Muharib shi ne ɗan fashi mai tare hanya da makamai. Ana yi masa ɗayan abin da 
aka ga ya dace da shi. Wanda aka yi wa “Salbu” sai kuma a kashe shi. Amfanin Salbu shi ne 
a gan shi, domin hankalin mutane ya natsu. Korewa yanzu sai ta koma ga ɗauri har ya 
mutu ko ya tuba. 



S.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


165 


n i 


0 


34. Face fa waɗanda suka tuba 
tun a gabanin ku samilko a kansu, 
to, ku sani cewa lalle ne, Allah Mai 
gafara ne, Mai jin ƙai. 

35. Ya ku waɗanda suka yi ima- 
ni! Ku bi Allah da taƙawa, kuma ku 
nemi tsari zuwa gare Shi, kuma ku 
yi jihadi (1) a cikin hanyarSa, 
tsammaninku, za ku ci nasara. 

36. Lalle ne waɗanda suka kafir- 
ta, lalle da suna da abin da ke a cikin 
ƙasa gaba ɗaya da misalinsa tare da 
shi, domin su yi fansa da shi daga 
azabar Ranar Ƙiyama, ba a karɓar- 
sa daga gare su, kuma suna da 
azaba mai raɗadi. 

37. Suna nufin su fita ne daga 
wuta, kuma ba su zama masu fita 
daga gare ta ba, kuma suna da 
azaba zaunanniya. 

38. Kuma ɓarawo da ɓarauniya 
sai ku yanke hannuwansu, bisa 
sakamako ga abin da suka tsirfanta, 
a kan azaba daga Allah. Kuma 
Allah Mabuwayi ne, Mai hikima. 

39. To, wanda ya tuba a bayan 
zaluncinsa, kuma ya gyara (halin- 
sa), to, lalle ne Allah Yana karɓar 
tubarsa. Lalle Allah Mai gafara ne, 
Mai jin ƙai. 




c » \ < S* 


(§) 

Sj sS o \3 \JjS=> CJ.S b\ 


(1) WasTla ita ce dukkan aikin ibada wanda zai kusantar da mutum zuwa ga 
Ubangijinsa, amma da sharaɗin an gina shi a kan taƙawa. Kuma taƙawa ita ce bin Allah 
kamar yadda Ya yi umurni a bi Shi, ta hanyar manzonSa kawai. Jihadi yana cikin taƙawa 
amma Ya kuma ambatonsa ne domin muhimmancinsa. Shi kuma iri biyu ne: ƙarami, 
watau yaƙin abokan gaba na bayyane, da babba, shi ne yaƙin abokan gaba na ɓoye, watau 
rai da Shaiɗan. Wanda maƙiyinsa na bayyane ya kashe shi ya mutu Shahldi, wanda 
maƙiyinsa na ɓoye ya kashe shi ya mutu fasiƙi ko kafiri watau shaƙiyyi. 



5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


166 


1 «.>-1 


O 4Jjli' 6j 


40. Shin, ba ka sani ba cewa lalle 
ne, Allah Shi ne da mulkin sammai 
da ƙasa, Yana azabtar da wanda 
Yake so, kuma Yana yin gafara ga 
wanda yake so, kuma Allah, a duk- 
kan kome, Mai ikon yi ne? 

41. Ya kai Manzo! Kada wa- 
ɗanda suke tseren gaugawa a cikin 
kafirci su ɓata maka rai,jiaga wa- 
ɗanda suka ce: “Mun yilmani” da 
bakunansu, alhali zukatansu ba su 
yi Tmanin ba, kuma daga waɗanda 
suka tuba (watau Yahudu) masu 
yawan saurare ga wasu mutane na 
dabam waɗanda ba su je maka ba, 
suna karkatar da zance daga bayan 
wurarensa, suna cewa: “Idan an ba 
ku wannan, to, ku^karɓa, kuma 
idan ba a ba ku shi ba, to, ku yi 
sauna.” Kuma wanda Allah Ya yi 
nufin fitinarsa, to, ba za ka mallaka 
masa kome ba daga Allah. Waɗan- 
nan ne waɗanda Allah bai yi nufin 
Ya tsarkake zukatansu ba. Suna da 
kunya a cikin duniya, kuma suna da 
wata azaba mai girma a cikin 
Lahira. 

42. Masu yawan saurare U) ga 
ƙarya ne, masu yawan ci ga haram, 
to, idan sun zo maka, sai ka yi 
hukunci a tsakaninsu, ko ka bijira 
daga gare su. Kuma idan ka bijira 
daga gare su, to, ba za su cuce ka da 






\jjxxX 

o\ 

(fj) JL X^<l>\Xs> iJJ>^ \ 

' . \s T'" T 


* i 




(1) An bai wa Annabi zaɓi da ya yi hukunci ko kada ya yi, a tsakanin kafirai biyu, 
idan sun yarda da hukuncinsa. Wannan dama tana aiki a kotunan Musulmi ga abin da ya 
shafi hakkoki kawai, amma ga ‘jara’im’ a kasar Musulmi tilas sai a bi shari’ar Musulunci 
domin tsaron aminci, sai dai kafiri yana iya shan giyarsa, ga misali a ɓoye, banda a cikin 
jama’a. Haka kuma laifuka na al’adunsu kuma Musulmi ba za su taɓa masu su ba, sai su yi 
hukuncinsu a tsakaninsu. 



S.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


167 


1 


0 dJjlit Sj 


kome ba, kuma idan ka yi hukunci, 
to, sai ka hukunta a tsakaninsu da 
adalci. Lalle ne, Allah Yana son 
masu adalci. 

43. Kuma yaya suke gabatar da 
kai ga hukunci, alhali a wurinsu 
akwai Attaura, a cikinta akwai hu- 
kuncin Allah, sa’an nan kuma suna 
karkacewa a bayan wannan? Wa- 
ɗannan ba muminai ba ne! 

44. Lalle ne Mu, Mun saukar da 
Attaura, a cikinta akwai shiriya da 
haske, annabawa waɗanda suke 
sun sallama, suna yin hukunci da ita 
ga waɗanda suka tuba (Yahudu), da 
malaman tarbiyya, da manyan ma- 
lamai ga abin da aka neme su da su 
tsare daga Littafln Allah, kuma sun 
kasance, a kansa, masu ba da shai- 
da. To, kada ku ji tsoron mutane, 
kuma ku ji tsoroNa, kuma kada ku 
sayi ’yan kuɗi kaɗan da ayoyiNa. 
Wanda bai yi hukunci ba da abin da 
Allah Ya saukar, to, waɗannan su 
ne kafirai. 

45. Kuma Mun rubuta a kansu, 
a cikinta cewa, lalle (ana kashe) rai 
saboda rai, kuma (ana debe) ido 
saboda ido, kuma (ana katse) hanci 
saboda hanci, kuma kunne saboda 
kunne, kuma haƙori saboda haƙori, 
kuma a raunuka a yi sakayya. To, 
wanda ya yi sadaka da shi, to, shi 
kaffara ce a gare shi. Kuma wanda 
bai yi hukunci ba da abin da Allah 
Ya saukar, to, waɗannan su ne 
azzalumai. 

46. Kuma Muka biyar a kan 
gurabansu da Tsa ɗan Maryama, 


- 0!5 






\jlS\ 0\ 


>. S\ 




4ji\ Jjj \\jj ifJ 


p 






5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


168 


“V tjJrl 




yana mai gaskatawa ga abin da 
yake a gaba gare shi daga Attaura, 
kuma Muka ba shi Injila, a cikinsa 
akwai shiriya da haske, yana mai 
gaskatawa ga abin da yake a gaba 
gare shi daga Attaura, kuma shi 
shiriya ne da wa’azi ga masu taƙa- 
wa. 

47. Kuma sai mutanen InjTla su 
yi hukunci da abin da Allah ya 
saukar a cikinta. Kuma wanda bai 
yi hukunci ba da abin da Allah ya 
saukar, to, waɗannan su ne fasiƙai. 

48. Kuma Mun saukar da Littafi 
zuwa gare ka da gaskiya, yana mai 
gaskatawa ga abin da yake a gaba 
gare shi daga Littafi (Taurata da 
Injila), kuma mai halartawa a kan- 
sa. Sai ka yi hukunci a tsakaninsu 
da abin da Allah Ya saukar, kuma 
kada ka bibiyi son zuciyoyinsu ga bar- 
in abin da ya zo maka daga gaskiya (1) . 
Ga kowanne daga gare ku Mun 
sanya sharT’a da hanya (ta bin ta). 
Kuma da Allah Ya so, da Ya sanya 
ku al’umma guda, kuma amma do- 
min Ya jarraba ku a cikin abin da 
Ya ba ku. Sai ku yi tsere ga ayyukan 
alheri. Zuwa ga Allah makomarku 
take gaba ɗaya. Sa’an nan Ya ba ku 
labari ga abin da kuka kasance 
kuna saɓawa a cikinsa. 

49. Kuma ka yi hukunci a tsaka- 
ninsu da abin da Allah Ya saukar, 
kuma kada ka bibiyi son zuci- 
yoyinsu, kuma ka yi saunar su fitine 




t&s&j<S A_A_J \ Ju 



li A»\ ^J>\ £j>£j 


\j 


f -o ^ > + 


4-5/^ 


gJ^J 43i\ llj q\j 


(I) Allah. Kuma Mun bai wa kowa shari’ɓ’insa da dokokinsa, sa’an nan kuma da 
hanyar da ake bi wajen zartar da shari’ar. 



S.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


169 


1 <■>! 


O oJjlil 


ka daga sashen abin da Allah Ya 
saukar zuwa gare ka. To, idan sun 
juya baya, to, ka sani cewa, kawai 
Allah yana nufin Ya same su da 
maslfa ne saboda sashen zunu- 
bansu. Kuma lalle ne, masu yawa 
daga mutane, haƙiƙa, fasiƙai ne. 

50. Shin, hukuncin Jahiliyya (1) 
suke nema? Kuma wane ne mafi 
kyau ga hukunci daga Allah saboda 
mutane waɗanda suke yin yaƙini 
(tabbataccen Tmani)? 

51. Ya ku waɗanda suka yiTma- 
ni! Kada ku riƙi Y ahudu da Nasara 
majiɓinta. Sashensu majiɓinci ne ga 
sashe. Kuma wanda ya jiɓince su 
daga gare ku, to, lalle ne shT, yana 
daga gare su. Lalle Allah ba Ya 
shiryar da mutane azzalumai. 

52. Sai ka ga waɗanda a cikin 
zukatansu akwai cuta, suna tseren 
gaugawa a cikinsu, suna cewa: 
“Muna tsoron kada wata masTfa ta 
same mu.” To, akwai tsammanin 
Allah Ya zo da buɗi, ko kuwa wani 
umurni daga wurinSa, har su wayi 
gari a kan abin da suka ɓoye a cikin 
zukatansu, suna masu nadama. 

53. KumawaɗandasukayiTma- 
ni suna cewa: “Shin, waɗannan ne 
waɗanda suka yi rantsuwa da Allah 
iyakar rantsuwoyinsu, cewa su, lalle 
suna tare da ku?” Ayyukansu sun 
ɓaci, saboda haka suka wayi gari 
suna masu hasara. 















(1) Hukuncin Jahiliyya shi ne wanda ake ginawa a kan son rai da al’ada da kuma 
ra’ayin azzalumai, ba ya da wani asali daga wani littafi na Allah. 



S.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


170 


1 «■ j*-t 




54. Ya ku waɗanda suka yilma- 
ni! Wanda ya yi ridda daga gare ku 
daga addininsa, to, Allah zai zo da 
wasu mutane, Yana son su kuma 
suna son Sa, masu tawalu’i a kan 
muminai, masu izza a kan kafirai. 
Suna yin jihadi a cikin hanyar Al- 
lah, kuma ba su tsoron zargin wani 
mai zargi. Waccan falalar Allah ce, 
Yana bayar da ita ga wanda Yake 
so. Kuma Allah Mayalwaci ne, Mai 
ilmi. 

55. Abin sani kawai, majiɓin- 
cinku Allah ne da^ ManzonSa, da 
waɗanda suka yi Tmani, waɗanda 
suke suna tsayar da salla, kuma 
suna bayar da zakka kuma suna 
ruku’i. 

56. Kuma wandayajiɓinci Allah 
da ManzonSa da waɗanda suka yi 
Tmani, to, ƙungiyar Allah su ne 
masu rinjaya. 

57. Ya ku waɗanda suka yi Tma- 
ni! Kada ku riƙi waɗanda suka riƙi 
addininku bisa izgili da wasa, daga 
waɗanda aka bai wa Littafi daga 
gabaninku da kafirai, masoya. 
Kuma ku bi Allah da taƙawa idan 
kun kasance muminai. 

58. Kuma idan kuka yi kira 
zuwa ga salla, sai su riƙe ta bisa 
izgili da wasa. Wannan domin lalle 
ne su, mutane ne (waɗanda) ba su 
hankalta. 

59. Ka ce: “Ya Mutanen Littafi! 
Shin, kuna ganin wani laifi daga 
^are mu? Face dai domin mun yi 
imani da Allah da abin da aka 
saukar zuwa gare mu da abin da aka 




0 jLic ^-Xj £J 


t. i/j&J j ‘Joj ’CjJOj 
}Pj '°jQ\9yyj 'Jp\ 

(^SdjJS 

\p\ 

C2jS\ J$\ P=Cjj> 

,j£ 

' 'J'K, 


<pj<jp&j£\ 






5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


171 


t tjJrl 


o sJjll' Sjj-j 


saukar daga gabani, kuma domin 
mafi yawanku fasiƙai ne.” 

60. Ka ce: “Shin, in gaya muku 
mafi sharri daga wannan, domin 
sakamako (1) 2 3 daga wurin Allah? 
Wanda Allah Ya la’ane shi kuma Ya 
yi fushi da shi, kuma Ya sanya daga 
gare su birai da aladai, kuma ya 
bauta wa Ɗaguta. Waɗannan ne 
mafiya sharrin wuri, kuma mafiya 
ɓata daga tsakar hanya.” 

61. Kuma idan sun zo muku sai 
suce: “Mun yilmani.” Alhali kuwa 
haƙlƙa, sun shigo da kafirci, kuma 
su lalle ne, sun fita da shi, kuma 
Allah ne Mafi sani ga abin da suka 
kasance suna ɓoyewa. 

62. Kuma kana ganin masu 
yawa daga gare su, suna tseren 
gaugawa a cikin zunubi da zalunci 
da cinsu ga haram. Haƙiƙa, tir da 
abin da suka kasance suna aika- 
tawa. 

63. Don me Malaman Tar- 
biyya <2) da manyan malamai (na 
Yahudu) ba su hana su daga faɗar- 
su ga zunubi da cinsu ga haram 
ba? Haƙiƙa, tir daga abin da suka 
kasance suna sana’antawa. 

64. Kuma Yahudu suka ce: 
“Hannun Allah abin yi wa ƙuƙu- 
mi ne <3) .” An sanya hannuwansu a 









^^i’^j-djSj 







(1) Kuna son in gaya muku ba~domin ku ba ni wani sakamako ba, sai domin Allah Ya 
saka mini. Mutanen da aka juyar suka koma birai da aladai kuma suka bauta wa wanin 
Allah, su ne mafi sharrin mutane. 

(2) Don me malamansu ba su yin wa’azi ga jahilansu? Tir da rashin wa’azi! 

(3) Suna nufin wai Allah marowaci ne. 



S.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


172 


1 


O SjJlil ijj-j 


cikin ƙuƙumi! Kuma an la’ane su 
saboda abin da suka faɗa. A’a, 
hannuwanSa biyu shimfiɗaɗɗu ne, 
Yana ciyarwa yadda Yake so. 
Kuma lalle ne abin da aka saukar 
zuwa gare ka yana ƙara wa masu 
yawa daga gare su, girman kai da 
kafirci. Kuma Mun jefa a tsaka- 
ninsu, ƙiyayya da ƙeta, zuwa Ranar 
Kiyama, ko da yaushe suka hura 
wata wuta domin yaƙi, sai Allah Ya 
bice ta. Suna aiki a cikin ƙasa domin 
ɓarna, alhali kuwa Allah ba Ya son 
masu fasadi. 

65. Kuma da dai lalle Mutanen 
Littafi sun yi imani, kuma sun yi 
taƙawa, haƙiƙa, da Mun kankare 
miyagun ayyukansu daga gare su, 
kuma da Mun shigar da su gidajen 
Aljannar Ni’ima. 

66. Kuma da dai lalle su, sun 
tsayar da Attaura da InjTla da abin 
da aka saukar zuwa gare su daga 
Ubangijinsu, haƙTƙa, da sun ci daga 
bisansu da kuma daga ƙarƙashin 
ƙafafunsu. Daga gare su akwai 
wata al’umma mai tsakaitawa, 
kuma masu yawa daga gare su, abin 
da suke aikatawa ya munana. 

67. Yakai Manzo! Kaiyarda a) 
abin da aka saukar zuwa gare ka 
daga Ubangijinka. Kuma idan ba 
ka aikata ba, to, ba ka iyar da 
manzancinSa ba ke nan. Kuma Al- 
lah Yana tsare ka daga mutane. 
Lalle ne, Allah ba Ya shiryar da 
mutane kafirai. 


\3>\jiis>\ i)\j b'JS}\ 


\jjL3\5\y^\* sj\ J-*\ 

Cjt J)j\UJ>J^\ \4j\3 




(1) Wannan aya ta kafirta dukan wanda ya ce ko ya yarda da cewa Annabi ya ɓoye 
wani abu daga Allah, ko kuma ya keɓe wasu mutane da wani abu daga manzancinsa daga 
Allah. 



S.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


173 


1 sjJrt 


o dJilit 5 jj-j 


68. Ka ce: “Ya ku Mutanen Lit- 
tafi! Ba ku zama a kan kome ba, sai 
kun tsayar da Attaura da Injila da 
abin da aka saukar zuwa gare ku 
daga Ubangijinku.” Kuma lalle ne, 
abin da aka saukar zuwa gare ka 
daga Ubangijinka, yana ƙara wa 
masu yawa daga gare su girman kai 
da kafirci. To, kada ka yi baƙin ciki 
a kan mutane kafirai. 

69. Lalle ne, waɗanda suka yi 
Tmani da waɗanda suka tuba (Ya- 
hudu) da Karkatattu da Nasara, 
wanda ya yi imani da Allah da 
Ranar Lahira, kuma ya aikata aiki 
na ƙwarai, to, babu tsoro a kansu, 
kuma ba su zamo suna baƙin ciki 
ba. 

70. Lalle ne haƙlƙa, Mun riƙi 
alkawarin Bani Isra’Tla, kuma Mun 
aiki manzanni zuwa gare su, ko da 
yaushe wani manzo ya je musu da 
abin da rayukansu ba su so, wani 
ɓangare sun ƙaryata, kuma wani 
ɓangare suna kashewa. 

71. Kuma suka yi zaton cewa 
wata fitina ba za ta kasance ba, sai 
suka makanta, kuma suka kurunta, 
sa’an nan Allah Ya karɓi tuba a 
gare su, sa’an nan suka makanta 
kuma suka kurunta masu yawa 
daga gare su, alhali Allah Mai gani 
ne ga abin da suke aikatawa. 

72. Lalle ne, haƙiƙa, waɗanda (1) 
suka ce: “Lalle ne Allah, ShT ne 




\j~2 e jji\ 


\jZ6. 







jU\j)\i j 


(1) Su ne Ya’aƙubiyya. Bayan bayani a kan aibobin Yahudu sai Ya shiga bayani a 
kan aibobin Nasara. 



5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 6 


174 


1 


0 dJjlil 3j 


MasThu, ɗan Maryama,” sun kafir- 
ta. Alhali kuwa Masihu ya ce: “Ya 
Bani Isra’ila! Ku bauta wa Allah 
Ubangijina, kuma Ubangijinku.” 
Lalle ne shi, wanda ya yi shirki da 
Allah, to, lalle ne, Allah Ya haram- 
ta masa Aljanna. Kuma makomarsa 
Wuta ce. Kuma babu wasu mataimaka 
ga azzalumai. 

73. Lalle ne, haƙlƙa, waɗanda 
suka ce: “Allah na ukun uku ne,” 
sun kafirta, kuma babu wani abin 
bautawa face Ubangiji Guda. 
Kuma idan ba su hanu daga abin da 
suke faɗa ba, haƙiƙa, wata azaba 
mai raɗaɗi tana shafar waɗanda 
suka kafirta daga gare su. 

74. Shin fa, ba su tuba zuwa ga 
Allah, kuma su neme Shi gafara, 
alhali kuwa Allah Mai gafara ne, 
Mai jin ƙai? 

75. Masihu ɗan Maryama bai 
zanm ba face Manzo ne kawai, 
haƙiƙa, manzanni sun shige daga 
gabaninsa, kuma uwarsa siddiƙa (1) 
ce. Sun kasance suna cin abinci. Ka 
duba yadda Muke bayyana musu 
ayoyi. Sa’an nan kuma ka duba 
yadda ake karkatar da su. 

76. Ka ce: “Ashe, kuna bauta 
wa, baicin Allah, abin da ba ya 
mallakar wata cuta saboda ku, 
kuma haka wani amfani (2) , alhali 
kuwa Allah Shi ne Mai ji, Masani?” 




Ajj j\j>J -AJaS 

j\j$ 


c§)jj) 4»\ 


^XjJjXXj 

Zjaj 

S cjtoj 

<$uL&\ 


(1) Siddilc shi ne mai yawan gaskatawar annabawa, shi ne mafi ɗaukakar daraja a 
waliyyan Allah, kamar Abubakar Siddlƙ Sahabin Annabi. 

(2) Idan bauta wa Tsa, Annabin Allah, ya zama kafirci, bauta wa waliyyi ya zama 
hiyaka. Kuma idan Tsa bai mallaki kome ba, to, waliyyi hiyaku. 



5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na6 


175 


“t 


o oJjlil i 


77. Ka ce: “Ya ku Mutanen Lit- 
tafi! Kada ku zurfafa a cikin 
addininku, abinjJa ba gaskiya ba, 
kuma kada ku blbiyi son zuciyoyin 
waɗansu mutane waɗanda suka riga 
suka ɓace a gabani, kuma suka 
ɓatar da wasu masu yawa, kuma 
suka ɓace daga tsakar hanya.” 

78. An la’ani waɗanda suka ka- 
firta daga BanT Ijra’ila a kan har- 
shen Dawuda dalsa ɗan Maryama. 
Wannan kuwa saboda saɓawar da 
suka yi ne, kuma sun kasance suna 
ta’addi (1) . 

79. Sun kasance ba su hana juna 
daga abin ƙi, wanda suka aikata. 
Haƙlƙa, abin da suka kasance suna 
aikatawa ya munana. 

80. Kana ganin masu yawa daga 
gare su, suna jiɓintar waɗanda suka 
kafirta. Haƙiƙa, tir da abin da 
rayukansu suka gabatar saboda su, 
watau Allah Ya yi fushi da su, kuma 
a cikin azaba su masu dawwama ne. 

81. Kuma da sun kasance suna 
Tmani da Allah da Annabi da abin 
da aka saukar zuwa gare shi, da ba 
su riƙe su masoya ba. Kuma amma 
masu yawa daga gare su, fasiƙai ne. 

82. Lalle ne kana samun mafiya 
tsananin mutane a adawa ga wa- 
ɗanda suka yi imani, Yahudu ne da 
waɗanda suka yi shirki. Kuma lalle 
ne kana samun mafiya kusantarsu a 
soyayya ga waɗanda suka yi imani 
su ne waɗanda suka ce: “Lalle mu 




)j>\j===>J \jyOsX 




Jj-Z- 

<j \> 4 

j i^j^j \jsj \j£-\ La 

\jS\i ^ ij*o 

is 


(1) Ta’addi shl ne ƙetare iyaka da nufin zalunci. 



S.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 7 


176 


V i 


6 dJJlll 


ne Nasara/’ Wancan kuwa saboda 
akwai Ƙissisuna da ruhubanawa (1> 
daga cikinsu. Kuma lalle ne su, ba 
su yin girman kai. 

83. Kuma idan suka ji abin da 
aka saukar zuwa ga Manzo, kana 
ganin idanunsu suna zubar da ha- 
waye, saboda abin da suka sani 
daga gaskiya, suna jcewa: “Ya 
Ubangijinmu! Mun yilmani, sai ka 
rubuta mu tare da masu shaida. 

84. “Kuma mene ne yake gare 
mu, ba za mu yiTmani da Allah ba, 
da kuma abin da ya zo mana daga 
gaskiya, kuma muna gurin Ubangi- 
jinmu Ya shigar da mu tare da 
mutane salihai?” 

85. Saboda haka, Allah Ya saka 
musu, domin abin da suka faɗa, da 
gidajen Aljanna (waɗanda) ƙoramu 
suna gudana a ƙarƙashinsu, suna 
madawwama a cikinsu, kuma wan- 
nan ne sakamakon masu kyauta- 
tawa. 

86. Kuma waɗanda suka kafirta, 
kuma suka ƙaryata game da 
ayoyinMu, waɗancan ne abokan 
wuta. 

87. Ya ku waɗanda suka yi ima- 
ni! Kada ku haramta abubuwa 
masu daɗi da Allah Ya halatta 
muku, kuma kada ku ƙetare haddi. 


\j5»\\ jj-J- 






\4j\5 


(1) Ƙisslsi shi ne lTmamin kiristawa, ruhubananci shT ne mutum ya tsabbace daga 
mutane domin ibada, kuma ba ya yin aure. Baruhubane guda, ruhubanawa jam’i. 



S.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 7 


177 


V tjJrt 




Lalle ne, Allah ba Ya son masu 
ƙetare haddi. a) 

88. Kuma ku ci daga abin da 
Allah Ya arzuta ku, halat mai dadi, 
kuma ku bi Allah da taƙawa, Wan- 
da yake ku, masu Tmani ne da Shi. 

89. Allah ba Ya kama ku saboda 
yasassa <2) a cikin rantsuwoyinku, 
kuma amma Y ana kama ku da abin 
da kuka ƙudurta rantsuwoyi (a kan- 
sa). To, kaffararsa ita ce ciyar da 
miskTni goma daga matsakaicin 
abin da kuke ciyar da iyalanku, ko 
kuwa tufatar da su, ko kuwa ’yanta- 
war wuya. Sa’an nan wanda bai 
samu ba, sai azumin kwana uku. 
Wannan ne kaffarar rantsu- 
woyinku, idan kun rantse. Kuma ku 
kiyaye rantsuwoyinku. Kamar 
wannan ne Allah Yake bayyana 
muku ayoyinSa, tsammaninku 
kuna godewa. 

90. YakuwaɗandasukayiTma- 
ni! Abin sani kawai, giya da caca da 




1 1)2 

■Aw< 






(1) Haramta abin da Allah Ya halatta ko kuwa halatta abin da Allah Ya haramta 
kafirci ne, domin wanda ya ƙetare haddi da kansa, ya yi da’awar Ilahiyya ko annabci. haka 
wanda ya bi shi a kan wannan abin, ya yi shirki da Allah, domin ya sami wani mai waɗansu 
dokoki wanda ba Allah ba, kuma ya bi shi a kansu, ko kuwa ya bi wani jnai da’awar 
annabci, bayan Alƙur’ani ya ce an rufe annabci daga Annabi Muhammadu, tsira da aminci 
su tabbata a gare shi. 

(2) Rantsuwa alkawari ce da sunan Allah, cewa mai rantsuwar zai aikata, ko kuwa ba 
zai aikata ba, ko kuwa a kan tabbatar wani abu a kan sifar da ya ambata, ko kuwa 
koruwarsa daga wannan sifar. Wanda ya yi rantsuwa sa’an nan ya yi hinsi, to, sai ya yi 
kaffara, kamar yadda aka ambata a cikin ayar. Sai fa idan ta zama yasassar rantsuwa ce, 
wadda mutum ya yi a kan saninsa, sa’an nan sanin nan ya warware, saboda bayyanar wani 
abu. Wasu sun ce ita ce rantsuwar da ake yi a cikin magana ba da nufi ba, kamar a’a 
wallahi, kol, wallahi. Kuma akwai rantsuwar gamusa a kan ƙarya. Ita ma babu kaffara 
saboda ita, sai tuba zuwa ga Allah da istigfari, kuma tana sanya tsiya. 



5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 7 


178 


V tjJ-i 


O SJjlil 


refu da kiban ƙuri’a, (1) 2 ƙazanta ne 
daga aikin Shaiɗan, sai ku nlsance 
shi, wa la’alla ku ci nasara. 

91. Abin sani kawai, Shaiɗan 
yana nufin ya aukar da adawa da 
ƙeta a tsakaninku, a cikin giya da 
caca, kuma ya kange ku daga amba- 
ton Allah, kuma daga sallah. To, 
shin, ku masu hanuwa ne? 

92. Ku yi ɗa’a ga Allah, kuma ku 
yi ɗa’a ga Manzo, kuma ku kiyaye. 
To, idan kun juya, to, ku sani abin 
da kawai yake kan ManzonMu, 
iyarwa bayyananniya. 

93. Babu laifi a kan waɗanda 
suka yi imani, kuma suka aikata 
ayyukan ƙwarai, a cikin abin da 
suka ci, jdan sun yi taƙawa kuma 
suka yi imani, kuma suka aikata 
ayyukan ƙwarai, sa’anjian suka yi 
taƙawa kuma suka yi Tmani, sa’an 
nan kuma suka yi taƙawa kuma 
suka kyautata. <2) Kuma Allah Yana 
son masu kyautatawa. 

94. Ya ku waɗanda suka yiTma- 
ni! Lalle ne, Allah zai jarraba ku da 
wani abu daga farauta, hannu- 
wanku da masunku suna samun sa, 
domin Allah Ya san wanda yake 
tsoron Sa a fake. To, wanda ya yi 
ta’addi a bayan wannan, to, yana da 
azaba mai raɗaɗi. 


»J 


\jJ^\jSJJ}\ \yjjj 


\p\p\j3p 

ftpj&\\p\ i jS\ 
^ jS\ Jjjc/Ss i 'ihj 


(1) Yin caca da shan giya da refu da kiban (curi’a, aikatar da su warware alkawari ne 
na hana cin dukiyar mutane da badili fƙarya), da tsaron salla da Allah Ya yi umurni a 
tsare; watau rashin taƙawa ke nan. 

(2) Ya yi takararin taƙawa sau uku ga wanda ya tuba da shan giya da caca domin ya 
nuna nauyinsu. Wanda ya sha giya ko ya yi caca, ya keta haddin Allah da alfarmar mutane 
da darajar kansa. Sai ya yi taƙawa daga waɗannan zai iya rabuwa da su. Tsare su yana 
cikin cika alkawari a tsakanin mutum da Allah da kuma mutane da ransa. 



S.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 7 


179 


V t-jir t 


o dJJlii 


95. Ya ku waɗanda suƙa yiTma- 
ni! Kada ku kashe farauta alhali 
kuna masu harama (1) . Kuma wan- 
da ya kashe shi daga gare ku, yana 
mai ganganci, sai sakamako, misa- 
lin abin da ya kashe, daga dabbobin 
ni’ima, ma’abuta adalci biyu daga 
cikinku suna yin hukunci da shi. Ya 
zama hadaya mai isa ga Ka’aba, ko 
kuwa kaffara da abincin miskinai, 
ko kuwa a matsayinsa ya yi azumi, 
domin ya ɗanɗani masifar al’ama- 
rinsa. Allah Ya yafe laifi daga abin 
da ya gabata. Kuma wanda ya 
koma, to, Allah zai yi azabar ramu- 
wa daga gare shi, kuma Allah Ma- 
buwayi ne, ma’abucin azabar 
ramuwa. 

96. An halatta muku farautar 
ruwa da abincinsa, domin jin dadi a 
gare ku, kuma domin matafiya. 
Kuma an haramta farautar tudu a 
kanku, matuƙar kun dawwama 
masu harama. Kuma ku bi Allah da 
taƙawa, Wanda yake zuwa gare Shi 
ne ake tara ku. 

97. Allah Ya sanya Ka’aba, 
Ɗaki Tsararre, ma’aunin addini ga 
mutane, kuma Ya sanya Wata Mai 
alfarma da hadaya da ratayoyin 
hadaya, domin ku sani cewa lalle 
Allah Ya san abin da yake a cikin 


4^^\^\j JJbj^C^ jjc. 









4jl\ &Jj\ 4i\ \yi^j 

^bj^ 




(1) Barin farauta a cikin Harami yana a cikin cikawa da alkawari. Wanda ya saɓa, sai 
ya yi fansa da biyan misalin abin da ya kashe daga dabbobin gida na jin daɗi; watau a biya 
barewa da akuya ko tunkiya. Amma kuma sai an sami mutum biyu adalai sun hukunta 
abin da mutum zai bayar cfin. Idan ba ya da dabbar, sai ya biya ƙimarta da abinci, ya bai 
wa kowane miskTni ɗaya mudu guda. Idan ba ya iyawa kuwa, sai ya yi azumi, kowane 
mudu guda kwana ɗaya, guntun mudu a biya shi da cikakken kwana. 



5.Siiratul Ma’ida 


Juzu’i Na 7 


180 


V tjJrl 


d oJjlll 


sammai da abin da yake a cikin 
kasa, kuma cewa lalle Allah, ga 
dukkan kome, Masani (1) 2 ne. 

98. Ku sani cewa lalle Allah Mai 
tsananin uƙuba ne, kuma lalle Allah 
Mai gafara ne, Mai jin ƙai. 

99. Babu abin da yake a kan 
Manzo, sai iyarwa, kuma Allah 
Yana sanin abin da kuke bayya- 
nawa da abin da kuke ɓoyewa. 

100. Ka ce: “Mummuna da mai 
kyau ba su daidaita, kuma ko da 
yawan mummunan ya ba ka 
sha’awa. Saboda haka ku bi Allah 
da taƙawa, ya ma’abuta hankula ko 
la’alla za ku ci nasara.” 

101. Ya ku waɗanda suka yi 
imani! Kada ku yi tambaya ga abu- 
buwa, idan an bayyana muku 
(hukuncinsu) su ɓata muku rai. 
Kuma idan kuka yi tambaya a gare 
su a lokacin <2) da ake saukar da 
Alƙur’ani, za a bayyana muku. Al- 
lah Ya yafe laifi daga gare su, Allah 
Mai gafara ne, Mai haƙuri. 

102. Lalle ne wasu mutane sun 
tambaye su daga gabaninku, sa’an 
nan kuma suka wayi gari da su suna 
kafirai. 






l \ \A /\K\\ \ 










(1) Domin ku san haka kuma ku himmatu ga tsare alkawurranSa. 

(2) Wannan lokacin ya nuna shi ɗai ne lokacin saukar hukunci kowane iri ne daga 
Allah. Wanda ya ce Annabi ya faɗa masa wani hukunci a kan wata mas’ala, bayan 
wafatinsa, tslra da aminci su tabbata a gare shi, to, ba za a karɓar masa ba, domin ya saɓa 
wa nassin Alkur’ani. Kuma mafarki ba ya zama hujja, balle a ɗauke shi hukunci wanda ake 
yin aiki da shi. Mafarkin annabawa ko mafarkin da annabawa suka tabbatar, shi ne 
gaskiya, saura kuma sai abin da ya bayyana, kuma bai saɓa wa sharT’a ba. 



5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 7 


181 


V 


o oJjlll 5 jj-o 


103. Kuma Allah bai sanya wata 
bahTra ba^kuma haka sa’iba, kuma 
haka wasila, kuma haka hami, (1) 2 3 
amma waɗanda suka kafirta, su 
suke ƙirƙira ƙarya ga Allah, kuma 
mafi yawansu ba su hankalta. 

104. Kuma idan aka ce musu: 
“Ku zo zuwa ga abin da Allah Ya 
saukar, kuma zuwa ga Manzo,” sai 
su ce: “Mai isarmu shi ne abin da 
muka iske ubanninmu a kansa.” 
Shin, kuma ko da ubanninsu sun 
kasance ba su sanin kome, kuma ba 
su shiryuwa? 

105. Ya ku waɗanda suka yi 
Tmani! Ku lazimci <2) rayukanku, 
wanda ya 6ace ba zai cuce ku ba 
idan kun shiryu, zuwa ga Allah 
makomarku take gaba ɗaya. Sa’an 
nan Ya ba ku labari ga abin da kuka 
kasance kuna aikatawa. 

106. Ya ku waɗanda suka yi 
Tmani! Shaidar <3) tsakaninku, idan 












(1) BahTra da sa’iba da wasTla da hami sunayen dabbobi ne_waɗanda ake bari domin 
tsafi. Bukhari ya ruwaito daga Sa’Td ɗan Musayyab ya ce: “Bahira ita ce raƙumar da ake 
hana nonɓnta domin aljannu, babu mai tatsar ta daga mutane. Sa’iba kuma suna ’yanta ta 
domin gumaka, ba a ɗaukar kome a kanta. Kuma wasTla ita ce raƙuma budurwa wadda ta 
fara haifuwar mace, a ciki na farko, sa’an nan kuma na biyu haka mace. Suna barin ta ga 
gumaka idan ta sadar da raƙuma mata biyu babu namiji a tsakaninsu. Hami kuwa shi ne 
Raton raƙumi wanda ya yi barbara shekaru sanannu a wurinsu. Idan ya ƙare, sai su bar shi 
ga gumaka, ba a aza kome a kansa. Kuma waɗannan dabbobin duka, masu hidimar 
gumakan, su ne suke cin su.” 

(2) Wanda yake son ya gyara wani sai ya gyara kansa daga farko. Wanda ya gyara 
kansa ɓatar wani ba ta cutarsa. Ba a nufin a bar wa’azi watau a ƙyale mutane da jahilcinsu. 

(3) Idan husuma ta auku a tsakanin Musulmi da tsakanin kafirai, kuma su kafiran 
suka zama mudda’a alaihim (waɗanda ake tuhuma), kuma babu wata shaida sai su, to, sai 
su yi rantsuwa a wurin ibadarsu, a kan su ne da gaskiya, a hukumta musu da hakkin. 
Bayan haka, idan an sami wata shaida a kan ƙaryarsu ana warware hukuncin a bayan 
mudda’i (masu ƙara) biyu Musulmi sun yi rantsuwa cewa abin da waɗancan suka faɗa 
ƙarya ne, abin da shaidunsu suka yi shaida da shi, shi ne gaskiya. 



5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 7 


182 


V t >i 


o 3-Ulll 


mutuwa ta halarci ɗayanku, a loka- 
cin wasiyya, maza biyu ne ma’abuta 
adalci daga gare ku, ko kuwa wasu 
biyu daga wasunku idanjcun tafi a 
cikin ƙasa sa’an nan masifar mutu- 
wa ta same ku. Kuna tsare su daga 
bayan salla har su yi rantsuwa da 
Allah; idan kun yi shakka: “Ba mu 
sayen kucfi da shi, ko da ya kasance 
ma’abucin zumunta, kuma ba mu 
ɓoye shaidarAllah. Lalle ne mu, a 
lokacin, haƙTƙa, muna daga masu 
zunubi.” 

107. To, idan aka gane cewa lalle 
su, sun cancanci zunubi, to, sai 
wasu biyu su tsayu matsayinsu daga 
waɗanda suka karɓa daga gare su, 
mutane biyu mafiya cancanta, sa’an 
nan su yi rantsuwa da Allah: “Lalle 
ne shaidarmu ce mafi gaskiya daga 
shaidarsu, kuma ba mu yi zalunci 
ba. Lalle mu, a lokacin, haƙiƙa, 
muna daga azzalumai.” 

108. Wannan ne mafi kusantar 
su zo da shaida a kan fuskarta, ko 
kuwa su yi tsoron a ture rantsuwoyi 
a bayan rantsuwoyinsu. Kuma ku 
bi Allah da taƙawa, kuma ku sau- 
rara, kuma Allah ba Ya shiryar da 
mutane fasiƙai. 

109. A ranar da Allah Yake tara 
manzanni, sa’an nan Ya ce: “Mene 
ne aka karɓa muku?” (Za) su ce: 
“Babu ilmi a gare mu. Lalle ne Kai, 
Kai ne Masanin abubuwan 
fake.” (1) 




4^1j jdj^ 

'jJ \ jcp\ Uj 

\ ol & *\ 

1 a\ 

0 








(1) A nan hukimce-hukuncen alkawurra suka ƙare a wannan sura daga aya ta sama 
da wannan. Kuma da wannan aya ta 109 Allah Yana yi mana hikayar abin da zai auku a 
Lahira da bincinkenSa ga tsare alkawari, ko rashin tsarewa. Ya fara da annabawanSa da 



5.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 7 


183 


V 


o a 


770. A ldkacin da Allah Ya ce: 
“Ya Tsa ɗan Maryama! Ka tuna 
ni’imaTa a kanka, kuma a kan 
mahaifiyarka, a lokacin da Na ƙar- 
fafa ka da Ruhul Kudusi, kana yi 
wa mutane magana a cikin shimfi- 
ɗar jariri, da kuma kana dattijo. 
Kuma a ldkacin da Na sanar da kai 
rubutu da hikima, da Attaura da 
InjTla, kuma a lokacin da kake yin 
halitta daga laka kamar surar tsunt- 
su da iziniNa, sa’an nan ka hura a 
cikinta, sai ta zama tsuntsu da izi- 
nrNa, kuma kana warkar da haifaf- 
fen makaho da kuturu, da iziniNa, 
kuma a lokacin da kake fitar da 
matattu da iziniNa, kuma a lokacin 
da Na kange BanT Isra’ila daga gare 
ka, a lokacin da ka je musu da 
hujjoji bayyanannu, sai waɗanda 
suka kafirta daga cikinsu suka ce: 
‘Wannan ba kome ba ne, face sihiri 
bayyananne.’ 

777. “Kuma a lokacin da Na yi 
wahayi zuwa ga Hawariyawa (1) 
cewa ku yi Tmani da Ni, kuma da 
ManzoNa. Suka ce: “‘Mun yiTma- 
ni, kuma ka shaida da cewa lalle 
mu, masu sallamawa ne.’” 

112. A lokacin da Hawariyawa 
suka ce: “Ya Tsa ɗan Maryam! 
Shin, Ubangijinka Yana iyawa Ya 
saukar da kaɓaki a kanmu daga 


(ilG 




=5 







Ya aiko, da ƙarin bayani a kan irin muhawarar da za ta shiga a tsakaninSa da annabawa. 
Ya yi misali da Tsa domin mutanensa na nan a cikin wannan al’umma, ana kiran su zuwa 
ga Musulunci, kuma domin shi ne annabi na ƙarshen da ba a manta abubuwan da 
mutanensa suka yi ba a gabanin ɗauke shi, da kuma a bayan ɗauke shi ɗin. 

(1) Hawariyawa su ne Sahabban Tsa, amincin Allah ya tabbata a gare shi. Suna 
sanyawar fararen tufafl, domin haka aka yi musu suna da haka. 



S.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 7 


184 


V ijir\ 


Q flJjll' fljj-* 1 


sama?” (Tsa) Ya ce: “Ku bi Allah 
da taƙawa idan kun kasance mu- 
minai.” 

113. Sukace: “Munanufinmuci 
daga gare shi ne, kuma zukatanmu 
su natsu, kuma mu san cewa lalle 
ne, ka yi mana gaskiya, kuma mu 
kasance daga masu shaida a 
kansa.” 

114. Tsa ɗan Maryam ya ce: “Ya 
Allah. Ubangijinmu! Ka saukar da 
kaɓaki ajcanmu daga sama domin 
ya zama idi ga na farkonmu da na 
ƙarshenmu, kuma ya zama aya 
daga gare Ka^Ka arzuta mu, kuma 
Kai ne Maffffcin masu arzutawa.” 

115. Allah Ya ce: “Lalle ne Ni, 
mai saukar da shi ne a kanku, sa’an 
nan wanda ya kafirta daga gare ku, 
to, lalle ne Nl, Tna azabta shi, da 
wata azaba wadda ba Ni azabta ta 
ga kowa daga talikai.” 

116. Kuma a lokacin da Allah Ya 
ce: “Ya Tsa ɗan Maryama! Shin, 
kai ne ka ce wa mutane, ‘Ku riƙe ni, 
ni da uwata, abubuwan bautawa 
biyu, baicin Allah’?” (Tsa) Ya ce: 
“Tsarkinka ya tabbata! Ba ya 
kasancewa a gare ni, in fadi abin da 
babu wani hakki a gare ni. Idan na 
kasance na faɗe shi, to lalle Ka san 
shi, Kana sanin abin da ke a cikin 
raina, kuma ba ni sanin abin da ke a 
cikin ranKa. Lalle ne Kai Masa- 
nin abubuwan fake ne. 

117. “Ban faɗa musu ba, face 
abin da Ka umurce ni da shi; wa- 
tau: ‘Ku bauta wa Allah, Uban- 
gijina kuma Ubangijinku’; kuma na 








u3 j jcIs J 


3 \jxs\ (^\^ t^X\USl 1 


i \< 

0-0 


<k£jy^pj jp 



S.Suratul Ma’ida 


Juzu’i Na 7 


185 


V 


o Sajdi ijj-j 


kasance mai shaida a kansu matu- 
ƙar na dawwama a cikinsu, sa’an 
nan a lokacin da Ka karɓi raina (1) , 
Ka kasance Kai ne mai tsaro a 
kansu, kuma Kai, a kan dukkan 
kome, Halartacce ne. 

118. “Idan Ka azabta su, to, lalle 
ne su, bayinKa ne, kuma idan Ka 
gafarta musu, to, lalle ne Kai ne 
Mabuwayi Mai hikima.” 

119. Allah Ya ce: “Wannan ce 
ranar da masu gaskiya, gaskiyarsu 
take amfaninsu. Suna da gidajen 
Aljanna, ƙoramu suna gudana daga 
ƙarƙashinsu, suna madawwama a 
cikinsu har abada. Allah Ya yarda 
da su, kuma sun yarda da Shi. 
Wannan ne babban rabo mai 
girma. 

120. Allah ne da mallakar sam- 
mai da ƙasa da abin da ke a cikinsu, 
kuma Shi, a kan dukkan kome, Mai 
Tkon yi ne. 




0 






(1) Karɓar ran Tsa biyu ne, na duniya da na mutuwa. 




Tana karantar da tauhldi da tsarkake akida da ayyuka daga 
al’adu na shirki da kafirci. Babu mai yanka hukunci a kan kome sai 
Allah kawai, watau Tauhldin Rububiyya ke nan. 




3 \ 




Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. Godiya ta tabbata ga Allah 
Wanda Ya halitta sammai da kasa, 
kuma Ya sanya duffai da haske U) , 
sa’an nan kuma waɗanda suka ka- 
firta, da Ubangijinsu suke karka- 
cewa. 

2. Shi ne Wanda Ya halitta ku 
daga laka, sa’an nan kuma Ya yan- 
ka ajali, alhali wani ajali ambatacce 
yana wurinSa. Sa’an nan kuma ku 
kuna yin shakka. 

3. Kuma ShT ne Allah a cikin 
sammai, kuma a cikin kasa, Yana 
sanin asTrinku da bayyanenku, 
kuma Yana sanin abin da kuke yi 
na tsirfa. 

4. Kuma wata aya daga Uban- 
gijinsu ba za ta je musu ba, face sun 
kasance, daga gare ta, masu biji- 
rewa. 




a,- i ^ > 




, i * 




0 


(1) DufTai na dare da zalunci da bin hukunce-hukuncen al’adu, haske kuma shT ne na 
taurari da wuta da shari’u na Littafi da annabci. 








6. Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


187 


V 




5. Saboda haka, lalle sun ƙar- 
yata (Manzo) game da gaskiya, a 
lokacin da ta je musu, to, labarun 
abin da suka kasance suna izgili da 
shi, za su je musu. 

6. Shin, ba su gani ba, da yawa 
Muka halakar da wani ƙarni daga 
gabaninsu, Mun mallaka musu, a 
cikin ƙasa, abin da ba Mu mallaka 
muku ba, kuma Muka saki sama a 
kansu tana ta zuba, kuma Muka 
sanya koguna suna gudana daga 
ƙarƙashinsu, sa’an nan Muka hala- 
ka su saboda zunubansu, kuma 
Muka ƙaga halittar wani ƙarni na 
dabam daga bayansu? 

7. Kuma da Mun sassaukar da 
wani littafi, zuwa gare ka, a cikin 
takarda, sa’an nan suka taɓa shi da 
hannuwansu, lalle da waɗanda 
suka kafirta sun ce: “Wannan bai 
zama ba, face sihiri bayyananne.” 

8. Suka ce: “Don me ba a saukar 
da wani mala’ika ba a gare shi?” 
To, da Mun saukar da mala’ika, 
haƙlƙa, da an hukunta al’amarin 0 *, 
sa’an nan kuma ba za a yi musu 
jinkiri ba. 

9. Kuma da Mun sanya mala’ika 
ya zama manzo, lalle ne da Mun 
mayar da shi mutum, kuma da Mun 
rikita musu abin da suke rikitawa. 

10. Kuma lalle ne, haƙTƙa, an yi 
izgili da manzanni daga gabaninka, 
sai waɗanda suka yi izgilin, abin da 
suka kasance suna izgili da shi ya 
faɗa musu. 














J . t - 
5 *> 


(1) Da an hukunta al’amari da halakarsu, domin idan mala’ika ya sauka ga mutanen 
da ake yi wa wa’azi bayyane, to, halakarsu ta je ke nan. 



6. Suratul An'am 


Juzu’i Na 7 


188 


V tjJrl 




11. Ka ce: “Ku yi tafiya a cikin 
ƙasa, sa’an nan kuma ku duba yad- 
da aƙibar masu ƙaryatawa ta 
kasance.” 

12. Ka ce: “Na wane ne abin da 
yake a cikin sammai da ƙasa?” Ka 
ce: “Na Allah ne. Ya wajabta raha- 
ma ga kanSa. Lalle ne Yana tara ku 
zuwa ga Ranar Ƙiyama, babu shak- 
ka a gare Shi. Waɗanda suka yi 
hasarar rayukansu, to, su ba za su yi 
imani ba. 

13. “Kuma ShT ne da mallakar 
abin da ya yi kawaici a cikin dare da 
yini, kuma Shi ne Mai ji, Masani.” 

14. Ka ce: “Shin, wanin Allah 
nike riƙo majiɓinci, (alhali Allah 
ne) Mai ƙaga halittar sammai da 
ƙasa, kuma Shi, Yana ciyarwa, 
kuma ba a ciyar da Shi?” Ka ce: 
“Lalle ne nT, an umurce ni da in 
kasance farkon wanda ya sallama, 
kuma kada lalle ku kasance daga 
masu shirki.” 

15. Ka ce: “Lalle ne nT, ina tsoron 
azabar Yini Mai girma, idan na 
saɓa wa Ubangijina. 

16. “Wanda aka juyar da shi 
daga gare shi, a wannan ranar, to, 
lalle ne, (Allah) Ya yi masa rahama. 
Kuma wannan ne tsTra bayya- 
nanniya. 

17. “Idan Allah Ya shafe ka da 
wata cuta, to, babu mai kuranyewa 
gare ta, face ShT, kuma idan Ya 
shafe ka da wani alheri, to, ShT ne, a 
kan kome, Mai Tkon yi. 










j x%£\ JTjd JS 









6.Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


189 


V t-jk' 




18. “Kuma ShT ne Tanƙwasa a 
kan bayinSa, kuma Shi ne Mai 
hikima, Masani.” 

19. Ka ce: “Wane abu ne mafi 
girma ga shaida?” Ka ce: “Allah ne 
Shaida a tsakanina da tsakaninku. 
Kuma an yiwo wahayin wannan 
Alƙur’ani domin in yi muku gargadl 
da shi, da wanda labari ya kai gare 
shi. Shin lalle ne ku, haƙlƙa, kuna 
shaidar cewa, lalle ne tare da Allah 
akwai wasu abubuwan bautawa?” 
Ka ce: “Ba zan yi shaidar (haka) 
ba.” Ka ce: “Abin sani, Shi ne Abin 
bautawa Guda, kuma lalle ne m, 
barrantacce ne daga abin da kuke yi 
na shirki.” 

20. Waɗanda Muka ba su Littafi 
suna sanin sa a) kamar yadda suke 
sanin diyansu. Waɗanda suka yi 
hasarar rayukansu, to, su ba su yin 
Tmani. 

21. Wane ne mafi zalunci daga 
wanda yake ƙirƙira ƙarya ga Allah, 
ko kuwa ya ƙaryata game da 
ayoyinSa? Lalle ne shT, azzalumai 
ba za su ci nasara ba. 

22. Kuma ranar da Muka tara su 
gaba ɗaya, sa’an nan Mu ce wa 
waɗanda suka yi shirki: “Ina abo- 
kan tarayyarku waɗanda kuka ka- 
sance kuna riyawa?” 







(1) Yahudu da Nasara suna sanin Annabi Muhammadu, tslra da aminci su tabbata a 
gare shi, da abin da ya zo da shi na Alƙur’ani, kamar yadda suka san cfiyan tsatsonsu; 
kamar yadda Abdullahi ɗan Salami ya ce wa Umar: “Lalle ne na san shi a lokacin da na 
gan shi, kamar yadda nake sanin ɗana, kuma lalle ne, ni, mafi tsananin sani ne ga 
Muhammadu fiye da ɗana.” 



6. Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


190 


V frjJH 




25. Sa’an nan kuma fitinarsu ba 
ta kasance ba, face domin sun ce: 
“Muna rantsuwa da Allah Ubangi- 
jinmu, ba mu kasance masu yin 
shirki ba.” 

24. Ka duba yadda suka ƙaryata 
kansu! Kuma abin da suka kasance 
suna ƙirƙira ƙaryarsa, ya ɓace daga 
gare su. 

25. Kuma daga cikinsu akwai 
wanda yake saurare gare ka. Kuma 
Mun sanya abubuwan rufi a kan 
zukatansu, ddmin kada su fahimce 
shi, kuma a cikin kunnuwansu 
(Mun sanya) wani nauyi. Kuma 
jdan sun ga kdwace aya ba za su yi 
Tmani da ita ba, har idan sun je 
maka suna jayayya da kai, waɗanda 
suka kafirta suna cewa: “Wannan 
bai zama ba face tatsuniyoyin mu- 
tanen farko.” 

26. Kuma suna hanawa daga 
gare shi, kuma suna nlsanta daga 
gare shi, kuma ba su halakarwa, 
face kansu, kuma ba su sansan- 
cewa. 

27. Kuma da kana gani, a 16- 
kacin da aka tsayar da su a kan 
Wuta, sai suka ce: “Ya kaitonmu! 
Da ana mayar da mu, kuma ba za 
mu ƙaryata ba daga ayoyin Ubangi- 
jinmu, kuma za mu kasance daga 
muminai.” 

28. A’aha, abin da suka kasance 
suna ɓoyewa, daga gabani, ya 
bayyana a gare su. Kuma da an 
mayar da su, lalle da sun koma ga 
abin da aka hana su daga barinsa. 
Kuma lalle ne su, haƙlƙa, maƙar- 
yata ne. 






\2f 9^ ' 9 **" >9* 9'9* * s 

1 % 


^ (S? d^jj&J> 





6.Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


191 




1 


29. Kuma suka ce: “Ba ta zama 
ba, face rayuwarmu ta duniya, 
kuma ba mu zama waɗanda ake 
tayarwa ba.” 

30. Kuma da kana gani, a loka- 
cin da aka tsayar da su ga Ubangi- 
jinsu, Ya ce: “Ashe, wannan bai 
zama gaskiya ba?” Suka ce: 
“Na’am, muna rantsuwa da 
Ubangijinmu!” Ya ce: “To, ku 
ɗanɗani azaba saboda abin da kuka 
kasance kuna yi na kafirci.” 

31. Lalle ne, waɗanda suka ƙar- 
yata game da gamuwa da Allah sun 
yi hasara, har idan Sa’a ta je musu 
kwatsam, sai su ce: “Ya nadam- 
armu a kan abin da muka yi sakaci a 
cikinta!” Alhali kuwa su, suna ɗau- 
kar kayansu masu nauyi a kan 
bayayyakinsu. To, abin da suke 
ɗauka ya munana. 

32. Kuma rayuwar duniya ba ta 
zama ba, face wasa da shagala, 
kuma lalle ne Lahira ce mafi alheri 
ga waɗanda suka yi taƙawa. Shin, 
ba za ku yi hankali ba? 

33. Lalle ne Muna sani cewa, 
haƙTƙa, abin da suke faɗa yana ɓata 
maka rai. To, lalle ne su, ba su 
ƙaryata ka (a cikin zukatansu), 
kuma amma azzalumai da ayoyin 
Allah suke musu. 

34. Kuma lalle ne, haƙTƙa, an 
ƙaryata manzanni daga gabaninka, 
sai suka yi haƙuri a kan abin da aka 
ƙaryata su, kuma aka cutar da su, 
har taimakonMu ya je musu, kuma 
babu mai musanyawa ga kalmomin 
Allah. Kuma lalle ne (abin da yake 






<$) 4sjy^\3.\ 




<$)5 



6. Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


192 


V tjJrl 




natsar da kai) ya zo maka daga 
labarin (annabawan) farko. 

35. Kuma idan ya kasance cewa 
fmjirewarsu ta yi nauyi a gare ka, 
to, idan kana iyawa, ka nemi wani 
ɓulo a cikin ƙasa, ko kuwa wani 
tsani a cikin sama domin ka zo 
musu da wata aya, (sai ka yi). Kuma 
da Allah Ya so, haƙTƙa, da Ya tara 
su a kan shiriya. Saboda haka, kada 
laile ka kasance daga jahilai. 

36. Abin sani kawai, waɗanda 
suke saurare ne suke karɓawa, ku- 
ma matattu Allah Yake tayar da su, 
sa’an nan kuma zuwa gare Shi ake 
mayar da su. 

37. Kuma suka ce: “Don me ba a 
saukar da aya ba, a kansa, daga 
Ubangijinsa?” Ka ce: “Lalle ne 
Allah Mai Tko ne a kan Ya saukar 
da aya, kuma amma mafl yawansu, 
ba su sani ba.” 

38. Kuma babu wata dabba a 
cikin ƙasa, kuma babu wani tsuntsu 
wanda yake hTra da fukafukinsa, 
face al’umma ne misalanku. Ba Mu 
yi sakacin barin kome ba a cikin 
Littafl, sa’an nan kuma zuwa ga 
Ubangijinsu ake tara su. 

39. Kuma waɗanda suka ƙar- 
yata game da ayoyinMu, kurame ne 
kuma bebaye, acikin duffai. Wanda 
Allah Ya so Yana ɓatar da shi, 
kuma wanda Ya so zai sanya shi a 
kan hanya madaidaiciya. 

40. Ka ce: “ShTn, kun gan ku, 
idan azabar Allah ta zo muku, ko 
sa’ar Tashin Kiyama ta zo muku, 


j\ ic>\ 
^»4^® f)u-J\ 




n » 




^ ^ - 


z\j\ d 




6.Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


193 


V »jJrt 


ij 


shin wanin Allah kuke kira, idan dai 
kun kasance masu gaskiya?” 

41. “A’a, ShTdaikukekirasai Ya 
kuranye abin da kuke kira zuwa 
gare Shi, idan Ya so, kuma kuna 
mantawar abin da kuke yin shirkin 
tare da shi.” 

42. Kuma lalle Mun aika zuwa 
ga al’ummai daga gabaninka, sai 
Muka kama su da tsanani da cuta, 
tsammaninsu za su ƙanƙan da kai. 

43. To, don me, a lokacin da 
tsananinMu ya je musu ba su yi 
tawalu’i ba? Kuma amma zuka- 
tansu sun ƙeƙashe, kuma Shaiɗan 
ya ƙawata musu abin da suka kas- 
ance suna aikatawa. 

44. Sa’an nan kuma a lokacin da 
suka manta da abin da aka tunatar 
da su da shi, sai Muka buɗe, a 
kansu, ƙofofin dukkan kome, har a 
lokacin da suka yi farin ciki da abin 
da aka ba su, Muka kama su, kwat- 
sam, sai ga su sun yi tsuru-tsuru. 

45. Sai aka katse ƙarshen muta- 
nen, waɗanda suka yi zalunci. 
Kuma godiya ta tabbata ga Allah 
Ubangijin talikai. 

46. Ka ce: “Shin, kun gani, idan 
Allah Ya riƙe jinku, da ganananku, 
kuma Ya sanya hatimi a kan zuka- 
tanku, wane abin bautawa ne, wa- 
nin Allah, zai je muku da shi?” Ka 
duba yadda Muke sarrafa ayoyi, 
sa’an nan kuma su, suna finjirewa. 

47. Ka ce: “Shin, kun gan ku, 
idan azabar Allah ta je muku, kwat- 
sam, ko kuwa bayyane, shin, ana 




<_ a OjfcJo s\j\ 


J. £.\c\j^£S Wiis 


ioi\ j® 

j£o\j 4J iV^vp A^\ 





6.Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


194 


V 




halakarwa, face dai mutane azza- 
lumai?” 




48. Kuma ba Mu aikawa da 
manzanni face masu bayar da bus- 
hara, kuma masu gargadi. To, wan- 
da ya yi Tmani kuma ya gyara aiki, 
to, babu tsoro a kansu, kuma ba su 
yin baƙin ciki. 

49. Kuma waɗanda suka ƙarya- 
ta game da ayoyinMu, azaba tana 
shafar su saboda abin da suka ka- 
sance suna yi na fasiƙanci. 

50. Ka ce: “Ba zan ce muku, a 
wurina akwai taskokin Allah ba. 
Kuma ba ni sanin gaibi, kuma ba ni 
gaya muku cewa ni mala’ika ne. Ba 
ni bi, face abin da ake yiwo wahayi 
zuwa gare ni.” Ka ce: “Shin, maka- 
fo da mai gani suna daidaita? Shin 
fa, ba ku yin tunani?” 

51. Kuma ka yi gargadi da shi ga 
waɗanda suke jin tsoron a tara su 
zuwa ga Ubangijinsu, ba su da wani 
masoyi baicinSa, kuma babu mai 
ceto, tsammaninsu, suna yin 
taƙawa. 


^J\j jj y>\ «. 


<Jj?\ Sl 


si-4 \JJ\ j\ 



£s^SI jdj^Ji 


52. Kuma kada ka kori waɗan- 
da (1) suke kiran Ubangijinsu safe 
da maraice, suna nufin yardarSa, 
babu wani abu daga hisabinsu a 
kanka, kuma babu wani abu daga 
hisabinka a kansu, har ka kore su, 
ka kasance daga azzalumai. 




(1) Musulunci addinin Allah ne, wanda yake faƙirin dukiya da mawadacinta, duka 
ɗaya suke a gare shi. Saboda hakajvanda duka ya rigayi wani a cikinsu, to, ba za a kore shi 
ba domin ɗayan ya shiga. Allah imani Yake so, ko daga wane irin mutum yake, ba Ya 
bukatar dukiya. 



6.Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


195 V cjJrl 


1 1 


53. Kuma kamar wannan ne, 
Muka fitini sashensu da sashe, do- 
min su ce: “Shin, waɗannan ne 
Allah Ya yi falala a kansu daga 
tsakaninmu?” Shin, Allah bai zama 
Mafi sani ba ga masu godiya? 

54^ Kuma idan waɗanda suke 
yin Tmani da ayoyinMu suka je 
maka, sai ka ce: “Aminci ya tabba- 
taagareku :UbangijinkuYawajabta 
rahama ga kanSa, cewa lalle ne 
wanda ya aikata aibi da jahilci daga 
cikinku, sa’an nan kuma ya tuba 
daga bayansa, kuma ya gyara, to, 
lalle Shi, Mai gafara ne, Mai jin ƙai.” 

55. Kuma kamar wannan ne 
Muke bayyana ayoyi, daki-daki, 
kuma domin hanyar masu laifi ta 
bayyana. 

56. Ka ce: “Lalle ne ni, an hana 
ni in bauta wa waɗanda kuke kira 
daga baicin Allah.” Ka ce: “Ba ni 
bin son zuciyoyinku, (domin in na 
yi haka) lalle ne, na ɓace. A sa’an 
nan, kuma ban zama daga shirya- 
yyu ba.” 

57. Ka ce: “Lalle ne ina kan 
hujja daga Ubangijina, kuma kun 
ƙaryata (ni) game da Shi; abin da 
kuke neman gaugawarsa, ba ya wu- 
rina, hukunci kuwa bai zama ba 
face ga Allah, Yana bayar da laba- 
rin gaskiya, kuma Shi ne mafi alhe- 
rin masu rarrabewa.” 

58. Ka ce: “Lalle ne, da a wurina 
akwai abin da kuke neman gauga- 
wa da shi, haƙiƙa, da an hukunta 
al’amarin, a tsakanina da tsaka- 
ninku, kuma Allah Shi ne Mafi sani 
ga azzulumai.” 


^ g. ^ ^ 




cJiJ? j&*S 1 J5 4i\ oji 


^ Jah \ 






6.Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


196 


V 




59. Kuma a wurinSa mabu- 
ɗan (1) gaibi suke, babu wanda yake 
sanin su face Shi, kuma Yana sanin 
abin da ke a cikin tudu da ruwa, 
kuma wani ganye ba ya faɗuwa, 
face Ya san shi, kuma babu wata 
ƙwaya a cikin duffan ƙasa, kuma 
babu ɗanye, kuma babu ƙeƙas- 
asshe, face yana a cikin wani Littafi 
mai bayyanawa. 

60. Kuma Shi ne Wanda Yake 
karɓar (2) rayukanku da dare, kuma 
Yana sanin abin da kuka yaga da 
rana, sa’an nan Yana tayar da ku a 
cikinsa, domin a hukunta ajali 
ambatacce, sa’an nan kuma zuwa 
gare Shi makomarku take, sa’an 
nan kuma Ya ba ku labari da abin 
da kuka kasance kuna aikatawa. 

61. Kuma ShT ne Mai rinjaya 
bisa ga bayinSa, kuma Yana aikan 
masu tsaro a kanku, har idan mutu- 
wa ta je wa ɗayanku, sai man- 
zanninMu su karɓi ransa, alhali su, 
ba su yin sakaci. 

62. Sa’an nan kuma a mayar da 
su zuwa ga Allah Ubangijinsu na 
gaskiya. To! A gare Shi hukunci 
yake, kuma Shi ne Mafi gaugawar 
masu bincike. 













(1) Lokacin aukuwar abubuwa na alheri da na azaba da rayuwa da mutuwa da 
sauransu, babu wanda ya san su sai Allah. Wanda ya ce ya san wani abu na gaibi alhali 
kuwa, shl ba wani manzon Allah ba, to, kafiri ne. Haka kuma wanda yake cewa, annabawa 
sun san dukkan gaibi, kamar yadda Allah Ya sani, shi ma kafiri ne. 

(2) Karɓar rai da dare domin barci, tayarwa a cikin rana, watau yini daga barci. 
Akwai misalta dare da duniya kuma rana^da Ranar Ƙiyama, kuma mutuwa da barci, da 
farkawa daga barci da Tashin Ƙiyama. Ayar ta kunsa aslrai masu yawa. 



6.Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


197 


V 




63. Ka ce: “Wane ne Yake tslrar 
da ku daga duhuhuwan tudu da 
ruwa, kuna kiran Sa bisa ga ƙanƙan 
da ka|, kuma a ɓoye: ‘Lalle ne idan 
Ka tsirar da mu daga wannan (ma- 
sTfa), haƙTƙa, muna kasancewa 
daga masu godiya?’” 

64. Ka ce: “Allah ne Yake tsTrar 
da ku daga gare ta, kuma daga 
dukan baƙin ciki, sa’an nan kuma 
ku, kuna yin shirki!” 

65. Ka ce: “ShT ne Mai Tko a kan 
Ya aika da wata azaba a kanku, 
daga bisanku, ko kuwa daga ƙar- 
ƙashin ƙafafunku, ko kuwa Ya gau- 
raya ku ƙungiyoyi, kuma Ya ɗan- 
ɗana wa sashenku masTfar sashe.” 
Ka duba yadda Muke sarrafa 
ayoyi, tsammaninsu suna fahimta! 

66. Kuma mutanenka sun ƙar- 
yata (ka) game da shi, alhali kuwa 
shi ne gaskiya. Ka ce: “NTban zama 
wakTli a kanku ba. 

67. “Akwai matabbata ga du- 
kan labari, kuma za ku sani.” 

68. Kuma idan ka ga waɗanda 
suke kutsawa a cikin ayoyinMu, to, 
ka bijire daga gare su, sai sun kutsa 
a cikin wani labari waninsa. Kuma 
imma dai Shaiɗan lalle ya mantar 
da kai, to, kada ka zauna a bayan 
tunawa tare da mutane azzalumai. 

69. Kuma babu wani abu daga 
hisabinsu (masu kutsawa a cikin 
ayoyin Allah) a kan masu taƙawa, 
amma akwai tunatarwa (a kansu), 
tsammaninsu (masu kutsawar) za 
su yi taƙawa. 












\<t\ ■*' ^ 9 < s* • ? 9 } _' 6 





6.Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


198 


V 




70. Kuma ka bar waɗanda suka 
riƙi addininsu abin wasa a) da wargi 
alhali rayuwar duniya ta ruɗe su, 
kuma ka tunatar game da shi 
(Alƙur’ani): Kada a jefa rai a cikin 
halaka saboda abin da ya tsirfanta: 
ba shi da wani majiɓinci baicin 
Allah, kuma babu wani mai ceto: 
kuma ko ya daidaita dukan fansa, 
ba za a karɓa ba daga gare shi. 
Waɗancan ne aka yanke wa tsam- 
mani, saboda abin da suka tsir- 
fanta: suna da wani abin sha daga 
ruwan zafi, da wata azaba mai raɗa- 
cfi, saboda abin da suka kasance 
suna yi na kafirci. 

71. Ka ce: “Shin, za mu yi kiran 
abin da ba ya amfaninmu, baicin 
Allah, kuma ba ya cutar da mu, — 
kuma a mayar da mu a kan dugadu- 
ganmu, a bayan Allah Ya shiryar da 
mu, — kamar wanda shaiɗanu suka 
kayar da shi a cikin ƙasa, yana mai 
ɗimuwa, yana da abokai suna kiran 
sa zuwa ga shiriya, ‘Ka zo 
mana (2)v ” ? Kace: “Lalle ne, shiriyar 
Allah ita ce shiriya. Kuma an umur- 
ce mu, mu sallama wa Ubangijin 
talikai. 

72. “Kuma (an ce mana): Ku tsai 
da salla kuma ku bT Shi (Allah) da 
taƙawa, kuma Shi ne Wanda Yake, 
zuwa gare Shi ake tara ku.” 


'(yjj j JJ 

••'5' 

S]£\j 



ISAicA ^ ij-jj \ jj-iai 
aJ j UO xj& 

5 aS Cj js' i 




)2L>jJJ£ 


(1) Suka sanya sababbin abubuwa a cikinsa, waɗanda suke babu su a cikinsa, kamar 
Khawarijawa da sashen wanda ke da’awar danganuwa zuwa ga salihai, inda suka sanya 
Tarlka mai sadarwa zuwa ga Allah, bandiri da algaita, kuma suka fara abubuwa waɗanda 
ba su halatta ba ga shari’a. Daga SawT. 

(2) Shi kuma ba ya karɓawa balle ya nufi wurin shiriyar da suke kiran sa ya tafi, 
saboda ya riga ya faɗi daga sama zuwa ƙasa, kuma ɗimuwa ta kama shi. 



6.Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


199 


V «> t 




73. Kuma ShT ne Wanda Ya ha- 
litta sammai da ƙasa da mulkinSa, 
kuma a ranar da Yake cewa: “Ka 
kasance,” sai abu ya yi ta kasan- 
cewa. MaganarSa ce gaskiya, kuma 
gare Shi mulki yake a ranar da ake 
busa a cikin ƙaho. Masanin fake da 
bayyane ne, kuma Shi ne Mai hiki- 
ma Masani. 

74. Kuma a lokacin da IbrahTma 
ya ce wa ubansa Azara: “Shin, kana 
riƙon gumaka abubuwan bautawa? 
Lalle nT, ina ganin ka kai da muta- 
nenka, a cikin ɓata bayyananniya.” 

75. Kuma kamar wancan ne, 
Muke nuna wa IbrahTma mulkin 
sammai da ƙasa, kuma^domin ya 
kasance daga masu yaƙTni. 

76. To, a lokacin da dare ya rufe 
a kansa, ya ga wani tauraro, ya ce: 
“Wannan ne, ubangijina?” Sa’an 
nan a lokacin da ya fadi, ya ce: “Ba 
ni son masu faɗuwa.” 

77. Sa’an nan a ldkacin da ya ga 
wata yana mai bayyana, ya ce: 
“Wannan ne Ubangijina?” Sa’an 
nan a lokacin da ya faɗi, ya ce: 
“Lalle ne idan Ubangijina bai shir- 
yar da ni ba, haƙTƙa, ina kasancewa 
daga mutane ɓatattu.” 

78. Sa’an nan a lokacin da ya ga 
rana tana bayyana, ya ce: “Wannan 
shT ne Ubangijina, wannan ne mafi 
girma?” Sa’an nan a lokacin da ta 
faɗi, ya ce: “Ya mutanena! Lalle ne 
ni barrantacce nake daga abin da 
kuke yi na shirki. 

79. “Lalle ne nT, na fuskantar da 
fuskata ga Wanda Ya ƙaga halittar 




c Z 






33Xa3j&j\J\^\c£\3J\ 


^ 4 Jj\ llS Jj 




(*v>0 \\3jJ\jy>\ 


\70<> 





6. Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


200 


V tjJrl 




sammai da ƙasa, ina mai karkata 
zuwa ga gaskiya, kuma ba ni cikin 
masu shirki.” 

80. Kuma mutanensa suka yi 
musu da shi. Ya ce: “Shin kuna 
musu da ni a cikin sha’anin Allah, 
alhali kuwa Y a shiryar da ni ? Kuma 
ba ni tsoron abin da kuke yin shirki 
da shi, face idan Ubangijina Ya so 
wani abu. Ubangijina Ya yalwaci 
dukkan kome da ilmi. Shin, ba za 
ku yi tunani ba? 

81. “Kuma yaya nake jin tsoron 
abin da kuka yi shirki da shi, kuma 
ba ku tsoron cewa lalle ne ku, kun yi 
shirki da Allah, abin da (Allah) bai 
saukar da wata hujja ba game da 
shi? To, wane ɓangare daga sashen 
biyu ne mafi cancanta da aminci, 
idan kun kasance kuna sani? 

82. “Waɗanda suka yi Tmani, 
kuma ba su gauraya Tmaninsu da 
zalunci ba, waɗannan suna da 
aminci, kuma su ne shiryayyu.” 

83. Kuma waccan ita ce hujjar- 
Mu, Mun bayar da ita ga Ibrahima 
a kan mutanensa. Muna ɗaukaka 
wanda Muka so da darajoji. Lalle 
ne Ubangijinka Mai hikima ne, 
Masani. 

84. Kuma Muka ba shi Is’haƙa 
da Yaƙubu, dukansu Mun shiryar, 
kuma Nuhu Mun shiryar da shi a 
gabani, kuma daga zuriyarsa akwai 
Dawuda da Sulaimanu da Ayyuba 
da Yusufu da Musa da Haruna, 
kuma kamar wancan ne Muke saka 
wa masu kyautatawa. 






Joj \S j - ii? j 

tLJ* Jij 

(J) oliLp 


jSr-==6\ 







liijj 5i fe *V3 Jc-i?=p 


JJilS 



6.Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


201 


V tjir t 


1 i 


85. Da Zakariyya da Yahaya da 
Tsa da Ilyasu dukansu daga salihai 
suke. 

86. Da Isma’ila da Alyasa’a da 
Yunusajla Luɗu, kumadukansu 
Mun fTfTta su a kan talikai. 

87. Kuma daga ubanninsu, da 
zuriyarsu, da ’yan’uwansu, kuma 
Muka zaɓe su, kuma Muka shiryar 
da su zuwa ga hanya madaidaiciya. 

88. Wancan ne shiryarwar Al- 
lah, Yana shiryar da wanda Yake so 
daga bayinSa. Kuma da sun yi shir- 
ki da, haƙTƙa, abin da suka kasance 
suna aikatawa ya lalace. 

89. Waɗancan ne waɗanda 
Muka bai wa Littafi da hukunci da 
annabci. To, idan waɗannan (muta- 
ne) sun kafirta da ita, to, haƙlƙa, 
Mun wakkala wasu mutane gare ta, 
ba su zama game da ita kafirai ba. 

90. Waɗancan ne Allah Ya shir- 
yar, saboda haka ka yi koyi da 
shiryarsu. Ka ce: “Ba ni tambayar 
ku wata ijara. ShT (Alƙur’ani) bai 
zama ba face tunatarwa ga talikai.” 

91. Kuma ba su ƙaddara Allah a 
kan hakkin ƙaddara Shi ba, a loka- 
cin da suka ce: “Allah bai saukar da 
kdme ba ga wani mutum.” Ka ce: 
“Wane ne ya saukar da Littafi wan- 
da Musa ya zo da shi, yana haske da 
shiriya ga mutane, kuna sanya shi 
takardu, kuna bayyana su, kuma 
kuna ɓoye mai yawa, kuma an sa- 
nar da ku abin da ba ku sani ba, ku 




vj 

'jLsaJ UsjJj 




l £$ {£XJ* L 

S \j* (1)1 ^ 


4joi\ Upl \l)S s!C*J 


jj&SJJj \jy&j* 



6. Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


202 


V t-jjri 


" fUiSM 


da ubanninku?” Kace: “Allah,” (1) 
sa’an nan ka bar su a cikin 
sharholiyarsu suna wasa. 

92. Kuma wannan Littafi ne, 
Mun saukar da shi, mai albarka ne, 
mai gaskata wanda yake a gabansa 
ne, kuma domin ka yi gargadi ga 
Uwar Alƙaryu (Makka) da wanda 
yake gefenta. Kuma waɗanda suke 
yin Tmani da Lahira suna Tmani da 
shi (Alƙur’ani), kuma su, a kan 
sallarsu, suna tsarewa. 

93. Kuma wane ne mafi zalunci 
daga wanda ya ƙirƙira ƙarya ga 
Allah, kd kuwa ya ce: “An yi wa- 
hayi zuwa gare ni,” alhali kuwa ba a 
yi wahayin kome ba zuwa gare shi, 
da wanda ya ce: “Zan saukar da 
misalin abin da Allah Ya saukar”? 
Kuma da ka gani, a lokacin da 
azzalumai suke cikin mayen mutu- 
wa, kuma mala’iku suna masu 
shimfiɗa hannuwansu, (suna ce 
musu) “Ku fitar da kanku: a yau 
ana saka muku da azabar wula- 
ƙanci saboda abin da kuka kasance 
kuna faɗa, wanin gaskiya, ga Allah, 
kuma kun kasance daga ayoyinSa 
kuna yin girman kai.” 

94. Kuma lalle ne, haƙTƙa, kun 
zo Mana ɗai ɗai, kamar yadda 
Muka halitta ku a farkon ldkaci. 
Kuma kun bar abin da Muka mal- 
laka muku a bayan bayayyakinku, 
kuma ba Mu gani a tare da ku ba, 


\>^>, 


J ^ Ifj 

4J OjQ\ 



(1) Allah ne Ya saukar da shi, saboda haka ba zai zama abin mamaki ba ko abin 
musu ga Ya saukar da wani littafl kamar Alfcur’ani ga wani mutum a bayan Taurata ga 
Musa. Kuma a cikin Tauratar ba a ce ita ce ƙarshen Littafin Allah ba, kuma Musa ba shi 
ne ƙarshen annabawa ba. 



6.Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


203 


V *jJr! 


1. ^UuSl' 


macetanku waɗanda kuka riya 
cewa lalle ne su, a cikinku masu 
tarayya ne. Lalle ne, haƙiƙa, kome 
ya yanyanke a tsakaninku, kuma 
abin da kuka kasance kuna riyawa 
ya ɓace daga gare ku. 

95. Lalle ne, Allah ne Mai tsage- 
war ƙwayar hatsi da kwalfar gurtsu. 
Yana fitar da mai rai daga mamaci, 
kuma (Shi) Mai fitar da mamaci ne 
daga mai rai (1) . Wannan ne Allah. 
To, yaya ake karkatar da ku? 

96. Mai tsagewar safiya, kuma 
Ya sanya dare mai natsuwa, kuma 
da rana da wata a bisa lissafi. Wan- 
nan ne ƙaddarawar Mabuwayi 
Masani. 

97. Kuma Shi ne Ya sanya muku 
taurari domin ku shiryu da su a 
cikin duffan tudu da ruwa. Lalle ne 
Mun bayyana ayoyi daki-daki, ga 
mutane waɗanda suke sani. 

98. Kuma shi ne Ya ƙaga hali- 
ttarku daga rai guda, sa’an nan da 
mai tabbata da wanda ake ajewa. 
Lalle ne Mun bayyana ayoyi daki- 
daki, ga mutane waɗanda suke fah- 
imta. 

99. Kuma Shi ne Ya saukar da 
ruwa daga sama, Muka fitar da 
tsiron dukan kome game da shi, 
sa’an nan Muka fitar da kore daga 
gare shi, Muna fitar da ƙwaya 








(1) Mailmani daga kafiri ko kafiri daga mai imani, da mai arziki daga matalauci da 
matalauci daga mawadaci, sarki daga talaka da talaka daga sarki, da mai sanyi daga mai 
zafi ko mai zafi daga mai sanyi, haka dai ga kome Allah Yana fitar da kishiyarsa. 



6. Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


204 


Y.jJrl 




ɗamfararriya daga gare shi (ko- 
ren), (1) kuma daga dabTno daga 
hirtsinta akwai dumbuje-dumbuje 
makusanta, kuma (Muka fitar) 
da gonaki na inabobi da zai- 
tuni da rummani, masu kama 
da juna da wasun masu kama 
da juna. Ku duba zuwa ’ya’yan 
itacensa, idan ya yi ’ya’yan, da 
nunarsa. Lalle ne a cikin wannan 
akwai ayoyi ga waɗanda suke yin 
Tmani. 

100. Kuma suka sanya wa Allah 
abokan tarayya, aljannu, alhali 
kuwa (Shi) Ya halitta su. Kuma sun 
ƙirƙira masa diya da ’ya’ya, ba da 
ilmi ba. TsarkinSa ya tabbata! 
Kuma Ya ɗaukaka daga abin da 
suke sifantawa. 

101. Mafarin (2) halittar sammai 
da ƙasa. Yaya ɗa zai zama a gare 
Shi, alhali kuwa mata ba ta kasance 
ba a gare Shi, kuma Ya halitta 
dukan, kome, kuma Shi, game da 
dukan kome, Masani ne? 

102. Wancan ne Allah Uban- 
gijinku. Babu wani abin bautawa 
face ShT, Mahaliccin dukan kome. 
Sabdda haka ku bauta Masa, kuma 
Shi ne WakTli a kan dukan kome. 

103. Gannai ba su iya risku- 
warSa, kuma ShT^ Yana riskuwar 
gannai, kuma ShT ne Mai tausa- 
sawa, Masani. 














(1) Allah na halitta koren ganye daga hasken rana, sa’an nan Ya halitta garin ƙwaya 
daga koren. 

(2) Shi ne wanda Ya fari halittar su ba da Ya kɓya daga wani ba. Sautin jan was- 
alin (fa) zai yi sama dɓmin bambanci daga mafSri watau sababin abu, ana mlƙe sautin 
maddi a gare shi. 



6. Suratul An‘am 


Juzu’i Na 7 


205 


V S.jir\ 




104. Lalle ne, abubuwan lura 
sun je muku daga Ubangijinku, to, 
wanda ya kula, to, domin kansa, 
kuma wanda ya makanta, to, laifi 
yana a kansa, kuma nT, a kanku, ba 
mai tsaro ba ne. 

105. Kamar wannan ne, Muke 
sarrafa ayoyi, kuma domin su ce: 
“Ka karanta!” Kuma domin Mu 
bayyana shi ga mutane waɗanda 
suna sani. 

106. Ka bi abin da aka yi wahayi 
zuwa gare ka daga Ubangijinka: 
Babu wani abin bautawa face Shi, 
kuma ka bijire daga masu shirki. 

107. Kuma da Allah Ya so, da ba 
su yi shirki ba, kuma ba Mu sanya 
ka mai tsaro a kansu ba, kuma ba 
kai ne wakili a kansu ba. 

108. Kuma kada ku zagi waɗan- 
da suke kira, baicin Allah, har su 
zagi Allah bisa zalunci, ba da ilmi 
ba. Kamar wannan ne Muka kawa- 
ta ga kowace al’umma aikinsu, 
sa’an nan zuwa ga Ubangijinsu ma- 
komarsu take, sa’an nan Ya ba su 
labari da abin da suka kasance suna 
aikatawa. 

109. Kuma suka yi rantsuwa da 
Allah iyakar rantsuwoyinsu (cewa) 
lalle ne idan wata aya ta je musu, 
haklƙa, suna yin Tmani da ita. Ka 
ce: “Abin sani kawai, ayoyi a wurin 
Allah suke. Kuma mene ne zai sa- 
nya ku ku sansancecewa, lalle ne su, 
idan ayoyin sun je, ba za su yi imani 
ba?” 

110. Kuma Muna jujjuya zuka- 
tansu da ganansu, kamar yadda ba 






'X£=sj 


j "T v „C\ J'' 'J 




4^\ Ojl tja \ \jL 

J^\5o 






6. Suratul An‘am 


Juzu’i Na 8 


206 


A tjJrl 


% fUilll 5j j~> 


su yiTmani da shi ba a farkon lokaci, 
kuma Muna barin su a cikin kutsa- 
warsu, suna cfimuwa. 

111. Kuma da a ce, lalle Mu, 
Mun saukar da mala’iku zuwa gare 
su, kuma matattu suka yi musu 
magana, kuma Muka tara dukan 
kɓme a kansu, gungu-gungu, ba su 
kasance suna iya yinTmani ba, sai fa 
idan Allah Ya so, kuma amma mafi 
yawansu suna jahiltar haka. 

112. Kuma kamar wancan ne 
Muka sanya wa kowane annabi 
maƙiyi; shaiɗanun mutane da al- 
jannu, sashensu yana yin ishara (1) 2 
zuwa sashe da ƙawataccen zance 
bisa ga rucfi. Kuma da Ubangijinka 
Ya so, da ba su aikata shi ba, don 
haka ka bar su da abin da suke 
ƙirƙirawa. 

113. Kuma domin zukatan wa- 
ɗanda ba su yi imani da Lahira ba 
su karkata saurare zuwa gare shi, 
kuma domin su yarda da shi, kuma 
domin su kamfaci abin da suke 
masu kamfata. 

114. Shin fa, wanin Allah nake 
nema ya zama mai hukunci <2) , alha- 
li kuwa ShT ne Wanda Ya saukar 


jj* 




L?l\'j 






pL^ 


jJ===J\ 


(1) Wahayin shaiɗanu sashensu zuwa ga sashe da icawata ƙarya ta zama kamar 
gaskiya. Kamar Shaiɗan ya sanya waswasi: da da’awar annabi gaskiya ce, ai da manyan 
mutane ne za su fara bin ta, ba matalauta ba, ko kuwa annabi mai sihiri ne domin yana 
raba miji da mata, da ɗa da uba. Watau su karkatar da magana, domin su karkatar da 
wawaye daga bin gaskiya. 

(2) Duka wanda ya shirya wani abu wanda sharl’a ba ta zo da shi ba, sa’an nan ya 
nemi mutane su hau shi, su yi aiki da shi, ya zama mai hukunci, wanin Allah. Wanda ya bl 
shi da ɗa’a kan bidi’arsa, to, ya yi shirki da Allah, ya riƙi wanin Allah mai yi masa 
hukunci ke nan. 



6.Suratul An‘am 


Juzu’i Na 8 


207 


A 


1 


muku da Littafi abin rabewa daki- 
daki ? Ƙuma waɗanda Muka bai wa 
Littafi suna sanin cewa lalle shi 
(Alƙur’ani) abin saukarwa ne daga 
Ubangijinka, da gaskiya? Saboda 
haka kada ku kasance daga masu 
shakka. 

115. Kuma kalmar Ubangijinka 
ta cika, tana gaskiya (1) 2 da adalci. 
Babu mai musanyawa ga kalmo- 
minSa, kuma Shi ne Mai ji, Masani. 

116. Kuma idan ka bi mafiya 
yawan waɗanda suke a cikin ƙasa 
da ɗa’a suna ɓatar da kai daga 
hanyar Allah. Ba su bin kome sai 
face ƙaddari-faɗi <2) suke yi. 

117. Lalle ne Ubangijinka ShT ne 
Mafi sani ga wanda yake ɓacewa 
daga hanyarsa kuma Shi ne Mafi 
sani ga Masu shiryuwa. 

118. Saboda haka ku ci daga 
abin da aka ambaci sunan Allah (3) 
kansa, idan kun kasance masuTma- 
ni da ayoyinSa. 

119. Kuma mene ne ya same ku, 
ba za ku ci ba daga abin da aka 
ambaci sunan Allah a kansa, alhali 
kuwa, haƙTƙa, Ya rarrabe muku 
daki-daki, abin da Ya haramta a 





; V 






^ Ij j 




l j^=c5c S&j 


(1) Musulunci ko Alkur’ani ne cikon addinin Allah, babu mai iya zowa da wani abu 
sabo ko ya kara wani abu a cikinsa ta kowace hanya kuma babu mai iya musanya wani abu 
a cikinsa. Ya cika ya kammala, sai biya kawai. Annabi ya ce, “Wanda ya yi wani aiki ba da 
umurninsa a kan abin da ya aikata ɗin nan ba, to, an mayar masa; ba a karɓa ba.” 

(2) Kamar maganarsu cewa mushe wanda Allah da kansa Ya kashe, ya fi dacewa da a 
ci shi, bisa ga abin da mutane suka yanka. 

(3) An sani daga nan cewa ambaton sunan Allah wajen yankan dabba wajibi ne, idan 
an tuna. Wanda ya manta, ana cin yankansa, amma wanda ya bari da gangan, ba za a ci 
yankansa ba. 



6.Suratul An‘am 


Juzu’i Na 8 


208 


A *j£-' 




kanku, face fa abin da aka bukatar 
da ku bisa lalura zuwa gare shi? 
Kuraa lalle ne masu yawa suna 
ɓatarwa, da son zuciyoyinsu, ba da 
wani ilmi ba. Lalle ne Ubangijinka 
Shi ne Mafi sani ga masu ta’addi. 

120. Kuma ku bar bayyanannen 
zunubi da ɓoyayyensa. Lalle ne 
waɗanda suke tsiwurwurin zunubi 
za a saka musu da abin da suka 
kasance suna kamfata. 

121. Kada ku ci daga abin da ba 
a ambaci sunan Allah ba a kansa u \ 
Kuma lalle ne shil, fasiƙanci^ne. 
Kuma lalle ne, shaiɗanu, haƙTƙa, 
suna yin ishara zuwa ga masoyansu, 
domin su yi jayayya da ku. Kuma 
idan kuka yi musu ɗa’a, lalle ne ku, 
haƙTƙa, masu shirki ne. 

122. Shin, kuma wanda ya ka- 
sance matacce, sa’an nan Muka 
rayar da shi, kuma Muka sanya 
wani haske dominsa, yana tafiya da 
shi, yana zama kamar wanda misa- 
linsa yana cikin duffai, shT kuma ba 
mai fita ba daga gare su? Kamar 
wancan ne aka ƙawata wa kafirai 
abin da suka kasance suna aika- 
tawa. 

123. Kuma kamar wancan ne, 
Mun sanya a cikin kowace alƙarya, 
shugabanni su ne masu laifinta, 
domin su yi makirci a cikinta, alhali 





A * ■> 











(1) Saboda haka ba a cin yankan majusu. Ana cin yankan Bakitabe, babu ruwanmu 
da abin da yake faɗa, tun da Allah Ya halatta mana cin abincinsu alhali kuwa Ya san sun 
riga sun musanya addininsu. Idan Musulmi ya bar sunan Allah da gangan, amma bai 
ambaci sunan kowa ba, to, akwai riwaya biyu game da haka, ci ko rashin ci. Amma idan ya 
haɗa sunan Allah da na wani, to, ba za a ci ba, domin ya yi ridda. 



6. Suratul An‘am 


Juzu’i Na 8 


209 


A frjJrt 




kuwa ba su yin makirci face ga 
rayukansu, kuma ba su sans- 
ancewa. 

124. Kuma idan wata aya ta je 
musu sai su ce: “Ba za mu yilmani 
ba, sai an kawo mana kamar abin 
da aka kawo wa manzannin Allah.” 
Allah ne Mafi sanin inda Yake 
sanya manzancinSa a> . Wani wula- 
ƙanci <2> a wurin Allah da wata 
azaba mai tsanani za su sami 
waɗanda suka yi laifi, saboda abin 
da suka kasance suna yi na makirci. 

125. Domin haka wanda Allah 
Ya yi nufin ya shiryar da shi sai ya 
buɗa ƙirjinsa domin Musulunci, 
kuma wanda Ya yi nufin Ya ɓatar 
da shi, sai Ya sanya ƙirjinsa mai 
ƙunci matsattse, kamar dai yana 
takawa <3> ne a cikin sama. Kamar 
wannan ne Allah Yake sanyawar 
ƙazanta a kan waɗanda ba su yin 
Tmani. 

126. Wannan ita ce hanya ta 
Ubangijinka madaidaiciya. Lalle ne 
Mun bayyana ayoyi daki-daki ga 
mutane masu karɓar tunatarwa. 

127. Suna da gidan aminci a wu- 
rin Ubangijinsu, kuma ShT ne Maji- 
ɓincinsu, saboda abin da suka ka- 
sance suna aikatawa. 


\>5jjUll\jj ljjj£=L22 


iii\jjwt 2s2 ■“■i\ j -iJt. 




(1) Manzanci da zaɓin Allah yake, ba da kudi ko ’ya’ya ko kablla yake ba, sai a wurin 
da Allah Ya aza shi. 

(2) Mai girman kai ga bin umurnin Allah, sakamakonsa wulaƙanci ne. 

(3) Mai takawa zuwa sama ƙirjinsa ƙunci yake yi, saboda iskar numfashi tana raguwa 
gare shi. Ƙuma shi yana shasshekar gajiya da rashin iska. Wannan ilmi yana a cikin 
mu’ujizar Alƙur’ani. 



6.Suratul An'am 


Juzu’i Na 8 


210 


A f-jir\ 




128. Kuma ranar da yake tara su 
gaba ɗaya (Yana cewa); “Ya ja- 
ma’ar aljannu! Lalle ne kun yawaita 
kanku daga mutane.” Kuma maji- 
ɓantansu daga mutane suka ce: 
“Ya Ubangijinmu! Sashenmu (1) ya 
ji daɗi da sashe, kuma mun kai ga 
ajalinmu wanda Ka yanka mana!” 
(Allah) Ya ce: “Wuta ce mazau- 
narku, kuna madawwama a cikinta, 
sai abin da Allah Ya so. Lalle ne 
Ubangijinka Mai hikima ne, 
Masani.” 

129. Kuma kamar wancan ne 
Muke jiɓintar da sashen azzalumai 
ga sashe, saboda abin da suka ka- 
sance suna tarawa. 

130. Ya jama’ar aljannu da mu- 
tane! Shin, manzanni daga gare ku 
ba su je muku ba, suna labarta 
ayoyiNa a kanku, kuma suna yi 
muku gargaɗin haɗuwa da wannan 
yini naku? Suka ce: “Mun yi shaida 
a kan kawunanmu.” Kuma rayu- 
war duniya ta rude su. Kuma suka 
yi shaida a kan kawunansu cewa, 
lalle ne su, sun kasance kafirai. 

131. Wancan kuwa saboda 
Ubangijinka bai kasance Mai ha- 
laka alƙaryoyi saboda wani zalunci 
ba ne, alhali kuwa mutanensu suna 
jahilai. (2) 




^j$\J\sfci 






J. i j 


(1) Haka dai mai lafi a bayan azabar laifinsa ta tabbata a kansa ba ya ɓoyewar abin 
da ya riga ya bayyana, sai ya faɗa da kansa domin ya bayyanar da nadamarsa a lokacin da 
nadama ba ta da amfani. 

(2) Allah ba Ya halaka mutane saboda wani laifi, sai bayan Ya aiki mai gargaɗi ya 
tafi ya yi musu gargaɗi, sun san laifinsu, sun ki bari, sa’an nan azaba ta je musu. 



6.Suratul An‘am 


Juzu’i Na 8 


211 


A «jJrt 




132. Kuma ga kdwanne <1) , ak- 
wai darajoji daga abin da suka ai- 
kata. Kuma Ubangijinka bai zama 
Mai shagala ba daga abin da suke 
aikatawa. 

133. Kuma Ubangijinka Wa- 
datacce <2) ne Ma’abucin rahama. 
Idan Ya so, zai tafi da ku, kuma Ya 
musanya daga bayanku, abin da 
Yake so, kamar yadda Ya ƙaga 
halittarku daga zuriyar wasu muta- 
ne na dabam. 

134. Lalle ne abin da ake yi 
muku wa’adi, lalle mai zuwa ne, 
kuma ba ku zama masu buwaya ba. 

135. Ka ce: “Ya ku mutanena! 
Ku yi aiki a kan halinku, lalle ne nT, 
mai aiki ne, sa’an nan da sannu za 
ku san wanda aƙibar gida za ta 
kasance a gare shi. Lalle ne shi, 
azzalumai ba za su ci nasara ba.” 

136. Kuma sun sanya wani rabo 
ga Allah daga abin da Ya halitta 
daga shuka da dabbobi, sai suka ce: 
“Wannan <3) na Allah ne”, da riya- 
warsu “Kuma wannan na abu- 
buwan shirkinmu ne.” Sa’an nan 












) 5 juM $$/£'£0 




(1) Ƙowace jama’a, ta masu ɗa’a da ta masu saɓo, suna da sakamako gwargwadon 
matsayin kowanne, ga imaninsa da aikinsa ko kuwa kafircin saɓonsa. 

(2) Rashin gaugawar yin sakamako ga masu laifi saboda wadatar Allah ne. Ba Shi yin 
uƙuba domin Ya yi fushin an rage masa mulki, haka kuma ba Shi yin ni’ima domin an ƙara 
Masa mulki. Sai dai domin Ya nuna adalci da falala ne kawai. 

(3) Sun kasance a cikin Jahiliyya idan suka yi noma ko kuwa idan suka sami ’ya’yan 
itace, sai su sanya wani juz’i daga gare shi ga Allah, wani juz’i kuma ga gumaka. Abin da 
yake rabon gumaka, sai su tsare shi, kuma su lissafce shi. Idan wani abu ya faɗi daga abin 
da aka ambace shi ga Samad, sai su mayar da shi zuwa ga rabon gumaka, amma rabon 
gumakan, ba ya zuwa ga na Allah. Ana bayar da rabon Allah ga miskinai, kuma rabon 
gumaka ga matsaransu. 



6. Suratul An‘am 


Juzu’i Na 8 


212 


A *-jJr' 


1 3j j-i 


abin da ya kasance na abubuwan 
shirkinsu, to, ba ya saduwa zuwa ga 
Allah, kuma^abin da ya kasance na 
Allah, to, shi yana saduwa zuwa ga 
abubuwan shirkinsu. Tir da hukun- 
cinsu! 

137. Kuma kamar wancan ne 
abubuwan shirkinsu suka ƙawata 
wa masu yawa, daga masu shirkin; 
kashewar* 1 ’ ’ya’yansu, domin su 
halaka su, kuma domin su rikitar da 
addininsu a gare su, kuma da Allah 
Ya so, da ba su aikata shi ba. Sabo- 
da haka, ka bar su da abin da suke 
ƙirƙirawa. 

138. Kuma suka ce: “Waɗannan 
dabbobi da shuka hanannu ne; 
babu mai ɗanɗanar su face wanda 
muke so,” ga riyawarsu. Da wasu 
dabbobi an hana bayayyakinsu, da 
wasu dabbobi ba su ambatar sunan 
Allah a kansu, bisa ƙirƙiren ƙarya 
gare Shi. Zai saka musu da abin da 
suka kasance suna ƙirƙirawa. 

139. Kuma suka ce: “Abin da 
yake a cikin cikkunan waɗannan 
dabbobi keɓantacce ne ga maza- 
nmu, kuma hananne ne a kan ma- 
tan aurenmu. Kuma idan ya ka- 
sance mushe, to, a cikinsa, su, abo- 
kan tarayya ne.” Zai saka musu 
sifantawarsu. Lalle ne ShT, Mai hi- 
kima ne, Masani. 


£5 4i\ 





i 


'frLjjjL?_> 4 -— i £ 3 i. *'} r ' 


C. ^ ^ *** ** * ^ *jj*\ 


?? 1 < Tf . . ^ 0 * ''s' 

i i o_xJjb )y 

OsJ \L=rS3 

*£ - Za 


(1) Suna turbuɗe ’ya’ya mata, domin tsoron talauci ko dɓmin tsoron kunya. Sai mai 
haihuwa ta haihu a bakin rami, idan mace ta haifa, sai ta tura ta cikin ramin, ta rufe, idan 
kuma namiji ne sai ta bar shi. Haka kuma kashe ’ya’ya, a kan bakance da alwashi, suna 
ganin sa ibada ne. 



6.Silratul An‘am 


Juzu’i Na 8 


213 


A <■ ji-l 




140. Lalle ne waɗanda suka kas- 
he ɗiyansu saboda wauta, ba da ilmi 
ba, sun yi hasara! Kuma suka ha- 
ramta abin da Allah Ya arzuta su, 
bisa ƙirƙira ƙarya ga Allah. Lalle 
ne, sun ɓace, kuma ba su kasance 
masu shiryuwa ba. 

141. Kuma Shi ne Wanda Ya 
ƙaga halittar gonaki masu rumfuna 
da wasun masu rumfuna, da dabi- 
nai da shuka, mai saɓawa ga 
’ya’yansa na ci, da zaituni da rum- 
mani mai kama da juna da wanin 
mai kama da juna. Ku ci daga 
’ya’yan itacensa, idan ya yi ’ya’yan, 
kuma ku bayar da hakkinSa a ranar 
girbinsa, kuma kada ku yi ɓarna. 
Lalle ne ShT, ba Ya son maɓamata. 

142. Kuma daga dabbobi (Ya 
ƙaga halittar) mai ɗaukar kaya da 
ƙanana: Ku ci daga abin da Allah 
Ya arzuta ku, kuma kada ku bi 
zambiyoyin Shaiɗan: Lalle ne shi, a 
gare ku, maƙiyi ne bayyananne. 

143. Nau’o’i takwas daga tuma- 
kai biyu, kuma daga awakai biyu; 
ka ce, shin mazan biyu ne Ya ha- 
ramta ko matan biyu, ko abin da 
mahaifar matan biyu suka tattara a 
kansa? Ku ba ni labari da ilmi, idan 
kun kasance masu gaskiya. 

144. Kuma daga raƙuma akwai 
nau’i biyu, kuma daga shanu biyu; 
ka ce, shin, mazan biyu ne Ya hana 
ko matan biyu Ya hana, ko abin da 
mahaifar matan biyu suka tattara a 
kansa? Ko kun kasance halarce ne a 
lokacin da Allah Ya yi muku wa- 
siyya da wannan? To, wane ne mafi 





-:is 






> 1 ^====» \ 
$ \JaJ Jjtj (jcJ jJy \ jjj 

\ j* Jz>z)\ cJulijl 



6. Suratul An‘am 


Juzu’i Na 8 


214 


A *j£-' 




zalunci daga wanda ya icirƙira ƙa- 
rya ga Allah, domin ya ɓatar da 
mutane, ba da wani ilmi ba? Lalle 
ne, Allah ba Ya shiryar da mutane 
azzalumai. 

145. Ka ce: “Ba ni samu U) , a 
cikin abin da aka yo wahayi zuwa 
gare ni, abin haramtawa, a kan 
wani mai ci wanda yake cin sa face 
idan ya kasance mushe, ko kuwa 
jini abin zubarwa, ko kuwa naman 
alade, to, lalle ne shi ƙazanta ne, ko 
kuwa fasiƙanci wanda aka kuru- 
ruta, ddmin wanin Allah, da shi.” 
Sa’an nan wanda larura ta kama 
shi, ba mai fita jama’a ba, kuma ba 
mai ta’addi ba, to, lalle Ubangijin- 
ka Mai gafara ne, Mai jin ƙai. 

146. Kuma a kan waɗanda suka 
tuba (Yahudu) Mun haramta <2) du- 
kan mai akaifa, kuma daga shanu 
da bisashe Mun haramta musu kit- 
sattsansu face abin da bayukansu 
suka ɗauka, ko kuwa kayan ciki, ko 
kuwa abin da ya garwaya da ƙashT. 
Wannan ne Muka saka musu, sabo- 
da zaluncinsu, kuma Mu, haƙlƙa, 
Masu gaskiya ne. 

147. To, idan sunƙaryata ka, sai 
ka ce: “Ubangijinku Ma’abucin 
rahama ne Mai yalwa; kuma ba a 
mayar da azabarSa daga mutane 
masu laifi.” 




j\ oj>3 



cX**-\j* Sl 
(§5 Xj>J>xXX [3sJ 




# 



(1) Bayanin abubuwan da aka haramta cinsu daga dabbobi waɗanda Allah Ya hana, 
ba waɗanda al’ada ta hana ba. 

(2) Bayanin abubuwan da Allah Ya hana a kan Yahudu, shi ma hanin an yi shi 
saboda wani laifinsu ne. 



6. Suratul An‘am 


Juzu’i Na 8 


215 


A f-jir t 


#jj-» 


148. Waɗanda suka yi shirki U) 
za su ce: “Da Allah Ya so, da ba mu 
yi shirki ba, kuma da ubanninmu ba 
su yi ba, kuma da ba mu haramta 
wani abu ba.” Kamar wannan ne 
mutanen da suke a gabaninsu suka 
ƙaryata, har suka ɗanɗani aza- 
barMu. Ka ce: “Shin, kuna da wani 
ilmi a wurinku domin ku fito mana 
da shi? Ba ku bin kome face zato, 
kuma ba ku zama ba face ƙiri-faɗi 
kawai kuke yi.” 

149. Ka ce: “To, Allah ne da 
hujja isasshiya, saboda haka: da Ya 
so, da Ya shiryar da ku gaba ɗaya.” 

150. Ka ce: “Ku kawo shaidu- 
nku, waɗanda suke bayar da shai- 
dar cewa Allah ne Ya haramta wan- 
nan.” To, idan sun kawo shaida, 
kada ka yi shaida tare da su. Kuma 
kada ka bi son zuciyoyin waɗanda 
suka ƙaryata, game da a^oyinMu, 
da waɗanda ba su yin lmani da 
Lahira, alhali kuwa su daga 
Ubangijinsu suna karkacewa. 

151. Ka ce: “Ku zo, in karanta 
abin da Ubangijinku Ya haramta.” 
Wajibi ne a kanku kada ku yi shir- 
kin kome da Shi, kuma ga mahaifa 
biyu (ku kyautata) kyautatawa, 
kuma kada ku kashe diyanku sabd- 
da talauci, Mu ne Muke arzuta ku, 
ku da su, kuma kada ku kusanci 
abubuwan alfasha, abin da ya 


j \&J\ csM jjip 


t o i 






l )J 

jslfib o\ 
xC==> iyj j JJjl* 










(1) Wahayin Shaiɗan zuwa ga masu shirki da hana dabbobi da ƙaga wasu hukunce- 
hukunce. Kalmar gaskiya ce ake yin nufin ƙarya da ita, da bayanin warware rikicin. Juyar 
da maganar gaskiya domin a yi ƙarya da ita yana sabbaba saukar azaba. Kuma dukan 
maganar da ba ta da asali ga Littafi kɓ sunna, to, ba gaskiya ba ce, bin ta nau’in shirki ne. 



6.Suratul An‘am 


Juzu’i Na 8 


216 


A »jJr' 




bayyana daga gare ta da abin da ya 
ɓoyu, kada ku kashe rai wanda 
Allah Ya haramta, face da hakki. 
Wannan ne (Allah) Ya yi muku 
wasiyya da shi: tsammaninku, kuna 
hankalta. 

152. Kada ku kusanci dukiyar 
maraya face da wadda take ita ce 
mafi kyau, har ya kai ga ƙarfinsa. 
Kuma ku cika mudu da sikeli da 
adalci, ba Mu kallafa wa rai face 
iyawarsa. Kuma idan kun fadi ma- 
gana, to, ku yi adalci, kuma ko da 
ya kasance ma’abucin zumunta ne. 
Kuma da alkawarin Allah ku cika. 
Wannan ne Ya yi muku wasiyya da 
shi: tsammaninku, kuna tunawa. 

15J. Kuma lalle wannan ne ta- 
farklNa, yana madaidaici: sai ku bT 
shi, kuma kada ku bi wasu hanyoyi, 
su rarrabu da ku daga barin hany- 
aTa. Wannan ne Allah Ya yi muku 
wasiyya da shi, tsammaninku, kuna 
yin taƙawa. 

154. Sa’an nan kuma Mun bai 
wa Musa Littafi, yana cikakke bisa 
ga wanda ya kyautata (hukuncin 
Allah) da rarrabewa, daki-daki, ga 
kowane abu, da shiriya dajahama, 
tsammaninsu (1) , suna yinlmani da 
haɗuwa da Ubangijinsu. 

155. Kuma wannan Littafi ne, 
Mun saukar da shi, mai albarka ne, 
sai ku b! shi kuma ku yi taƙawa, 
tsammaninku, ana jin ƙanku. 






r*o 9 'l G , 











(fp * 1 





(1) Mabiya Littafin Musa watau Yahudu, idan sun san cewa Alƙur’ani kamar 
Attaura yake daga Allah aka saukar da shi, kuma Muhammadu Annabin Allah ne kamar 
Musa kuma su duka suna gaskata juna, sai su ji sauƙin Imani da shi. 



6. Suratul An‘am 


Juzu’i Na 8 


217 


A t ji-l 


1 ijj~i 


156. (Domin) kada ku ce: “Abin 
sani kawai, an saukar da Littafi a 
kan ƙungiya (1) 2 biyu daga gaba- 
ninmu, kuma lalle ne mu, mun ka- 
sance daga karatunsu, haƙTƙa, 
gafilai.” 

157. Ko kuwa ku ce: “Da dai 
lalle mu, an saukar da Littafi a 
kanmu, haƙTƙa, da mun kasance 
mafiya shiryuwa daga gare su.” To, 
lalle ne wata hujja bayyananniya, 
daga Ubangijinku, ta zo muku, da 
shiriya da rahama. To, wane ne 
mafi zalunci daga wanda ya ƙaryata 
game da ayoyin Allah, kuma ya 
hinjire daga barinsu? Za Mu saka 
wa waɗanda suke hinjirewa daga 
barin ayoyinMu da mugunyar aza- 
ba, saboda abin da suka kasance 
suna yi na hinjirewa. 

158. Shin, sunajiran (wani abu), 
face dai mala’iku <2) su je musu, ko 
kuwa Ubangijinka Ya je, ko kuwa 
sashen ayoyin Ubangijinka ya je. A 
ranar da sashen ayoyin Ubangijin- 
ka yake zuwa,Tmanin rai wanda bai 
kasance ya yi Tmanin ba a gabani, 
ko kuwa ya yi tsiwirwirin wani 
alheri, ba ya amfaninsa. Ka ce: “Ku 
yi jira: Lalle ne mu, masu jira ne.” 




tibfc OjoJ \ \£s> 




(1) Ana magana da masu shirkin Larabawa, ƙungiyoyin biyu kuwa su ne Yahudu da 
Nasara, littafin shT ne Attaura da Linjlla. 

(2) Zuwan mala’iku dɓmin karɓar rSyukansu, zuwan Allah shine zuwanSa domin 
hisabin bayi , zuwan s2shen 2yɓyin Ubangiji shT ne fitɓwar rSna daga yamma 
da fitar Raƙumar SalThu. Waɗannan abubuwa duka idan sun auku a kan wanda ba shi da 
Tmani a gabanin aukuwarsu, kuma ya zama ya aikata ayyukan alheri da shari’a ta umurce 
shi da yi, to, ba za a karɓi wani imaninsa ba. 



6. Suratul An‘am 


Juzu’i Na 8 


218 


A tjJrl 




159. Lalle ne waɗanda (1) suka 
rarraba addininsu, kuma suka ka- 
sance ƙungiya-ƙungiya, kai ba ka 
zama daga gare su ba, a cikin kome: 
abin sani kawai, al’amarinsu zuwa 
ga Allah yake. Sa’an nan Ya ba su 
labari game da abin da suka kasan- 
ce suna aikatawa. 

160. Wanda ya zo da kyakkya- 
wan aiki guda, to, yana da goma din 
misalansa. Kuma wanda ya zoda 
mugun aiki guda, to, ba za a saka 
masa ba face da misalinsa. Kuma su, 
ba a zaluntar su. 

161. Ka ce: “Lalle nT, Ubangi- 
jina Ya shiryar da ni zuwa ga tafarki 
madaidaici, addini, ƙTmantawa (ga 
abubuwa), mai aƙidar IbrahTm, mai 
karkata zuwa ga gaskiya, kuma bai 
kasance daga masu shirki ba.” 

162. Ka ce: “Lalle ne sallata, da 
baikona, da rayuwata, da mutu- 
wata, na Allah ne Ubangijin talikai. 

163. “Babu abokin tarayya a 
gare Shi. Kuma da wancan aka 
umurce ni, kuma ni ne farkon 
masu sallamawa.” 

164. Ka ce: “Shin, wanin Allah 
nake nema ya zama Ubangiji, alhali 









<sL2zaj jjj 






(1) Bayan bayanin wanda bai yi imani ba sai bayanin sababin rashin karɓar imanin ya 
zo, sai kuma ya ci gaba da bayanin cewa, ko wanda ya yi Tmanin idan ya kara wasu 
abubuwa a cikin addini bisa ga abin da Allah Ya saukar, ta haka har mutane suka zama 
kungiya kungiya, kamar masu ɗarikoki na tasawwufi, to, su ma Annabi ba ya tare da su ga 
kome domin sun koma wa hanyar Jahiliyya a lɓkacin da wasu suke ƙaga hukunce-hukunce 
a kan mutane, suka zama da yin haka nan abubuwan bautawa, kuma masu bin su suka 
zama mushirikai. Dagajian har zuwa ga ƙarshen Surar duka ta’allƙi ne ga dukan abin da 
Surar ta ƙunsa na TauhTdin Rububiyya da taƙaitawa ga bayanin muhimman mas’alolin da 
ta ƙunsa. Saninata shi ne ruhin addini. 



6. Suratul An‘am 


Juzu’i Na 8 


219 


A «• ji-t 


"l 5jJ-J 


kuwa Sh! ne Ubangijin dukan 
kome? Kuma wani rai ba ya yin 
tsirfa face domin kansa, kuma mai 
ɗaukar nauyi, ba ya ɗaukar nauyin 
wani, sa’an nan kuma komawarku 
zuwa ga Ubangijinku take: sa’an 
nan Ya ba ku labari ga abin da kuka 
kasance, a cikinsa, kuna saɓa wa 
juna? 

165. “Kuma Shi ne Wanda Ya 
sanya ku masu maye wa juna ga 
ƙasa. Kuma Ya ɗaukaka sashenku 
bisa ga sashe da darajoji: domin Ya 
jarraba ku, a cikin abin da Ya ba 
ku.” Lalle ne, Ubangijinka Mai 
gaggawar uƙuba ne, kuma lalle ne 
Shi, haƙlƙa, Mai gafara ne, Mai jin 
ƙai. 


>^=4j '<Z> 


Jf* 1 . jj 

jij ol SjJ 

$b%-~>3 J‘jASA 



Tana karantar da tsere a tsakanin gaskiya da ƙarya, tun farko, 
kuma halin ba zai gushe ba yana a kan haka, har Tashin Sa’a. 

Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 

1. A. L. M. §. 

2. Littafi ne aka saukar zuwa 
gare ka, kada wani ƙunci ya kasan- 
ce a cikin ƙirjinka daga gare shi, 
domin ka yi gargacfi da shi. Kuma 
tunatarwa ne ga muminai. 







7.Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 8 


220 


A «• jJrt 


V <Jl ^t ijj~j 


3. Ku bi abin da aka saukar 
zuwa gare ku daga Ubangijinku, 
kuma kada ku dinga bin wasu maji- 
ɓinta, baicinSa. Kaɗan kwarai kuke 
tunawa. 

4. Kuma da yawa wata alkarya 
Muka halaka ta, sai azabarMu ta je 
mata da dare ko kuwa suna masu 
kailula. 

5. Sa’an nan babu abin da yake 
da’awarsu, a lokacin da azabarMu 
ta je musu, face suka ce: “Lalle ne 
mu muka kasance masu zalunci,” 

6. Sa’an nan lalle ne Muna tam- 
bayar waɗanda aka aika zuwa gare 
su, kuma lalle Muna tambayar 
Manzannin. 

7. Sa’an nan, hakTka, Muna ba 
su labari, da ilmi, kuma ba Mu 
kasance Masu fakuwa ba. 

8. Kuma awo a ranar nan ne 
gaskiya. To, wanda sikelansa suka 
yi nauyi, to, waɗannan su ne masu 
cin nasara. 

9. Kuma wanda sikelansa suka 
yi sauƙi, to, waɗannan ne waɗanda 
suka yi hasarar rayukansu, saboda 
abin da suka kasance, da ayo- 
yinMu, suna yi na zalunci. 

10. Kuma lalle ne, haƙTƙa, Mun 
sarautar da ku, a cikin ƙasa, kuma 
Mun sanya muku abubuwan rayu- 
wa, a cikinta; kaɗan ƙwarai kuke 
godewa. 

11. Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun 
halitta ku, sa’an nan kuma Mun 
suranta ku, sa’an nan kuma Mun ce 
wa mala’iku: “Ku yi sujada ga 


& ^ 

(J) 26 


(4) lx^=>\jUjS 
Oi^\ 


3 3= 


>&jy ciju jjj 









7.Suratul A'araf 


Juzu’i Na 8 


221 


A t-jir\ 


V Jsi jf-H' 


Adam.” Sai suka yi sujada face 
IblTs, bai kasance daga masu yin 
sujadar ba (1) 2 3 . 

12. Ya ce: “Mene ne ya hana ka, 
ba ka yi sujada ba, a lokacin da__Na 
umurce ka?” Ya ce: “NTne mafTfTci 
daga gare shi, Ka halitta ni daga 
wuta, alhali kuwa Ka halitta shi 
daga laka.” 

13. Ya ce: “To, ka sauka daga 
gare ta: domin ba ya kasancewa a 
gare ka ga ka yi girman kai a cikin- 
ta. Sai ka fita. Lalle ne kana daga 
masu ƙasƙanci.” 

14. Ya ce: “Ka yi mini jinkiri 
zuwa ga ranar da ake tayar <2) da 


15. Ya ce: “Lalle ne, kana daga 
waɗanda aka yi wa jinkiri.” <3) 








0 < 3 ^ 


16. Ya ce: “To, ina rantsuwa da 
halakarwar da Ka yi mini, lalle ne, 
ina zaune musu tafarkinKa madai- 
daici. 

17. “Sa’an nan kuma, haƙiƙa, ina 
je musu daga gaba gare su , kuma 
daga baya gare su, kuma daga 


\l5 j \S 


^ ^ ^ y 


(1) Allah Ya ƙidanya ni’imomin da Ya yi wa mutanedaga halittarsu^iasuranta su da 
Ya yi, kuma Ya girmama su da sanyawar mala’iku su yi sujada ga ubansu Adam, sa’an nan 
kuma Ya nuna musu cewa Shaiɗan ya ƙi bin umurninSa ga girmama ubansu Adam, 
saboda haka su ma su yi tsoron maƙiyin kakansu. 

(2) Ya roƙi kada ya mutu, domin a Ranar Rayarwa babu sauran wata mutuwa. 

(3) Wannan ya nuna cewa, kowa ya roƙi Allah wani abu, to, zai ba shi gwargwadon 
yadda Yake so, Shi Ubangijin. 



7. Suratul A'araf 


Juzu’i Na 8 


222 


A 


V 5jj-. 


jihɓhin damansu, da jihɓhin ha- 
gunsu: Kuma ba za Ka sami mafi 
yawansu masu godiya ba.” 

18. Ya ce: “Ka fita daga gare ta 
kana abin zargi korarre. Lalle ne, 
wanda ya bT ka daga gare su, haƙT- 
ƙa, za Ni cika Jahannama daga gare 
ku, gaba ɗaya. 

19. “Kuma ya Adam! Ka zauna 
kai da matarka a Aljanna, sai ku ci 
daga inda kuka so; kuma kada ku 
kusanci wannan itaciya, har ku ka- 
sance daga azzalumai.” 

20. Sai Shaiɗan ya sanya musu 
waswasi domin ya bayyana musu 
abin da aka rufe daga barinsu, daga 
al’aurarsu, kuma ya ce: “Ubangi- 
jinku bai hana ku daga wannan 
itaciya ba face domin kada ku ka- 
sance mala’iku biyu ko kuwa ku 
kasance daga madawwama.” 

21. Kuma ya yi musu rantsuwa: 
Lalle ne nT, a gare ku, haƙlƙa, daga 
masu nasTha ne. 

22. Sai ya saukar da su da rudi. 
Sa’an nan, a lokacin da suka ɗan- 
ɗani itaciyar, al’aurarsu ta bayyana 
a gare su, kuma suka shiga suna 
lTƙawar ganye a kansu daga ganyen 
Aljanna. Kuma Ubangijinsu Ya 
kira su: “Shin, Ban hana ku ba daga 
waccan itaciya, kuma Na ce muku, 
lalle ne Shaiɗan, a gare ku, maƙiyi 
ne bayyananne?” 

23. Suka ce: “Ya Ubangijinmu! 
Mun zalunci kanmu. Kuma idan ba 
Ka gafarta mana ba, kuma Ka yi 
mana rahama, haƙTƙa, muna 
kasancewa daga masu hasara.” 




j\l 








t = 

1 ^ ^ 




jpj \Iiiy \l<pVp 


f' lT J/l * 






7.Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 8 


223 


A t- ji-l 




24. Ya ce: “Ku sauka, sashenku 
zuwa ga sashe yana maƙiyi, kuma 
kuna da matabbata a cikin ƙasa, da 
ɗan jin daɗi zuwa ga wani lokaci.” 

25. Ya ce: “A cikinta kuke rayu- 
wa, kuma a cikinta kuke mutuwa, 
kuma daga gare ta ake fitar da ku.” 

26. Ya diyan Adam! Lalle ne 
Mun saukar da wata tufa (1) a kan- 
ku, tana rufe muku al’aurarku, 
kuma da ƙawa. Kuma tufar taƙawa 
wancan ce mafi alheri. Wancan 
daga ayoyin Allah ne, tsammaninsu 
suna tunawa! 

27. Ya diyan Adam! Kada Shai- 
ɗan, lalle, ya fitine ku, kamar yadda 
ya fitar da iyayenku biyu daga Al- 
janna, yana fizge tufarsu daga gare 
su, domin ya nuna musu al’aurarsu. 
Lalle ne shT, yana ganin ku, shi da 
rundunarsa, daga inda ba ku ganin 
su. Lalle ne Mu, Mun sanya Shai- 
ɗan majiɓinci ga waɗanda ba su yin 
imani. 

28. Kuma idan suka aikata alfas- 
ha (2) su ce: “Mun sami ubanninmu 
a kantakuma “Allah ne Ya umur- 
ce mu da ita.” Ka ce: “Lalle ne, 
Allah ba Ya umurni da alfasha: 
Shin, kuna faɗar abin da ba ku da 
saninsa ga Allah?” 

29. Ka ce: “Ubangijina Ya yi 
umurni da adalci; kuma ku tsayar 




» 

0 oijl 


\ y xj>j 

4j&\j 



(1) Tufar da aka saukar, ita ce addinin Allah. Wanda ya riƙa shi da taƙawa, to, ya 
kyauta ƙawarsa. 

(2) Alfasha ita ce dukan mugun aiki, watau abin da sharT’a ba ta zo da shi ba, ko da 
an jingina shi ga addini, kamar ɗawafi uryan (tsirara) da bauta wa mala’iku da salihai, da 
yin kowace ibada ba bisa ga yadda Annabi ya koyar da ita ba. 



7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 8 


224 


A *jA-l 


V Jil jpSH 


da fuskokinku a wurin kowane 
masallaci, kuma ku roƙe Shi, kuna 
masu tsarkake addini gare Shi. Ka- 
mar yadda Ya fara halittarku kuke 
komawa.” 

30. Wata ƙungiya (Allah) Ya 
shiryar, kuma wata ƙungiya ɓata ta 
wajaba a kansu; lalle ne su, sun riƙi 
shaiɗanu majiɓinta, baicin Allah, 
kuma suna zaton, lalle su, masu 
shiryuwa ne. 

31. Ya diyan Adam! Ku riƙi ƙa- 
warku a wurin kowane masallaci, 
kuma ku ci, kuma ku sha: kuma 
kada ku yi ɓarna. Lalle ne ShT (Al- 
lah), ba Ya son masu ɓama. 

32. Ka ce: “Wane ne ya haramta 
ƙawar Allah, wadda Ya fitar saboda 
bayinSa, da masu daɗi daga 
abinci?” Kace: “Su, domin waɗan- 
da suka yi Tmani suke a cikin rayu- 
war duniya, suna keɓantattu a Ra- 
nar Ƙiyama.” Kamar wannan ne 
Muke bayyana ayoyi, daki-daki, ga 
mutanen da suke sani. 

33. Ka ce: “Abin sani kawai, 
Ubangijina Ya hana abubuwan al- 
fasha: abin*da ya bayyana daga 
gare su da abin da ya ɓoyu, da 
zunubi da rarraba jama’a, ba da 
wani hakki ba, kuma da ku yi shirki 
da Allah ga abin da bai saukar da 
wani dalTli ba gare shi, kuma da ku 
faɗi abin da ba ku sani ba, ga 
Allah.” 

34. Kuma ga kowace al’umma 
akwai ajali: sa’an nan idan ajalinsu 
ya je, ba za a yi musu jinkiri ba, sa’a 
guda, kuma ba za su gabace shi ba. 








.Mli - •• 


cJj <^\J^^\j^i\j 


H M&\ 

%byxLJflj 0 j%\L£i 



7.Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 8 


225 


A * jir\ 


v dsi jP^i 


i5. Ya diyan Adam! Ko dai 
wasu manzanni, daga cikinku, su je 
muku, suna gaya muku ayoyiNa — 
to, wanda ya yi taƙawa, kuma ya 
gyara aikinsa — to, babu tsoro a 
kansu, kuma ba su yin baƙin ciki. 

36. Kuma waɗanda suka ƙary- 
ata game da ayoyinMu, kuma suka 
yi girman kai daga gare su, waɗan- 
nan su ne abokan wuta, su, a cikin- 
ta madawwama ne. 

37. To, wane ne mafi zalunci 
daga wanda ya ƙirƙira ƙarya ga 
Allah, ko kuwa ya ƙaryata game da 
ayoyinSa? Waɗannan rabonsu 
daga Littafi yana samunsu, har a 
lokacin da ManzanninMu suka je 
musu, suna karɓar rayukansu, su 
ce: “Tna abin da kuka kasance kuna 
kira, baicin Allah?” Su ce: “Sun 
ɓace daga gare mu,” kuma su yi 
shaida a kansu cewa lalle su, sun 
kasance kafirai. 

38. Ya ce: “Ku shiga_a cikin 
al’ummai waɗanda, haƙTƙa, sun 
shige daga gabaninku, daga aljannu 
da mutane, a cikin wuta. A ko da 
yaushe wata al’umma ta shiga sai ta 
la’ani ’yar’uwarta, har idan suka 
riski juna, a cikinta, gaba ɗaya, ta 
ƙarshensu ta ce wa ta farkonsu: 
‘Ya Ubangijinmu! Waɗannan ne 
suka ɓatar da mu, sai Ka kawo 
musu azaba ninki daga wuta.’” Ya 
ce: “Ga kowane (1) akwai ninki: 
kuma amma ba ku sani ba.” 






Oy>-. 


(jt £ik==X* c)\ j 


^ 0 ^ l" < 




(1) Shugabannin ɓata su ne ke fara shiga wuta, sa’an nan mabiyansu, su shiga, domin 
shugabanni suna da laifi biyu; nasu, na aikinsu, da kuma sababin da suka yi, na ɓatar da 
mabiyansu. Kuma an fahimta daga nan cewa “Ina bin wane a kan ɓata, shl ne ya ɓatar da 



7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 8 


226 


A tjJrl 


V tJl jt'i I 


59. Kuma ta farkonsu ta ce wa ta 
ƙarshe: “To, ba ku da wata falala a 
kanmu, sai ku ɗanɗana azaba sabo- 
da abin da kuka kasance kuna 
tsirfawa!” 






j C>\Wjysa 


40. Lalle ne waɗanda suka ƙar- 
yata game da ayoyinMu, kuma 
suka yi girman kai daga barinsu, ba 
za a bubbuɗe musu ƙofofin sama 
ba, kuma ba su shiga Aljanna sai 
raƙumi ya shiga kafar allura, kuma 
kamar wannan ne Muke saka wa 
masu laifi. 




41. Suna da wata shimfiɗa daga 
Jahannama kuma daga samansu 
akwai wasu murafai. Kuma kamar 
wancan ne Muke saka wa azza- 
lumai. 

42. Kuma waɗanda suka yiTma- 
ni, kuma suka aikata ayyukan ƙwa- 
rai — ba Mu ƙallafa wa rai face 
iyawarsa — waɗannan ne abokan 
Aljanna, su, a cikinta, madawwama 
ne. 


43. Kuma Muka fitar da abin da 
yake a cikin ƙirazansu, daga 
ƙiyayya, ƙoramu suna gudana daga 
ƙarƙashinsu, kuma suka ce: “Go- 
diya ta tabbata ga Allah, Wanda Ya 
shiryar da mu ga wannan. Kuma ba 
mu kasance muna iya shiryuwa ba, 
ba domin da Allah Ya shiryar da mu 










yo 

Ult 


ni, ba ya zama hujja mai hana shiga wuta, domin Allah Ya aza wa kowane baligi mai 
hankali da ya yi bmciken gaskiya gwargwadon iyawarsa. Allah ba Ya kama mutum da 
abm da ba ya a cikin ikonsa. 



7.Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 8 


227 


A 


V uJt jt-S I' 5jj-> 


ba. Lalle ne, haƙlƙa, Manzannin 
Ubangijinmu, sun je mana da gas- 
kiya.” Kuma aka kira su, cewa: 
“Waccan Aljanna an gadar da ku 
ita, saboda abin da kuka kasance 
kuna aikatawa.” 

44. Kuma abokan Aljanna suka 
kirayi abokan Wuta sukace: “Lalle 
ne mun sami abin da Ubangijinmu 
Ya yi mana wa’adi, gaskiya ne. To, 
shin, kun sami abin da Ubangijinku 
Ya yi muku wa’adi, gaskiya?” Suka 
ce: “Na’am.” Sai mai sanarwa ya yi 
yekuwa, cewa: “La’anar Allah ta 
tabbata a kan azzalumai.” 

45. “Waɗanda suke kangewa 
daga hanyar Allah, kuma suna ne- 
man ta ta zama karkatacciya,'kuma 
su, game da Lahira, kafirai ne.” 

46. Kuma a tsakaninsu akwai 
wani shamaki (1) , kuma a kan 
A’araf akwai wasu maza suna sanin 
kowa da alamarsu: Kuma suka ki- 
rayi abdkan Aljanna cewa: “Amin- 
ci ya tabbata a kanku:” Ba su shige 
ta ba, alhali kuwa su, suna tsamma- 
ni. 

47. Kuma idan an juyar da gan- 
nansu wajen abokan Wuta, su ce: 
“Ya Ubangijinmu! Kada Ka sanya 
mu tare da mutane azzalumai.” 

48. Kuma abokan A’araf suka 
kirayi wasu maza, suna sanin su da 
alamarsu, suka ce: “Tarawar duki- 
yarku da abin da kuka kasance 






(§5 bjjJJz JfP 3 Jb^JJjJ 




(1) A tsakanin Aljanna da Wuta akwai bango, ana ce masa A’araf, inda za a ajiye 
mutanen da ayyukansu na ƙwarai suka yi daidai da miyagun ayyukansu. Suna ganin 
mutanen Aljanna suna yi musu sallama suna gurin shigarta, kuma suna ganin mutanen 
Wuta; suna la’anar su, suna neman nisanta daga gare ta. 



7.Suratul A'araf 


Juzu’i Na 8 


228 


A t ji-l 


v i »\i 


kuna yi na girman kai, bai wadatar 
ba daga barinku?” 

49. “Shin, waɗannan ne waɗan- 
da kuka yi rantsuwa, Allah ba zai 
same su da rahama ba? Ku shiga 
Aljanna, babu tsdro a kanku, kuma 
ba ku zama kuna baƙin ciki ba.” 

50. Kuma abokan Wuta suka 
kirayi abdkan Aljanna cewa: “Ku 
zubo a kanmu daga ruwa ko kuwa 
daga abin da Allah Ya arzuta ku.” 
Su ce: “Lalle ne Allah Ya haramta 
su a kan kafirai. 

51. “Waɗanda suka riƙi addi- 
ninsu abin shagala da wasa, kuma 
rayuwar duniya ta ruɗe su.” To, a 
yau Muna mantawa da su, kamar 
yadda suka manta da haɗuwa da 
yininsu wannan, da kuma abin da 
suka kasance da ayoyinMu suna 
musu. 

52. Kuma lalle ne, haƙTƙa, Mun 
je musu da Littafi, Mun bayyana 
shi, daki-daki, a kan ilmi, yana 
shiriya da rahama ga mutane wa- 
ɗanda suke yin Tmani. 

53. Shin, suna jira, face fassa- 
rarsa, a ranar da fassararsa take 
zuwa, waɗanda suka manta da shi 
daga gabani, suna cewa: “Lalle ne, 
Manzannin Ubangijinmu sun je da 
gaskiya. To, shin, muna da wasu 
masu ceto, su yi ceto gare mu, ko 
kuwa a mayar da mu, har mu aikata 
wanin wanda muka kasance muna 
aikatawa?” Lalle ne sun yi hasarar 
rayukansu, kuma abin da suka ka- 
sance suna ƙTrƙirawa ya ɓace musu. 


$ɗ&\jj^jj\ij 





>.? s 




S^\jj^jXJ^yjj\ ɗ jih Kj j 
(j) sj>jj\ju \j\s=*C >4^ 



7.Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 8 


229 


A <-jJr' 


V J\jt-'i' 


54. Lalle ne Ubangijinku Allah 
ne, wanda Ya halitta sammai da 
ƙasa a cikin kwanaki shida, sa’an 
nan kuma Ya daidaita a kan Al’ars- 
hi, Yana sanya dare ya rufa yini, 
yana neman sa da gaggawa, kuma 
rana da wata da taurari horarru ne 
da umurninSa. To, ShT ne da halit- 
tar kuma da umurnin. Albarkar 
Allah Ubangijin halittu ta bayyana! 

55. Ku kirayi Ubangijinku da 
ƙanƙan da^kai, da kuma a ɓoye: 
lalle ne ShT, ba Ya son masu wuce 
iyaka. 

56. Kuma kada ku yi ɓarna a 
cikin ƙasa a bayan gyaranta. Kuma 
ku kiraye Shi saboda tsoro da 
tsammani: lalle ne, rahamar Allah 
makusanciya ce daga masu kyau- 
tatawa. 

57. Kuma Shi ne Wanda Yake 
aika iskoki, suna bishara gaba ga 
rahamarSa, har idan sun ɗauki 
gizagizai masu nauyi, (1) sai Mu 
kora su ga wani gari matacce, sa’an 
nan Mu saukar da ruwa gare shi, 
sa’an nan Mu fitar, game da shi, 


j?ji\ $j xJv^j 
Jij 'Sj ojf'^j 


\ 00 i^stLsMj^j 

’\y.l 0 \ju \’^f~*-£~?~J 


(1) Ya kamanta hadari da ruwa da Alicur’ani da abin da ya (cunsa, da sifanta ƙasa 
busasshiya da jahilci, da zuciyarlmani da gari mai kyau, da zuciyar kafirci da mugun gari, 
kuma rayuwa da imani da mutuwa da tashi. Annabi ya cc, Misalin abin da Allah Ya aiko 
ni da shi na ilmi da shiriya kamar ruwa ne mai yawa, ya sami wata kasa. To, ta zama daga 
cikinta akwai mai kyau, ta karbi ruwa, sa'an nan ta tsirar da ciyawa da tsatse mai yawa. 
Kuma ta zama daga gare ta akwai rafuka, suka riƙe ruwa Allah Ya amfani mutane da shi, 
suka sha, suka shayar kuma suka yi shuka. Kuma daga cikinta akwai nau i, faƙanicani ba 
ya riƙon ruwa, kuma ba ya tsirar da ciyawa, wannan shi ne misalin wanda ya fahimci 
addinin Allah, kuma abin da Allah Ya aiko ni da shi, ya amfane shi, ya sani kuma ya sanar, 
da wanda bai dauka kai ba gare shi, kuma bai karɓi shiriyar Allah ba wadda aka aiko ni da 
ita.” Kuma ana fahimtar cewa kullum akwai faɗa mai dogewa a tsakaninsu, domin su, 
klshiyoyin juna ne. 



7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 8 


230 A»j*-i 


V Jly$l ijj- 


daga dukkan ’ya’yan itace. Kamar 
wancan ne Muke fitar da matattu: 
tsammaninku, kuna tunani. 

58. Kuma gari mai kyau, tsirinsa 
yana fita da iznin Ubangijinsa, 
kuma wanda ya munana (tsirinsa) 
ba ya fita, face da wahala: kamar 
wannane ne, Muka sarrafa ayoyi 
domin mutane waɗanda suke 
godewa. 

59. Lalle ne, haƙTƙa, Mun aika 
Nuhu zuwa ga mutanensa, sai ya ce: 
“Ya mutanena! Ku bauta wa Allah! 
Ba ku da wani_abin bautawa wan- 
inSa. Lalle ne ni, ina yi muku tsoron 
azabar wani Yini mai girma.” 

60. Mashawarta a> daga mu- 
tanensa suka ce: “Lalle ne mu, 
haƙiƙa, muna ganin ka a cikin 5ata 
bayyananniya.” 

61. Ya ce: “Ya mutanena! Babu 
ɓata guda gare ni, kuma amma nT, 
Manzo ne daga Ubangijin halittu! 

62. “Ina iyar muku da saƙonnin 
Ubangijina: kuma ina yi muku na- 
sTha, kuma ina sani, daga Allah, 
abin da ba ku sani ba. 


lSJi\j^2ij (jiL 



jj&i JtS \!X2jj\ jJA 

^ jJs=C!c- 







63. “Shin, kuna mamakin cewa 
ambato ya zo muku daga Ubangi- 
jinku a kan wani namiji, daga gare 
ku, domin ya yi muku gargadi, 
kuma domin ku yi taƙawa, kuma 
tsammaninku ana jin ƙanku?” 







(1) Kissar Nuhu da mutanensa tana nuna yanda annabawa masu kawo gaskiya ke yin 
faɗa da miyagun mutane masu kin gaskiya, suna kokarin rufe ta. Haka kuma kissoshin da 
ke tafe a bayanta suna nuna yadda karya ke faɗa da gaskiya, ta hanyoyi dabam-dabam. 



7.Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 8 


231 


A 




Sai suka ƙaryata shi, sa’an 
nan Muka tsTrar da shi da waɗanda 
suke tare da shi, a cikin jirgin: kuma 
Muka nutsar da waɗanda suka ƙar- 
yata shi game da ayoyinMu. Lalle 
ne su, sun kasance wasu mutane 
ɗimautattu. 

65. Kuma zuwa ga Adawa, ɗa- 
n’uwansu Hudu, ya ce: “Ya^muta- 
nena! Ku bauta^wa Allah! Ba ku da 
wani abin bauta wa, waninSa. Shin 
fa, ba za ku yi taƙawa ba?” 

66. Mashawarta waɗanda suka 
kafirta daga mutanensa suka ce: 
“Lalle ne mu, haƙTƙa, muna ganin 
ka a cikin wata wauta! Kuma lalle 
ne mu, haƙiƙa, muna zaton ka daga 
maƙaryata.” 

67. Ya ce: “Ya mutanena! Babu 
wata wauta a gare ni, kuma amma 
nT, Manzo ne daga Ubangijin 
halittu! 

68. “Ina iyar muku da saƙonnin 
Ubangijina, kuma nT, gare ku, mai 
nasTha ne amintacce. 

69. “Shin, kuma kun yi mamaki 
cewa ambato daga Ubangijinku ya 
zo muku a kan wani namiji daga 
gare ku, domin ya yi muku gargadi? 
Kuma ku tuna a lokacin da Ya 
sanya ku masu mayewa daga bayan 
mutanen Nuhu, kuma Ya ƙara 
muku zati a cikin halitta. Saboda 
haka ku tuna ni’imomin Allah: 
tsammaninku kuna cin nasara.” 

70. Suka ce: “Shin, ka zo mana 
ne domin mu bauta wa Allah Shi 
kaɗai, kuma mu bar abin da 


U-^J 


j J'S \ d>\j * 


iSy'i) 





\* V^i===» 





7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 8 


232 


A 




ubanninmu suka kasance suna bau- 
ta wa? To, ka zo mana da abin da 
kake yi mana wa’adi da shi, idan ka 
kasance daga masu gaskiya.” 

71. Ya ce: “Haƙiica azaba da 
fushi sun auku a kanku daga 
Ubangijinku! Shin, kuna jayayya 
da ni a cikin wasu sunaye waɗanda 
ku ne kuka yi musu sunayen, ku da 
ubanninku, Allah bai saukar da 
wani dalili ba a gare su? To, ku yi 
jira. Lalle ne ni, tare da ku mai jira 
ne. 

72. To, sai Muka tslrar da shi, 
shT da waɗanda suke tare da shi 
saboda wata rahama daga gare Mu, 
kuma Muka katse icarshen waɗan- 
da suka ƙaryata game da ayo- 
yinMu, kuma ba su kasance mumi- 
nai ba. 

73. Kuma zuwa ga Samudawa 
ɗan’uwansu, Salihu, ya ce: “Ya 
mutanena! Ku bauta wa Allah; ba 
ku da wani abin bauta wa wannin- 
Sa. HaƙTƙa hujja bayyananniya ta 
zo muku daga Ubangijinku! Wan- 
nan raƙumar Allah ce, a gare ku, 
wata aya ce. Sai ku bar ta ta ci, a 
cikin ƙasar Allah, kuma kada ku 
shafe ta da wata cuta har azaba mai 
raɗadi ta kama ku. 

74. “Kuma ku tuna a lokacin da 
Ya sanya ku mamaya daga bayan 
Adawa, kuma Ya zaunar da ku a 
cikin ƙasa, kuna riƙon manyan gi- 
daje daga tuddanta, kuma kuna 
sassaƙar ɗakuna daga duwatsu; sa- 
boda haka ku tuna ni’imomin Al- 




- '<■ ^>'<- ^ 




3 4i\ 







7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 8 


233 


A «■>! 


v c3iy.Sn i iy * 


lah, kuma kada ku yi ɓarna a cikin 
ƙasa kuna masu fasadi.” U) 

75. Mashawarta, waɗanda suka 
yi girman kai daga mutanensa suka 
ce ga waɗanda aka raunanar, <2) ga 
waɗanda suka yi Tmani daga gare 
su: “Shin, kuna sanin cewa Salihu 
manzo ne daga Ubangijinsa?” Suka 
ce: “Lalle ne mu, da abin da aka 
aiko shi, masu Tmani ne.” 

76. Waɗanda suka yi girman kai 
suka ce :J‘Lalle ne mu, ga abin da 
kuka yi Tmani da shi kafirai ne.” 

77. Sai suka soke raƙumar, ku- 
ma suka kangare daga barin umu- 
rnin Ubangijinsu, kuma suka ce: 
“Ya Salihu! Ka zo mana da abin da 
kake yi mana wa’adi da shi, idan ka 
kasance daga manzanni!” 

78. Sai tsawa ta kama su, saboda 
haka suka wayi gari a cikin gidansu 
guggurfane! 

79. Sai ya juya daga barinsu, 
kuma ya ce: “Ya mutanena! Lalle 
ne, haƙTƙa, na iyar muku da man- 
zancin Ubangijina. Kuma na yi 
muku nasTha, kuma amma ba ku 
son masu nasTha!” 

80. Da Luɗu, a lokacin da ya ce 
wa mutanensa: “Shin, kuna je wa 
alfasha, babu kowa da ya gabace ku 
da ita daga halittu? 





0 






i3j 'JkJ-O' j*S== CjS j) 



(1) Fasadi kalmar Larabci ce, ma’anarta ɓarna. Watau an ce musu kada su yi ɓarna 
cikin ɓarna domin haka nan zai sanya ɓarnar ta game ƙasa duka har ba za a gane muninta 
ba. 

(2) Shugabanni suka ce wa mabiyansu masu raum, waɗanda suka yi imani da 
Manzon Allah Salihu. Amma ba su yi magana da masu ƙarfinlmani ba, domin sun yanke 
ƙauna daga gare su. 



7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 8 


234 


A tji-l 


V <Jl js-ty 


81. “Lalle ne ku, haƙlƙa, kunaje 
wa maza da sha’awa, baicin mata: 
A’a, ku mutane ne maɓamata.” 

82. Kuma babu abin da ya ka- 
sance jawabin mutanensa, face ɗai 
suka ce: “Ku fitar da su daga alƙar- 
yarku: lalle ne su, wasu mutane ne, 
masu da’awar tsarki!” 

83. Sai Muka tsTrar da shi, shTda 
iyalansa, face matarsa, ta kasance 
daga masu wanzuwa. 

84. Kuma Muka yi ruwa a kansu 
da wani irin ruwa: sai ka duba 
yadda aƙibar masu laifi ta kasance! 

85. Kuma zuwa Madayana ɗa- 
n’uwansu Shu’aibu, ya ce: “Ya 
mutanena! Ku bauta wa Allah; ba 
ku da wani abin bauta wa, waninSa. 
Lalle ne, wata hujja bayyananniya 
daga Ubangijinku ta zo muku! Sai 
ku cika mudu da sikeli, kuma kada 
ku nakasa wa mutane kayansu, 
kuma kada ku yi fasadi a cikin ƙasa 
a bayan gyaranta. Wannan ne mafi 
alheri a gare ku, idan kun kasance 
muminai. 

86. “Kuma kada ku zauna ga 
kowane tafarki kuna ƙyacewa, 
kuma kuna kangewa, daga hanyar 
Allah, ga wanda ya yiTmani da Shi, 
kuma kuna neman ta ta zama 
karkatacciya, kuma ku tuna, a 16- 
kacin da kuka kasance kaɗan, sai 
Ya yawaita ku, kuma ku duba yad- 
da aƙibar masu fasadi ta kasance. 

87. “Kuma idan wata ƙungiya 
daga gare ku ta kasance ta yiTmani 
da abin da aka aiko ni da shi, kuma 
wata ƙungiya ba ta yi Tmani ba, to, 


jt Oj 1 13J 

^ l - i\< 1 ^ 




\jj 



? 9 \? .'t'' ^^ !•* 




\j^i$J^ <iAj 



7.Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


235 


5 «■ jir I 


V JtjPSl 3jj- 


ku yi haƙuri, har Allah Ya yi hukun- 
ci a tsakaninmu; kuma Shi ne Mafi 
alherin masu hukunci.” 

88. Mashawarta waɗanda suka 
kangare daga mutanensa, suka ce: 
“Lalle ne, muna fitar da kai, Ya 
Shu’aibu, kai da waɗanda suka yi 
Tmani tare da kai, daga alƙaryarmu; 
ko kuwa lalle ku komo a cikin 
addininmu.” Ya ce: “Ashe! JCuma 
ko da mun kasance masu ƙl?” 

89. “Lalle ne mun ƙirƙira ƙarya 
ga Allah idan mun koma a cikin 
addininku a bayan lokacin da Allah 
ya tsTrar da mu daga gare shi, kuma 
ba ya kasancewa a gare mu, mu 
koma a cikinsa, face idan Allah, 
Ubangijinmu Ya so. Ubangijinmu 
Ya yalwaci dukan kome ga ilmi. Ga 
Allah muka dogara. Ya Ubangi- 
jinmu! Ka yi hukunci a tsakaninmu 
da tsakanin mutanenmu da gas- 
kiya, kuma Kai ne Mafi alherin 
masu hukunci.” 

90. Kuma mashawarta waɗanda 
suka kafirta daga mutanensa, suka 
ce : “Lalle ne, idan kun bi Shu’aibu, 
haƙTƙa ku, a lokacin nan, masu 
hasara ne.” 

91. Sai tsawa ta kama su, saboda 
haka suka wayi gari, a cikin gidan- 
su, suna guggurfane. 

92. Waɗanda suka ƙaryata 
Shu’aibu kamar ba su zauna ba a 
cikinta, waɗanda suka ƙaryata Shu’- 
aibu, sun kasance su ne masu 
hasara! 

93. Sai ya juya daga barinsu, 
kuma ya ce: “Ya mutanena! Haƙi- 



















7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


236 




V <Jl 5 jj-. 


ƙa, na iyar muku da saƙonnin 
Ubangijina, kuma na yi muku nasl- 
ha! To, yaya zan yi baƙin ciki a kan 
mutane kafirai?” 

94. Kuma ba Mu aika wani 
annabi (1) a cikin wata alƙarya ba, 
face Mun kama mutanenta da aza- 
ba da cuta, tsammaninsu suna yin 
ƙasƙantar da kai. 

95. Sa’an nan kuma Muka mu- 
sanya mai kyau a matsayin mum- 
muna, har su yi yawa, kuma su ce: 
“Cuta da azaba sun shafi uban- 
ninmu.” (Sai su koma wa 
kafirci)... Sai Mu kama su kwat- 
sam! alhali kuwa su, ba su sansan- 
cewa. 

96. Kuma da lalle mutanen alƙa- 
ryu sun yi Tmani kuma suka yi 
taƙawa, da, haƙTƙa, Mun buɗe 
albarkoki a kansu daga sama da 
ƙasa, kuma amma sun ƙaryata, don 
haka Muka kama su da abin da 
suka kasance suna tarawa. 

97. Shin, mutanen alƙaryu sun 
amince wa azabarMu ta je musu da 
dare, alhali kuwa suna barci? 

98. Ko kuwa mutanen alƙaryu 
sun amince wa azabarMu ta je musu 
da hantsi, alhali kuwa suna wasa? 

99. Shin fa, sun amince wa 
makarun Allah? To, babu mai 
amince wa makarun Allah face mu- 
tane masu hasara! 





(S> 12 && 0di 


^JjbJ \j 

d>6jjiS 





\LJXjLJJJ ^ 5*61 




9 ' S J 




(1) Daga aya ta 94 zuwa aya ta 103 duka talTƙi ne domin farkarwa ga muhimman 
maganganu waɗanda ƙissoshin Annabawan nan da mutanensu suka ƙunsa, kuma aka ce 
haka dai sauran annabawa da ba a faɗa ba suka zauna da mutanensu a cikin faɗa a 
tsakanin gaskiya da ƙarya. 



7.Suratul A'araf 


Juzu’i Na 9 


237 






700. Shin, kuma bai shiryar da 
waɗanda suke gadon ƙasa ba daga 
bayan mutanenta cewa da Muna so, 
da Mun same su da zunubansu, 
kuma Mu rufe a kan zukatansu, sai 
su zama ba su ji? 

101. Waɗancan alƙaryu Muna 
gaya maka daga labaransu, kuma 
lalle ne, haƙlƙa manzanninMu sun 
je musu da hujjoji bayyanannu; to, 
ba su kasance suna yin imani da 
abin da suka ƙaryata daga gabani 
ba. Kamar wancan ne Allah Yake 
rufewa a kan zukatan kafirai. 

102. Kuma ba Mu sami wani 
alkawari ba ga mafi yawansu, kuma 
lalle ne, Mun sami mafi yawansu, 
haƙlƙa, fasiƙai. 

103. Sa’an nan kuma Mun aika 
Musa, (1) daga bayansu, da ayo- 
yinMu zuwa ga Fir’auna da maja- 
lisarsa, sai suka yi zalunci game da 
su. To, dubi yadda aƙibar maɓar- 
nata take. 

104. Kuma Musa ya ce: “Ya 
Fir’auna! Lalle ne ni, manzo ne daga 
Ubangijin halittu. 

105. “Tabbatacce ne a kan kada 
in faɗi kome ga Allah face gaskiya. 
Lalle ne, na zo muku da hujja 
bayyananniya _daga Ubangijinku: 
sai ka saki Bani Isra’ila tare da ni.” 

106. Ya ce: “Idan ka kasance ka 
zo da wata aya, to, ka kawo ta, idan 
ka kasance daga masu gaskiya.” 




5 







<-rVoZOy*J>. __ 

JpJ/T'j y-*?- 


(1) An fitar da ƙissar Bani Isra’ila dabam, domin ta ƙunsa abubuwa masu yawa na 
faɗa a tsakanin ƙarya da gaskiya, ta hanyoyi masu yawa, a bayyane da boye a cikin addini. 



7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


238 


^ S.jk\ 


V uil jt-H I ijj- 


107. Sai ya jefa sandarsa, sai ga 
ta kumurci bayyananne! 

108. Kuma ya fizge hannunsa, 
sai ga shi fari ga masu dubi! 

109. Mashawarta daga mutanen 
Fir’auna suka ce: “Lalle ne, wan- 
nan, haƙTƙa, masihirci ne mai ilmi.” 

110. “Yana son ya fitar da ku 
daga ƙasarku: To, mene ne kuke 
shawartawa?” 

111. Suka ce: “Ka jinkirtar da 
shT, shT da ɗan’uwansa, kuma ka 
aika da masu gayyar mutane a cikin 
garuruwa — 

112. “Su zo maka da duka masi- 
hirci, mai ilmi.” 

113. Kuma masihirta suka je wa 
Fir’auna, suka ce: “Lalle ne, shin, 
muna da ijara, idan mun kasance 
mu ne marinjaya?” 

114. Ya ce: “Na’am, kuma lalle 
ne kuna a cikin makusanta.” 

115. Suka ce: “Ya Musa! Ko dai 
ka jefa, ko kuwa mu kasance, mu 
ne, masu jefawa?” 

116. Ya ce: “Ku jefa.” To, a 
lokacin da suka jefa, suka sihirce 
idanun mutane, kuma suka tsoratar 
da su: kuma suka je da sihiri mai 
girma. 

117. Kuma Muka yi wahayi 
zuwa ga Musa cewa: “Ka jefa 
sandarka.” Sai ga ta tana laƙumar 
abin da suke ƙarya da shi! 

118. Gaskiya ta auku, kuma 
abin da suke aikatawa ya ɓaci. 














© ijp-i\^5j 



7.Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


239 


H t-j i-t 


V ijj* 


119. Sai aka rinjaye su a can, 
kuma suka juya suna ƙasƙantattu. 

120. Kuma aka jefar da masi- 
hirta, suna masu sujada. 

121. Suka ce: “Mun yilmani da 
Ubangijin halittu. 

122. “Ubangijin Musa da Ha- 
runa.” 

123. Fir’auna ya ce: “Ashe, kun 
yiTmani da shi a gabanin in yi izni a 
gare ku? Lalle ne, wannan, haƙlƙa, 
makirci ne kuka makirta a cikin 
birni, domin ku fitar da mutanensa 
daga gare shi: To, da sannu za ku 
sani. 

124. “Lalle ne, ina karkatse 
hannayenku da ƙafafunku daga sa- 
6ani, sa’an nan kuma, haƙiƙa, ina 
tsTre ku gaba ɗaya.” 

125. Suka ce: “Lalle ne mu, 
zuwa ga Ubangijinmu, masu ju- 
yawa ne. 

126. “Kuma ba ka zargin kome 
daga gare mu face domin mun yi 
Tmani da ayoyin Ubangijinmu a 
lokacin da suka zo mana! Ya 
Ubangijinmu! Ka zuba haƙuri a 
kanmu, kuma Ka cika mana muna 
Musulmai! a) ” 

127. Kuma mashawarta daga 
mutanen Fir’auna suka ce: “Shin, 







4 » 


>>. 


1 AOA 
> ’ i\ •. ■ 








(1) Musulmi shi ne wanda ya sallama kansa ga hukunce-hukuncen Allah waɗanda 
wani annabin Allah ya zo da su, a cikin zamaninsa. Saboda haka ma’anar Musulmi shi ne 
mai sallamawa ga hukuncin Allah, a kowane zamani, tun daga Adamu har zuwa Ranar 
Ƙiyama. Sai dai wannan aFumma ta Muhammadu ta keɓanta da sunan Musulmi, addinin 
kuma da sunan Musulunci. 



7.Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


240 


^ tji-' 


V Jtjpty 5jj_- 


za ka bar Musa da mutanensa, do- 
min su yi barna a cikin ƙasa, kuma 
ya bar ka, kai da gumakanka?” Ya 
ce: “Za mu yayyanka diyansu maza 
kuma mu raya matansu; kuma lalle 
ne mu, a bisa gare su, marinjaya 
ne. 

128. Musa ya ce wa muta- 
nensa a) : “Ku nemi taimako da 
Allah, kuma ku yi haƙuri: Lalle ne 
ƙasa ta Allah ce, Yana gadar da ita 
ga wanda Yake so daga bayinSa, 
kuma aƙiba ta masu taƙawa ce.” 

129. Suka ce: “An cutar da mu 
daga gabanin ka zo mana, kuma 
daga bayan da ka zo mana.” Ya ce: 
“Akwai tsammanin Ubangijinku, 
Ya halaka maƙiyanku, kuma Ya 
sanya ku, ku maye a cikin ƙasa, 
sa’an nan Ya duba yadda kuke aika- 
tawa.” 

130. Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun 
kama mutanen Fir’auna da tsa- 
nanin shekaru (fari) da nakasa daga 
’ya’yan itace: tsammaninsu suna 
tunawa. 

131. Sa’an nan idan wani alheri 
ya je musu, sai su ce: “Wannan 
namu ne,” kuma idan masTfa ta 
same su, sai su yi shu’umci da Musa 
da wanda yake tare da shi! To, 
shu’umcinsu a wurin Allah yake, 
kuma amma mafi yawansu ba su 
sani! 


%Jj 


\j^C~22 jjjS. J\s 




! . 


Ijij o' J3S 2J1 y ^ 


$ 'Z, j s 

^===^3^ 




\Ve-Vj J3>-\ JU&J 


Ol) <no jlflstli ^V>-\ 




(§) d jlL 


(1) Maganar Musa ga Bani Isra’ila ta nuna cewa sun ga azabar ta yi musu yawa, har 
sun fara zargin Musa da cewa ya sabbaba musu tsananin fitinar, da zɓwarsa. Shi kuma ya 
lallashe su da cewa, “Kome ya yi tsanani, to, saufcinsa ya yi kusa.” 



7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


241 




V Jl jpSI 5jj- 


/52. Kuma suka ce: “Ko me ka 
zo mana da shi daga aya, domin ka 
sihirce mu da ita, to, ba mu zama, 
saboda kai, masu Tmani ba.” 

133. Sai Muka aika a kansu da 
cikowa, da fara, da ƙwarƙwata da 
kwaɗi da jini: ayoyi abubuwan 
rarrabewa (1) : sai suka kangare, 
kuma suka kasance mutane masu 
laifi. 

134. Kuma a lokacin da maslfa 
ta auku a kansu, sukan ce: “Ya 
Musa! Ka roƙa mana Ubangijinka, 
saboda abin da Ya yi alkwari a 
wurinka, lalle ne idan ka kau da 
azabar daga barinmu, haƙTƙa muna 
Tmani saboda kai, kuma muna sakin 
BanT Isra’ila tare da kai.” 

135. To, a lokacin da Muka ku- 
ranye azaba daga barinsu zuwa ga 
wani ajali wanda suke masu iske shi 
ne, sai ga su suna warwarewa! 

136. Sai Muka yi azabar ramu- 
wa, daga gare su, saboda haka 
Muka nutsar da su a cikin teku, 
domin lalle ne sfl, sun ƙaryata game 
da ayoyinMu, kuma sun kasance 
daga barinsu, gafilai. 

137. Kuma Muka gadar da mu- 
tanen, waɗanda sun kasance ana 
raunana su, a gabacin ƙasa da 
yammacinta, wadda Muka sanya 
albarka a cikinta, kuma kalmar 
Ubangijinka mai kyau ta cika a kan 


\?’ 1 \ 








\j}i jj\j 


(1) Ayoyin da suka je musu a cikin lokatai daban-daban domin a ja hankalinsu, ko 
za su yilmani. Kowace aya tana kwana bakwai suna wahala da ita, sa’an nan su roƙi Musa 
ya yi addu’a a kuranye ta, sa’an nan a bayan wani lokaci sai su koma wa kafircinsu, kamar 
yadda ayoyi masu biyar wannan suka bayyana. 



7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


242 




V <Jl jf-ty »jj~> 


BanT Isra’ila, saboda abin da suka yi 
na haƙuri. Kuma Muka murtsuke 
abin da Fir’auna da mutanensa, 
suka kasance suna sana’antawa, da 
abin da suka kasance suna shim- 
fiɗawa. (1) 2 3 

138. Kuma Muka ƙetarar da 
Bani Isra’ila ga teku, sai suka je a 
kan wasu mutane waɗanda suna 
lizimta da ibada a kan wasu gu- 
maka, nasu, suka ce: “Ya Musa! 
Ka sanya mana wani abin bautawa 
kamar yadda suke da abubuwan 
bautawa.” <2) Ya ce: “Lalle ne ku, 
mutane ne kuna jahilta. 

139. “Lallenewaɗannan,abinda 
suke a cikinsa halakakke ne, kuma 
abin da suka kasance suna aikatawa 
ƙarya ne.” 

140. Ya ce: “Shin, wanin Allah, 
nike nema muku ya zama abin bau- 
tawa, alhali kuwa ShT (Allah) Ya 
fifita ku a kan halittu?” 

141. Kuma a lokacin da Muka 
tsTrar da ku daga mutanen Fir’au- 
na, suna taya muku mugunyar aza- 
ba. 'Suna karkashe diyanku maza, 
kuma suna rayar da matanku.’ 
Kuma a cikin wancan akwai jarra- 
bawa daga Ubangijinku, <3) Mai 
girma. 


■ 














(1) Wannan shi ne ƙarshen ƙissar faɗan gaskiya daga wajen Musa da icarya daga 
wajen Fir’auna da rundunarsa da dukiyarsa. Haka dai karya kome duhunta, to, na banza 
ne, a icarshe za ta watse. 

(2) Farkon faɗan icarya da gaskiya a tsakanin Banl Isra’ila da Musa wajen son 
komawa ga al’adu da ƙari a cikin addini ta hanyar bidi’a. 

(3) Lamirin Musulmi ne waɗanda ake yi wa magana yanzu a harshen Muhammadu, 
domin su wa’aztu da labarun mutanen farko. 



7.Suratul A'araf 


Juzu’i Na 9 


243 


^ «• ji-' 


V ijj- 


142. Kuma Muka yi wa’adi ga 
Musa da dare talatin, U) kuma 
Muka cika su da goma, sai miƙatin 
Ubangijinsa ya cika dare arba’in. 
Kuma Musa ya ce wa ɗan’uwansa, 
Haruna: “Ka maye mini a cikin 
mutanena, kuma ka gyara, kuma 
kada ka bi hanyar masu fasadi.” 



143. Kuma a lokacin da Musa ya 
je ga mTƙatinMu, kuma Ubangi- 
jinsa Ya yi masa magana, shi Musa 
ya ce: “Ya Ubangijina! Ka nuna 
mini in yi dubi zuwa gare Ka!” Ya 
ce: “Ba za ka gan Ni ba, kuma 
amma ka duba zuwa ga dutse, to, 
idan ya tabbata a wurinsa, to, za ka 
gan Ni.” Sa’an nan a lokacin da 
Ubangijinsa, Ya kuranye zuwa ga 
dutsen, Ya sanya shi niƙaƙƙe. 
Kuma Musa ya faɗi somamme. To, 
a lokacin da ya farka, ya ce: “Tsar- 
kinKa ya tabbata! Na tuba zuwa 
gare Ka, kuma ni ne farkon mumi- 
nai. 


s&j.>' kJJj lyy 


144. Ya ce: “Ya Musa! Lalle ne 
Nl, Na zabe ka bisa ga mutane da 
manzanciNa, kuma da maganaTa. 
Saboda haka ka riƙi abin da Na ba 
ka, kuma ka kasance daga masu 
godiya.” 


tjrUi 

0 Cri>#==^' 'cJtS'j ScljCkt Xini iJ&Sj 


(1) Ƙissoshin da ke tafe daga nan, suna nuna hani ga a ƙara wani abu a cikin umarnin 
Atlah. Kowane irin ƙari shi ne ake cewa bidi’a, kuma ko da an yi shi ne da nufin ƙwarai. 
Bidi'a tana kawo fitina ga masu ita. 



7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


244 * * jir i 


V JMt Sjj-u 


145 . Kuma Muka rubuta masa a 
cikin alluna daga kowane abu, 
wa’azi da rarrabewa ga dukan ko- 
wane abu: “Sai ka riƙe su da ƙarfi, 
kuma ka umurci mutanenka, su yi 
riƙo ga abin da yake mafi kyaun- 
su (1) 2 : Za Ni nuna muku gidan fa- 
siƙai.” 

146 . Za Ni karkatar da waɗanda 
suke yin girman kai a cikin ƙasa, ba 
da wani hakki ba, daga ayoyiNa. 
Kuma idan sun ga dukan aya, ba za 
su yiTmani da ita ba, kuma idan sun 
ga hanyar shiriya, ba za su riƙe ta 
hanya ba, kuma idan sun ga hanyar 
ɓata, sai su riƙe ta hanya. Wancan 
ne, domin lalle ne su, sun ƙaryata da 
ayoyinMu, kuma sun kasance, daga 
barinsu, gafilai. 

147 . Kuma waɗanda suka ƙar- 
yata game da ayoyinMu da gamu- 
wa da Lahira, ayyukansu sun ɓaci. 
Shin, ana saka musu, face da abin 
da suka kasance suna aikatawa? 

148 . Kuma mutanen Musa suka 
riƙi maraƙi <2) , jikin mutane, yana 
ruri, daga bayan tafiyarsa, daga 
kayan ƙawarsu. Shin, ba su ganT ba, 
cewa lalle ne shi, ba ya yi musu 
magana, kuma ba ya shiryar da su 
ga hanya? Sun riƙa shi, kuma sun 
kasance masu zalunci. 






(H 


■\S* 

l \' 


1 







0 


(1) Mafi kyau daga Taurata shi ne wanda yake bayyananne; watau kada a yi aiki da 
abin da yake bai bayyana ba, sai da abin da ya bayyana, bayan an yarda cewa dukansu 
daga Allah suke. 

(2) Riƙon maraƙi shi ne bauta masa. ShT maraƙin an y! shi ne da mundayen ƙawarsu, 
yana da jiki irin na mutane, kuma yana ruri kamar na shanu. Ba shi yin magana. Sun bauta 
masa a bayan tafiyar Musa, a cikin kwana goma na ƙarin MTƙatin. 




7.Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


245 


5 t jir ' 


V jp'it 5jj-> 


749. Kuma a lokacin da suka yi 
nadama, kuma suka ga cewa lalle ne 
su, haƙTƙa, sun ɓace, suka ce : “Ha- 
ƙTƙa, idan UbangijinMu bai yi 
mana rahama ba, kuma Ya gafarta 
mana, lalle ne muna kasancewa 
daga masu hasara.” 

150 . KumaalokacindaMusaya 
koma zuwa ga mutanensa, yana 
mai fushi, mai baƙin ciki, ya ce: 
“Tir da abin da kuka yi mini wa- 
kilci, a bayana! Shin, kun nemi 
gaggawar umumin Ubangijinku 
ne?” Kuma ya jefar da Allunan, 
kuma ya yi riƙo ga kan ɗan’uwansa 
yana jan sa zuwa gare shi. Ya ce: 
“Ya ɗan’uwata! Lalle ne mutanen, 
sun ɗauke ni mai rauni, kuma sun yi 
kusa su kashe ni, saboda haka kada 
ka darantar da maƙiya game da ni, 
kuma kada ka sanya ni tare da 
mutane azzalumai.” 

151 . Ya ce: “Ya Ubangijina! Ka 
gafarta mini, nT da ɗan’uwana, 
kuma Ka shigar da mu a cikin 
rahamarKa, alhali kuwa Kai ne 
Mafi rahamar masu rahama!” 

152 . Lalle ne waɗanda suka riki 
maraƙin, wani fushi daga Ubangi- 
jinsu da wani walakanci a cikin 
rayuwar duniya, za su same su: 
Kuma kamar wancan ne Muke 
saka wa masu ƙirƙira ƙarya. 

153 . Kuma waɗanda suka aikata 
miyagun ayyuka, sa’an nan suka 
tuba daga bayansu kuma suka yi 
Tmani, lalle ne Ubangijinka daga 
bayansu, haƙlƙa, Mai gafara ne, 
Mai jin ƙai. 






& 








'J03j Ot 






7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


246 




V <J\ 


154. Kuma a lokacin da fushin 
ya kwanta daga barin Musa, sai ya 
riƙi Allunan, kuma a cikin kwa- 
fensu akwai shiriya da rahama ga 
waɗanda suke su, ga Ubangijinsu, 
masu jin tsoro ne. 

155. Kuma Musa ya zaɓi muta- 
nensa, namiji saba’in, domin miƙa- 
tinMu. To, a lokacin da tsawa ta 
kama su, ya ce: “Ya Ubangijina! 
DaKa so, da Ka halakar da su daga 
gabani, su da ni. Shin, za Ka halaka 
mu, saboda abin da wawayen daga 
gare mu suka aikata? Ba ta zama ba 
face fitinarKa, Kana ɓatarwa, da 
ita, wanda Kake so, kuma Kana 
shiryarwa, da ita, wanda Kake so; 
Kai ne Majiɓincinmu. Sai Ka gafar- 
ta mana; kuma Ka yi mana raha- 
ma, alhali kuwa Kai ne Mafi alherin 
masu gafara. 

156. “Kuma Ka rubuta mana 
alheri a cikin wannan duniya, kuma 
a cikin Lahira. Lalle ne mu, mun 
tuba zuwa gare Ka.” Ya ce: “Aza- 
baTa Ina samu, da ita, wanda Nike 
so, kuma rahamaTa, ta yalwaci 
dukan kome. Sa’an nan za Ni rubu- 
ta ta ga waɗanda suke yin taƙawa, 
kuma suna bayar da zakka, da wa- 
ɗanda suke, game da ayoyinMu 
muminai ne; 

157. “Waɗanda suke suna bin 
Manzo (1) , Annabi, Ummiyyi wan- 
da suke samun sa rubuce a__wu- 
rinsu, a cikin Attaura da Linjila; 


^ Cjj J'S \ 

s* h£- -ii 9 

3i\ J-r^ 


\ j|5 

Jp TjA ^ 










(1) Bayanin bisharar Attaura da Linjlla game da Annabi Muhammadu, tsira da 
aminci su tabbata a gare shi. Kuma bisharar da Allah ya gaya wa Annabi Musa a wurin 
Miƙatinsa tare da mutane saba’in, domin maganar dinke take. 



7.Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


247 


^ t-jir^ 


v J>i je .Sh 


yana umurnin su da alheri, kuma 
yana hana su daga barin abin da ba 
a so; kuma yana halatta musu abu- 
buwa masu dadi, kuma yana 
haramtarwar munana a kansu. 
Kuma yana kayar da nauyinsu daga 
barinsu, da ƙuƙummai waɗannan 
da suka kasance a kansu. To, wa- 
ɗanda suka yi Tmani da shi kuma 
suka ƙarfafa shi, kuma suka tai- 
make shi, kuma suka bi haske wan- 
da aka saukar tare da shi, waɗan- 
nan ne masu cin nasara.” 

158. Ka ce: “Ya ku mutane! (1) 
Lalle ne nT manzon Allah ne zuwa 
gare ku,^aba ɗaya. (Allah) Wanda 
Yake Shi ne da mulkin sammai da 
ƙasa: Babu wani abin bautawa face 
Shi, Yana rayarwa, kuma Yana 
matarwa, sai ku yi Tmani da Allah 
da ManzonSa, Annabi, Ummiyyi, 
wanda yake yin Tmani da Allah da 
kalmominSa: ku bT shi, tsamma- 
ninku, kuna shiryuwa.” 

159. Kuma daga mutanen (2) 
Musa akwai al’umma, suna shiryar- 
wa da gaskiya, kuma da ita suke yin 
adalci. 


j-S&S* S=^\ 


StsjSS \SSS.S 

AjSjj SkS\j-jSi 
iJo. — >\j ^ ^ sj\ 


, p i ^ } , 


160. Kuma Muka yayyanka su 
sibɗi goma sha biyu, al’ummai. 
Kuma Muka yi wahayi zuwa ga 
Musa a lokacin da mutanensa suka 
neme shi, ga shayarwa, cewa: “Ka 


kJ\ \&i 3 






(1) Mutane a nan, ana nufin Yahudu da wasunsu. Ana kiran su zuwa ga abin da 
Attaura ta yi musu bishara da zuwansa, a cikin sifofin da ta sifanta shi da su. 

(2) Ana nunacewa duka yadda mutane suka baci, ba za a rasa na kirki a cikinsu ba. 



7.Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


248 


^ (■ jJr' 


V J>'Sjj-. 


doki dutsen (1) 2 3 da sandarka.” Sai 
marmaro goma sha biyu suka ɓuɓ- 
ɓuga daga gare shi: Lalle ne kowa- 
ɗanne mutane sun san mashayarsu. 
Kuma Muka sanya girgije ya yi 
musu inuwa, kuma Muka saukar da 
darɓa da tantabaru a kansu. “Ku ci 
daga masu dadin abin da Muka 
arzuta ku'’ Kuma ba su zalunce Muba; 
kuma amma rayukansu suke zalunta. 

161. Kuma a lokacin da aka ce 
masu: “Ku zauna ga wannan alƙa- 
rya <2) , kuma ku ci daga gare ta, inda 
kuka so, kuma ku ce: ‘Saryarwa,’ 
kuma ku shiga ƙofa kuna masu 
sujada: Mu gafarta muku laifuffu- 
kanku, kuma za Mu ƙara wa masu 
kyautatawa.” 

162. Sai waɗanda suka yi zalunci 
daga gare su, suka musanya maga- 
na <3) watar wadda aka ce musu, sai 
Muka aika azaba a kansu, daga 
sama, saboda abin da suka kasance 
suna yi na zalunci. 

163. Kuma ka tambaye su daga 
alƙarya wadda ta kasance kusa ga 
teku, a lokacin da suke ƙetare haddi 
a cikin Asabar, a lokacin da 
kTfayensu, suke je musu a ranar 


\j> OljJs jajjlissa 

Ai\u 







\yJz) 


(1) Watau dutsen^da ya gudu da tufafinsa ne a lokacin da yake yin wanka 
domin a nuna waBani Isra’ila, waɗanda suka soke shi da gwaiwa,cewa lafiya lau yake. 
Kuma aka umurce shi da ɗaukar dutsen, kuma yanzu aka umurce shi da ya doke shi domin 
ruwa ya fito saboda shansu. 

(2) Alƙaryar ita ce Baitil Maƙdis, bisa shugabancin Yusha’u. ‘Saryarwa’ watau a 
saryar mana da zunubinmu, ya Allah! ‘Shiga ƙofa da sujada’, watau da tawali’u. 

(3) Suka musanya hiɗɗa da hinɗa: watau alkama. (Aya ta 161) Sai aka saukar da 
azaba a kansu, saboda haka wannan ya nuna cewa Allah ba ya son a musanya addininSa 
da kome, sai dai mutum ya yi shi kamar yadda ya zo masa. Musanyawar umarnin, yaƙi ne 
a tsakanin gaskiya da ƙarya. Ma’anar hiɗɗa ita ce kayar da zunubi. 



7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


249 


^ t- ji-t 


v Ji jt-H t 


Asabar (1) ɗinsu jere. Kuma a ranar 
da ba su yi Asabar ba, ba su zuwa 
gare su: Kamar wancan ne Muke 
jarraba su da abin da suka kasance 
suna yi na fasiƙanci. 

164. Kuma a lokacin da wata 
al’umma daga gare su ta ce: “Don 
me kuke yin wa’azi ga mutane wa- 
ɗanda Allah Yake Mai halaka su, 
ko kuwa Mai yi musu azaba, azaba 
mai tsanani?” Suka ce: “Domin 
neman hanzari zuwa ga Ubangi- 
jinku, kuma tsammaninsu, suna yin 
taƙawa.” 

165. To, a lokacin da suka manta 
da abin da aka tunatar da su da shi, 
Mun tslrar da waɗanda suke hani 
daga cuta, kuma Muka kama wa- 
ɗanda suka yi zalunci, da azaba mai 
tsanani domin abin da suka kasance 
suna yi, na fasiƙanci. 

166. Sa’an nan a lokacin da suka 
yi girman kai daga barin abin da 
aka hana su daga gare shi, Muka ce 
musu: “Ku kasance birai ƙasƙanta- 
ttu.” 

167. Kuma a lokacin da Ubangi- 
jinku Ya sanar, lalle ne, za Ya aika a 
kansu (Yahudu), zuwa Ranar Ƙiya- 
ma, wanda zai ɗanɗana musu 



($J> j-4^j ^3j 









(1) Wata alƙarya ana ce da ita Ailata a bakin gaɓar Bahr A1 Kulzum a zamanin 
Dawuda, Allah ya umurce su a kan harshen Dawuda su riƙi Jumma’a ranar idi, su yanke 
aiki a ciki, domin ibada, sai suka ƙi Jumma’a suka zaɓi Asabar, ma’anarsa yankewa. To, 
sai Allah ya tsananta musu, Ya hana su farautar kifi a ranar Asabar, Ya halatta musu shi, a 
sauran kwanukan mako. Sai a ranar Asabar, su sami kifi wani kan wani, amma sauran 
kwanuka ba su samunsa haka. Sai Iblis ya sanar da su ga su aikata matarar ruwa a gefen 
tekun, a ranar Asabar, su buɗe kifi ya shiga su rufe, har ranar Lahadi su kama. Sai garin ya 
kasu uku: kashi ɗaya suka yi farauta, wasu suka hana, su kuma suka yi garu a 
tsakaninsu da masu yi, na uku ba su yi farautar ba kuma ba su hana ba. A bayan ’yan 
kwanaki sai aka mayar da masu farautar birai, sa’an nan suka mutu. 



7- Suratul A'aral' 


Juzu’i Na 9 


250 


5 t jJr' 


V ijj-j 


mummunar azaba, lalle ne Ubangi- 
jinka, haƙlƙa^Mai gaggawar uƙuba 
ne, kuma ShT, haƙiƙa, Mai gafara 
ne, Mai jin ƙai. 

168. Kuma Muka yayyanka su, 
a cikin ƙasa, al’ummomi, daga gare 
su akwai salihai, kuma daga gare su 
akwai wanda ba haka ba. Muka 
jarrabe su da abubuwan alheri da 
na musTfa: tsammaninsu, suna 
komowa. 

169. Sai wasu ’yaii baya suka 
maye daga bayansu, sun gaji Litta- 
fin, suna karɓar sifar a) wannan 
ƙasƙantacciya, suna cewa: “Za a 
gafarta mana.” Idan kuma wata 
sifa irinta ta zo, za su karɓe ta. Shin, 
ba a karɓi alkawarin Littafi ba a 
kansu cewa kada su faɗa ga Allah, 
face gaskiya, alhali kuwa sun ka- 
ranta abin da yake a cikinsa, kuma 
Gidan Lahira ne mafi alheri ga 
wanda ya yi taƙawa? Shin, ba za ku 
hankalta ba? 

170. Kuma waɗanda suke 
riƙewa da Littafi, kuma suka 
tsayar da salla, lalle ne Mu, ba Mu 
tozarta ladar masu gyarawa. 

171. Kuma a lokacin da muka 
ɗaukaka dutse 1 (2) sama da su, ka- 


9 J, 




j\% i 


\y$j JLJSL Jjj 


\SS2i^* 


(1) Sifar ƙasƙantacciya ita ce kayan duniya na haram, kamar rashawa. An kira ta sifa 
domin ba aba ce mai tsayuwa da kanta ba, kuma ba sifar abin kirki ba, sai dai abin da 
yake halaka ne nan da nan. Take gaskiya faɗa ne da addini, watau yaƙi a tsakanin gaskiya 
da ƙarya. 

(2) A lokacin da Musa ya karanta wa Ban! Isra’ila Attaura da hukunce-hukuncen da 
suke a cikinta, masu wuya gare su, sai suka ƙi yarda da ita. Allah ya yanka dutse daidai da 
garinsu, Ya ɗaukaka shi a kansu, ko su yi aiki da ita ko ya faɗa a kansu. Daga nan idan 
suna salla, sai su yi sujada da rabin goshi a kan tsagin hagu, suna kallon dutsen. Kuma yin 
sujada a haka ya zama sunnarsu har yanzu. Watau ba a iya tsare gaskiya daga yaƙin ƙarya 
sai an yi amfani da wani ƙarfi. 



7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


251 


^ *•ji-i 




mar dai shi girgije ne, kuma suka 
haƙƙaƙe, lalle ne shT, mai faɗuwa ne 
a gare su, (aka ce): “Ku karɓi abin 
da Muka kawo muku da ƙarfi, 
kuma ku tuna abin da yake a cikin- 
sa, tsammaninku kuna yin 
taƙawa.” 

172. Kuma a lokacin da Uban- 
gijinka Ya karɓi (alkawari) daga 
ɗiyan Adam, daga bayayyakinsu, a 
zuriyarsu, kuma Ya shaidar da su a 
kan rayukansu, (Ya ce): “Shin, ba 
Nl ne Ubangijinku ba?” Suka ce: 
“Na’am! Mun yi shaida!”(Ya ce): 
“Kada ku ce a Ranar Kiyama: 
Lalle ne mu, daga wannan, gafa- 
lallu ne.” a) 

173. Ko kuwa ku ce: “Abin sani 
kawai, ubanninmu suka yi shirki 
daga farko, kuma mu, mun kasance 
zuriya daga bayansu. Shin fa, Kana 
halaka mu, saboda abin da masu 
ɓatawa suka aikata?” 

174. Kuma kamar haka Muke 
rarrabe ayoyi, daki-daki; tsamma- 
ninsu, suna komowa. 

175. Ka karanta a kansu labarin 
wanda Muka kawo masa <2) ayo- 
yinMu, sai ya saɓule daga gare su, 
sai Shaiɗan ya bi shi, sai ya kasance 
a cikin halakakku. 












(1) Watau kada ku ce ba ku san wannan alkawari ba. 

(2) Asalin ƙissar ana cewa daga Bil’amu ɗan Ba’ura ne; Allah ya ba shi ilmi, sai ya bar 
ilmin. Yana daga cikin malaman Bani isra’ila, ya kasance wanda ake karɓar addu’arsa, 
suna gabatar da shi a cikin tsanance-tsanance, sai Musa ya aike shi zuwa ga Sarkin 
Madyana ya kiraye shi zuwa ga Allah. Sai Sarkin ya yanka masa ƙasa, ya ba shi, sai ya bi 
addinin Sarkin, ya bar addinin Musa. Ya zama misali ga duk malamin da bai yi aiki da 
ilminsa ba. Idan malami ya halaka, to, ya fi Shaiɗan sharri domin haka Shaiɗan yake binsa 
wajen taimakon ƙarya a kan gaskiya. 




7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na9 


252 


^ «• j£-l 




176. Kuma da Mun so, da Mun 
ɗaukaka shi da su, kuma amma shT, 
ya nemi dawwama a cikin ƙasa, 
kuma ya bi son zuciyarsa. To, misa- 
linsa kamar misalin kare ne, idan ka 
yi ɗauki a kansa ya yi lallage, ko 
kuwa ka bar shi sai ya yi lallage, 
wannan ne misalin mutane waɗan- 
da suka ƙaryata game da ayo- 
yinMu: Ka jeranta karatun laba- 
run; tsammaninsu suna tunani. 

177. Tir da zama misali, muta- 
nen da suka ƙaryata game da ayo- 
yinMu, kuma kansu suka kasance 
suna zalunta. 

178. Wanda a) Allah Ya shiryar, 
to, shT ne Mai shiryuwa, kuma wan- 
da Ya ɓatar, to, waɗannan su ne 
masu hasara. 

179. Kuma lalle ne, haƙTƙa, Mun 
halitta, saboda Jahannama, masu 
yawa daga aljannu da mutane, suna 
da zukata, ba su fahimta da su, 
kuma suna da idanu, ba su ganida 
su, kuma suna da kunnuwa, ba su ji 
da su: waɗancan kamar bisashe 
suke. A’a, su ne mafi ɓacewa: Wa- 
ɗancan su ne gafalallu. 

180. Kuma Allah Yana da su- 
naye masu kyau <2) : sai ku roƙe Shi 


Cjjj Jjj' ^ 

3 






^>' 3 ' 








(1) An sifanta Musulmi da abin da aka sifanta Yahudu da shi cewa a cikinsu akwai na 
kirki, kuma akwai miyagu, domin yaƙi a tsakanin gaskiya da ƙarya ya doge. 

(2) Waɗanda suke roƙon Allah ba da sunayenSa masu kyau ba, su ne aka sifanta da 
dabbobi, har dabbobi sun fi su, domin dabba tana gudun abin da yake cutar ta, amma sii ba 
su san abin da yake cutar su ba, balle su guje shi. Kuma ana fahimtarcewa ba a rdƙon Allah 
da wani suna Nasa, idan bai kasance a cikin sunayenSa masu kyau ba, sai fa idan yazama a 
dunƙule ne, kamar a ce, “Ya Allah ina roƙon Ka da siinayenKa waɗanda na sani da 
waɗanda ban sani ba,” domin Hadlsi ya nuna a yi haka. Kiran Allah ba da sunayenSa 
masu kyau ba yana cikin yaƙi a tsakanin ƙarya da gaskiya. 



7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


253 


^ e-jJr' 


v Ji j-H i Sjj- 


da su, kuma ku bar waɗanda suke 
yin ilhadi a cikin sunayenSa: Za a 
saka musu abin da suka kasance 
suna aikatawa. 

181. Kuma daga waɗanda Muka 
halitta akwai wata al’umma, suna 
shiryarwa da gaskiya, kuma da ita 
suke yin adalci. 

182. Kuma waɗanda suka ƙar- 
yata game da ayoyinMu, za Mu yi 
musu istidraji daga inda ba su sani 
ba. 

183. Kuma Ina yi musu jinkiri, 
lalle ne kaidrNa, mai ƙarfi ne. 

184. Shin, ba su yi tunani ba, 
cewa babu wata hauka ga ma’abu- 
cinsu? (1) 2 Shi bai zama ba face mai 
gargadi mai bayyanawa. 

185. Shin, ba su yi dubi ba a cikin 
mulkin sammai da ƙasa, da kuma 
abin da Allah Ya halitta daga kome, 
kuma akwai tsammani kasancewar 
ajalinsu, haƙlƙa, ya kusanta? To, 
da wane labari a bayansa suke yin 
Tmani? 

186. Wanda Allah Ya ɓatar, to, 
babu mai shiryarwa a gare shi: 
kuma Yana barin su, a cikin ɓatarsu 
suna ɗimuwa. 

187. Suna tambayar ka <2> daga 
Sa’a, a yaushe tabbatarta take? Ka 






ojs 


4 






(1) Watau, Annabi Muhammadu, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi, ba ya 
da hauka sai hankali, saboda haka masu yin addini da hauka, kamar masu da’awar 
tasawwufi, ƙarya suke yi, suna faɗa ne da gaskiya. Kuma sukar mai wa’azi da sunaye faɗa 
da gaskiya ne. 

(2) Tambayar abin da Allah bai bayyana shi ba, kamar Ranar Tashin Ƙiyama, yaƙi ne 
a tsakanin ƙarya da gaskiya. Cewa wani mutum ya san gaibi ko yana iya kawo alheri ko ya 
tunkuɗe wani sharri, ƙarya ne, kuma faɗa da gaskiya ne. 



7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


254 


* »>i 




ce: “Abin sani kawai, saninta a 
wurin Ubangijina yake. Babu mai 
bayyana ta ga lokacinta face ShT. Ta 
yi nauyi a cikin sammai da ƙasa. Ba 
za ta zo muku ba face kwatsam.” 
Suna tambayar ka, kamar kai ma- 
sani ne gare ta. Ka ce: “Abin sani 
kawai, saninta a wurin Allah yake, 
kuma amma mafi yawan mutane ba 
su sani.” 

188. Ka ce: “Ba ni mallaka wa 
raina wani amfani, kuma haka ban 
tunkuɗe wata cuta, face abin da 
Allah Ya so. Kuma da na kasance 
ina sanin gaibi, da lalle ne, na 
yawaita daga alheri kuma cflta ba 
za ta shafe ni ba, nT ban zama ba 
face mai gargadi, kuma mai bayar 
da bishara ga mutane waɗanda 
suke yin Tmani.” 

189. ShT ne Wanda Ya halitta ku 
daga rai guda, kuma Ya sanya, daga 
gare ta, ma’auranta, domin ya nat- 
su zuwa gare a) ta. Sa’an nan a 
lokacin da ya rufe ta, ta yi ciki, ciki 
sassauƙa, sai ta shflɗe da shi. Sa’an 
nan a ldkacin da ya yi nauyi, sai 
suka roƙi Allah, Ubangijinsu: “Lal- 
le ne idan Ka ba mu abin ƙwarai, 
haƙTƙa, za mu kasance daga masu 
godiya.” 


atfjCJZ 






llia a ' 




(1) Asalin halitta, rai guda ce, watau Adam, Allah ya fitar da Hauwa’u daga Adamu, 
ya mayar da ita matarsa, daga gare su zuriya ta yaɗu, kuma ya zama sunnar rai, namijin ya 
natsu zuwa ga macen. Kuma daga nan zama ya ci gaba har idan mace ta yi ciki, ba ta 
damuwa da shi sai ya yi nauyi, ita da miji su dinga addu’a, suna roƙon Allah. Abayan 
bukatarsu ta biya sai su manta da Allah, su ɗora jingina abubuwa zuwa ga sabubbansu, su 
bar tunanin Mai sabbabawa, Daga nan abu ya yi zurfi har ya kasance shirki; bauta wa 
wani tare da Allah, yaƙi ne a tsakanin gaskiya da ƙarya. 



7.Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


255 






/90. To, a lokacin da Ya ba su 
abin ƙwarai, suka sanya Masa abo- 
kan tarayya a cikin abin da Ya ba 
su. To, Allah Ya tsarkaka daga abin 
da suke yi na shirki. 

191. Shin, suna shirki da abin da 
ba ya halittar kome, kuma su ne ake 
halittawa? 

192. Kuma ba su iya bayar da 
taimako gare su, kuma kansu ma, 
ba su iya taimaka! 

193. Kuma idan kun kiraye su 
zuwa ga shiriya, ba za su bT ku ba, 
daidai ne a gare ku, shin, kun kiraye 
su, ko kuwa ku masu kawaici ne! 

194. Lalle ne waɗannan da kuke 
kira, baicin Allah, bayT ne misa- 
lanku: to, ku kiraye su, sa’an nan su 
karɓa muku, idan kun kasance 
masu gaskiya! 

195. Shin, suna da ƙafafu da 
suke yin tafiya da su? Ko suna da 
hannaye da suke damƙa da su? Ko 
suna da idanu da suke gani da su? 
Ko suna da kunnuwa da suke saura- 
re da su? Ka ce: “Ku kirawo abu- 
buwan (1) shirkinku sa’an nan kuma 
ku yi mini kaidi, sa’an nan kada ku 
saurara mini. 

196. “Lalle ne, majiɓinclna Al- 
lah ne Wanda Ya saukar da Littafi, 
kuma ShT ne Yake jiɓintar salihai. 

197. “Kuma waɗanda kuke kira, 
baicinSa, ba su iya taimakon ku, 
kuma kansu ma, ba su iya 
taimaka.” 






\ ''s*” r 






\<-> 




'3 

,5 *> C\ 9 K\ ’TK. V i 


j^ 0 j -L^=> 


b£ ^ ‘Cj, ^ J ^ ^ 

4jS ol 
<z*jj j jt oyoo 'isjjj 


(1) Bayar da tsoro da wani abin bautawa ko jingina wata bukata a gare shi, duka yaƙi 
ne a tsakanin gaskiya da ƙarya. 



7. Suratul A‘araf 


Juzu’i Na 9 


256 




V <J' jtljy> 


198. Kuma idan ka kiraye su 
zuwa ga shiriya, ba za su ji ba, kuma 
kana ganin su, suna dubi zuwa gare 
ka, alhali kuwa su, ba su gani. 

199. Ka riƙi abin da ya sauƙaƙa; 
kuma ka yi umumi da alheri, kuma 
ka kau da kai daga jahilai. (1) 2 

200. Kuma imma wata fizga 
daga Shaiɗan ta fizge ka, sai ka 
nemi tsari ga Allah. Lalle ne Shi, 
Mai jT ne, Masani. 

201. Lalle ne waɗanda suka yi 
taƙawa idan wani tashin hankali 
daga Shaiɗan ya shafe su, sai su 
tuna (Allah) sai ga su, sun zama 
masu basTra. 

202. Kuma ’yan’uwansu (shai- 
ɗanu) suna taimakon su a cikin 
ɓata, sa’an nan kuma ba su taƙai- 
tawa. 

203. Kuma idan ba ka je musu 
da wata aya ba, su ce: “Don me ba 
ka ƙaga ta ba?’’ Ka ce: “Abin sani 
kawai, ina biyar abin da aka yo 
wahayi zuwa gare ni ne, daga Uban- 
gijina. Wannan abubuwan kula ne 
daga Ubangijinku, da shiriya da 
rahama ga mutane waɗanda suke 
yin imani.” 

204. Kuma idan an karanta <2) 
Alƙur’ani sai ku saurara gare shi, 
kuma ku yi shiru: tsammaninku, 
ana yi muku rahama. 





oj. \*\£&\ 51. 








|)S 


(1) Bayanin sifofin mai wa’azi, watau mataimakin gaskiya a kan karya. 

(2) Bayan an sifanta Alkur’ani da cewa abin kula ne ga masu Tmani, sai kuma 
ya yi umurni da saurare, a lokacin da ake karatunsa. Sauraren yana wajabta a cikin salla, 
idan liman ya bayyana karatu kuma da a cikin huɗubar Jumma’a. Yana zama mustahabbi 
ga sauran lokatai. Ƙur’ani shi ne abin da ake wa’azi da shi kuma shi ne aya da kansa. Hana 
saurarensa yaƙi ne da gaskiya. 



7. Suratul A'araf 


Juzu’i Na 9 


257 


^ tjJrl 


V dsiy^l Ojj- 


205. Kuma ka ambaci (1) 2 Uban- 
gijinka, a cikin ranka da kankan da 
kai, da tsoro, kuma komabayan 
bayyanawa na magana, da safe da 
marece, kuma kada ka kasance 
daga gafalallu. 

206. Lalle ne, waɗanda ke wurin 
Ubangijinka ba su yin girman kai 
ga bauta Masa, kuma suna tsarkake 
Shi da tasbThi, kuma a gare Shi suke 
yin sujada. 


\j Jp\jp dj 

Sfa-i 


0 



Tana karantar da cewa taimakon Allah, shi ne nasara ga masu 
taƙawa, ba ƙarfinsu ba, da kuma shiryarwa ga dokdkin yaƙi da abin 
da ya ratayu da yaƙi domin ɗaukaka kalmar Allah. 


Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. Suna tambayar ka <2) ga gan'- 
ma. Ka ce: “GanTma ta Allah da 
ManzonSa ce. Sai ku bi Allah da 
taƙawa, kuma ku gyara abin da 


p\jp\y^\jp^pp 


(1) Sa’an nan kuma ya yi umurni da ambaton Allah da addu’a a farko da ƙarshen 
rana kamar yadda ya yi umurni da yin salla a waɗannan lokatai, watau wannan shi ne 
makamin gaskiya a kan ƙarya. 

(2) Ya fara Surar da tambayar Sahabbai ga Annabi cewa wane ne ya fi cancanta da 
dukiyar ganTmar da aka samu a yaƙin Badar Babba, samari mayaƙa ko tsofaffi masu bayar 
da shawara da ra’ayoyinsu, masu kyau. Sa’an nan Ya yi jawabi da cewa: “Ka ce ganimar ta 
Allah ce da ManzonSa”, saboda dalilan da suke tafe ga ayoyin da suke biye. Ana nufi 
wanke soja daga jayayya a kan dukiya. Allah Ya fi sani. 







8. Suratul Anfal 


Juzu’i Na 9 


258 






yake a tsakaninku, kuma ku yi ɗa’a 
ga Allah da ManzonSa, idan kun 
kasance muminai.” 

2. Abin sani kawai, muminai su 
ne waɗanda suke idan an ambaci, 
Allah, zukatansu su firgita, kuma 
idan an karanta ayoyinSa a kansu, 
su fcara musu wani Tmani, kuma ga 
Ubangijinsu suke dogara; 

3. Waɗanda suke tsayar da salla, 
kuma daga abin da Muka arzuta su 
suna ciyarwa. U) 

4. Waɗannan su ne muminai da 
gaskiya. Suna da darajoji a wurin 
Ubangijinsu, da wata gafara da 
arziki na karimci. 

5. Kamar yadda Ubangijinka Ya 
fitar da kai daga gidanka da gas- 
kiya, alhali kuwa lalle wani ɓangare 
na muminai, haƙiƙa, suna ƙyama. 

6. Suna jayayya da kai a cikin 
(sha’anin) gaskiya a bayan ta 
bayyana, kamar dai lalle ana kora 
su zuwa ga mutuwa ne alhali kuwa 
suna kallo. 

7. Kuma a lokacin <2) da Allah 
Yake yi muku alkawari da ɗayan 
ƙungiya biyu, cewa lalle ita taku ce: 


0 




5 


Jg, v •< » ? 

0 M£=*J>JJJ 





JoO ^-\ 

0 jjj^i ^J 


(1) Watau suna yin ibada ta jiki da ta dukiya, wajiba da nafila. 

(2) Asalin fitar Musulmi zuwa Badar shi ne Annabi ya ji labarin Abu Sufyana ya fito 
daga Makka da ayari zuwa Sham, watau “Syria”, sai ya fita domin a kama shi, suka sami 
Abu Sufyana ya shige da dukiya, saboda haka Annabi daga Badar ya koma Madlna. 
Wannan fita, ana kiran ta Badar Karama. Da Abu Sufyana ya sami labari, sai ya aika wa 
Ƙuraishawa, domin su fito, su tsare dukiyarsu daga Musulmi. Annabi, da ya ji labarin 
komowar Abu Sufyana, sai ya fita tare da jama’arsa, wanda ya ji yana son fita, kuma yana 
da abin hawa. Abu Sufyana tare da ayari su ne wajen da babu ƙaya. Yaƙin Ƙuraishawa shi 
ne wajen da yake da ƙaya. Musulmi a tsakiya. Abu Sufyana ya saki hanya ya tslra. Ya nemi 
Kuraishawa da su koma, Abu Jahal ya ce sai Allah Ya yi hukunci a tsakaninsu da 
Muhammadu wanda ya katse zumunta, ya bar addinin iyaye. 



8. Suratul Anfal 


Juzu’i Na 9 


259 


H f- jir\ 




kuma kuna gurin cewa lalle ƙungiya 
wadda ba ta da ƙaya ta kasance 
gare ku, kuma Allah Yana nufin 
Ya tabbatar da gaskiya da kalmo- 
minSa, kuma Ya katse ƙarshen 
kafirai; 

8. Domin Ya tabbatar da gas- 
kiya, kuma Ya ɓata ƙarya, kuma ko 
da masu laifi sun ƙi. 

9. A lokacin da kuke neman 
Ubangijinku taimako, sai Ya karɓa 
muku cewa: “Lalle ne Nl, Mai 
taimakon ku ne da dubu daga ma- 
la’iku, jere.” 

10. Kuma Allah bai sanya shi ba 
face domin bishara, kuma domin 
zukatanku su natsu da shi, kuma 
taimakon, bai zama ba face daga 
wurin Allah: Lalle ne Allah Mabu- 
wayi ne, Mai hikima. 

11. A lokacin da (Allah) Yake 
rufe ku da gyangyadi, domin aminci 
daga gare Shi, kuma Yana saukar 
da ruwa (1) daga sama, a kanku, 
domin Ya tsarkake ku da shi, kuma 
Ya tafiyar da ƙazantar Shaiɗan 
daga barinku, kuma domin Ya ɗau - 
re a kan zukatanku, kuma Ya tab- 
batar da ƙafafu da shi. 

12. A lokacin da Ubangijinka 
Yake yin wahayi zuwa ga mala’iku 
cewa: “Lalle ne Mu, Muna tare da 
ku, sai ku tabbatar da waɗanda 
suka yi Tmani: za Ni jefa tsoro a 










- . C\ > 


\ IaJ 


S/Sj liis 




(1) A lokacin zafi ne na bazara, kuma aka faralta azumi, sai Allah Ya saukar da ruwa 
daidai da sansanin Musulmi, suka sha, suka yi wanka sa’an nan kuma aka daddale musu 
rairayi domin sauƙin tafiya. 



8. Suratul Anfal 


Juzu’i Na 9 


260 


^ « ji-' 


A JUiSl' Sjj- - 


cikin zukatan waɗanda suka ka- 
firta, sai ku yi duka bisa ga wuyoyi 
kuma ku yi duka daga gare su ga 
dukan yatsu (1) 2 3 . 

13. Wancan ne, domin lalle ne 
su, suna saɓa wa Allah da Manzon- 
Sa. Kuma wanda ya saɓa wa Allah 
da ManzonSa, to, lalle ne Allah Mai 
tsananin uƙuba ne. 

14. Wancan ne: “Ku ɗan- 
ɗane shi, kuma lalle ne akwai aza- 
bar wuta ga kafirai”. 

15. Ya ku waɗanda suka yi Tma- 
ni! Idan kun haɗu da waɗanda suka 
kafirta ga yaƙi, to, kada ku juya 
musu bayayyakinku. 

16. Kumaduka wanda <2) yajuya 
musu bayansa a yinin nan, face 
wanda ya karkata domin koɗayya, 
ko kuwa wanda ya je domin haɗu- 
wa da wata ƙungiya, to, lalle ne ya 
koma da fushi daga Allah, kuma 
matattararsa Jahannama, kuma tir 
da makoma ita! 

17. To, ba ku ne kuka kashe su 
ba; kuma amma Allah ne Ya kashe 
su: kuma ba ka yi jTfa ba a lokacin 
da ka yi jTfa; kuma amma Allah ne 
Ya yi jifar <3) : Kuma domin Ya jar- 


3j> 1 


\jjj=== 

y ? A'''' -f - ✓✓ 

> '' 










(1) Sa’an nan kuma Annabi da umurnin Allah ya ɗebi tsakuwa da hannunsa mai 
daraja ya jefa a jihar kafirai. Babu wanda ya rage a cikinsu, face tsakuwar nan ta shiga a 
cikin idanunsa. 

(2) Gudu a wurin yaƙin Jihadi shi ne mafi girman haram duka, matuƙar kafirai ba su 
fi ninki biyu na adadin Musulmi ba, kamar yadda zai zo. Wanda ya yi gudu a wurin jihadi 
kamar ya nemi kafirci ya rinjayi Musulunci ne. 

(3) Kisan da aka yi musu, Allah ne Ya kashe su, haka Annabi ya debi tsakuwa da 
hannunsa mai daraja ya jefa wa kafirai, tsakuwar ta shiga cikin idanun kowane ɗaya 
daga cikinsu. To, wannan jlfar daga Allah take. Saboda haka duk ganimar dai ta Allah ce 
da ManzonSa, sai yadda Ya so, za a raba ta. 



8. Suratul Anfal 


Juzu’i Na 9 


261 


* 


A (jUiSll 3j j-j 


raba Musulmi da jarrabawa mai 
kyau daga gare Shi. Kuma Allah 
Mai ji ne, Masani. 

18. Wancan ne, kuma lalle ne, 
Allah Mai raunana kaidin kafirai 
ne. 

19. Idan kun yi alfanun cin nasa- 
ra, to, lalle nasarar ta je muku, 
kuma idan kun hanu, to, shi ne mafi 
alheri a gare ku, kuma idan kun 
koma za Mu koma, kuma jama’ar- 
ku ba za ta wadatar muku da kome 
ba, ko da ta yi yawa. Kuma lalle ne 
cewa Allah Yana tare da muminai! 

20. Ya ku waɗanda suka yi Tma- 
ni! Ku yi ɗa’a ga Allah da Man- 
zonSa, kuma kada ku juya daga 
barinSa, alhali kuna ji. 

21. Kuma kada ku kasance ka- 
mar waɗanda suka ce: “Mun ji,” 
alhali kuwa su, ba su ji. 

22. Lalle ne, mafi sharrin da- 
bbobi a wurin Allah, su ne kurame, 
bebaye, waɗanda ba su yin hankali. 

23. Da Allah Ya san wani alheri 
a cikinsu, da Ya jiyar da su, kuma 
ko da Ya jiyar da su, haƙTƙa, da sun 
juya, alhali su, suna masu hinjirewa. 

24. Ya ku waɗanda suka yiTma- 
ni! Ku karba wa Allah, kuma ku 
karɓa wa Manzo, idan Ya kiraye ku 
zuwa ga abin da Yake rayar da ku: 
Kuma ku sani cewa Allah Yana 
shamakacewa a tsakanin mutum da 
zuciyarsa, kuma lalle ne ShT, a zuwa 
gare Shi ake tara ku. 

25. Kuma ku ji tsoron fitina 
wadda ba ta samun waɗanda suka 




Jj J-k> 

&^\\jS\\p\i 

\fjj> \ J>\ xj> <J\j j \\jJj 51® 

J)J^JjJ\jJ\'o<jJ\ 




8. Suratul Anfal 


Juzu’i Na 9 


262 


^ t- ji-t 


A JliiS/l 


yi zalunci daga gare ku keɓe, kuma 
ku sani, lalle ne Allah Mai tsananin 
uƙuba ne. 

26. Ku tuna a lokacin da kuke 
kaɗan, waɗanda ake raunanarwa a 
cikin ƙasa, kuna tsoron mutane su 
cafe ku, sai Ya tattara ku (a wurin 
natsuwa, Madma), kuma Ya ƙar- 
fafa ku da taimakonSa, kuma Ya 
arzuta ku daga abubuwa masu 
dacfi: tsammaninku, kuna godewa. 

27. Ya ku waɗanda suka yi Tma- 
ni! Kada ku yaudari Allah da Man- 
zonSa, kuma ku yaudari ama- 
noninku, alhali kuwa kima sane. 

28. Kuma ku sani cewa abin sani 
kawai, dukiyoyinku da ’ya’yanku, 
wata fitina ce, kuma lalle ne Allah, a 
wurinSa, akwai ijara mai girma. 

29. Ya ku waɗanda suka yi Tma- 
ni! Idan kun bi Allah da taƙawa, zai 
sanya muku mararraba (da tsoro) 
kuma Ya kankare ƙananan zunub- 
anku daga barinku. Kuma Ya ga- 
farta muku. Kuma Allah ne 
Ma’abucin falala mai girma. 

30. Kuma a lokacin da wa- 
ɗanda (1) suka kafirta suke yin 
makirci game da kai, domin su 
tabbatar da kai, ko kuwa su kashe 
ka, ko kuwa su fitar da kai, suna 














3 \yc3 

'C\3£s 

liv£s\ 


Oj^ktj 2 JLmj\ 


(1) Ƙuraishawa suka taru suna shawarar yadda za su yi da Muhammadu: ko su ɗaure 
shi a cikin gida, ko su kashe shi, ko su kore shi. Ra’ayinsu ja tsaya ga su kashe shi da 
zaɓaɓɓun mutane daga kowace ƙabila yadda danginsa, Bani Hashim, ba su iya faɗa da 
dukkan Larabawa, har su koma ga diyya. A ranar da suka shirya kashe shi, Allah Ya 
umurce shi da hijira zuwa Madlna. A lokacin da ya fita daga gidansa ya iske su tsaitsaye, 
suna barci, ya zuba turɓaya a kunnuwansu, sa’an nan ya shige suka tafi tare da Abubakar, 
suka sauka a cikin kogon dutsenThaur.Bayan kwanaki uku, suka fita zuwa Madina. 



8. Suratul Anfal 


Juzu’i Na 9 


263 




A JUiSl' 


makirci kuma Allah Yana mayar 
musa da makirci, kuma Allah ne 
Mafificin masu makirci. 

31. Kuma idan aka karanta, 
ayoyinMu a kansu, sukan ce: “Lal- 
le ne mun ji, da muna so, haioƙa, da 
mun fadi irin wannan: wannan bai 
zama ba face tatsuniyoyin mutanen 
farko.” 

32. A lokacin da suka ce: “Ya 
Allah! Idan wannan ya kasance shT 
ne gaskiya daga wurinKa, sai Ka yi 
ruwan duwatsu, a kanmu, daga 
sama, ko kuwa Ka zo mana da wata 
azaba, mai raɗadl.” 

33. Kuma Allah bai kasance 
Yana yi musu azaba ba alhali kuwa 
kai kana cikinsu, (1) kuma Allah bai 
kasance Mai yi musu azaba ba alha- 
li kuwa suna yin istigfari. 

34. Kuma mene ne a gare su da 
Allah ba zai yi musu azaba ba, 
alhali kuwa su, suna kangewa daga 
Masallaci Mai alfarma, kuma ba su 
kasance majiɓintanSa ba? Babu 
majiɓintanSa face masu taƙawa. 
Kuma mafi yawansu ba su sani ba. 

35. Kuma sallarsu a wurin Ɗa- 
kin ba ta kasance ba face shewa da 
yaya; sai ku ɗanɗani azaba saboda 
abin da kuka kasance kuna yi na 
kafirci. 

36. Lalle ne waɗanda suka ka- 
firta, suna ciyar da dukiyoyinsu, 


0 

,jj>J\y&\ Aifc o\£=»ol 

^ o\ jC*)\jjO>\_j\ gL./J \ 

l»j 0\!£=»l »j 

5L>jJiJc~-LJ <Ui\ o\-^=» 




4 




(1) Rayuwar Annabi a cikin mutane aminci ne daga azaba, haka kuma yin istigfari 
aminci ne. Wanda ke son wadata da aminci daga Allah, sai ya lazimci istigfari da bin 
sunnar Annabi, tslra da amincin Allah su tabbata a gare shi. 



8. Suratul Anfal 


Juzu’i Na 9 


264 






domin su kange daga hanyar Allah; 
to, za su ciyar da ita, sa’an nan 
kuma ta kasance nadama a kansu, 
sa’an nan kuma a rinjaye su. Kuma 
waɗanda suka kafirta zuwa ga 
Jahannama ake tara su; 

37. Domin Allah Ya rarrabe mu- 
mmuna daga mai kyau, kuma Ya 
sanya mummunan, sashensa a kan 
sashe, sa’an nan Ya shirga shi gaba 
daya, sa’an nan Ya sanya shi a cikin 
Jahannama. Waɗannan su ne masu 
hasara. 

38. Ka ce wa waɗanda suka ka- 
firta idan sun hanu, za a gafarta 
musu abin da ya riga ya shige, kuma 
idan sun koma, to, hanyar kafiran 
farko, haƙTƙa, ta shuɗe. 

39. Kuma ku yaƙe su har wata 
fitina ba za ta kasance ba, kuma 
addini dukansa ya kasance na Al- 
lah. To, idan sun hanu, to, lalle ne, 
Allah ga abin da kuke aikatawa 
Mai gani ne. 

40. Kuma idan sun juya, to, ku 
sani cewa lalle Allah ne Majiɓin- 
cinku: Madalla da Majiɓinci, kuma 
madalla da Mai taimako, ShT. 

41. Kuma ku sani, abin da kuka 
samid) ganTma daga wani abu, to, 
lalle ne Allah Yana da humusinsa 
kuma da Manzo, da kuma masu zu- 
munta da marayu da miskTnai da 











\j^y> _ j jl. 





(1) Daga farkon Surar har zuwa a nan, ana bayanin cewa ganimar Badar ba ta kowa 
ba ce face Allah da ManzonSa; to, a nan yana bayanin yadda za a raba dukiyar, kuma 
wannan rabon, ya zama sunna ga dukkan dukiyar ganlma da Musulmi suka samu da yaki 
ko hari. 



8.Suratul Anfal 


Juzu’i Na 10 


265 M • 




a jUiSn 


ɗan hanya, idan kun kasance kun yi 
Tmani da Allah da abin da Muka 
saukar a kan BawanMu a Ranar 
Rarrabewa, a Ranar da jama’a biyu 
suka haɗu, kuma Allah ne, a kan 
kowane abu, Mai Tkon yi. 

42. A lokacin da kuke a ga6a ta 
kusa su kuma suna a gaɓa ta nesa, 
kuma ayarin yana a wuri mafi 
gangarawa daga gare ku, kuma da 
kun yi wa juna wa’adi, da kun saɓa 
ga wa’adin; kuma amma domin 
Allah Ya hukunta abin da yake ya 
kasance abin aikatawa. Domin 
wanda yake halaka ya halaka daga 
shaida, kuma mai rayuwa ya rayu 
daga shaida, kuma lalle Allah ne, 
haƙTƙa, Mai ji, Masani. 

43. A lokacin da Allah Yake 
nuna maka su suna kaɗan, a cikin 
barcinka, kuma da Ya nuna maka su 
suna da yawa, lalle ne da kun ji 
tsdro, kuma lalle ne da kun yi jaya- 
yya a cikin al’amarin, kiuna amma 
Allah Ya tsare ku: Lalle ShT ne 
Masani ga abin da yake a cikin 
ƙiraza. 

44. Kuma a lokacin da Yake 
nuna muku su, a lokacin da kuka 
haɗu, a cikin idanunku suna kaɗan, 
kuma Ya ƙarantar da ku a cikin 
idanunsu, ddmin Allah Ya hukunta 
wani al’amari wanda ya kasance 
abin aikatawa: kuma zuwa ga Allah 
ake mayar da al’umurra. 

45. Ya ku waɗanda suka yi Tma- 
ni! Idan kun haɗu da wata ƙungiyar 
yaƙi, to, ku tabbata, kuma ku am- 


^ 4iV) \ 








<lU=» Vj_J\ 4jl\ 







f$)jji_^\o\l^_JS/o\ 







8. Suratul Anfal 


Juzu’i Na 10 


266 


^ * tji-' 


A jUiSh 3jj-j 


baci (1) 2 3 Allah da yawa, tsamma- 
ninku kuna cin nasara. 

46. Kuma ku yi ɗa’a ga Allah da 
ManzonSa, kuma kada ku yi jaya- 
yya har ku raunana kuma iskarku 
ta tafi, kuma ku yi haƙuri. Lalle ne 
Allah Yana tare da masu haƙuri. 

47. Kada ku kasance kamar 
waɗanda suka fita daga gida- 
jensu <2) , suna masu alfahari da yin 
riya ga mutane, kuma suna kange- 
wa daga hanyar Allah: Kuma Allah 
ne ga abin da suke aikatawa Mai 
kewayewa. 

48. Kuma a lokacin da Shai- 
ɗan <3) ya ƙawace musu ayyukansu, 
kuma ya ce: “Babu marinjayi a gare 
ku a yau daga mutane, kuma nT 
maƙwabci ne gare ku.” To, a loka- 
cin da ƙungiya biyu suka haɗu, ya 
koma a kan digadigansa, kuma ya 
ce: “Lalle ne nT, barrantacce ne 
daga gare ku! NT ina ganin abin da 
ba ku gani; ni ina tsdron Allah: 
Kuma Allah Mai tsananin uƙuba 
ne ” 

49. A lokacin da munafukai da 
waɗanda suke akwai cuta a cikin 



(j|) ArA W 










(1) Ambaton Allah bayyane ya fi kyau a wurin yaƙi da wurin harama da hajji ko 
umra, kuma da lokacin da ake fita zuwa ga masallacinTdi. Wurin da ba waɗannan wurare 
uku ba, ambaton Allah, ya zama asirce ya fi kyau. 

(2) Kada Musulmi su fita zuwa yaƙi da nuna alfahari da kiɗe-kiɗe da giya da mata da 
maganganun alfasha, kamar yadda Kuraishawa suka flta zuwa Badar; ku fita da tawalu i 
da zikirin Allah. 

(3) Shaiɗan ya fita zuwa ga Kuraishawa a cikin surar Suraƙatu bn Malik, ya ce musu 
yana tare da su, kuma shi ne maƙwabcinsu; watau danginsa, Kan’anawa, ba za su taɓa su 
ba da yaƙi, a lokacin da suke yaƙi da Muhammadu. Bayan haka da ya tafi Badar ya ga 
mala’iku, shl ne ya koma baya, yana cewa wai shi yana tsoron Allah; watau yana yi wa 
Kuraishawa izgili; su ne ba su tsoron Allah. 



8.Suratul Anfal 


Juzu’i Na 10 


267 


t • tjir\ 


A JUiSl #j y* 


zukatansu, suke cewa: “Addinin 
waɗannan ya ruɗe su”. Kuma wanda 
ya dogara ga Allah, to, lalle ne 
Allah Mabuwayi ne, Mai hikima. 

50. Kuma da ka gani, a lokacin 
da mala’iku suke karɓar rayukan 
waɗanda suka kafirta, suna dukar 
fuskokinsu da ɗuwawunsu, kuma 
suna cewa: “Ku ɗanɗani azabar 
Gobara — 

51. “Wancan saboda abin da 
hannayenku suka gabatar ne: 
Kuma lalle ne, Allah bai zama Mai 
zalunci ba ga bayinSa. 

52. “Kamar al’adar mutanen Fi- 
r’auna da waɗanda suke gabaninsu, 
sun kafirta da ayoyin Allah, sai 
Allah Ya kama su da zunubansu: 
Lalle Allah ne Mai ƙarfi, Mai tsa- 
nanin uƙuba. 

53. “Wancan ne, domin lalle ne, 
Allah bai kasance Mai canza wata 
ni’ima wadda ya ni’imtar da ita a 
kan wasu mutane ba face sun sake 
abin da yake ga rayukansu, kuma 
domin lalle Allah ne Mai jT, Ma- 
sani.” 

54. Kamar al’adar mutanen Fi- 
r’auna da waɗanda suke a gaba- 
ninsu, sun ƙaryata game da ayoyin 
Ubangijinsu, sai Muka halaka su, 
saboda zunubansu, kuma Muka 
nutsar da mutanen Fir’auna: Kuma 
dukansu sun kasance ne masu za- 
lunci. 

55. Lalle mafi sharrin dabbobi a 
wurin Allah, su ne waɗanda suka 
kafirta, sa’an nan ba za su yi imani 
ba. 









a\ol5 


'J& 






8. Suratul Anfal 


Juzu’i Na 10 


268 


> * jJr' 


A J'jjiSl' 5j j-j 


56. Waɗanda ka yi ƙullin alka- 
wari da su, daga gare su, sa’an nan 
kuma suna warwarewar alkawa- 
rinsu a kowane lokaci, kuma su, ba 
su yin taƙawa. 

57. To, in dai ka kama su a cikin 
yaƙi, sai ka kore (1) 2 waɗanda suke a 
bayansu, game da su, tsammaninsu, 
za su dinga tunawa. 

58. Kuma in ka ji tsoron wata 
yaudara daga wasu mutane, to, ka 
jefar da alkawarin, zuwa gare su, a 
kan daidaita: lalle ne Allah, ba Ya 
son mayaudara. 

59. Kuma waɗanda suka kafirta 
kada su yi zaton sun tsere: lalle ne 
su, ba za su gagara ba. 

60. Kuma ku yi tattali, dominsu, 
abin da kuka sami Tkon yi na wani 
ƙarfi <2) , kuma da ajiye dawaki, 
kuna tsoratarwa, game da shi, ga 
maƙiyin Allah kuma maƙiyinku da 
wasu, baicin su, ba ku san su ba, 
Allah ne Yake sanin su, kuma abin 
da kuka ciyar daga wani abu a cikin 
hanyar Allah, za a cika muku 
sakamakonsa, kuma ku ba a zalun- 
tar ku. 

61. Kuma idan sun karkata 
zuwa ga zaman lafiya, to, ka karka- 
ta zuwa gare shi, kuma ka dogara ga 
Allah: lalle ne ShT, Mai ji ne, 
Masani. 

62. Kuma idan sun yi nufin su 
yaudare ka, to, lalle ma’ishinka 














^_A3'0 -Jj 

o yrkj 

o t yjjsj 

j^====*i (j 




(1) Watau a kashe waɗanda aka kama domin saura su gani su ji tsoro. 

(2) Tattali daga wani ƙarfl, ya haɗa dukkan abin da zai yiwu a yi yaƙin abokin gaba 
da shi. A yanzu daga bindiga da abin da yake sama da ita, shi ne za a yi tattali. 



8. Suratul Anfal 


Juzu’i Na 10 


269 


\ • s-jir> 


A JliiSfl ijy* 


Allah ne, ShT ne Wanda Ya ƙarfafa 
ka da taimakonSa, kuma da mumi- 
nai. 

63 . Kuma Ya sanya soyayya a 
tsakanin zukatansu. Da ka ciyar da 
abin da yake cikin ƙasa, gaba ɗaya, 
da ba ka sanya soyayya a tsakanin 
zukatansu ba, kuma amma Allah 
Ya sanya soyayya a tsakaninsu. 
Lalle Shi ne Mabuwayi, Mai 
hikima. 

64 . Ya kai Annabi! Ma’ishinka 
Allah ne, kai da wanda ya biye 
maka daga muminai. 

65 . Ya kai Annabi! Ka kwaɗai- 
tar da muminai a kan yaƙi. Idan 
mutum ashirin masu haƙuri sun 
kasance daga gare ku, za su rinjayi 
metan, kuma idan ɗari suka ka- 
sance daga gare ku, za su rinjayi 
dubu daga waɗanda suka kafirta, 
domin su, mutane ne, ba su fahimta. 

66 . A yanzu Allah Ya sauƙaƙe 
daga gare ku, kuma Ya sani cewa 
lalle ne akwai masu rauni a cikinku. 
To, idan mutum ɗari, masu haƙuri, 
suka kasance daga gare ku, za su 
rinjayi metan, kuma idan dubu suka 
kasance daga gare ku, za su rinjayi 
dubu biyu, da iznin Allah. Kuma 
Allah Yana tare da masu haƙuri. 

67 . Ba ya kasancewa (1) ga wani 
annabi, kamammu su kasance a 





- ^ 


4J&\j <X>\ 


(1) Bayan da Musulmi suka ci nasara a Badar, suka kama Ƙuraishawa a cikinsu har 
da Abbas baffan Annabi. Sai Annabi ya shawarci sahabbansa ga abin da za su yi da 
kamammu. Abubakar ya ce wa Annabi, “Mutanenka ne, ka sake su.” Sa’an nan ya nemi 
Umar shawara, ya ce masa “Ka kashe su.” Sai ya karɓi fansa daga gare su. Bayan haka 
Alkur’ani ya sauka da ƙarfafa ra’ayin Umar na a kashe su, ya fi. Amma tun da an riga an 
zartar da fansar, shT ke nan. 



8. Suratul Anfal 


Juzu’i Na 10 


270 


i * «• ji-' 


A jLaiS/1 Sjj-" 


gare shi sai (bayan) ya zubar da 
jinainai a cikin ƙasa. Kuna nufin 
sifar duniya kuma Allah Yana nufin 
Lahira. Kuma Allah ne Mabuwayi, 
Mai hikima. 

68 . Ba domin wani Littafi daga 
Allah ba, wanda ya gabata u> , da 
azaba mai girma daga Allah ta 
shafe ku a cikin abin da kuka kama. 

69 . Saboda haka, ku ci daga abin 
da kuka samu ganlma, yana halal 
mai kyau. Kuma ku bi Allah da 
taƙawa. Lalle Allah ne Mai gafara, 
Mai jin ƙai. 

70 . Ya kai Annabi! Ka ce wa 
wanda yake a cikin hannayenku 
daga kamammu: “Idan Allah Ya 
san akwai wani alheri a cikin zuka- 
tanku, zai kawo muku mafi alheri 
daga abin da aka kar&a daga gare 
ku, kuma Ya yi muku gafara: Kuma 
Allah ne Mai gafara, Mai jin ƙai.” 

71 . Kuma idansun yi nufin yau- 
dararka, to, haƙTƙa, sun yaudari 
Allah daga gabani sai Ya bayar da 
dama daga gare su: kuma Allah ne 
Masani, Mai hikima. 

72 . Lalle ne waɗanda suka yi 
Imani, kuma suka yi hijira, kuma 
suka yi jihadi da dukiyoyinsu da 
rayukansu, a cikin hanyar Allah, da 
waɗanda suka bayar da masauki, 
kuma suka yi taimako. Waɗancan, 
sashensu waliyyai ne ga sashe. 
Kuma waɗanda suka yi Imani 













\}\S~ 


cfjj <*\ j 


(1) Abin da ya gabata na Littafi shi ne, amma Allah ne Masanin haƙiƙa, abin da yake 
a cikin Surar A1 Imrana, aya ta 159, inda aka bai wa Annabi umurnin ya yi shawara da 
sahabbansa ga abin da ya shafi yaƙi, sa’an nan kuma ya dogara ga Allah wajen zartar da 
abin da ya zaɓa daga shawarar da suka ba shi. 



8.Suratul Anfal 


Juzu’i Na 10 


271 


/s JliiSl ijj-> 


kuma ba su yi hijira a) ba, ba ku da 
wani abu daga waliccinsu, sai sun yi 
hijira. Kuma idan suka neme ku 
taimako a cikin addini, to, taimako 
ya wajaba a kanku, face a kan 
mutane waɗanda a tsakaninku da 
tsakaninsu akwai wani alkwari. 
Kuma Allah ne, ga abin da kuke 
aikatawa, Mai gani. 

73 . Kuma waɗanda suka kafirta, 
sashensu ne waliyyan sashe, idan ba 
ku aikata shi ba, wata fitina za ta 
kasance a cikin ƙasa, da fasadi 
babba. 




^ 28 . ^ c . 






74 . Kuma waɗanda suka yi Tma- 
ni kuma suka yi hijira, kuma suka yi 
jihadi, a cikin hanyar Allah, kuma 
da waɗanda suka bayar da masauki, 
kuma suka yi taimako, waɗannan su 
ne muminai da gaskiya, suna da 
gafara da wani abinci na karimci. 

75 . Kuma waɗanda suka yilma- 
ni daga baya, kuma suka yi hijira 
kuma suka yi jihadi tare da ku, to, 
waɗannan daga gare ku suke. 
Kuma ma’abuta zumunta, sashensu 
ne waliyyan <2) sashe a cikin Littafin 
Allah. Lalle Allah ne ga dukkan 
kome Masani. 



(1) A farkon Musulunci hijira sharadi ce ga shiga cikin waliccin Musulmi, amma 
bayan da Musulunci ya yi Karfi, hijira ba ta zama sharadi ba, sai dai tana wajaba ga 
Musulmi ya tashi daga inda ba ya iya tsare addininsa zuwa ga inda yake iya tsare shi. 
matukar babu wata wahala mai tsanani. Ana taimakon Musulmin da bai yi hijira ba ga 
abin da bai shafi warware alkawarin Musulmi ba. 

(2) Walicci shi ne kusanta da Iizimtar wajabcin taimakon juna. A farkon Musulunci, 
Musulmi ba su da walicci a kan wani Musulmi, sai idan ya yi hijira zuwa MadTna. Bayan 
cin Makka da watsuwar Musulunci sai waliccin Musulmi ya wajaba a kan kdwane 
Musulmi a inda duk yake, a cikin duniya, gwargwadon hali, amma kuma a cikin haka mafi 
kusantar zumunta shi ne mafi cancanta da waliccin kowane Musulmi, har dai ga abin da ya 
shafi halaye na zaman mutum kamar aure da gado, da sauransu, kamar yadda littattafan 
sunna suka bayyana, a can cikin babin walicci. 



9.Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


272 


> . tjJri 


^ 4j jsJl 



Tana bayani ga hukuncin yanke wa kafirai na kowane irin 
kafirci, da irin alaƙa wadda take iya ragewa a tsakanin Musulmi da 
kafiri da bayanin sifofin kafirai. 


1 . Barranta daga Allah da Man- 
zonSa zuwa ga waɗanda kuka yi wa 
alkawari daga masu shirki (1) 2 . 




0 



2. Saboda haka ku yi tafiya a 
cikin ƙasa wata huɗu <2) , kuma ku 
sani lalle ku, ba masu buwayar 
Allah ba ne, kuma lalle Allah ne 
Mai kunyatar da kafirai. 


\pZ>\jjP\ cil 

i 'aXi\ “i}j 




3 . Kuma da yekuwa daga Allah 
da ManzonSa zuwa ga mutane, a 
Ranar Haji Babba cewa lalle ne 
Allah Barrantacce ne daga masu 
shirki, kuma ManzonSa (haka). To, 
idan kun tuba, to, shi ne mafi alheri 
a gare ku, kuma idan kun juya, to, 
ku sani lalle ne ku, ba masu bu- 
wayar Allah ba ne. Kuma ka bayar 
da bishara ga waɗanda suka ka- 
firta, da azaba mai raɗadi. 


•^3 ^} \ Jt <3 '3j 

0 


(1) Kafirai iri uku ne: masu addTnin al’ada kamar Larabawa, su ne masu shirki, sa’an 
nan masu bin Littafi shafaffe watau Yahudu da Nasara, sa’an nan da munafukan wannan 
al’umma. Ya fara da masu shirki da bayanin irin ayubansu, sa’an nan ya yi bayanin sauran 
kamar haka. 

(2) Bayan yanke sulhu, Allah Ya bai wa kafirai wata huɗu na amana, domin su kare 
harkokinsu da wasu ma’amaloli da suka kulla tare da Musulmi, sa’an nan yaki ya tashi. 
Ana nufin masu addinin al’ada na shirki a nan. 




9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


273 


i • t ji-i 


H ajjJi 8j j *> 


4 . Sai waɗanda kuka yi wani 
alkawari daga masu shirki, sa’an 
nan kuma ba su rage ku da kome 
ba, kuma ba su taimaki kowa a 
kanku ba, to, ku cika alkawarin, 
zuwa gare su, har ga iyakar yarjeje- 
niyarsu. Lalle ne Allah Yana son 
masu taƙawa. 

5 . Kuma idan watanni, masu al- 
farma suka shige, to, ku yaƙi mushi- 
rikai inda kuka same su, kuma ku 
kama su, kuma ku tsare su, kuma 
ku zaune musu dukkan madakata. 
To, idan sun tuba, kuma suka 
tsayar da salla, kuma suka bayar da 
zakka, to, ku sakar musu da ha- 
nyarsu. Lalle Allah ne Mai gafara, 
Mai jin ƙai. 

6 . Idan wani daga mushirikai ya 
nemi maƙwabtakarka, to, ka ba shi 
maƙwabtakar har ya ji maganar 
Allah, sa’an nan ka isar da shi ga 
wurin amincewarsa. Wancan fa do- 
min lalle ne su, mutane ne waɗanda 
ba su sani ba. 










7. Yaya wani alkawari a wurin 
Allah da wurin ManzonSa yake ka- 
sancewa ga mushirikai, face ga 
waɗanda kuka yi wa alkawari wu- 
rin Masallaci Mai alfarma? To, 
matuƙar suij tsaya sosai gare ku, sai 
ku tsayu sosai gare su. Lalle ne 
Allah Yana son masu taƙawa. 




j ^ 


8 . Yaya, alhali idan sun ci nasara 
a kanku, ba za su tsare wata zumun- 





9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


274 






ta ba a cikinku, kuma haka wata 
amana, suna yardar da ku da baku- 
nansu, kuma zukatansu suna ƙi? 
Kuma mafi yawansu fasiƙai ne. 

9 . Sun saya da ayoyin Allah, 
’yan kudi kaɗan, sa’an nan suka 
kange daga hanyar Allah. Lalle ne 
su, abin da suka kasance suna aika- 
tawa ya munana. 

10 . Ba su tsaron wata zumunta a 
cikin muminai, kuma haka ba su 
tsaron wata amana: kuma waɗan- 
nan ne masu ta’adi. 

11 . Sa’an nan idan sun tuba (1) , 
kuma suka tsayar da salla, kuma 
suka bayar da zakka, to, ’yan’- 
uwanku ne a cikin addini, kuma 
Muna rarrabe ayoyi daki-daki, ga 
mutane waɗanda suke sani. 

12 . Kuma idan suka warware 
rantsuwoyin amana daga bayan 
alkawarinsu, kuma suka yi suka a 
cikin addininku, to, ku yaƙi shuga- 
bannin kafirci. Lalle ne su, babu 
rantsuwoyin amana a gare su: 
tsammaninsu suna hanuwa. 

13 . Shin, ba ku yaƙin mutane, 
waɗanda suka warware rantsu- 
woyinsu, kuma suka yi niyya ga 
fitar da Manzo, kuma su ne suka 
fara muku, tun a farkon lokaci? 
Shin, kuna tsoron su ne? To, Allah 
ne Mafi cancantar ku ji tsoronSa, 
idan kun kasance muminai! 




jLA ; 
4uLj"\ 



iiS J3' 



(1) Rukundnin Musulunci biyar ne: Kalmar shahada da salla da azumi da zakka da 
hajji ga Ɗakin Allah. Ana yaƙar mutum saboda barin uku daga cikinsu, watau kalmar 
shahada da salla da zakka kawai. Kuma uku suna lazimtar mawadaci da matalauci, su ne 
kalmar shahada da salla da azumi kawai. Amma zakka da hajji sai ga mai halin yi da 
wadata. 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


275 




^ flj 


/4. Ku yaƙe su, Allah Ya yi musu 
azaba da hannayenku, kuma Ya 
kunyatar da su, kuma Ya taimake 
ku, kuma Ya warkar da kirazan 
mutane muminai. 

15 . Kuma Ya tafi da fushin zuka- 
tansu, kuma Ya karɓi tuba a kan 
wanda Ya so. Kuma Allah ne Masa- 
ni, Mai hikima. 

16 . Ko kuna zaton (1> a bar ku, 
tun Allah bai bayyana waɗanda 
suka yi jihadi ba daga gare ku, 
kuma su ba su riki wani shige ba, 
baicin Allah da ManzonSa da mu- 
minai? Kuma Allah ne Mai jarra- 
bawa ga abin da kuke aikatawa. 

17 . Ba ya kasancewa ga masu 
shirki su raya masallatan Allah, 
alhali kuwa suna masu bayar da 
shaida a kan rayukansu da kafirci, 
waɗannan ayyukansu sun ɓaci, 
kuma a cikin wuta su madawwama 
ne. 

18 . Abin sani kawai, mai raya 
masallatan Allah, shT ne wanda ya 
yi imani da Allah da Ranar Lahira, 
kuma ya tsayar da salla kuma ya 
bayar da zakka, kuma bai ji tsoron 
kowa ba face Allah. To, akwai 
tsammanin waɗannan su kasance 
daga shiryayyu. 


V 'xA jL 










<j\tj j\3\j\^\\ j 


(1) Watau kuna zaton ku shiga Aljanna saboda cewarku, “Mun yi imani,” kawai? 
A’aha! Sai Allah Ya bayyanar da mai gaskiyarlmani game da jihadi, kuma gaskiyarlmani 
itace ce rashin soyayya da wanin Allah da ManzonSa da muminai, duka wanda ya so wani 
abu baicinsu, to, ba mumini ba ne, ba zai shiga Aljanna ba domin wai ya yiTmani kawai. 
Ma’anar son Allah da son Annabi shi ne rashin saɓa wa umurninSa. Ma’anar son wanin 
Allah da wanin Annabi, shi ne ka yi abin da wanin nan yake so, alhali kuwa a wajen yinsa 
akwai saɓa wa Allah da ManzonSa. 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


276 


>. t.jk\ 




19 . Shin, kun sanya shayar da 
mahajjata da rayar da Masallaci 
Mai alfarma kamar wanda ya yi 
Tmani da Allah da Ranar Lahira, 
kuma ya yi jihadi a cikin hanyar 
Allah? Ba su daidaita a wurin Al- 
lah. Kuma Allah ba Ya shiryar da 
mutane azzalumai. 

20 . Waɗanda suka yi Tmani, 
kuma suka yi hijira, kuma suka yi 
jihadi, a cikin hanyar Allah, da 
dukiyoyinsu, da rayukansu, su ne 
mafi girma ga daraja, a wurin Allah, 
kuma waɗannan su ne masu bab- 
ban rabo. 

21 . Ubangijinsu Yana yi musu 
bishara da wata rahama daga gare 
Shi, da yarda, da gidajen Aljanna. 
Suna da, a cikinsu, ni’ima zauna- 
nniya. 

22 . Suna madawwama a cikinsu, 
har abada. Lalle ne Allah a wurinSa 
akwai lada mai girma. 

23 . Ya ku waɗanda suka yi Tma- 
ni! Kada ku riƙi ubanninku da 
’yan’uwanku masoya, idan sun 
nuna son kafirci a kan Tmani. (1) 
Kuma wanda ya jiɓince su daga 
gare ku, to, waɗannan su ne azza- 
lumai. 

24 . Ka ce: “Idan ubanninku da 
ɗiyanku da ’yan’uwanku da matan- 
ku da danginku da dukiyoyi, wa- 
ɗanda kuka yi tsiwirwirinsu, da 
fatauci wanda kuke tsoron tasga- 
ronsa, da gidaje waɗanda kuke yar- 


oAj\JL uj i^cd»5!-W 




(§5 




> '■>>> 







1 c 




jyyjj- v^>oj ypj 


(1) Idan an umurci mutum ya rabu da ubansa da ’yan’uwansa kafirai, saboda shi yana 
Musulmi, to, ga waninsu abin ya fi ƙarfi. 



9.Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


277 


i« t ji-' 


^ AjjsJl djj-. 


da da su, sun kasance mafiya soyu- 
wa a gare ku daga Allah da Man- 
zonSa, da yin jihadi ga hanyarSa, 
to, ku yi jira har Allah Ya zo da 
umurninSa! Kuma Allah ba Ya 
shiryar da mutane fasiƙai. 

25 . Lalle ne, haƙlƙa, Allah Ya 
taimake ku a cikin wurare masu 
yawa, da Ranar Hunainu, (1) a loka- 
cin da yawanku ya ba ku sha’awa, 
sai bai amfanar da ku da kome ba, 
kuma ƙasa ta yi ƙunci a kanku da 
yalwarta, sa’an nan kuma kuka 
juya kuna masu bayar da baya. 

26 . Sa’an nan kuma Allah Ya 
saukar da natsuwarSa a kan Man- 
zonSa, kuma a kan muminai, kuma 
Ya saukar da rundunoni waɗanda 
ba ku gan su ba, kuma Ya azabtar 
da waɗanda suka kafirta: wancan 
ne sakamakon kafirai. 










27 . Sa’an nan kuma Allah Ya 
karɓi tuba daga bayan wancan a 
kan wanda Ya so. Kuma Allah ne 
Mai gafara, Mai rahama. 

28 . Ya ku waɗanda suka yi Tma- 
ni! Abin sani kawai, mushirikai 
najasa ne, saboda haka kada su 
kusanci Masallaci Mai alfarma a 
bayan shekararsu wannan. Kuma 




(1) Hunainu wani wadi ne a tsakanin Makka da Ɗa’ifa inda Musulmi suka yi yaƙi da 
Hawazinawa, a cikin Shawwal shekara ta takwas. Yawan Musulmi ya ruɗe su har suka ce, 
“Yau ba za a rinjaye mu ba, saboda ƙaranci.” Yawansu ya kasance dubu goma sha biyu, 
kuma kafirai dubu huɗu, sai suka ji tsoro, suka gudu, suka bar Annabi a kan alfadararsa, 
Baida’a, babu kowa tare da shi face Abbas da Abu Sufyana wanda yake riƙe da likkafar 
Annabi. Annabi ya sanya Abbas ya yi ta kiran su, “Ya Ansar! Ya Muhajirun!” har suka 
komo aka ci nasara. 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


278 M • 




^ 5j 


idan kun ji tsoron talauci* 0 , to, da 
sannu Allah zai wadata ku daga 
falalarSa, idan Ya so. Lalle Allah ne 
Masani, Mai hikima. 

29. Ku yaƙi waɗanda <2) ba su 
jin Tmani da Allah kuma ba su 
imani da Ranar Lahira, kuma ba su 
haramta abin da Allah da Manzon- 
Sa Suka haramta, kuma ba su yin 
addini, addinin gaskiya, daga 
waɗanda aka bai wa Littafi, har sai 
sun bayar da jizya daga hannu, 
kuma suna ƙasƙantattu. 

30. Kuma Yahudawa suka ce: 
“Uzairu ɗan Allah ne”. Kuma Na- 
sara suka ce: “Maslhu ɗan Allah 
ne”. Wancan zancensu ne da baku- 
nansu. Suna kama da maganar wa- 
ɗanda suka kafirta daga gabani. 
Allah Ya la’ance su! Yaya aka kar- 
katar da su? 

31. Sun riƙi malamansu <3) (Ya- 
hudu) da ruhubanawansu (Nasara) 
ubannangiji, baicin Allah, kuma 
sun riƙi Maslhu ɗan Maryama 
(haka). Kuma ba a umurce su ba 
face da su bauta wa Ubangiji Guda. 
Babu abin bautawa face Shi. Tsar- 



>. ’J.\ 


-Jj 


ij 4J4U 

jC\/L>tZ JAjAjj 

yjjC£4=J\ \yj\ 


C\JiJjJyC J %j 

4>\Jy\ ^^J\i£ji*J\ 



> - 


(1) Tdan kun ji tsoron talauci saboda hana mushirikai zuwa hajji, saboda fataucinku 
da su zai rage, to, babu kome, arziki ga Allah yake, Yana bayar da shi ga wanda Yake so. 

(2) Bayan gama hukuncin alaƙar Musulmi da kafiran farko, watau masu shirkin, 
Larabawa, sai kuma ya fara bayanin alaƙar Musulmi da kafirai na biyu; watau Yahudu 
da Nasara. 

(3) Hibru shi ne malamin Yahudawa, Ruhubani mai ibada wanda ya yanke jin daɗin 
duniya daga kansa saboda ibada, daga cikin Nasara, mabiyan, gefen biyu sun riƙi 
shugabanninsu ubanningiji suna bauta musu, watau suna yanka musu dokoki waɗanda ba 
na Allah ba, su kuma suna bin su a kan haka. Bautar da suke yi wa Uzairu ko Maslhu, Tsa 
ɗan Maryama domin sun ce su ɗiyan Allah ne, watau sun zama juz’inSa ke nan. Tsarki ya 
tabbata ga Allah daga waɗannan siffofi duka. 



9.Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


279 




S jaJi djj-* 


kinSa ya tabbata daga barin abin da 
suke yin shirki da shi. 

32. Suna nufin su bice hasken 
Allah da bakunansu. Kuma Allah 
Yana ƙi, face dai Ya cika haskenSa, 
kuma ko da kafirai sun ƙi. 

33. Shi ne Wanda Ya aiko man- 
zonSa da shiriya da addinin gas- 
kiya, domin ya bayyana shi a kan 
addini dukansa, kuma ko da mushi- 
rikai sun ƙi. 

34. Ya waɗanda suka yi Tmani! 
Lalle ne masu yawa daga Ahbar (1) 
da Ruhbanawa, haƙTƙa suna cin 
dukiyar mutane da ƙarya, kuma 
suna kangewa daga hanyar Allah. 
Kuma waɗanda suke taskacewar 
zlnariya da azurfa, kuma ba su ciyar 
da ita a cikin hanyar Allah, to, ka yi 
musu bushara da azaba mai raɗacfi. 

35. A ranar da ake ƙona shi a 
kanta a cikin wutar Jahannama, sai 
a yi lalas da ita ga goshinansu da 
sashinansu da bayayyakinsu, (a ce 
musu) “Wannan ne abin da kuka 
taskace domin rayukanku. To, ku 
ɗanɗani abin da kuka kasance kuna 
sanyawa a taska.” 

36. Lallai ne ƙidayayyun watan- 
ni a wurin Allah wata goma sha 
biyu ne a cikin Littafin (2) Allah, a 


\Jo (jLj j 

'SyS== = * 

<&Sj\sM^st 

Sr j“)jj 

Jjjjyj=^i J Jj)Vj Jx>\ J-^-L 



^jJ\ks=S >\jL ’&JySk) 




_' —>\a a \ oJJ* j ) 

i . \ 4Xi\ > J t jjJ 


(1) Jam’in Hibru watau malamin Yahudawa. 

(2) Ƙo da, a cikin waɗannan watanni akwai masu alfarma, ko da yake su kafirai ba sa 
kiyaye alfarmarsu ba, sun shigar da waini wayonsu a ciki wanda suke cewa NasT’u (watau 
jinkiri): Idan suna son su yi yafci a cikin ɗayan watannin, sai su halattar da shi, sa’an nan su 
haramta wani wata a matsayinsa, su ƙara kafirci a kan kafircinsu, da yin haka. Saboda 
haka Allah Ya halattar da yaƙi a cikin kowanne wata domin kada a mamayi Musulmi. 
Kuma yin jihadi yana cikin ayyukan ibada wadda Allah Yake riɓanya ladarta a cikin 
watannin, masu alfarma. 



9.Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


280 


) * f- 


H jsJl 


ranar da Ya halicci sammai da ƙasa, 
daga cikinsu akwai huɗu masu al- 
farma. Wannan ne addini madai- 
daici. Sabdda haka kada ku zalunci 
kanku a cikinsu. Kuma ku yaƙi 
mushirikai gaba ɗaya, kamar yadda 
suke yaƙar ku gaba ɗaya. Kuma ku 
sani cewa lallai ne Allah Yana tare 
da masu taƙawa. 

37. Abin sani kawai“Jinkirtawa” 
ƙari ne a cikin kafirci, ana ɓatar da 
waɗanda suka kafirta game da shi: 
suna halattar da wata a wata sheka- 
ra kuma su haramtar da shi a wata 
shekara domin su dace da adadin 
abin da Allah Ya haramta. Sabdda 
haka suna halattar da abin da Allah 
Ya haramtar. An ƙawace musu mu- 
nanan ayyukansu. Kuma Allah ba 
Ya shiryar da mutane kafirai. 

38. Ya ku waɗanda suka yi ima- 
ni! Mene ne a gare ku, idan an ce 
muku, “Ku fita da yaƙi a cikin 
hanyar Allah”, sai ku yi nauyi u> 
zuwa ga ƙasa. Shin, kun yarda da 
rayuwar duniya ne daga ta Lahira? 
To jin daɗin rayuwar duniya bai 
zama ba a cikin Lahira, face kaɗan. 

39. Idan ba ku fita da yaƙi ba, 
Allah zai azabta ku da azaba mai 
raɗaɗi, kuma Ya musanya wasu 
mutane, wasunku (a maimakonku). 






4jl\ \Jj>j ashjjrkj* 

4ji\ i3—A 

\. \Js^\ 


(1) Nauyi zuwa ga lcasa, watau ku kasa tashi tsaye balle ma ku fita zuwa yaƙin da aka 
neme ku da shi (sabɓda shi). Fita da yaƙi a nan, ana nufin yaƙin Tabuka a cikin lokacin 
bazara, kuma babu abinci domin Allah Ya jarrabi Musulmi, Ya fitar da muminai da kuma 
munafukai, domin a san yadda za a yi ma’amala da su. Haka kuma a kowane lokaci Allah 
Yakan sanya wani abin jarraba na wahala a cikin Musulmi domin Ya bambanta muminai 
daga munafukai. 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


281 






Kuma ba za ku cutar da Shi da 
kome ba. Kuma Allah a kan dukan 
kome Mai Tkon yi ne. 

40. Idan ba ku taimake shi ba, 
to, lalle ne Allah Ya taimake shi, a 
lokacin da waɗanda suka kafirta 
suka fitar da shi, yana na biyun 
biyu, a lokacin da suke cikin kogon 
dutse, a lokacin da yake cewa da 
sahibinsa: “Kada ka yi baƙin ciki, 
lalle ne Allah Yana tare da mu”. Sai 
Allah Ya saukar da natsuwarSa a 
kansa, kuma Ya taimake shi da 
waɗansu rundunoni, ba ku gan su 
ba, kuma Ya sanya kalmar waɗan- 
da suka kafirta maƙasƙanciya, 
kuma kalmar Allah ita ce maɗau- 
kakiya. Kuma Allah ne Mabuwayi, 
Mai hikima. 

41. Ku fita da yaƙi kuna masu 
sauƙaƙan kaya da masu nauyi, 
kuma ku yi jihadi da dukiyoyinku 
da kuma rayukanku a cikin hanyar 
Allah. Wancan ne mafi alheri a gare 
ku, idan kun kasance kuna sani. 

42. Da ya kasance {1) wata sifar 
duniya ce, makusanciya, da tafiya 
matsakaiciya, da sun bTjca, kuma 
amma fagen ya yi musu nTsa. Kuma 
za su yi ta yin rantsuwa da Allah, 
“Da mun sami dama, da mun tafi 
tare da ku”. Suna halakar da kansu 
(da rantsuwar ƙarya) ne, kuma Al- 
lah Yana sanin lalle, haƙiƙa, su 
maƙaryata ne. 











4jJ\ J \j 






(1) Yashiga bayanin siffofm munafukai waɗanda sukaƙi fita da waɗanda sukafita 
zuwa Tabuka, da waɗanda suka nemi wani uzuri, a cikin siffofi dabam-dabam da za a iya 
gane munafukai da su a cikin kowane zamani na rayuwar Musulmi a duniya. 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


282 


) • f- 


^ ibjsJ I Sj yA 


43. Allah Ya yafe maka laifi. 
Domin me ka yi musu izinin zama? 
Sai waɗanda suka yi gaskiya sun 
bayyana a gare ka, kuma ka san 
maƙaryata. 

44. Waɗanda suke yin Tmani da 
Allah da Ranar Lahira, ba za su 
nemi izininka ga yin jihadi da 
dukiyoyinsu da rayukansu ba. 
Kuma Allah ne Masani ga masu 
taƙawa. 

45. Abin sani kawai, waɗanda 
ba sa Tmani da Allah da Ranar 
Lahira, kuma zukatansu suka yi 
shakka, su ne ke neman izininka, 
sa’an nan a cikin shakkarsu suna ta 
yin kai kawo. 

46. Kuma da sun yi nufin fita, da 
sun yi wani tattali saboda shi, kuma 
amma Allah Ya ƙi zaburarsu, sai Ya 
nauyayar da zamansu. Kuma aka 
ce ku zauna tare da masu (1) zama. 

47. Da sun fita a cikinku ba za su 
ƙare ku da kome ba face da ɓarna, 
kuma lalle da sun yi gaggawar sa- 
nya annamTmanci a tsakaninku, 
suna nema muku fitina. Kuma a 
cikinku akwai ’yan rahoto saboda 
su. Kuma Allah ne Masani ga 
azzalumai. 

48. Kuma lalle ne, haƙTƙa, sun 
nemi fitina daga gabani, kuma suka 
juya maka al’amari, har gaskiya ta 
zo <2) , kuma umurnin Allah Ya 
bayyana, alhali suna masu ƙyama. 


J^_*Sj ]±X±> Jjrfy 








j3j 



(1) Watau mata da yara da gajiyayyu. 

(2) Tun farkon zuwan Annabi a Madina munafukai sun yi ta yin kaidi domin su ɓata 
afamarin Annabi da Musulunci, suka kasa, har gaskiya ta bayyana, suka kama bakinsu 
domin rashin abin da za su iya faɗa a yarda da shi. 



9.Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


283 


\ • »ji-i 


H Aj jsil 


49. Kuma daga cikinsu (1> akwai 
mai cewa, “Ka yi mini izinin zama, 
kuma kada ka fitine ni”. To, a cikin 
fitinar suka faɗa. Kuma lalle ne 
Jahannama, haƙlƙa, mai ƙewayewa 
ce ga kafirai. 

50. Idan wani alheri ya same ka, 
zai ɓata musu rai, kuma idan wata 
masifa ta same ka sai su ce, “HaƙT- 
ƙa, mun riƙe al’amarinmu daga 
gabani”. Kuma su juya, alhali kuwa 
suna masu farin ciki. 

51. Ka ce, “Babu abin da yake 
samun mu face abin da Allah Ya 
rubuta saboda mu. Sh! ne Majiɓin- 
cinmu. Kuma ga Allah, sai mumi- 
nai su dogara”. 

52. Ka ce, “Shin, kuna dako ne 
da mu? Face dai da ɗayan abubu- 
wan biyu <2) masu kyau, alhali kuwa 
mu, muna dako da ku, Allah Ya 
same ku da wata azaba daga gare 
Shi, ko kuwa da hannayenmu. To, 
ku yi dako. Lalle ne mu, tare da ku 
masu dakon ne”. 

53. Ka ce, “Ku ciyar a kan yarda 
ko kuwa a kan tilas. Ba za a karɓa 
daga gare ku ba. Lalle ne ku, kun 
kasance mutane fasiƙai.” 

54. Kuma babu abin da ya hana 
a karɓi ciyarwarsu daga gare su face 




d J J 

-c ■£ ^ ^ 






(1) Kuma a yanzu ga yaƙin Tabuka (munafukai) sun bayyana da irin uzurran da suke 
kawowa domin kada su fita, kamar mai cewa, “To, Allah Ya hana zina, idan na fita na ga 
matan Rumawa, ba zan iya yin haƙuri daga barinsu ba. Saboda haka ina son a karbi 
uzurina kada a jefa ni a cikin fitina”. Bai sani ba, da wannan rashin fitar ya jefa kansa a 
cikin fitinar, domin za a bar shi tare da mata, su da shi kawai. 

(2) ‘Dayan abubuwa biyu masu kyau, su ne mutuwa a kan shahada ko rinjaya da 
samun ganTma da izza. 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


284 


i * t jir I 


^ 4j jsil 3jj-j 


domin su, sun kafirta da Allah da 
ManzonSa, kuma ba su zuwa ga 
salla face suna masu kasala, kuma 
ba su ciyarwa face suna masu 
ƙyama. 

55. Saboda haka, kada dukiyo- 
yinsu su ba ka sha’awa, kuma haka 
’ya’yansu. Abin sani kawai, Allah 
Yana nufin Ya yi musu azaba da su a 
cikin rayuwar duniya, kuma rayu- 
kansu su fita alhali kuwa suna ka- 
firai. 

56. Kuma suna rantsuwa da Al- 
lah cewa, lalle ne su, haƙiƙa, daga 
gare ku suke, alhali kuwa ba su 
zamo daga gare ku ba. Kuma amma 
su mutane ne masu tsoro. 

57. Da suna samun mafaka ko 
kuwa waɗansu ɓuloli, ko kuwa 
wani mashigi, da sun juya zuwa 
gare shi, kuma suna gaggawar 
shiga. 

58. Kuma daga cikinsu akwai 
wanda yake zunɗen ka a kan 
sha’anin dukiyoyin sadaka, sai idan 
an ba su daga cikinta, su yarda, 
kuma idan ba a ba su ba daga 
cikinta sai su zamo suna masu fushi. 

59. Kuma da dai su lalle sun 
yarda da abin da Allah Ya ba su, da 
ManzonSa, kuma suka ce, “Ma’is- 
hinmu Allah ne, zai kawo mana 
daga falalarSa kuma ManzonSa 
(zai ba mu). Lalle ne mu, zuwa ga 
Allah masu kwaɗayi ne.” 

60. Abin sani kawai, dukiyoyin 
sadaka na faƙlrai ne da miskinai da 
masu aiki a kansu, da waɗanda ake 
lallashin zukatansu, kuma a cikin 




liLspuO ^ 

(°°> j\ (y*yj 





J: / ? 


O’ 


' A—&J 


Al* aJL cCi^JJ 


oij 


©0 


Crt 4$ ^j 

% "oj£h 4$ j ^[j^J^JJ^A^^ 





9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


285 






fansar wuyoyi, da mabarta, da a 
cikin hanyar Allah da ɗan hanya 
(matafiyi). Farilla daga Allah 
Kuma Allah ne Masani, Mai hiki- 
ma. 

61. Kuma daga cikinsu akwai 
waɗanda suke cutar Annabi, kuma 
suna cewa, “Shi kunne (1> ne’’. Ka 
ce: Kunnen alheri gare ku, yana 
imani da Allah, kuma yana yarda 
da muminai, kuma rahama ne ga 
waɗanda suka yi Tmani daga gare 
ku. Kuma waɗanda suke cutar 
Manzon Allah suna da azaba mai 
raɗadi. 

62. Suna rantsuwa da Allah sa- 
boda ku, domin su yardar da ku 
Kuma Allah da ManzonSa ne mafi 
cancantar su yardar da Shi, idan 
sun kasance muminai. 

63. Shin, ba su sani ba cewa, 
“Lalle ne wanda ya saɓa wa Allah 
da ManzonSa, haƙTƙa yana da wu- 
tar Jahannama, yana madawwami 
a cikinta? Waccan ita ce wula- 
kantawa babba!” 

64. Munafukai suna tsoron a 
saukar da wata sura a kansu, wadda 
take ba su labari ga abin da yake 
cikin zukatansu. Ka ce, “Ku yi 
izgili. Lalle ne, Allah ne Mai fitar da 
abin da kuke tsoro.” 







iSl \j iSyiisr 




(1) Shi kunne ne, ma’anarsa, kome ka gaya masa yana gaskatawa, watau wai ba shi 
da wayon gane gaskiya da ƙarya. Saboda haka Allah Ya ce, kunnen alheri, watau ya san 
gaskiya kuma yana gaskata ta, kuma ya san ƙarya, ba ya aiki da ita. 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


286 


1 • «ji-t 




65. Kuma lalle ne, idan ka tam- 
baye (1) , su haƙTƙa, suna cewa, 
“Abin sani kawai, mun kasance 
muna hlra kuma muna wasa.” Ka 
ce, “Shin da Allah, da kuma ayo- 
yinSa da ManzonSa kuka kasance 
kuna izgili?” 

66. Kada ku kawo wani uzuri, 
haƙTƙa, kun kafirta a bayanTmanin- 
ku. Idan Mun yafe laifi ga wata 
ƙungiya daga gare ku, za Mu azabta 
wata ƙungiya saboda, lalle, sun 
kasance masu laifi. 

67. Munafukai maza da 
munafukai mata, sashensu (2) daga 
sashe, suna umurni da abin ƙi, 
kuma suna hani daga alheri. Kuma 
suna damƙewar hannayensu. Sun 
mance Allah, sai Ya manta da su. 
Lalle ne munafukai su ne fasiƙai. 

68. Allah ya yi wa’adi ga muna- 
fukai maza da munafukai mata da 
kafirai da wutar Jahannama, suna 
madawwama a cikinta. Ita ce ma’is- 
hiyarsu. Kuma Allah Ya la’ance su, 
kuma suna da azaba zaunanniya. 


'■?.» 'A 44 - >. 




> >. 


■iijyjj 


Kr- 


y \ . n • 


Ljh/‘ AJLolK 




69. Kamar waɗanda suke a 
gabaninku, sun kasance mafi tsana- 
nin ƙarfi daga gare ku, kuma mafi 
yawan dukiyoyi da ɗiya. Sai suka ji 
daɗi da rabonsu, sai kuka ji daɗi da 
rabonku kamar yadda waɗanda 









(1) Ana a cikin tafiya zuwa Tabuka sai wasu mutane daga cikin munafukai suka ce wa 
junansu, “Wannan yana zaton ya ci gidajen Rumawa da Biranensu? Faufau.” Sai Allah Ya 
sanar da AnnabinSa (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) abin da suka faɗa. Sai ya 
ce, “Ku zo mani da waɗancan mutane.” Da suka je masa ya ce musu ‘Kun ce kaza da 
kaza.’ Sai suka yi rantsuwa da cewa: ba mu kasance ba sai muna hlra muna wasa. 

(2) Su duka daidai suke ga halinsu na sharri. Damƙe hannu shi ne rowa. 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


287 




^ Aijsil 


suke a gabaninku suka ji daɗi, da 
rabonsu, kuma kuka kutsa kamar 
kutsawarsu. Waɗancan ayyukansu 
sun ɓaci a duniya da Lahira, kuma 
waɗannan su ne masu hasara. 

70. Shin, labarin waɗanda suke a 
gabaninsujai je musu ba, mutanen 
Nuhu da Adawa da Samudawa da 
mutanen Ibrahim da Ma’abuta 
Madyana da waɗanda aka birkice? 
Manzanninsu sun je musu da ayoyi 
bayyanannu. To, Allah bai kasance 
Yana zaluntar su ba, amma sun 
kasance rayukansu suke zalunta. 

71. Kuma mummunai maza da 
mummunai mata sashensu maji- 
ɓincin sashe ne, suna umurni da 
alheri a) kuma suna hani daga abin 
da ba a so, kuma suna tsayar da 
salla, kuma suna bayar da zakka, 
kuma suna ɗa’a ga Allah da Man- 
zonSa. Waɗannan Allah zai yi 
musu rahama. Lalle Allah ne Ma- 
buwayi, Mai hikima. 

72. Kuma Allah Ya yi wa’adi ga 
mummunai maza da mummunai 
mata da gidajen Aljanna ƙoramu 
suna gudana daga ƙarƙashinsu, 
suna madawwama a cikinsu, da 
wuraren zama masu dadi a cikin 
gidajen Aljannar. Kuma yarda 
daga Allah ce mafi girma. Wancan 
shi ne babban rabo, mai girma. 

73. Ya kai Annabi! Ka yaƙi kafi- 
rai da munafukai kuma ka tsaurara 




iil | 


1 \ SS \ (jA 

(J) 




(1) Abin da aka sani ga sharl’a shl ne alheri, kuma abin da da ba a sani ba ga shari’a 
shT ne abin ƙi wanda ba a so. 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


288 


\ • t ji-t 


^ djjaJl 


a kansu. Kuma matattararsu 
Jahannama ce. Tir da ta zama 
makomar! 

74. Suna rantsuwa da Allah, ba 
su faɗa ba, alhali kuwa lalle ne, 
haƙiƙa, sun faɗi kalmar kafirci, 
kuma sun kafirta a bayan musul- 
untarsu, kuma sun yi himma ga 
abin da ba su samu ba. Kuma ba su 
zargi kome ba face domin Allah da 
ManzonSa Ya wadatar da su daga 
falalarSa. To, idan sun tuba zai 
kasance mafi alheri gare su, kuma 
idan sun juya baya, Allah zai azabta 
su da azaba mai raɗaɗi a cikin 
duniya da Lahira, kuma ba su da 
wani masoyi ko wani mataimaki a 
cikin ƙasa. 

75. Kuma daga cikinsu akwai 
waɗanda suka yi wa Allah alka- 
wari, “Lalle ne idan ya kawo mana 
daga falalarSa, haƙTƙa, muna bayar 
da sadaka, kuma lalle ne muna 
kasancewa daga salihai.” 

76. To, a lokacin da Ya ba su 
daga falalarSa, sai suka yi rowa da 
shi, kuma suka juya baya suna 
masu bijirewa. 

77. Sai Ya biyar musu da muna- 
funci a cikin zukatansu har zuwa ga 
ranar da suke haɗuwa da Shi, sabo- 
da saɓa wa Allah ga abin da suka yi 
Masa alkawari, kuma saboda abin 
da suka kasance suna yi na ƙarya. 

78. Shin, ba su sani ba cewa lalle 
ne Allah Yana sanin asTrinsu da 
ganawarsu, kuma lalle Allah ne 
Masanin abubuwan fake? 


j ij 
J S AiJ y li La ^jj\j 











\i>\ 






\y^ 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


289 


\ « ijir\ 


^ Ajjslt 0 j j-j 


79. Waɗanda suke aibanta masu 
yin alheri daga mummunai a cikin 
dukiyoyin sadaka, da waɗanda ba 
su samu face iyakar ƙoƙarinsu, sai 
suna yi musu izgili. Allah Yana yin 
izgili gare su. Kuma suna da azaba 
mai raɗadi. 

80. Ko ka nema musu gafara ko 
ba ka nema musu ba, idan ka nema 
musu gafara sau saba’in, to, Allah 
ba zai gafarta musu ba. Saboda su, 
sun kafirta da Allah da ManzonSa. 
Kuma Allah ba Ya shiryar da muta- 
ne fasiƙai. 




ill \j i-^yOJ aJ-j 


81. Waɗanda aka bari sun yi 
farin ciki da zamansu a bayan Man- 
zon Allah, kuma suka ƙi su yi jihadi 
da dukiyoyinsu da rayukansu a ci- 
kin hanyar Allah, kuma suka ce, 
“Kada ku fita zuwa yaƙi a cikin 
zafi.” Ka ce, “Wutar Jahannama ce 
mafi tsananin zafi.” Da sun kasance 
suna fahimta! 

82. Saboda haka su yi dariya 
kaɗan, kuma su yi kuka da yawa a 
kan sakamako ga abin da suka 
kasance suna tsirfatawa. 

83. To, idan Allah Ya mayar da 
kai zuwa ga wata Rungiya daga gare 
su, sa’an nan suka neme ka izni 
domin su fita, to, ka ce, “Ba za ku 
fita tare da nT ba har abada, kuma 
ba za ku yi yaƙi tare da nT ba a kan 
wani maƙiyi. Lalle ne ku, kun yarda 
da zama a farkon lokaci, sai ku 
zauna tare da mata masu zaman 
gida.” 

84. Kuma kada ka yi salla a kan 
kowa daga cikinsu wanda ya mutu. 


aaA ^J-t) OyAiwi \ 











9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 10 


290 


y • «• ji-t 




har abada, kuma kada ka tsaya a 
kan kabarinsa. Lalle ne su, sun 
kafirta da Allah da ManzonSa, 
kuma sun mutu alhali kuwa suna 
fasiƙai. 

85. Kuma kada dukiyoyinsu da 
ɗiyansu su ba ka sha’awa. Abin sani 
kawai, Allah Yana nufin Ya yi musu 
azaba da su a cikin duniya, kuma 
rayukansu su fita alhali kuwa suna 
kafirai. 

86. Kuma idan aka saukar da 
wata Sura cewa: Ku yi Tmani da 
Allah kuma ku yi jihadi tare da 
ManzonSa. Sai mawadata daga 
gare su su nemi izninka, kuma su ce: 
Ka bar mu mu kasance tare da 
mazauna. 

87. Sun yarda da su kasance tare 
da mata masu zama (a cikin gidaje). 
Kuma aka rufe a kan zukatansu, 
saboda haka, su, ba su fahimta. 

88. Amma Manzon Allah da wa- 
ɗanda suka yi imani tare da shi, sun 
yi jihadi da dukiyoyinsu da rayu- 
kansu. Kuma waɗannan suna da 
ayyukan alheri, kuma waɗannan su 
ne masu cin nasara. 

89. Allah ya yi musu tattalin 
gidajen Aljanna, ƙoramu suna gu- 
dana daga ƙarƙashinsu, suna ma- 
dawwama a cikinsu. Wancan ne 
babban rabo mai girma. 

90. Kuma masu uzuri daga ƙau- 
yawa zuka zo domin a yi musu izini, 
kuma waɗanda suka yi wa Allah da 
ManzonSa ƙarya, suka yi zamansu. 
Wata azaba mai raɗadi za ta sami 
waɗanda suka kafirta daga gare su. 












t <\ r*r°nt? 




\)% 




9 . 


jLaSLIJJjl y 

jj *M liJ'i 

j\Jjj LjL XJXj 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 11 


291 


U frjJrl 


H 4j jsil 


91. Babu laifi a kan maraunana 
kuma haka majinyata, kuma babu 
laifi a kan waɗanda ba su samun 
abin da suke ciyarwa idan sun yi 
nasTha (1) ga Allah da ManzonSa. 
Kuma babu wani laifi a kan masu 
kyautatawa. Kuma Allah ne Mai 
gafara, Mai tausayi. 

92. Kuma babu (laifi) a kan wa- 
ɗanda idan sun je maka domin ka 
ɗauke su, ka ce, “Ba ni da abin da 
nake ɗaukar ku a kansa,” suka juya 
alhali kuwa idanunsu suna zubar da 
hawaye domin baƙin ciki cewa ba su 
sami abin da suke ciyarwa ba. 

93. Abin sani kawai, laifi yana a 
kan waɗanda suke neman izininka 
alhali kuwa su mawadata ne. Sun 
yarda su kasance tare da mata ma- 
maya (gidaje), kuma Allah Ya dan- 
ne a kan zukatansu, domin haka su, 
ba su ganewa. 

94. Suna kawo uzurinsu zuwa 
gare ku idan kun koma zuwa gare 
su. Ka ce, “Kada ku kawo wani 
uzun, ba za mu amince muku ba. 
Haƙlƙa, Allah Ya ba mu labari daga 
labarunku, Allah zai ga aikinku 
kuma ManzonSa (zai gani). Sa’an 
nan kuma a mayar da ku zuwa ga 
Masanin gaibi da bayyane, sai Ya 
ba ku labarin abin da kuka kasance 
kuna aikatawa.” 

95. Za su yi rantsuwa da Allah a 
gare ku idan kun juya zuwa gare su, 
domin ku kau da kai daga gare su. 






^^J^‘JJ 



(J) ^ 

1 \ \pJJ Aoi 


14iL 


(1) NasTha ita ce su faɗi maganar icwarai; kyautatawa ita ce a yi aiki domin Allah, ba 
domin neman duniya ba. 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 11 


292 


i i <•>! 


H <L> jsi\ 


To, ku kau da kai daga gare su don 
kd su kazanta ne, kuma Jahannama 
ce matattararsu bisa ga sakamakon 
abin da suka kasance suna tsir- 
fatawa. 

96. Suna rantsuwa gare ku do- 
min ku yarda da su. To, idan kun 
yarda da su, to, lallai ne Allah ba 
Shi yarda da mutane fasiƙai. 

97. Ƙauyawa ne mafi tsananin (1 * 
kafirci da munafinci, kuma su ne 
mafi kamanta ga rashin sanin 
haddodin abin da Allah Ya saukar a 
kan ManzonSa. Kuma Allah ne 
Masani, Mai hikima. 

98. Kuma daga ƙauyawa akwai 
waɗanda <2) suke riƙon abin da suke 
ciyarwa a kan tara ce, kuma suna 
sauraron aukuwar masTfa a gare ku, 
aukuwar mummunar masTfa ta tab- 
bata a kansu. Kuma Allah ne Mai ji, 
Masani. 

99. Kuma daga ƙauyawa akwai 
waɗanda suke yinTmani da Allah da 
Ranar Lahira, kuma suna riƙon 
abin da suke ciyarwa (tamkar) wa- 
ɗansu ibadodin neman kusanta ne a 
wurin Allah da addu’o’in Man- 
zonSa. To, lalle ne ita (ciyarwar 
nan) ibadar neman kusanta ce a 
gare su. Allah zai shigar da su a 
cikin RahamarSa. Lalle Allah ne 
Mai gafara, Mai jin ƙai. 





) C j. J== *j\j\£=o 


s'Z'* J** 




\j*j 




4Si\ Jc7jJ>$ t 

M* \ 4 [jJ)\ CjJJoj 




(1) Ƙauyawa ne mafi tsananin kafirci domin nlsansu daga sanin halayen girmamawa 
da na zamantakewa, sa’an nan da nlsansu daga Annabi har su saurari abin da ya zo da shi. 

(2) Ƙauyawa kashi biyu ne: akwai wawaye munafukai masu ganin addTni ya ɗora 
musu nauyin biyan zakka da sauran ayyukan alheri, suna ɗaukar sa kamar tara da biyan 
kakkarai. Kuma akwai ƙauyawa masu hankali sun sani Annabi manzo ne daga Allah, suna 
ɗaukar abin da addini ya aza musu duka ibada ne, suna fatar kusanta da shi zuwa ga Allah, 
Ubangijinsu. To su mutanen ƙwarai ne, za su shiga Aljanna. 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 11 


293 


> > »jJrt 


^ ijjsJt 


700. Kuma masu tserewa (1) 2 3 na 
farko daga Muhajirina da Ansar da 
waɗanda suka bi su da kyautatawa, 
Allah Ya yarda daga gare su su 
kuma sun yarda daga gare Shi, 
kuma Ya yi masu tattalin gidajen 
Aljanna: ƙoramu suna gudana a 
ƙarƙashinsu, suna madawwama a 
cikinsu har abada. Wancan ne ba- 
bban rabo mai girma. 

101. Kuma daga waɗanda suke a 
gefenku daga ƙauyawa akwai 
munafukai, <2) haka kuma daga 
mutanen Madlna: sun goge a kan 
munafunci, ba ka sanin su, Mu ne 
Muke sanin su. Za Mu yi musu 
azaba sau biyu, sa’an nan a mayar 
da su zuwa ga azaba mai girma. 

102. Kuma da waɗansu, sun yi 
furuci <3) da laifinsu, sun haɗa aiki na 
ƙwarai da wani mummuna. Akwai 
tsammanin Allah Ya karɓi tuba a 
kansu. Lallai Allah ne Mai gafara, 
Mai jin ƙai. 

103. Ka karɓi sadaka daga 
dukiyoyinsu kana mai tsarkake su, 
kuma kana mai tabbatar da kirkinsu 
da ita. Kumaka yi musu addu’a. Lallai 
addu’o’inka natsuwa ne a gare su. 
Kuma Allah ne Mai ji, Masani. 


^ S*\ Ifj 






51 


(1) Yaƙin Tabuka ya kasa jama’ar Musulmi gwargwadon imaninsu da ayyukansu da 
gabatarsu a cikin addini, cikin darajoji da ɗabaƙoƙi. Darajar farko ita^ce, Sahabban farko 
waɗanda suka tsere wa sauran mutane ga shiga Musulunci da ƙarfln imani da yawan aiki 
da tsarkake zuciya ga aikin Allah. 

(2) Ƙungiya ta biyu munafukai masu zurfin wayo, sun san yadda suke ɓoye 
munafuncinsu saboda gɓgewa da iya munafunci har mutane ba za su iya gane su ba, sai 
Allah Ya tona su. 

(3) Wata ƙungiya wadda ta yi munafunci, ta ƙi fita zuwa yaƙi amma kuma suka ga 
sun yi laifi suka yi iƙirari da cewa “sun yi laifi,” sa’an nan suka tuba, Allah Ya karɓi 
tubarsu. 



9.Suratut Tauba 


Juzu’i Na 11 


294 


> > *jir\ 


H 3j j—i 


104 . Shin, ba su sani ba, cewa 
lallai Allah ne Yake karɓar tuba 
daga bayinSa, kuma Yana karɓar 
sadakokinsu, kuma lalle Allah ne 
Mai karɓar tuba, Mai jin ƙai? 

105 . Kuma ka ce, “Ku yi aiki, 
sa’an nan Allah zai ga aikinku, da 
ManzonSa da Muminai, kuma 
za a mayar da ku zuwa ga Masanin 
fake da bayyane, sa’an nan Ya ba ku 
labari ga abin da kuka kasance 
kuna aikatawa.” 

106 . Kuma da waɗansu wa- 
ɗanda a) aka jinkirtar ga umurnin 
Allah, ko dai Ya yi musu azaba ko 
kuma Ya karɓi tuba a kansu. Kuma 
Allah ne Masani, Mai hikima. 

107 . Kuma waɗanda <2) suka riƙi 
wani masallaci domin cuta da ka- 
firci da neman rarrabewa a tsakanin 
muminai da bagewa ga taimakon 
wanda ya yaƙi Allah da_ManzonSa 
daga gabani, kuma haƙTƙa suna yin 
rantsuwa cewa, “Ba mu yi nufin 
komai ba face alheri” alhali kuwa 
Allah Yana yin shaida cewa, su, 
haƙlƙa, maƙaryata ne. 

108 . Kada ka tsaya a cikinsa har 
abada. Lalle ne, Masallaci wanda 


5 K ^ 


ijl£&'{s£$\j 










(1) Wata ƙungiya wadda^ita ba munafuka ba ce, amma kuma ba su fita zuwa yaƙin 
ba, kuma ba su da wani dallli sai kasala kawai da taushewar Shaiɗan. Waɗannan an 
jinkirtar da afamarinsu har Allah Ya yi hukunci a kansu. 

(2) Wata ƙungiya ta munafukai masu aiki domin tumɓuke ƙarfin Musulmi ta hanyar 
da ba a iya ganewa da sauri. Kamar su gina masallaci kusa da wani tsohon masallaci da 
sunan taimakon addini amma da nufin su raba jama’ar Musulmi, kuma sun sami wurin da 
za su riƙa taro da boye kayan yaƙi da shirin sharri ga Musulmi. Kamar ma’abuta Masjidil 
Dirar, wanda aka yi kusa da masallacin Kuba a Madina. Aikinsu bai tsaya ga lokacin 
yaƙin Tabuka ba, saboda haka aka ce, da bagewa ga wanda ya yaƙi Allah a gabani, watau 
a gabanin bayyanar fallasar munafukai da yaƙin Tabuka. 



9.Suratut Tauba 


Juzu’i Na 11 


295 




^ Ajjail Qjj~* 


aka yi harsashinsa a kan taƙawa tun 
farkon yini, shT ne mafi cancantar 
ka tsaya a cikinsa. A cikinsa akwai 
waɗansu maza suna son su tsar- 
kaka. (1) 2 Kuma Allah Yana son 
masu neman tsarkakuwa. 

109 . Shin, wanda ya sanya 
harsashin gininsa a kan taƙawa 
daga Allah da yarda, shi ne mafi 
alheri ko kuwa wanda ya sanya 
harsashin gininsa a kan ga&ar rami 
mai tusgawa? Sai ya rusa da shi a 
cikin wutar Jahannama. Kuma Al- 
lah ba Ya shiryar da mutane azza- 
lumai. 

110 . Gininsu, wanda suka gina, 
ba zai gushe ba yana abin shakka a 
cikin zukatansu, face idan zuka- 
tansu sun yanyanke. Kuma Allah ne 
Masani, Mai Hikima. 

111 . Lalle ne, Allah Ya saya <2) 
daga mummunai, rayukansu da 
dukiyoyinsu, da cewa suna da Al- 
janna, suna yin yaƙi a cikin hanyar 
Allah, saboda haka suna kashewa 
ana kashe su. (Allah Ya yi) wa’adi a 
kanSa, tabbace, a cikin Attaura da 
LinjTla da Alƙur’ani. Kuma wane ne 
mafi cikawa da alkawarinsa daga 
Allah? Saboda haka ku yi bushara 
da cinikinku wanda kuka ƙulla da 



0 





'6L* 

J *. ^-0 -X— ^ ^ ' 

i iS 


(1) Suna son tsarkaka ta ɓoye da ta bayyane. Ta ɓoye sananniya ce, ita ce rashin 
munafunci, kuma ta bayyane ita ce suna kama ruwa a bayan sun karce kashinsu da dutse, 
kamar yadda ya zo a cikin Hadisi. Allah ne Mafi sani. 

(2) Bayan bayanin nau’ukan kafirai da alamominsu da yadda za a bi wajen yankewa 
da su, da barin fage ga muminai na ƙwarai, sai kuma Ya kirayi muminai zuwa ga 
mubaya’a ga Allah, watau ciniki, sa’an nan Ya bayyana musu kuɗin saye da abin sayarwa, 
ya ce: Allah Ya saya daga muminai... 



9. Siiratut Tauba 


Juzu’i Na 11 


296 




H Jl 


Shi. Kuma wancan shi ne babban 
rabo, mai girma. 



112 . Masu (1) tuba, masu bau- 
tawa, masu godewa, masu tafiya, 
masu ruku’i, masu tawali’u, masu 
umurni da alheri da masu hani daga 
abin da aka ƙi da masu tsarewa ga 
iyakokin Allah. Kuma ka bayar da 
bushara ga muminai. 

113 . Ba ya kasancewa^ ga An- 
nabi da waɗanda suka yi Tmani, su 
yi istigifari ga mushirikai, kuma ko 
da sun kasance ma’abuta zumunta 
ne daga bayan sun bayyana a gare 
su, cewa lalle ne, su, ’yan JahTm ne. 

114 . Kuma istigifarin Ibrahim 
ga ubansa bai kasance ba face sabo- 
da wani wa’adi ne da ya ƙulla 
alƙawarinsa da shi, sa’an nan a 
lɓkacin da ya bayyana a gare shi 
(IbrahTm) cewa lalle ne shT (ubansa) 
maƙiyi ne ga Allah, sai ya barranta 
daga gare shi. Lalle ne Ibrahim, 
haƙTƙa, mai yawan addu’a ne, mai 
haƙuri. 

115 . Kuma Allah bai kasance 
mai ɓatar da mutane a bayan Ya 
shiryar da su ba, sai Ya bayyana 
musu abin da za su yi taƙawa da shi. 
Lalle ne Allah, ga kome, Masani ne. 







'j-^J 





'J^. 



j 1 L>j 

51.0 

0 


(1) Sa’an nan kuma ya bayyana a cikin wannan aya ta 112 siffofin muminai 
waɗanda aka fuskantar da kiran neman ciniki da su. 

(2) Bayanin umurni da yanke wa kafirai, ko da sun mutu, da barin yi musu addu’ar 
alheri. 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 11 


297 




^ 4jjsJt fij yji 


116 . Lalle ne Allah Yana (1) 2 3 da 
mulkin sammai da ƙasa, Yana ra- 
yarwa kuma Yana matarwa. Kuma 
ba ku da wani masoyi, kuma ba ku 
da mataimaki, baicin Allah. 

117 . Lallai ne, haƙiƙa, Allah Ya 
karɓi tubar Annabi da <2) Muha- 
jirlna da Ansar waɗanda suka bi 
shi, a cikin sa’ar tsanani, daga bayan 
zukatan wani ɓangare daga gare su 
sun yi kusa su karkata, sa’an nan 
(Allah) Ya karɓi tubarsu. Lalle, Shi 
ne Mai tausayi, Mai jin ƙai gare su. 

118 . Kuma (Allah) Ya karɓi 
tuba a kan ukun <3) nan waɗanda 
aka jinkirtar har ƙasa da yalwarta 
ta yi ƙunci a kansu, kuma rayu- 
kansu suka yi ƙunci a kansu, kuma 
suka yi zaton babu wata mafaka 
daga Allah face (komawa) zuwa 
gare Shi. Sa’an nan Allah Ya karɓi 
tubarsu, domin su tabbata a kan 


H * S*\\ ^ 


)%& 


\j^j 


(1) Wannan aya tana nuna cewa takllfin da Allah Yake aza wa bayinSa na yaƙi da 
waninSa, ba domin ya wahalar da su ba ne. Yana yi ne domin alheri a gare su, ShT Allah 
Mawadaci ne, Yana da kasa da sammai, kuma ShT ne Mai yin halittar kome. 

(2) Ya fara gabatar da cewa “Allah Ya karɓi tubar Annabi da waɗanda Ya ambata 
tare da shi” domin ya biyar ayar da ke zuwa ta tubar waɗanda suka yi zamansu, ba da wani 
uzuri ba, kuma su ba munafuƙai ba, aka jinkirtar da maganar tubarsu har a bayan horon 
kwana hamsin babu mai yi musu magana, bisa hanin Allah. Kuma da an ambaci karɓar 
tubarsu kawai ba da an gabatar da tubar waɗanda suka fita ba, da sai a ce sun fi waɗanda 
suka fita, domin an yi nassi a kan tubarsu. Wanda aka yi nassi a kan tubarsa, ya fi wanda 
aka bari a cikin duhu. 

(3) Su mutane uku waɗanda aka jinkintar da al’amarinsu, a aya ta 106, su ne Ka’abu 
bn Maliki da Muraratu bn Rabfa el Amry, da Hilalu bn Umaiya el Waƙify: sun ƙi fita, 
ba da wani uzuri ba, kuma a lokacin da Annabi ya komo daga Tabuka, waɗanda ba su fita 
ba suka tafi suka fadi uzurorinsu na rashin fita. Annabi ya karɓa musu kuma ya nema 
musu gafara. Amma su ukun, suka faɗi gaskiya cewa sun zauna ne ba domin munafunci 
ba, sai dai abin ya kasance haka kawai ba da wani uzuri ba. To, Annabi ya ce su dakata sai 
abin da Allah Ya ce a kansu. Aka hana kowa ya yi musu magana a cikin Madrna, har 
matansu na aure. Suka yi kwana hamsin a cikin matsuwa, sa’an nan Allah Ya sauko da 
tubarsu. 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 11 


298 




^ iijsJ 1 


tuba. Lalle Allah ne Mai karɓar 
tuba, Mai jin ƙai. 

119 . Ya ku waɗanda suka yiTma- 
ni! Ku bi Allah da taƙawa, kuma ku 
kasance tare da masu gaskiya. 

120 . Ba ya kasancewa (1) ga 
mutanen Madlna da wanda yake a 
gefensu, daga ƙauyawa, su saɓa 
daga bin Manzon Allah, kuma 
kada su yi gudu da rayukansu daga 
ransa. Wancan, saboda ƙishirwa ba 
ta samun su, haka kuma wata wa- 
hala, haka kuma wata yunwa, a 
cikin hanyar Allah, kuma ba su 
takin wani mataki wanda yake ta- 
kaitar da kafirai kuma ba su samun 
wani samu daga maƙiyi face an 
rubuta musu da shi, ladar aiki na 
ƙwarai. Lallai ne Allah ba Ya tozar- 
ta ladar masu kyautatawa. 

121 . Kuma ba su ciyar da wata 
ciyarwa, ƙarama ko babba, kuma 
ba su keta wani rafi sai an rubuta 
musu, domin Allah Ya saka musu 
da mafi kyawon abin da suka ka- 
sance suna aikatawa. 

122 . Kuma ba ya kasancewa ga 
muminai su fita zuwa yaƙi gaba 
ɗaya. (2) Saboda haka, don me ne 


o 2 e -s' ^0 9 -<^o a ' 5 ^ 9'c. 












(1) Bayanin falalar mutane da ke zaune a Madina tare da Annabi, a lokacinsa ko 
bayansa. 

(2) Bayan ya kare bayani a kan falalar da Allah Ya ffita mazauna Madlna da ita, 
saboda haka ba ya halatta a gare su su saɓa wa Annabi da zama a bayan ya fita zuwa yaki. 
Sa’an nan kuma ya yi idiraki da isharar cewa fita zuwa yaƙi farillar kifaya ce: wasu suna 
ɗauke wa wasu. Kuma ba ya kyautuwa a ce kowa ya zama sojan yaƙi, a bar sauran ayyuka 
na lalurar rayuwa kamar fita neman ilmi, shi ma farillar kifaya ne tTlas wasu su fita zuwa 
nemansa domin idan sun koma ga mutanensu sai su karantar da su. Hikimar ayar ta fara 
da maganar fita zuwa yaƙi kuma ta ƙare da sakamakon komowa daga makaranta domin 
nunawar fita zuwa gare su duka wajibi ne: wanda wani ke iya ɗauke wa wani. Allah ne 
Mafi sani. 



9. Suratut Tauba 


Juzu’i Na 11 


299 


> > tjJrl 


^ 4j jjJl 


wata jama’a daga kowane ɓangare 
daga gare su ba ta fita (zuwa neman 
ilimi ba) domin su nemi ilimi ga 
fahimtar addlni kuma domin su yi 
gargaɗi ga mutanensu idan sun 
koma zuwa gare su, tsammaninsu, 
suna yin sauna? 

123. Yaku waɗandasukayiTma- 
ni! Ku yaƙi waɗanda suke kusan- 
tar (1) 2 ku daga kafirai. Kuma su 
sami tsanani daga gare ku. Kuma 
ku sani cewa Allah Yana tare da 
masu taƙawa. 

124. Kuma idan aka saukar <2) 
da wata sura, to, daga gare su akwai 
waɗanda suke cewa, “Wane a cikin- 
ku wannan sura ta ƙara masa 
Tmani?” To amma waɗanda suka yi 
Imani, to, ta ƙara musu imani, kuma 
su, suna yin bushara (da ita). 

125. Amma kuma waɗanda suke 
a cikin zukatansu akwai cuta, to, ta 
ƙara musu ƙazanta zuwa ga ƙazan- 
tarsu, kuma su mutu alhalin kuwa 
suna kafirai. 

126. Shin, ba su ganin cewa ana 
fitinar su a cikin kowace shekara: 
sau ɗaya kd kuwa sau biyu, sa’an 
nan kuma ba su tuba, kuma ba su 
zama suna tunani ba? 

127. Kuma idan haƙiƙa, aka 
saukar da wata sura, sai sashensu ya 
yi dubi zuwa ga wani sashe, (su ce), 
“Shin, wani mutum yana ganin 
ku?”. Sa'an nan kuma sai su juya. 




Q >}2 

°JjC 


J*j\ 


J-C 


ji-j jt |*^==oI5 J 

ijt JJ \jjjj\ 


(1) Bayanin yadda ake yin yaki ne; ba a faɗa wa dukkan maƙiya gaba ɗaya, na kusa 
da na nesa. Sai an fara da na kusa tukuna sa’nan nan a dinga faɗaɗawa. 

(2) Taƙaitawa da ƙarin tanblhi ga abin da surar ta ƙunsa. 



Allah Yajuyar da zukatansu, do- 
min, haƙiƙa, su mutane ne, ba su 
fahimta. 

128. Lalle ne, haƙTƙa, Manzo (1) 
daga cikinku ya je muku. Abin da 
kuka wahala da shi mai nauyi ne a 
kansa. Mai kwaɗayi ne saboda ku. 
Ga muminai Mai tausayi ne, Mai 
jin ƙai. 

129. To, idan sun juya, sai ka ce: 
Ma’ishTna Allah ne. Babu abin bau- 
tawa face Shi. A gare Shi nake 
dogara. Kuma Shi ne Ubangijin 
Al’arshi mai girma. 




_ SURATU YUNUS 




Tana karantar da tauhTdin Ubangiji game da jan hankali zuwa 
ga abubuwan halitta waɗanda suka shafi mutane wajen amfani da 
su. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 

1. A. L. R. Waɗancan ayoyin 
littafi ne kyautatacce. ' 


(1) Bayanin rahamar Allah game da aiko Manzo daga cikin mutane, cewa wata falala 
ce a gare su. Kuma shi Manzon nan ɗan’uwansu ne wanda ba ya son su da wani abu sai 
alheri, idan sun gane da sun bi shi, kuma idan ba su gane ba, to, Allah Ya tsare shi daga 
sharrinsu, kuma Ya isar masa. 




















lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


301 






2. Shin, ya zama abin mamaki ga 
mutane domin Mun yi wahayi zuwa 
ga wani namiji daga gare su cewa, 
“Ka yi gargaɗi ga mutane kuma ka 
^i bushara ga waɗanda suka yi 
tmani da cewa: lalle ne suna da abin 
gabatarwar gaskiya a wurin 
Ubangijinsu.” Kafirai _suka ce, 
“Lalle ne wannan, hakTka, masi- 
hirci ne bayyananne.” 

3. Lalle Allah ne Ubangijinku 
Wanda Ya halicci sammai da ƙasa a 
cikin kwana shida, sa’an nan kuma 
Ya daidaita a kan Al’arshi Yana 
gudanar da al’amari. Babu wani 
maceci face a bayan izninSa. Wan- 
nan ne Allah, Ubangijinku, sai ku 
bauta Masa. Shin fa, ba ku tunani? 

4. Zuwa gare Shi makomarku 
take gaba ɗa^a, wa’adin Allah gas- 
kiya ne. Haƙiƙa, Shi ne Yake fara 
halitta, sa’an nan kuma Ya mayar 
da ita domin Ya saka wa waɗanda 
suka yi Tmani kuma suka aikata 
ayyukan ƙwarai da adalci, kuma 
waɗanda suka kafirta suna da abin 
sha daga ruwan zafi, da azaba mai 
raɗacfi, saboda abin da suka kasan- 
ce suna yi na kafirci. 

5. ShT ne Wanda Ya sanya muku 
rana, babban haske, da wata mai 
haske, kuma Ya ƙaddara shi ga 
Manziloli, domin ku san ƙidayar 
shekaru da lissafi. Allah bai halitta 
wannan ba, face da gaskiya, Yana 
bayyana ayoyi daki-daki domin 
mutane waɗanda suke sani. 

6. Lalle ne a cikin saɓawar dare 
da yini, da abin da Allah Ya halitta a 
cikin sammai da ƙasa, haƙTƙa akwai 


'j&S> 








cyj\j <TjJ \_jlA-Cj\jv°\fr 

' ii 




^WccS ^ 



lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


302 


i i s-jJr' 


> * J - 1 


ayoyi ga mutane waɗanda suke yin 
tak'awa. 

7. Lalle ne waɗanda ba su Rau- 
nar gamuwa da Mu, kuma suka 
yarda da rayuwar duniya kuma 
suka natsu da ita, da waɗanda suke 
gafalallu ne daga ayoyinMu, 

8. Waɗannan matattararsu 
Jahannama ce saboda abin da suka 
kasance suna tsirfatawa. 

9. Lalle ne waɗanda suka yi ima- 
ni kuma suka aikata ayyukan ƙwa- 
rai, Ubangijinsu Yana shiryar da su 
saboda imaninsu, Roramu suna gu- 
dana daga RarRashinsu, a cikin 
gidajen Aljannar ni’ima. 

10. Kiransu a cikinta, “Tsar- 
kinKa ya Allah!” kuma gaisuwarsu 
a cikinta, “Salamun” kuma Rarshen 
kiransu, cewa, “Godiya ta tabbata 
ga Allah Ubangijin halitta.” 

11. Kuma da Allah Yana gag- 
gawa ga mutane da sharri kamar 
yadda Yake gaggauta musu da alhe- 
ri, haRiRa da an hukunta ajalinsu 
zuwa gare su. Saboda haka Muna 
barin waɗanda ba su Raunar gamu- 
wa da Mu, a cikin kangararsu suna 
ta ɗimuwa. 

12. Kuma idan cuta ta shafi mu- 
tum, sai ya kiraye Mu, yana (kwan- 
ce) ga sashensa ko kuwa zaune, ko 
kuwa a tsaye. To, a lokacin da 
Muka kuranye cutar daga gare shi, 
sai ya shuɗe kamar ɗai bai kiraye 
Mu ba zuwa ga wata cuta wadda ta 
shafe shi. Kamar wannan ne aka 
ƙawata ga maɓannata, abin da suka 
kasance suna aikatawa. 


JjoS' 3 g- ^ yj \ o\ 

Ud\ 




_j\ \ 

\yli==*U <iiyu^=s» 



lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


303 11 *>■» 


' * cT'Ji “Ji-* 


7i. Kuma, haƙiƙa, Mun halakar 
da al’ummomi daga gabaninku, a 
lokacin da suka yi zalunci, kuma 
manzanninsu suka je musu da 
hujjoji bayyanannu, amma ba su 
kasance suna imani ba. Kamar 
wannan ne, Muke sakawa ga muta- 
ne masu laifi. 

14. Sa’an nan kuma Muka sanya 
ku masu mayewa a cikin ƙasa daga 
bayansu, domin Mu ga yaya kuke 
aikatawa. 

15. Kuma idan ana karatun ayo- 
yinMu bayyanannu a kansu, sai 
waɗanda ba su ƙaunar gamuwa da 
Mu, su ce, “Ka zo da wani Alƙu- 
r’ani, wanin wannan, ko kuwa ka 
musanya shi.” (1> Ka ce, “Ba ya 
kasancewa a gare ni in musanya shi 
da kaina. Ba ni biyar kome face 
abin da aka yiwo wahayi zuwa gare 
ni. Kuma, haƙTƙa, ni ina tsoro idan 
na saɓa wa Ubangijina, ga azabar 
wani yini mai girma.” 

16. Ka ce, “Da Allah Ya so da 
ban karanta shi ba a kanku, kuma 
da ban sanar da ku ba game da shi, 
domin lalle ne na zauna a cikinku a 
zamani mai tsawo daga gabanin 
(fara saukar) sa. Shin fa, ba ku 
hankalta? 

77. “Saboda haka wane ne mafi 
zalunci daga wanda ya ƙirƙira ƙa- 
rya ga Allah, ko kuwa ya ƙaryata 
ayoyinSa? Haƙlƙa, masu laifi ba su 
cin nasara!” 


jjij 









C)\ Ujs \jlAjyj 




Jj>£ 




^JuSl jjj\j42>\L>j 5j^j\ 


(1) Suna nufm idan ya musanya shi, su ce, “To, ga shi ka bayyana cewa kai ne mai 
ƙirƙira shi, kana jingina shi ga Allah.” 



lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


304 




1 * j-jy. 


18. Kuma suna bauta wa, baicin 
Allah, abin da ba ya cutar da su 
kuma ba ya amfaninsu, kuma suna 
cewa, “Waɗannan ne macetanmu a 
wurin Allah.” Ka ce, “Shin, kuna 
bai wa Allah labari ne ga abin da bai 
sani ba, a cikin sammai ko a cikin 
ƙasa? TsarkinSa ya tabbata kuma 
Yaɗaukakadaga abin da duksuke 
yin shirki da Shi.” 

19. Kuma mutane ba su kasance 
ba face al’umma guda, sa’an nan 
kuma suka saɓa wa juna, kuma ba 
domin wata kalma ba wadda ta 
gabata daga Ubangijinka, da an yi 
hukunci a tsakaninsu a kan abin da 
yake a cikinsa suke saɓa wa juna. 

20. Kuma suna cewa, “Don me 
ba a saukar da wata aya ba a gare 
shi, daga Ubangijinsa?” To, ka ce, 
“Abin sani kawai, gaibi ga Allah 
yake. Sai ku yi jira. Lalle ne ni, tare 
da ku, ina daga masu jira.” 

21. Kuma idan Muka ɗanɗana 
wa mutane wata rahama, a bayan 
wata cuta ta shafe su, sai ga su da 
makirci a cikin ayoyinMu. Ka ce, 
“Allah ne mafi gaggawar (saka- 
makon) makirci.”LalleneManzan- 
ninMu suna rubuta abin da kuke yi 
na makirci. 

22. Shi ne wanda Yake tafiyar da 
ku a cikin tudu da (kuma) teku, sai 
idan kun kasance a cikin jirage, su 
gudana tare da su da iska mai daɗi, 
kuma su yi farin ciki da ita, sai wata 
guguwa ta je wa jiragen, kuma tagu- 
war ruwa ta je musu daga kowane 
wuri, kuma su tabbata cewa su, an 
kewaye su, sai su kirayi Allah, 


4ji\ J 


<LiVSl 0^6= lu 


Cjt LJ' 'e- 

USi55 




r|,ojj3U 





lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


305 


\ \ tjir I 




suna masu tsarkake addini gare Shi, 
(suna cewa): Lalle ne idan Ka kuɓu- 
tar da mu daga wannan, haƙlƙa 
muna kasancewa daga masu godi- 
ya. 

23. To, a lokacin da Ya kuɓutar 
da su, sai ga su suna zalunci a cikin 
ƙasa, ba da wani hakki ba. Ya ku 
mutane! Abin sani kawai, zalun- 
cinku a kanku yake, a bisa rayuwar 
duniya. Sa’an nan kuma zuwa gare 
Mu makomarku take, sa’an nan 
Mu ba ku labari game da abin da 
kuka kasance kuna aikatawa, 

24. Abin sani kawai, misalin 
rayuwar duniya kamar ruwa ne 
Muka saukar da shi daga sama, 
sa’an nan tsiron ƙasa ya garwaya da 
shi: daga abin da mutane da dabbo- 
bi suke ci, har idan ƙasa ta riƙi 
zinariyarta kuma ta yi ƙawa, kuma 
mutanenta suka zaci cewa su ne 
masu ikon yi a kanta, sai umurn- 
inMu ya je mata da dare ko kuma 
da rana, sai Mu maishe ta girbabba 
kamar ba ta wadata ba a jiya. Ka- 
mar wannan ne Muke rarrabe 
ayoyi, daki-daki, ga mutane wa- 
ɗanda suke tunani. 

25. Kuma Allah Yana kira zuwa 
ga gidan aminci, kuma Yana shiryar 
da wanda Yake so zuwa ga tafarki 
madaidaici. 

26. Waɗanda suka kyautata yi, 
suna da abu mai kyawo kuma da 
ƙari a> , wata ƙura ba ta rufe fusko- 










\J3 ip tl 


33 

0-^3 \jL£>j\ 






(1) Masu aikin ƙwarai waɗanda suka karɓa kiran Allah suna da sakamakon abu mai 
kyau, watau Aljanna, kuma da ƙari, watau ganin Ubangijinsu a cikin Aljanna. Haka 
Hadisi ya yi fassara. 



lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


306 


> > tjJrl 




kinsu, kuma haka wani ƙasƙanci. 
Waɗancan ne abokan Aljanna, 
suna madawwama a cikinta. 

27. Kuma waɗanda suka yi tsir- 
far munanan ayyuka, sakamakon 
mummuna da kamarsa yake, kuma 
ƙasƙanci yana rufe su. Ba su da 
wani matsari daga Allah, kamar an 
rufe fuskokinsu da guntayen Rira- 
ruwa daga dare mai duhu. Waɗan- 
nan ne abokan wuta, suna madaw- 
wama a cikinta. 

28. Kuma a ranar da Muke tara 
su gaba ɗaya, sa’an nan kuma Mu 
ce wa waɗanda suka yi shirki, “Ku 
kama matsayinku, ku da abubuwan 
shirkinku.” Sa’an nan Mu rarrabe a 
tsakariinsu, kuma abubuwan shir- 
kinsu su ce, “Ba mu kuka kasance 
kuna bauta wa ba. 

29. “To, kuma Allah Ya isa 
zama Shaida a^ tsakaninmu da 
tsakaninku. Haƙiƙa mun kasance 
ba mu san kome ba na bautawarku 
a gare mu!” 

30. A can ne kowane rai yake 
jarraba abin da ya bayar bashi, 
kuma aka mayar da su zuwa ga 
Allah, Majiɓincinsu Tabbatacce, 
kuma abin da suka kasance suna 
ƙirƙirawa ya ɓace musu. 

31. Kace, “Wanene Yakearzuta 
ku daga sama da Rasa? Shin^ko 
kuma Wane ne Yake mallakar ji da 
ganT, kuma Wane ne Yake fitar da 
mai rai daga mamaci, kuma Ya fitar 
da mamaci daga mai rai, kuma 
Wane ne Yake shirya al’amari?” 
To, za su ce, “Allah ne.” To, ka ce, 
“Shin fa, ba za ku yi taƙawa ba?” 


(y) 4? 

ot La 4] j | 




0 


\jJjj c-iiuIS silJL-fc 

^OjjJ\j\k=s> 



lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


307 


lUjirl 




32. To, wancan ne Allah, Uban- 
gijinku Tabbatacce. To, mene ne a 
bayan gaskiya face bata? To, yaya 
ake karkatar da ku? 

33. Kamar wancan ne kalmar 
Ubangijinka, ta tabbata a kan w^- 
ɗanda suka yi fasiƙanci, cewa haƙi- 
ƙa su, ba za su yi imani ba. 

34. Ka ce, “Shin, daga abubu- 
wan shirkinku akwai wanda yake 
fara halitta, sa’an nan kuma ya 
mayar da ita?” Ka ce, “Allah ne 
Yake fara halitta, sa’an nan kuma 
Ya mayar da ita. To, yaya ake juyar 
da ku?” 

35. Ka ce, “Shin, daga abu- 
buwan shirkinku akwai wanda yake 
shiryarwa zuwa ga gaskiya?” Ka ce, 
“Allah ne Yake shiryarwa zuwa ga 
gaskiya. Shin fa, wanda Yake shir- 
yarwa ne mafi cancantar a bi Shi, ko 
kuwa wanda ba ya shiryarwa face 
dai a shiryar da shi? To, mene ne a 
gare ku? Yaya kuke yin hukunci?” 

36. Kuma mafi yawansu ba su 
biyar kome face zato. Lalle ne zato 
ba ya wadatar da kome daga gas- 
kiya. Lalle Allah ne Masani ga abin 
da suke aikatawa. 

37. Kuma wannan Alƙur’ani bai 
kasance ga a ƙirƙira shi ba daga 
wanin Allah, kuma amma shi 
gaskatawar wannan ne da yake a 
gabaninsa da bayanin hukuncin lit- 
taffan Allah, babu shakka a cikinsa, 
daga Ubangijin halittu yake. 

38. Ko suna cewa, “Ya ƙirƙira 
shi”? Ka ce. “Ku zo da sura guda 
misalinsa, kuma ku kirayi wanda 


<% T ,"A -H f\l 'f&i r ^ 

©5 








^ 9 •>> T '\ 


>, > 



lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


308 


i i *-jJrl 


' * cr* Ji * jj - 1 


kuka iya duka, baicin Allah, idan 
kun kasance masu gaskiya.” 

39. A’a, sun ƙaryata game da 
abin da ba su kewaye da saninsa ba, 
kuma fassararsa ba ta riga ta je 
musu ba. Kamar waɗancan ne 
waɗanda suke a gabaninsu. Sai ka 
duba, yaya aƙibar azzalumai ta 
kasance? 

40. Kuma daga cikinsu akwai 
wanda yake yinTmani da Shi, kuma 
daga cikinsu akwai wanda ba ya yin 
Tmani da Shi. Kuma Ubangijinka ne 
Mafi sani ga maɓarnata. 

41. Kuma idan sun ƙaryata ka, 
to, ka ce, “Ina da aikTna kuma kuna 
da aikinku, ku kuɓutattu ne daga 
abin da nake aikatawa, kuma ni 
kuɓutacce ne daga abin da kuke 
aikatawa.” 

42. Kuma daga cikinsu akwai 
waɗanda suke saurare zuwa gare 
ka. Shin fa, kai kana jiyar da kur- 
ma, kuma ko da sun kasance ba su 
hankalta? 

43. Kuma daga cikinsu akwai 
wanda yake tsokaci zuwa gare ka. 
Shin fa, kai kana shiryar da makafi, 
kuma ko da sun kasance ba su gani? 

44. Lalle ne Allah ba Ya zaluntar 
mutane da kome, amma mutanen 
ne ke zaluntar kansu. 

45. Kuma ranar da Yake tara su, 
kamar ba su zauna ba face sa’a guda 
daga yini. Suna gane juna a tsaka- 
ninsu. Haƙiƙa, waɗanda suka ƙar- 
yata game da gamuwa da Allah sun 
yi hasara. Kuma ba su kasance 
masu shiryuwa ba. 




<$>o 


\)Lj ’bjfe}. 





lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


309 


> > s-jk t 


' * bj - 1 


46. Kuma imma dai, haƙiƙa, Mu 
nuna maka sashen abin da Muke yi 
musu alkawari, ko kuwa Mu karɓi 
ranka, to, zuwa gare Mu mako- 
marsu take. Sa’an nan kuma Allah 
ne Shaida a kan abin da suke aika- 
tawa. 

47. Kuma ga kowace al’umma 
akwai Manzo. (1) Sa’an nan idan 
Manzonsu ya je, sai a yi hukunci a 
tsakaninsu da adalci, kuma su, ba a 
zaluntar su. 

48. Kuma suna cewa, “A yaushe 
wannan wa’adi zai auku, idan kun 
kasance masu gaskiya?” 

49. Ka ce, “Ba na mallaka wa 
kaina wata cuta, haka kuma wani 
amfani, sai abin da Allah Ya so. Ga 
kowace al’umma akwai ajali, idan 
ajalinsu ya zo, to, ba za su yi jinkiri 
daga gare shi ba, ko da sa’a guda, 
kuma ba za su gabata ba.” 

50. Ka ce, “Shin, kun gani, idan 
azabarSa ta zo muku da dare ko da 
rana? Mene ne daga gare shi masu 
laifi suke neman gaggawarsa?” 

51. Shin, sa’an nan kuma idan 
har ya auku, kun yi imani da shi? 
Ashe? Yanzu kuwa, alhali kun ka- 
sance game da shi kuna neman 
gaggawar aukuwarsa? 

52. Sa’an nan kuma aka ce ga 
waɗanda suka yi zalunci, “Ku ɗan- 
ɗani azabar dawwama! Shin, ana 
saka muku face da abin da kuka 
kasance kuna aikatawa?” 


J&sjJ (S5\\ j 




\ i 'y djynj 








(1) Manzo na farko sh! ne mai shiryar da su, Manzo na biyu shi ne ajalinsu. 



lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


310 






53. Kuma suna tambayaj ka: 
Shin gaskiya ne? Ka ce, “T, ina 
rantsuwa da UbangijTna. Lalle gas- 
kiya ne, kuma ba ku zama masu 
buwaya ba.” 

54. Kuma da kowane rai wanda 
ya yi zalunci ya mallaki duka abin 
da yake a cikin ƙasa, to, da ya yi 
fansa da shi. Kuma suka dinga 
nadama a lokacin da suka ga azaba. 
Sa’an nan aka yi hukunci a tsaka- 
ninsu da adalci, kuma ba za a zalun- 
ce su ba. 

55. To! Haƙiƙa Allah Ya mallaki 
abin da yake cikin sammai da 
ƙasa. To! Haƙlƙa wa’adin Allah 
gaskiya ne. Amma kuma mafi 
yawansu ba su sani ba. 

56. Shi ne Yake rayarwa kuma 
Yake matarwa. Kuma zuwa gare 
Shi ne ake mayar da ku. 

57. Ya ku mutane! Lalle wa’azi 
ya je muku daga Ubangijinku, da 
waraka ga abin da yake a cikin 
ƙiraza, da shiriya da rahama ga 
muminai. 

58. Ka ce, “Da falalar Allah da 
rahamarSa. Sai su yi farin ciki da 
wannan.” Shi ne mafi alheri daga 
abin da suke tarawa. 

59. Ka ce, “Shin, kun ga abin da 
Allah Ya saukar saboda ku na arzi- 
ki, sai kuka sanya hukuncin haram- 
ci da halacci a gare shi?” Ka ce, 
“Shin, Allah ne Ya yi muku izni, ko 
ga Allah kuke ƙirƙirawar ƙarya?” 

60. Kuma mene ne zaton waɗan- 
da suke ƙirƙira ƙarya ga_Allah, a 
Ranar Kiyama? Lalle haƙiƙa, Allah 


j 4JV<jL> jS\3j* 

' " y j 

.. >.v 


Jj t\jJ\ 


oftJj 






JJJ 1 Ji 

1 Jp jJa3J J b \ƙliJl 



lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


311 


i i tjJrl 




Ma’abucin falala ne a kan mutane, 
amma kuma mafi yawansu ba su 
godewa. 

61. Kuma ba ka kasance a cikin 
wani sha’ani ba, kuma ba ka karan- 
ta wani abin karatu daga gare shi 
ba, kuma ba ku aikata wani aiki ba, 
face Mun kasanceHalarce a lokacin 
da kuke zubuwa a cikinsa. Kuma 
wani ma’aunin zarra ba zai yi nisa 
ba daga Ubangijinka a cikin ƙasa, 
haka kuma a cikin sama, kuma 
babu wanda yake mafi ƙaranci daga 
haka, kuma babu mafi girma, face 
yana a cikin littafi bayyananne. 

62. To, Lalle ne mas6yan a) Al- 
lah babu tsoro a kansu, kuma ba za 
su kasance suna yin baƙin ciki ba. 

63. Waɗanda suka yi imani ku- 
ma suka kasance suna yin taƙawa. 

64. Suna da bushara a cikin 
rayuwar duniya da ta Lahira. Babu 
musanyawa ga kalmomin Allah. 
Wancan shi ne babban rabo mai 
girma. 

65. Kada maganarsu <2) ta sanya 
ka a cikin baƙin ciki. Lalle ne alfar- 
ma ga Allah take gaba ɗaya. Shi ne 
Mai jT, Masani. 









Ij_5.fr 



(1) Waliyyin Allah, shi ne masoyin Allah da sharaɗin ya zama mumini mai taƙawa — 
watau yana aiki da abin da Allah Ya umurce shi, kuma yana barin abin da Allah Ya hana 
shi, bisa harshen Annabinsa wanda yake biya. Babu ƙarin kdme babu ragi. Bushararsu, ita 
ce yabon mutane a gare su, ko kuma a lokacin mutuwarsu mala’iku su riƙa yi musu 
bushara da gamuwa da Ubangijinsu, ko kuma a cikin kabari wajen tambaya. Allah ne 
Mafl sani. 

(2) Maganarsu ta izgili a gare ka. Idan Allah Ya ɗaukaka ka, babu mai iya hanawa 
domin Shi kaɗai ne Mai izza kuma sai inda Ya sanya ta ga wanda Ya so. 



lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


312 


n»>i 




66. To! Haƙiƙa Allah Yana da 
mulkin wanda ke a cikin sammai da 
wanda ke a cikin ƙasa kuma waɗan- 
da suke kiran wanin Allah, ba su 
biyar waɗansu abokan tarewa (ga 
Allah a Mulkinsa). Ba su biyar 
kome face zato. Kuma ba su zama 
ba face suna ƙiri faɗi kawai. 

67. Shi ne Wanda Ya sanya 
muku dare, domin ku natsu a cikin- 
sa, da yini mai sanya a yi gani. Lalle 
ne a cikin wannan akwai ayoyi ga 
mutane waɗanda suke ji. 

68. Suka ce, “Allah Ya riƙi ɗa” 
Tsarkinsa ya tabbata! Shi ne Wada- 
tacce, Yana da mallakar abin da 
yake a cikin sammai da abin da 
yake a cikin ƙasa. A wurinku babu 
wani dalili game da wannan! Shin, 
kuna faɗar abin da ba ku sani ba 
game da Allah? 

69. Ka ce, “HaƙTƙa waɗanda 
suke ƙirƙira ƙarya ga Allah, ba za 
su ci nasara ba.” 

70. Jin daɗi ne a cikin duniya, 
sa’an nan kuma makomarsu zuwa 
gare Mu take, sa’an nan Mu ɗan- 
ɗana musu azaba mai tsanani sabo- 
da abin da suka kasance suna yi na 
kafirci. 

7 1 . Kuma ka karanta musu laba- 
rin Nuhu, a lokacin da ya ce wa 
mutanensa, “Ya mutanena! Idan 
matsayTna da tunatarwata game da 
ayoyin Allah sun kasance sun yi 
nauyi a kanku, to, ga Allah na 
dogara. Sai ku tara al’amarinku, ku 
da abubuwan shirkinku, sa’an nan 
kuma kada al’amarinku ya kasance 


—I j*j^jZ>3C _ 



j0 ju 




<iu\ JpiS_£kij <jui\ 


"5 * ^ 








lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


313 


U t 


1 


rufaffe a kanku, sa’an nan kuma ku 
kashe ni, kada ku yi mini jinkiri. 

72. “Kuma idan kuka juya baya, 
to, ban tambaye ku wata ijara ba. 
Ijarata ba ta zama ba face daga 
Allah, kuma an umurce ni da in 
kasance daga masu sallamawa/ 0 ” 

73. Sai suka ƙaryata shi, sa’an 
nan Muka kuɓutar da shi, da wan- 
da yake tare da shi, a cikin jirgi, 
kuma Muka sanya su masu maye- 
wa, kuma Muka nutsar da waɗanda 
suka ƙaryata ayoyinMu. Sai ka 
duba yadda aƙibar waɗanda aka yi 
wa gargadl ta kasance. 

74. Sa’an nan kuma Muka aika 
waɗansu Manzanni daga bayansa 
zuwa ga mutanensu, suka je musu 
da hujjoji bayyanannu, to, ba su 
kasance za su yi imani ba saboda 
sun ƙaryata shi a gabani. Kamar 
wannan ne Muke rufewa a kan 
zukatan masu ta’adi. 

75. Sa’an nan kuma a bayansu 
Muka aika Musa da Haruna zuwa 
ga Fir’auna da mashawartansa, tare 
da ayoyinMu. Sai suka kangara 
kuma sun kasance mutane masu 
laifi. 

76. Sa’an nan a lokacin da gas- 
kiya ta je musu dagaj»are Mu, suka 
ce, “Wannan haƙiƙa sihiri ne 
bayyananne.” 

77. Musa ya ce, “Shin, kuna 
cewa ga gaskiya a lokacin da ta zo 
















(1) Watau dukan abin da na 20 muku da shi na umurni ko hani, to, m ma an umurce 
ni da yinsa ko barinsa. Kuma ba ni neman wata ijarar karantarwa daga gare ku domin 
Allah Ya umarce ni da iyar da manzancinSa zuwa gare ku, saboda haka Shi ne zai biya ni 
tsadar aiklna. 



lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


314 






muku? Shin, sihiri ne wannan? Lal- 
le masihirci ba ya cin nasara.” 

78. Suka ce, “Shin, ka zo mana 
ne domin ka juyar da mu daga abin 
da muka iske ubanninmu a kansa, 
kuma girma ya kasance gare ku, ku 
biyu a_cikin ƙasa? Ba za mu zama 
masu imani ba saboda ku.” 

79. Kuma Fir’auna ya ce, “Ku 
zo mini da dukan masihirci, 
masani.” 

80. To, a lokacin da masihirta 
suka je, Musa ya ce musu, “Ku jefa 
abin da kuke jefawa.” 

81. To, a lokacin da suka jefa, 
Musa ya ce, “Abin da kuka zo da 
shi sihiri ne. Lalle ne Allah zai ɓata 
shi. HaƙTƙa Allah ba Ya gyara aikin 
maɓarnata. 

82. “Kuma Allah Yana tabbatar 
da gaskiya da kalmominSa, ko da 
masu laifi sun ƙi.” 

83. Sa’an nan babu wanda ya yi 
Tmani da Musa face zuriya daga 
mutanensa, a kan tsoron kada Fi- 
r’auna da shujabanninsu su fitine 
su. Lalle, haƙiƙa, Fir’auna marin- 
jayi ne a cikin ƙasa, kuma lalle shT, 
haƙiƙa, yana daga masu ɓarna. 

84. Kuma Musa ya ce, “Ya ku 
mutanena! Idan kun kasance kun yi 
Tmani da Allah, to, a gare Shi sai ku 
dogara, idan kun kasance Musul- 
mi. 

85. Sai suka ce, “Ga Allah muka 
dogara. Ya Ubangijinmu! Kada Ka 
sanya mu fitina ga mutane azzalu- 
mai. 







4jli\ 61 

©6 



Gj 4ji\,iJA 



lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


315 


i i »jJrl 


1 


56. “Kuma Ka kuɓutar da mu 
domin RahamarKa, daga mutane 
kafirai.” 

87. Kuma Muka yi wahayi zuwa 
ga Musa da ɗan’uwansa, cewa: Ku 
biyu, ku zaunar da mutanenku a 
Masar a cikin wasu gidaje. Kuma 
ku sanya gidajenku su fuskanci Al- 
ƙibla (1) 2 3 , kuma ku tsayar da salla. 
Kuma ka bayar da bushara ga masu 
Tmani. 

88. Sai Musa ya ce, “Ya Ubangi- 
jinmu! HaƙTƙa Kai ne Ka bai wa 
Fir’auna da majalisarsa ƙawa da 
dukiyoyi a cikin rayuwar duniya, ya 
Ubangijinmu, domin su ɓatar (da 
mutane) daga hanyarKa. Ya 
Ubangijinmu! Ka shafe a kan du- 
kiyarsu kuma Ka yi ɗauri <2) a kan 
zukatansu yadda ba za su yi Tmani 
ba har su ga azaba mai raɗadi.” 

89. (Allah) Ya ce, “Lalle ne an 
karɓi addu’arku. Sai ku daidaitu, 
kuma kada ku bi hanyar waɗanda 
ba su sani ba.” 

90. Kuma Muka ƙetarar da Bani 
Isra’ila teku, sai Fir’auna da rundu- 
narsa suka bi su bisa ga zalunci da 
ƙetare haddi, har a lokacin da 
nutsewa ta riske_shi ya ce, “Na yi <3) 
Tmani cewa, haƙiƙa, babu abin bau- 
tawa face Wannan da Banu Isra’il 






c4j\ «• »2£\j2j iyy J\sj 
UjjtT j]\ »jii-\ 


llL g.~ J\S 


oj&, y&JySji 


(1) Su sanya gidajensu suna fuskantar Alƙibla ta Ka’aba domin su riƙa yin salla a 
cikin gidajen, saboda tsoron in sun tafi masallaci za a faɗa su da duka suna a cikin salla. 
Wannan kuma ya nuna yadda ake son gidajen Musulmi su kasance a ko da yaushe. 

(2) Musa ya yi addu’a a kansu, har da rashinTmani sabɓda ya sami labarin ba za su yi 
Tmani ba, kamar mutanen Nuhu. 

(3) Tmani a bayan Manzon mutuwa ya isa ga kafiri ba zai yi masa amfani ba. 



lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


316 




' * cT’Ji 5 JJ“’ 


suka yi imani da Shi, kuma nT, ina 
daga Musulmi” 

9/. Ashe! A yanzu! Alhali kuwa, 
haƙlica ka saɓa a gabani, kuma ka 
kasance daga masu ɓarna? 

92. To, a yau Muna kuɓutar (1) 2 
da kai game da jikinka, domin ka 
kasance aya ga waɗanda suke a 
bayanka. Kuma lalle ne masu yawa 
daga mutane, haiciica, gafalallu ne 
ga ayoyinMu. 

93. Kuma lalle ne, haƙTƙa Mun 
zaunar <2) daBanT Isra’ila mazaunar 
gaskiya kuma Muka arzuta su daga 
abubuwa masu daɗi. Sa’an nan ba 
su saɓa ba har ilmi ya je musu. Lalle 
ne Ubangijinka Yana yin hukunci a 
tsakaninsu a Ranar Ƙiyama a cikin 
abin da suka kasance suna saɓa wa 
juna. 

94. To, idan ka kasance a cikin 
shakka daga abin da Muka saukar 
zuwa gare ka, sai ka tambayi wa- 
ɗanda suke karatun Littafi daga 
gabaninka. Lalle ne, haƙTƙa, gas- 
kiya ta je maka daga Ubangijinka 
domin haka kada ka kasance daga 
masu kokanto. 

95. Kuma kada ka kasance daga 
waɗanda suke ƙaryatawa game da 
ayoyin Allah, har ka kasance daga 
masu hasara. 

96. Lalle ne waɗanda kalmar 
Ubangijinka ta wajaba a kansu, ba 
za su yi imani ba. 


.i - L- 


4 Li JUJ 




(1) Ƙuɓutar da jikin Fir’auna: banda ruhinsa domin a tabbatar da ya mutu. 

(2) Allah Ya bai wa Bani Isra’ila mulkin Masar da Falasdmu gaba ɗaya a bayan 
halaka Fir’auna da mutanensa. 



lO.Sfiratu Yfinus 


Juzu’i Na 11 


317 




1 «j y* 


97. Kuma ko da kowace aya taje 
musu, sai sun ga azaba mai raɗadi. 

98. To, domin me wata alƙarya 
ba ta kasance ta yi (1 * Tmani ba har 
Tmaninta ya amfane ta, face muta- 
nen Yunus? A lokacin da suka yi 
imani, Mun janye azabar wulakanci 
daga gare su a cikin rayuwar du- 
niya. Kuma Muka jiyar da su dadi 
zuwa wani lokaci. 

99. Kuma da Ubangijinka Ya 
so, da waɗanda suke a cikin ƙasa 
sun yi imani dukansu gaba ɗaya. 
Shin, kai kana tTlasta mutane ne har 
su kasance masu imani? 

100. Kuma ba ya kasancewa ga 
wani rai ya yi Tmani face da iznin 
Allah, kuma (Allah) Yana sanya 
ƙazanta a kan waɗanda ba su yin 
hankali. 

101. Ka ce, “Ku dubi abin da 
yake cikin sammai da ƙasa.” Kuma 
ayoyi da gargadi ba su wadatarwa 
ga mutane waɗanda ba su yin 
imani. 

102. To, shin sunajiran waniabu 
face kamar misalin kwanukan wa- 
ɗanda suka shuɗe daga gabaninsu? 
Kace, “Ku yi jira! Lalle nT tare da 
ku, ina daga masu jira.” 

103. Sa’an nan kuma Muna ku- 
ɓutar da manzanninMu da waɗan- 
da suka yiTmani, kamar wannan ne, 


ib-i 

(Ji L-j\Cs 

\py i} 


A. l 




(1) Alƙaryun da aka aika da Manzanni cikinsu, ba su yi imani duka ba face mutum 
ɗaya, ko biyu a gabanin halaka ta sami mutanensu. Sai dai alƙaryar Yunusa, ita kam ta ji 
tsoro, ta yi Imani a gabanin saukar azaba, saboda haka suka tslra, ba a halaka garin ba, 
watau Nlnawa. Watau babu mai iya samunlmani sai Allah Ya nufe shi da haka. Ko da mai 
yin gargacfin yakan yiwu ya karkace, sai da tsarin Allah. 



lO.Suratu Yunus 


Juzu’i Na 11 


318 




' * <jr* Ji 5 JJ -* 1 


tabbatacce ne__a gare Mu, Mu kuɓu- 
tar da masu imani. 



104. Ka ce “Ya ku mutane! Idan 
kun kasance a cikin kokanto daga 
addinina, to, ba ni bauta wa waɗan- 
da kuke bauta wa, baicin Allah, 
kuma amma ina bauta wa Allah 
Wanda Yake karɓar rayukanku. 
Kuma an umurce ni da in kasance 
daga masu imani. 

105. “Kuma (an ce mini): Ka 
tsayar da fuskarka ga addini, kana 
karkata zuwa ga gaskiya, kuma 
kada ka kasance daga masu shirka. 

106. “Kuma kada ka kirayi, bai- 
cin Allah, abin da ba ya amfanin ka 
kuma ba ya cutar ka. To, idan ka 
aikata haka, sa’an nan lalle kai, a 
lokacin, kana daga masu zalunci.” 

107. Kuma idan Allah Ya shafe 
ka da wata cuta, to, babu mai yaye 
ta face Shi, kuma idan Yana nufin 
ka da wani alheri, to, babu mai 
mayar da falalarSa. Yana samun 
wanda Yake so daga cikin bayinSa 
da shi. Kuma Shi ne Mai gafara, 
Mai jin ƙai. 

108. Kace, “YakumutanelLalle 
ne gaskiya ta zo muku daga 
Ubangijinku. To, wanda ya shiryu, 
ya shiryu ne domin kansa kawai, 
kuma wanda ya 6ace yana 6acewa 
ne ajcansa kawai. Kuma ban zama 
wakili a kanku ba.” 


4jW o "SS 


CjtLO'J 












>j 


\jj \yj 


109. Kuma ka bi abin da ake yin 
wahayinsa zuwa gare ka, kuma ka 
yi haƙuri har Allah Ya yi hukunci. 
Kuma ShT ne Mafi alherin masu 
hukunci. 






ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 11 


319 




^ ) ijA fl j J— > 



Tana karantar da cewa Manzannin Allah sun kirayi mutanensu 
zuwa ga tauhTdi da nau’in kira guda, kuma mutanen sun fuskance su 
da hali guda a musu da ƙaryatawa, sai ka ce a zamani guda suke, ko 
a cikin harshe guda suka yi magana. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1 . A. L. R. Littafi ne an kyautata 
ayoyinsa, sa’an nan an bayyana su 
daki-daki, daga wurin Mai hikima, 
Mai Rididdigewa. 

2 . Kada ku bauta wa kowa face 
Allah. Lalle ne ni a gare ku mai 
gargaɗi ne kuma mai bushara daga 
gare Shi. 

3 . Kuma ku nemi gafara gun 
Ubangijinku. Sa’an nan ku tuba 
zuwa gare Shi, Ya jiyar da ku daɗi, 
jiyarwa mai kyau zuwa ga ajali 
ambatacce, kuma Ya bai wa dukan 
ma’abucin girma girmansa. Amma 
idan kun juya, to, lalle ni, ina tsoron 
azabar yini mai girma a kanku. 

4 . Zuwa ga Allah makomarku 
take, kuma ShT a kan kome Mai 
Tkon yi ne. 






oS j 






ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


320 


\ Y 


\ \ ijA Sjj-** 


5. To, lalle su, suna karkatar (1) 
da ƙirjinsu domin su 6oye daga gare 
shi. To, a lokacin da suke lulluɓewa 
da tufafinsu Yana sanin abin da 
suke ɓoyewa da abin da suke bayya- 
nawa. Lalle Shi Masani ne ga abin 
da yake a cikin ƙiraza. 

6 . Kuma babu wata dabba a ci- 
kin ƙasa face ga Allah arzikinta 
yake, kuma Yana sanin matabba- 
tarta (2) 3 da ma’azarta, duka suna 
cikin littafi bayyananne. 

7. Kuma Shi ne Wanda Ya halic- 
ci sammai da ƙasa a cikin kwanaki 
shida, kuma Al’arshinSa ya kasance 
a kan ruwa, <3) domin Ya jarraba ku, 
wanne ne daga cikinku mafi kya- 
won aiki. Kuma haƙiƙa idan ka ce, 
“Lalle ku waɗanda akejayarwa ne 
a bayan mutuwa,” haƙTƙa, waɗan- 
da suka kafirta suna cewa: “Wan- 
nan bai zama ba face sihiri bayya- 
nanne.” 

8 . Kuma lalle ne idan Mun jin- 
kirta da azaba gare sujuwa ga wani 
lokaci ƙidayayye, haƙiƙa suna cewa 
me yake tsare (4) ta? To, a ranar da 
za ta je musu, ba ta zama abin 


.Ar *■ V". < ''' 








4jj*\ ,JaJj 


(1) Ba su son su ga mai yi musu wa’azi, saboda haka idan sun tsinkayi Annabi daga 
nesa, sai su ɓuya, domin kada ya gan su, balle ma har ya yi musu wa’azi. Ƙuma har idan ya 
same su da wa’azinsa, sai su sanya tufafinsu su rufe idanunsu da kunnuwansu kamar 
yadda mutanen Nuhu suka yi masa a lokacin da yake yi musu wa’azi. Ka duba Suratu 
Nuh, Sura ta 71. 

(2) Matabbata shi ne uba, kuma ma’aza ita ce uwa. 

(3) Farkon halitta, Al’arshi ko ruwa. Ruwa da Al’arshi suna gaba da sammai da ƙasa. 
Sa’an nan aka halicci ƙasa daga ruwa kuma aka mayar da ruwa hayaƙi, aka halicci sama. 
Sa’an nan kuma aka inulmula ƙasa a cikin surar ƙwai. Allah ne Mafi sani. 

(4) Me ke tsare ta, watau azabar — me ke hana ta ta zo yanzu? 



ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


321 


> Y 




karkatarwa ba daga gare su. Kuma 
abin da suka kasance suna yin izgili 
da shi, ya wajaba a kansu. 

9 . Kuma lalle ne idan Mun ɗan- 
ɗana wa mutum wata rahama daga 
gare Mu, sa’an nan kuma Muka 
zare_ ta daga gare shi, lalle ne shT, 
haƙTƙa, mai yanke tsammani ne, 
mai yawan kafirci. 

10 . Kuma lalle ne idan Mun ɗan- 
ɗana masa ni’ima a bayan cuta ta 
shafe shi, yana cewa munanan ha- 
laye sun tafi daga wurina. Lalle shi 
mai farin ciki ne, mai alfahari. 

11 . Sai waɗanda suka yi haƙuri 
kuma suka aikata ayyuka na ƙwarai. 
Waɗannan suna da gafara da lada 
mai girma. 

12 . Saboda haka tsammaninka, 
kai mai barin sashen abin da aka yi 
wahayi zuwa gare ka ne, kuma mai 
ƙuntata ƙirjinka da shi ne domin 
sun ce, “Domin me ba a saukar 
masa da wata taska ba, ko kuma 
Mala’ika ya zo tare de shi?” (1) 2 Kai 
mai gargaɗi ne kawai. Kuma Allah 
ne Wakili a kan kome. 

13 . Ko suna cewa “Ya ƙirƙira <2) 
shi ne.” Ka ce, “Sai ku zo da surori 
goma misalinsa ƙirƙirarru, kuma 











\jJJ* CfM % 

dlij 

lyXr9j 




\&\ 




(1) Saboda zaman mutane ba su girmama mutum sai idan yana da wata dukiya ko 
kuma akwai wani ƙarfi bayyananne tare da shi, to, kai kuma ga zahiri, ba ka da dukiya ko 
wani karfin da za ka iya tTlasta su da shi a kan wani abu. Saboda haka kana tsoron iyar da 
duka abin da aka umurce ka, domin kada a ƙaryata ka. To, kada ka ji tsoron iyarwa, Allah 
ne Wakili a kan kome. 

(2) Ko kuwa ba za ka iyar da abin da aka aike ka ba domin tsoron su ce, “Kai ne ka 
ƙirƙira Alƙur’ani, sa’an nan ka jingina shi ga Allah.” To, sai ka ce, “Ni mutum ne 
kamarku, idan nT na ƙirƙira Alƙur’ani, to, ba zai gagare ku ku ƙirƙira irinsa ba, sai ku zo da 
surori goma irinsa.” 



ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


322 


> Y ijir I 




ku kirayi wanda kuke iyawa, baicin 
Allah, idan kun kasance masu gas- 
kiya.” 

14 . To, idan ba su amsa muku 
ba, to, ku sani cewa an saukar da shi 
kawai ne da sanin Allah, kuma cewa 
babu abin bauta wa face Shi. To, 
shin, ku masu sallamawa ne? 

15 . Wanda ya kasance ya yi nu- 
fin rayuwar duniya da icawarta, 
Muna cika musu ayyukansu zuwa 
gare su a cikinta, kuma a cikinta ba 
za a rage su ba. 

16 . Waɗannan ne waɗanda ba su 
da kome a cikin Lahira face wuta, 
kuma abin da suka sana’anta a 
cikinta (duniya) ya ɓaci, kuma abin 
da suka kasance suna aikatawa ɓa- 
tacce ne. 

17 . Shin, wanda ya kasance a 
kan hujja bayyananna daga 
Ubangijinsa, kuma wata shaida 
tana biyar sa daga gare Shi, kuma a 
gabaninsa akwai littafin Musa abin 
koyi^da rahama? Waɗannan suna 
yin Tmani da shi, kuma wanda ya 
kafirta da shi daga fcungiyoyi, to, 
wuta ce makomarsa. Saboda haka 
kada ka kasance a cikin shakka 
daga gare shi. Lalle shi ne gaskiya 
daga Ubangijinka, amma Jcuma 
mafi yawan mutane ba su yin imani. 

18 . Kuma wane ne mafi zalunci 
daga wanda ya fcirfcira fcarya ga 
Allah? Waɗannan ana gitta su ga 
Ubangijinsu, kuma masu shaida su 
ce, “Waɗannan ne suka yi fcarya ga 
Ubangijinsu. To, la’anar Allah ta 
tabbata a kan azzalumai.” 













<jr%) JLa 


J“J 

m>j&\ 



ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


323 






19. Waɗanda suke kangewa 
daga hanyar Allah kuma suna ne- 
man ta karkace, kuma su ga Lahira 
suna kafirta. 

20. Waɗannan ne ba su kasance 
mabuwaya ba a cikin ƙasa, kuma 
waɗansu masoya ba su kasance ba a 
gare su, baicin Allah. Ana ninka 
musu azaba, ba su kasance suna iya 
ji ba, kuma ba su kasance suna gani 
ba. 

21. Waɗannan ne waɗanda suka 
yi hasarar rayukansu, kuma abin da 
suka kasance suna ƙirƙirawa ya 
6ace musu. 

22. Babu makawa cewa, haƙTƙa, 
su a Lahira, su ne mafi hasara. 

23. Lalle ne waɗanda suka yi 
Tmani kuma suka aikata ayyukan 
ƙwarai, kuma suka yi tawalu’i zuwa 
ga Ubangijinsu, waɗannan ne abo- 
kan Aljanna, suna madawwama a 
cikinta. 

24. Misalin ɓangaren biyu ka- 
mar makaho ne da kurma, da mai 
gani da mai ji. Shin, suna daidaita 
ga misali? Ashe, ba ku yin tunani? 

25. Kuma, haƙiƙa, Mun aika 
Nuhu zuwa ga mutanensa, (ya ce): 
“Lalle ne ni, a gare ku mai gargaɗi 
bayyananne ne. 

26. “Kadakubautawakowaface 
Allah. Lalle nT, ina jin tsoron azabar 
yini mai raɗadi a kanku.” 

27. Sai mashawarta waɗanda 
suka kafirta, daga mutanensa, suka 
ce, “Ba mu ganin ka face mutum 
kake kamarmu, kuma ba mu ganin 


&A bf 


JJaSj 




Jlii 



ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


324 


s.jk I 




wani ya bi ka face waɗanda suke su 
ƙasƙantattunmu ne suma ba tare da 
tunanl ba. Kuma ba mu ganin wata 
falala a gare ku a kanmu. A’a, muna 
zaton ku maƙaryata ne.” 

28. Ya ce, “Ya mutanena! Shin, 
kun gani idan na kasance a kan 
wata hujja bayyananna daga 
Ubangijina, kuma Ya ba ni wata 
Rahama daga wurinSa, sa’an nan 
aka rufe ta (ita Rahamar) daga gare 
ku, shin, za mu tTlasta muku ita, 
alhali kuwa ku masu ƙi gare ta ne? 

29. “Kuma ya mutanena! Ba zan 
tambaye ku wata dukiya ba a kan- 
sa, ijarata ba ta zama ba, face daga 
Allah, kuma ban zama mai korar 
waɗanda suka yi Tmani ba. Haƙiƙa 
su, masu haɗuwa da Ubangijinsu 
ne, kuma amma ni, ina ganin ku 
mutane ne jahilai. 

30. “Kuma ya mutanena! Wane 
ne yake taimakona daga Allah idan 
na kore su? Ashe, ba ku tunani? 

31. “Kuma ba ni ce muku a wuri- 
na taskokin Allah suke, kuma ba 
ina sanin gaibi ba ne. Kuma ba ina 
cewa ni Mala’ika ba ne. Kuma ba ni 
cewa ga waɗanda idanunku suke 
wulakantawa, Allah ba zai ba su 
alheri ba. Allah ne Mafi sani ga abin 
da yake cikin zukatansu. Lalle ne ni, 
idan (na yi haka) da ina daga cikin 
azzalumai. 

32. Suka ce, “Ya Nuhu, lalle ne 
ka yi jayayya da mu, sa’an nan ka 
yawaita yi mana jidali, to, ka zo 
mana da abin da kake yi mana 
wa’adi idan ka kasance daga masu 
gaskiya.” 





\pir , r l 


c$\& 


LjSGJ Jlsr jS r 





ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


325 




> > Sj» 


33. Ya ce, “Allah kawai ne Yake 
zo. muku da shi idan Ya so. Kuma 
ba ku zama mabuwaya ba. 

34. “Kuma nasihata ba za ta am- 
fane ku bji, idan na yi nufin in yi 
muku nasiha, idan Allah Ya kasan- 
ce Yana nufin Ya halaka ku. ShT ne 
Ubangijinku, kuma zuwa gare Shi 
ake mayar da ku.” 

35. Ko suna cewa: (Nuhu) ya 
ƙirƙira shi. Ka ce, “Idan nT (Nuhu) 
na ƙirƙira shi, to, laifTna a kaina 
yake, kuma nT mai barranta ne daga 
abin da kuke yi na laifi.” 

36. Kuma aka yi wahayi zuwa ga 
Nuhu cewa: Lalle ne babu mai yin 
Tmani daga mutanenka face wanda 
ya riga ya yi Tmanin, saboda haka 
kada ka yi baƙin ciki da abin da 
suka kasance suna aikatawa. 

37. Kuma ka sassaƙa jirgi da 
kyau bisaidanunMu da wahayinMu, 
kuma kada ka yi Mini magana a 
cikin sha’anin waɗanda suka kafir- 
ta, lalle ne su, waɗanda ake nutsar- 
wa ne. 

38. Kuma yana sassaƙa jirgin 
cikin natsuwa, kuma a koyaushe 
waɗansu shugabanni daga muta- 
nensa suka shuɗe a gabansa, sai su 
yi izgili gare shi. Ya cej’ldan kun yi 
izgili gare mu, to, haƙiƙa mu ma za 
mu yi izgili gare ku, kamar yadda 
kuke yin izgili. 

39. “Sa’an nan da sannu za ku 
san wanda azaba za ta zo masa, ta 
wulakanta shi (a duniya), kuma 
wata azaba zaunanna ta sauka a 
kansa (a Lahira).” 


o) *us\ Aj 
C>3j\ 

Jl Us\ 

0 








po^: 


6 




1\\S' 


i) 




?•£ 79 







ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


326 


> Y ftji-t 


^ \ ijA 


¥0. Har a ldkacin da umurnin- 
Mu ya je, kuma tanda ta ɓulɓula. 
Muka ce, “Ka ɗauka, a cikinta, 
daga kome, ma’aura biyu, da kuma 
iyalanka, face wanda magana ta 
^abata a kansa, (1> da wanda ya yi 
imani.” Amma kuma babu waɗan- 
da suka yi imani tare da shi face 
kaɗan. 

41. Kuma ya ce, “Ku hau a ci- 
kinta, da sunan Allah magudanarta 
da matabbatarta. Lalle ne Ubangi- 
jTna, haƙTƙa, Mai gafara ne, Mai jin 
ƙai.” 

42. Kuma ita tana gudana da su 
a cikin taguwar ruwa kamar du- 
watsu, sai Nuhu ya kirayi ɗansa 
alhali_kuwa ya kasance can wuri 
mai nisa. “Ya ƙaramin ɗana! Zo ka 
hau tare da mu, kuma kada ka 
kasance tare da kafirai!” 

43. Ya ce, “Zan tattara zuwa ga 
wani dutse ya tsare ni daga ruwan.” 
(Nuhu) ya ce, “Babu mai tsarewa a 
yau daga umurnin Allah face wan- 
da Ya yi wa rahama.” Sai taguwar 
ruwa ta shamakace a tsakaninsu, 
sai ya kasance daga waɗanda aka 
nutsar. 

44. Kuma aka ce, “Ya ƙasa! Ki 
haɗiye ruwanki, kuma ya sama! Ki 
kame.” Kuma aka faƙar da ruwan, 
kuma aka hukunta al’amarin, 
kuma jirgin ya daidaita a kan Judiy- 







(§3 kij 




LT 4( -I 







(1) Iyalan Nuhu sun yi Tmani banda ɗansa Yamu, da matarsa guda kafira. Waɗanda 
suka yi Tmani daga sauran mutanensa tamanin ne maza da mata. Amma kuma an ce 
mutane saba’in da biyu ne, kuma an ce goma ne. Allah ne Mafi sani. 



ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


327 


\1 




yi, (1) kuma aka ce, “NTsa ya tabbata 
ga mutane azzalumai.” 

45. Kuma Nuhu ya kira Ubangi- 
jinsa, sa’an nan ya ce, “Ya Ubangi- 
jina! Lalle ne ɗana na daga iyalina! 
Kuma haƙlƙa wa’adinKa gaskiya 
ne, kuma Kai ne Mafi hukuncin 
masu yin hukunci.” 

46. Yace, “YaNuhu! Lalleneshi 
ba ya a cikin iyalanka, lalle ne shT, 
aiki ne wanda ba na ƙwarai ba, 
saboda haka kada ka tambaye Ni 
abin^da ba ka da ilmi a kansa. 
HaƙTƙa, NT Ina yi maka gargaɗi 
kada ka kasance daga jahilai.” 

47. Ya ce, “Ya Ubangijina! Lalle 
ne nT, ina neman tsari gare Ka da in 
tambaye Ka abin da ba ni da wani 
ilmi a kansa. Idan ba Ka gafarta 
mini ba, kuma Ka yi mini rahama, 
zan kasance daga masu hasara.” 

48. Aka ce, “Ya Nuhu! Ka sauka 
da aminci daga gare Mu da albarka 
a kanka, kuma rahama ta tabbata a 
kan waɗansu al’ummomi daga wa- 
ɗanda suke tare da kai. Da waɗansu 
al’ummomi da za Mu jiyar da su 
daɗi, sa’an nan kuma azaba mai 
raɗaɗi ta shafe su daga gare Mu.” 

49. Waccan ƙissa tana daga la- 
baran gaibi, Muna yin wahayinsu 
zuwa gare ka (Muhammadu). Ba ka 
kasance kana sanin su ba, haka 
kuma mutanenka ba su sani ba 
daga gabanin wannan. Sai ka yi 
haƙuri. Lalle ne aƙiba tana ga masu 
taƙawa. 













*^==£5 







(1) Judiyyu sunan wani dutse ne a cikin JazTra. Jirgin Nuhu ya zauna a kansa, har 
mutanen farko na wannan afumma sun gan shi. Sa’an nan ya halaka. 



ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


328 






50. Kuma zuwa ga Adawa, 
(Mun aika) ɗan'uwansu Hudu. Ya 
ce, “Ya ku mutanena! Ku bauta wa 
Allah. Ba ku da wani abin bautawa 
face Shi. Ba ku kasance ba face 
kuna masu ƙirƙirawa. 

51. “Ya ku mutanena! Ba ni tam- 
bayar ku wata ijara a kansa, ijarata 
ba ta zama ba, face ga Wanda Ya 
ƙaga halittata. Shin fa, ba ku 
hankalta?” 

52. “Kuma, ya mutanena! Ku 
nemi Ubangijinku gafara, sa’an nan 
kuma ku tuba zuwa gare Shi, zai 
saki sama a kanku, tana mai yawan 
zubar da ruwa, kuma Ya ƙara muku 
wani ƙarfi ga ƙarfinku. Kuma kada 
ku juya kuna masu laifi.” 

53. Suka ce, “Ya Hudu! Ba ka zo 
mana da wata hujja bayyananna ba, 
kuma ba mu zama masu barin 
abubuwan bautawarmu ba domin 
maganarka, kuma ba mu zama 
masu yin Tmani da kai ba. 

54. “Ba mu cewa, sai dai kurum 
sashen abubuwan bautawarmu ya 
same ka da^cutar hauka.” Ya ce, 
“Lalle ne ni, ina shaida wa Allah, 
kuma ku yi shaidar cewa, “lalle ne 
ni mai barranta ne daga abin da 
kuke yin shirki da shi, 

55. “Baicin Allah: Sai ku yi mini 
kaidi gaba ɗaya, sa’an nan kuma 
kada ku yi mini jinkiri. 

56. “Haƙiƙa, ni na dogara ga Al- 
lah, UbangijTna kuma Ubangijinku. 
Babu wata dabba face Shi ne Mai 














, < . r > 


<SjS l 

'&j.t.tSj.J) Uji ^ 








ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


329 






riƙo ga kwarkwaɗarta. (1) Haƙiƙa, 
Ubangijma Yana (kan) a tafarki ma- 
daidaici. 

57. “To! Idan kun juya, haƙTƙa, 
na iyar muku abin da aka aiko mjda 
shi zuwa gare ku. Kuma Ubangijina 
Yana musanya waɗansu mutane, 
waɗansunku su maye muku. Kuma 
ba ku cutar Sa da kome. Lalle 
Ubangijina a kan dukan kome, 
Matsari ne.” 

58. Kuma a lokacin da umur- 
ninmu ya je, Muka kuɓutar da 
Hudu da waɗanda suka yi Tmani 
tare da shi, saboda wata rahama 
daga gare Mu. Kuma Muka kuɓu- 
tar da su daga azaba mai kauri. 

59. Haka Adawa suka kasance, 
sun yi musun ayoyin Ubangijinsu, 
kuma sun saɓa wa ManzanninSa, 
kuma sun bi umurnin dukan mai 
girman kai, makangari. 

60. Kuma an biyar musu da 
la’ana a cikin wannan duniya da 
Ranar Kiyama. To! Lalle ne Adawa 
sun kafirta da Ubangijinsu. To, 
Nlsa ya tabbata ga Adawa, muta- 
nen Hudu! 

61. Kuma zuwa ga Samudawa 
(an aika) ɗan'uwansu Salihu. Ya ce, 
“Ya mutanena! Ku bauta wa Allah. 
Ba ku da wani abin bautawa face 
Shi. ShT ne Ya ƙaga halittarku daga 
ƙasa, kuma Ya sanya ku masu yin 
kyarkyara a cikinta. Sai ku neme 
Shi gafara, sa’an nan kuma ku tuba 
zuwa gare Shi. Lalle Ubangijina 
Makusanci ne Mai karɓawa.” 



1 


\jy2fj jJ&J }X5t>rj\c 


'~-jjj?5^\ JtS 

9 9 . 




(1) Gashin goshin dabba. 



ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


330 !T*>i 




62. Suka ce, “Ya Salihu! HaƙTƙa, 
ka kasance a cikinmu, wanda ake 
fatan wani alheri da shi a gabanin 
wannan. Shin kana hana mu bauta 
wa abin da ubajininmu suke bauta 
wa? Kuma haƙlƙa mu, muna cikin 
shakka daga abin da kake kiran mu 
gare shi, mai sanya kokanto.” 

63. Ya ce, “Ya mutanena! Kun 
gani? Idan na kasance a kan hujja 
bayyananna daga Ubangijina, 
kuma Ya ba ni rahama daga gare 
Shi, to, wane ne zai taimake ni daga 
Allah idan na saɓa Masa? Sa’an 
nan ba za ku ƙare ni da kome ba 
face hasara. 

64. “Kuma ya mutanena! Wan- 
nan raƙumar Allah ce, tana aya a 
gare ku. Sai ku bar ta ta ci a cikin 
ƙasar Allah, kuma kada ku shafe ta 
da wata cuta, kar azaba makus- 
anciya ta kama ku.” 

65. Sai suka soke ta. Sai ya ce, 
“Ku ji dadi a cikin gidajenku kwana 
uku. Wannan wa’adi ne ba abin 
ƙaryatawa ba.” 

66. To, a lokacin da umurninMu 
ya je, Muka kuɓutar da Salihu da 
waɗanda suka yi Tmani tare da shi, 
saboda wata rahama daga gare Mu, 
kuma daga wulakancin ranar nan. 
Lalle ne, Ubangijinka ShT ne Mai 
ƙarfi, Mabuwayi. 

67. Sai tsawa ta kama waɗanda 
suka yi zalunci, sai suka wayi gari 
suna guggurfane a cikin gidajensu. 

68. Kamar dai ba su zauna a 
cikinta ba. To! Lalle ne Samudawa 
sun kafirce wa Ubangijinsu. To, 
NTsa ya tabbata ga Samudawa. 


Tjoa 





-J" " 





(§) Aiiij 




\\y^> 1$\ J 0 \L=a 



jll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


331 


tjir\ 




I 69. Kuma haƙiƙa, manzan- 
hinMu sun je wa Ibrahim da bus- 
hara, suka ce, “Aminci”. Ya ce, 
|‘Aminci (ya tabbata a gare ku).” 
Ba’an nan bai yi jinkiri ba ya je da 
(naraƙi ƙawatacce. 

70. Sa’an nan a lokacin da ya ga 
hannayensu ba su saduwa zuwa 
gare shi (maraƙin), sai ya yi ƙya- 
marsu, kuma ya ji tsoronsu. Suka 
ce, “Kada ka ji tsoro, lalle ne mu, an 
aiko mu ne zuwa ga mutanen LudTu.” 

71. Kuma matarsa tana tsaye (1) . 
Ta yi dariya. Sai Muka yi mata 
ibushara (da haihuwar) Is’haƙa, 
kuma a bayan Is’haƙa, Yaƙubu. 

72. Sai ta ce, “Ya kaitona! Shin, 
izan haihu ne alhali kuwa ina tsohu- 
wa, kuma ga mijina tsoho ne? Lalle 
iwannan, haƙiƙa, abu ne mai ban 
imamaki.” 

73. Suka ce, “Shin kina mamaki 
ne daga al’amarin Allah? Rahamar 
Allah da albarkarSa su tabbata a 
kanku, ya mutanen babban gida! 
Lalle ne ShT abin godewa ne, Mai 
girma.” 

74. To, a lokacin da firgita ta tafi 
daga IbrahTm, kuma bushara ta je 
masa, yana mai jayayya a gare Mu 
saboda mutanen Luɗu! 

75. Lalle IbrahTm, haƙiƙa mai 
haƙuri ne, mai yawan addu’a, mai 
tawakkali. 






\ * *■ .*/, 
r* 


T- 


^j*Sja\J 

) p*Zt\sh_j C£j 


jy^3j i\S 


» '9 


01 








(1) Matar IbrahTm Sarah tana tsaye ga yi musu hidima, sai ta yi dariyar mamaki, 
kiomin baƙin sun ƙi cin abinci. Waɗansu na fassarawa — ta yi haila. Wannan bai dace ba. 



ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


332 


TT tjU 


y y 5 jj ^ 


76. Ya Ibrahim! Ka bijira daga 
wannan. Lalle shi, haƙilca, umurnin 
Ubangijinka ne ya zo, kuma lalle ne 
su, abin da yake mai je musu azaba 
ce wadda ba a iya hanawa. 

77. Kuma a lokacin da man- 
zanninMu suka je wa Luɗu, aka 
ɓata masa rai game da su, ya ƙun- 
tata rai saboda su. Ya ce, “Wannan 
yini ne mai tsananin maslfa.” 

78. Kuma mutanensa suka je 
masa suna gaggawa zuwa gare shi, 
kuma a gabani, sun kasance suna 
aikatawar munanan ayyuka. Ya ce, 
‘‘Ya mutanena! Waɗannan ’ya’- 
yana, (1) 2 su ne mafiya tsarki a gare 
ku. Sai ku bi Allah da taƙawa, kuma 
kada ku wulakanta ni a cikin baƙi- 
na. Shin, babu wani namiji shiryay- 
ye daga gare ku?” 

79. Suka ce, “Lalle, haƙTƙa ka 
sani, ba mu da wani hakki a cikin 
’ya’yanka, kuma lalle kai haƙiƙa, 
kana sane da abin da muke nufi.” 

80. Ya ce, “Da dai ina da wani 
ƙarfi game da ku, ko kuwa ina da 
goyon baya daga wani rukuni <2) 
mai ƙarfi?” 

81. (Manzannin) Suka ce, “Ya 
Luɗu! Lallemu,manzanninUbangi- 
jinka ne. Ba za su iya saduwa zuwa 
gare ka ba. Sai ka yi tafiyarka a 










IsCJ Sj] Ka \jJ\s 

^ Juy 




©Jo^ 


\c) li 

J~S \ 'cjt 


(1) ’Ya’yansa-yana nufin matan aurensu, domin kowane Annabi uban al’ummarsa ne. 
Ba ya kamata a ce wai yana kiran mazan gari zuwa ga ’ya’yansa uku, domin babu wata 
shari’a ta Allah, ga saninmu, wadda ta halatta haɗuwar maza biyu ko fiye da biyu a kan 
auren mace guda. 

(2) Ya fadi haka domin ba shi da dangi a cikinsu. Daga gare shi ba a kuma aiko 
wani Annabi ba sai a cikin wadatar danginsa. 



ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


333 


>T *j±-l 


> > ijA 


wani yankin dare da iyalinka, kuma 
kada wani daga gare ku ya waiwaya 
face matarka. Lalle ne abin da ya 
same su mai samunta ne. Lalle 
wa’adinsu lokacin safiya ne. Shin 
dkacin safiya ba kusa ba ne?” 

82. Sa’an nan a lokacin da umur- 
ninMu ya je, Muka sanya na sa- 
manta ya zama na ƙasanta, kuma 
Muka yi ruwan duwatsu a kanta 
(ƙasar Luɗu) daga taɓo curarre. 

83. Alamtacce a wurin Uban- 
gijinka. Kuma ita (ƙasar Luɗu) ba ta 
zama mai nTsa ba daga azzalumai 
(Ƙuraishawa). 

84. Kuma zuwa ga Madyana 
(Mun aika) ɗan’uwansu (1) 2 Shu’- 
tibu. Ya ce, “Ya Mutanena! Ku 
t>auta wa Allah. Ba ku da wani abin 
bautawa face Shi, kuma kada ku 
rage mudu da sikeli. Lalle nT, ina 
ganin ku da wadata. <2) Kuma lalle 
na jT muku tsoron azabar yini mai 
cewayewa. 

85. “Ya mutanena! Ku cika 
mudu da sikeli da adalci, kuma 
icada ku naƙasta wa mutane 
kayansu, kuma kada ku yi ɓarna a 
:ikin ƙasa kuna masu fasadi. 

86. “Falalar Allah mai wanzuwa 
ta ce mafi alheri a gare ku idan kun 
casance muminai, kuma ni ba 
mai tsaro ne a kanku ba.” 






i'T-?,.\ 






\ j Slj 



(1) Larabawa ne, suna zaune a tsakanin Hijaz da Sham. 

(2) Ina ganin ku a cikin wadata: ba ku da bukatar rage wa mutane kayansu. Saboda 
paka ku yi adalci ga mutane wajen ciniki ya fi muku alheri daga dukiyar haram mai ƙarewa 
kome yawanta. 



ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


334 


U tjJrl 




87. Suka ce, “Ya Shu’aibu! Shin 
sallarka ce take umurtar ka ga mu 
bar abin da ubanninmu suke bau- 
tawa, ko kuwa mu bar aikata abin 
da muke so a cikin dukiyoyinmu? 
Lalle, haƙTƙa kai ne mai haƙuri, 
shiryayye!” 

88. Ya ce, “Ya mutanena! Kun 
gani idan na kasance a kan hujja 
bayyananniya da^a Ubangijina, 
kuma Ya arzuta m da arziki mai 
kyawo daga gare Shi? Kuma ba ni 
nufin in saɓa muku zuwa ga abin da 
nake hana ku daga gare shi. Ba ni 
nufin kome face gyara, gwarg- 
wadon da na sami dama. Kuma 
muwafaƙata ba ta zama ba face 
daga Allah. A gare Shi na dogara, 
kuma zuwa gare Shi na wakkala. 

89. “Kuma ya mutanena! Kada 
saɓa mini ya ɗauke ku ga misalin 
abin da ya sami mutanen Nuhu ko 
kuwa mutanen Hudu ko kuwa mu- 
tanen Salihu ya same ku. Mutanen 
Luɗu ba su zama a wuri mai nisa ba 
daga gare ku. 

90. “Kuma ku nemi Ubangi- 
jinku gafara, sa’an nan kuma ku 
tuba zuwa gare Shi. Lalle Ubangi- 
jTna Mai jin ƙai ne, Mai nuna soy- 
ayya.” 

91. Suka ce, “Ya Shu’aibu! Ba 
mu fahimtarda yawadaga abin da 
kake faɗi, kuma muna ganin ka mai 
rauni a cikinmu. Kuma ba domin 
jama’arka ba da mun jefe ka, sabo- 
da ba ka zama mai daraja a gunmu 
ba.” 


\ 3 {}j\ U 


c 


&jb£Jc> ɓfc 

^5 df 










ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


335 


IT tjJrl 




! 92. Ya ce, “Ya mutanena! Ashe, 
jama’ata ce mafi daraja a gare ku 
daga Allah, kuma kun riƙe Shi a 
bayanku abin jefarwa? Lalle ne 
UbangijTna Mai kewayewa ne ga 
abin da kuke aikatawa. 

93. “Kuma ya mutanena! Ku yi 
aiki a kan halinku. Lalle nT mai aiki 
ne. Da sannu za ku san wane ne 
azaba za ta zo masa, ta wulakanta 
shi, kuma wane ne maƙaryaci. 
Kuma ku yi jiran dako, lalle ni mai 
dako ne tare da ku.” 

94. Kuma a lokacin da umur- 
ninMu ya je, Muka kuɓutar da 
Shu’aibu da waɗanda suka yi imani 
tare da shi, saboda wata rahama 
daga gare Mu. Kuma tsawa ta 
kama waɗanda suka yi zalunci. Sai 
suka wayi gari guggurfane a cikin 
gidajensu. 

95. Kamar ba su zauna ba a 
cikinsu. To, halaka ta tabbata ga 
Madyana kamar yadda Samudawa 
suka halaka. 

96. Kuma haƙiƙa Mun aiki 
Musa da ayoyinMu, da dalTli 
bayyananne. 

97. Zuwa ga Fir’auna da maja- 
lisarsa. Sai suka bi umurnin Fir’au- 
na, amma al’amarin Fir’auna bai 
zama shiryayye ba. 

98. Yana shugabantar muta- 
nensa a Ranar Ƙiyama, har ya tuz- 
gar da su a wuta. Kuma tir da irin 
tuzgawarsu. 

99. Kuma aka biyar musu da 
la’ana a cikin wannan duniya da 















JJ li j* Jjb 




C. s' / ^ fl -fc 



ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


336 






Ranar Ƙiyama. Tir da kyautar (1) 2 
da ake yi musu. 

100. Wancan yana daga labaran 
alƙaryoyi. Muna ba ka labarinsu, 
daga gare su akwai wanda ke tsaye 
da kuma girbabbe. <2> 

101. Kuma ba Mu zalunce su ba, 
amma sun zalunci kansu, sa’an nan 
abubuwan bautawarsu waɗanda 
suke kiran su, baicin Allah, ba su 
wadatar musu kome ba a lokacin da 
umurnin Ubangijinka ya je, kuma 
(gumakan) ba su ƙara musu wani 
abu ba face hasara. 

102. Kuma kamar wancan ne 
kamun Ubangijinka, idan Ya kama 
alƙaryoyi alhali kuwa suna masu 
zalunci. Lalle kamunSa mai raɗaɗi 
ne, mai tsanani. 

103. Lalle ne a cikin wancan 
akwai aya ga wanda ya ji tsoron 
azabar Lahira. Wancan yini ne 
wanda ake tara mutane a cikinsa, 
kuma wancan yini ne abin halarta. 

104. Ba Mu jinkirta shi ba face 
domin ajali ƙidayayye. 

105. Ranar da za ta zo wani rai 
ba ya iya magana face da izninSa. 
Sa’an nan daga cikinsu akwai sha- 
ƙiyyi da mai arziki. 

106. To, amma waɗanda suka yi 
shaƙawa, to, suna a cikin wuta. 
Suna masu ƙara da sheka a cikinta. 






<451 


.» ) T' 






c$\ I3»ts 




(1) Kyautar la’ana ita ce wadda ake la’antar su da ita a duniya da Lahira. 

(2) Daga nan zuwa ƙarshen sura ta’aliƙi ne domin farkarwa. Mai tsayi — watau tana 
nan tsaye, alamominta ba su ɓace ba, kuma akwai waɗanda suka halaka kamar karan da 
aka girbe. 



ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


337 


>T tji-l 


T T ij* 5jj-> 


107. Suna madawwama a ci- 
kinta, matuƙar sammai da ƙasa sun 
dawwama, face abin da Ubangi- 
jinka Ya so. Lalle Ubangijinka Mai 
aikatawa ne ga abin da Yake nufi. 

108. Amma waɗanda suka yi ar- 
ziki, to, suna a cikin Aljanna suna 
madawwama, a cikinta, matuƙar 
sammai da ƙasa sun dawwama, face 
abin da Ubangijinka Ya so. Kyauta 
wadda ba ta yankewa. 

109. Saboda haka kada ka ka- 
sance a cikin shakka daga abin da 
waɗannan suke bautawa. Ba su 
wata ibada face kamar yadda uban- 
ninsu ke aikatawa a gabani. Kuma 
haƙiƙa Mu, Masu cika musu rabon- 
su ne, ba tare da nakasawa ba. 

110. Kuma haƙTƙa, Mun bai wa 
Musa litta.fi, sai aka saɓa (1> wajuna 
a cikinsa. Kuma ba domin wata 
kalma wadda ta ^abata daga 
Ubangijinka ba, haƙiƙa, da an yi 
hukunci a tsakaninsu. Kuma haƙi- 
ƙa, suna a cikin wata shakka, game 
da shi, mai sanya kokanto. 

111. Kuma lalle, haƙiƙa, 
Ubangijinka Mai cika wa kowa 
(sakamakon) ayyukansa ne. Lalle 
Shl, Mai ƙididdigewa ne ga abin da 
suke aikatawa. 

112. Sai ka daidaitu (2> kamar 
yadda aka umurce ka, kai da wa- 


0 ) J 
















(1) Yahudawa sun saɓa wa juna a cikin littattafan da aka bai wa Musa. To, ku 
Musulmi kada ku bi hanyarsu, har ku saɓa wa Allah, har abin da ya same su ya same ku. 

(2) Wannan aya tana hana dukan bidi’a a cikin addini. Tun da ba a yarda Annabi ya 
ƙara ra’ayinsa ba sai dai ya bi umurnin Allah kamar yadda Ya yi umurnin, kuma haka ne 
Ya umurci wanda ya bi Annabi. Saboda haka mai saɓa wa umurnin Allah da ƙari ko ragi, 
ba ya cikin mabiyan Annabi, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi. 



ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


338 




\ \ ij* Ojj-j 


ɗanda suka tuba tare da kai, kuna 
ba masu ƙetara haddi ba. Lalle ShT, 
Mai gani ne ga abin da kuke aika- 
tawa. 

113. Kada ku karkata (1} zuwa ga 
waɗanda suka yi zalunci har wuta 
ta shafe ku. Kuma ba ku da wa- 
ɗansu majiɓinta baicin Allah, sa’an 
nan kuma ba za a taimake ku ba. 




4 $ 0_> J 

0 


114. Kuma ka tsai da salla a 
gefe guda biyu na yini da wani yanki 
daga dare. Lalle ne ayyukan ƙwarai 
suna kore munanan ayyuka. Wan- 
can 1 (2) ne tunatarwa ga masu tuna- 
wa. 

115. Kuma ka yi haƙuri. Allah 
ba Ya tozartar da ladar masu 
kyautatawa. (3) 

116. To, don me masu hankali 
ba su kasance daga mutanen ƙar- 
nonin da suke a gabaninku ba, suna 
hani daga ɓarna a cikin ƙasa? Face 
kaɗan daga wanda Muka kuɓutar 
daga gare su (sun yi hanin). Kuma 
waɗanda suka yi zalunci suka bi 
abin da aka ni’imtar da su a cikinsa, 
suka kasance masu laifi. 

117. Kuma Ubangijinka bai ka- 
sance Yana halakar da alƙaryu sa- 




e. 

O' 















(1) Ba ya halatta ga Musulmi ya karkata zuwa ga kafirai kamar yadda^ba ya halatta 
ya karkata a cikin addininsa. Wannan shl ne babban makami a kan maƙiya. 

(2) Tsayar da salloli farillai tare da Liman a cikin masallatai shi ne zikiri ga mai son 
zikirin gaskiya. Ayyukan ƙwarai suna shafe miyagu. 

(3) Haƙuri a kan ibada wajibi ne, haka kuma kyautatawa, watau shi ne yinjcowane 
aiki na ibada tsantsa kamar salla ko na ma’amala kamar ciniki da aure, domin Allah 
kawai. A yi wa wannan fanni na biyu suna da “Tasawwuf bidi’a ne domin bai taho daga 
Sunna ba. Asalinsa “theosophy” daga lugar Ajam, ma’anarsa neman hikima ta Allah a 
halin keɓance kai a cikin kaɗaita da wasu aikace-aikace na ibada, kamar girka ga ’yanbori. 



ll.Suratu Hud 


Juzu’i Na 12 


339 


> Y f-jir\ 




boda wani zalunci ba, alhali muta- 
nensu suna masu gyarawa. (1) 2 3 

118. Kuma da Ubangijinka Ya 
so, da Ya sanya mutane al’umma 
guda. Kuma ba za su gushe ba suna 
masu saɓa wa juna. 

119. Sai wanda Ubangijinka Ya 
yi wa rahama, kuma domin wan- 
nan <2) ne Ya halicce su. Kuma kal- 
mar Ubangijinka “Lalle ne za Ni 
cika Jahannama da aljannu da mu- 
tane gaba ɗaya” ta cika. 

120. Kuma dubi dai Muna ba da 
labari a gare ka daga labarun Man- 
zanni, abin da Muke tabbatar da 
zuciyarka da shi. Kuma gaskiya ta 
zo maka a cikin wannan, da wa’azi 
da tunatarwa ga masu Tmani. 

121. Kuma ka ce wa waɗanda ba 
su yin imani, “Ku yi aiki a kan 
halinku, lalle mu masu aiki ne. 

122. “Kuma ku yi jiran dako, 
lalle mu masu jiran dako <3) ne.” 

123. Kuma ga Allah gaibin sam- 
mai da ƙasa yake. Kuma zuwa gare 
Shi ake mayar da dukan al’amari. 
Saboda haka ku bauta Masa kuma 
ku dogara a kanSa. Kuma Ubangi- 
jinka bai zama Mai gafala daga 
abin da kuke aikatawa ba. 


<1^J (ilii iij 

jjrijCJ 


jU j jl===jj 

OjWJo 


(1) Wannan aya da ta sama da ita suna nuna muhimmancin wa’azi a cikin kowane 
hali na al’umma, domin tsarewar zamanta al’umma. 

(2) Allah ya halicci mutane da halaye dabam-dabam domin su saɓa wa juna. 

(3) Ku yi jira ku gani wane ne zai ci nasara; mu da muka bi umurnin Allah, ko kuwa 
ku da kuke bin zuciyoyinku. Akiba dai tana ga masu takawa. Allah ya tabbatar da mu a 
kan binSa a kan taƙawa. Amin. 




Tana karantar da halayen rayuwar mutum a cikin duniya tare 
da abdkan zama a kowane matsayi. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 

1. A. L. R. Waɗancan ayoyin 
Littafi mai bayyanawa ne. 

2. Lalle ne Mu, Mun saukar da 
shi, yana abin karantawa na Larab- 
ci; tsammaninku, kuna hankalta. 

3. Mu, Muna bayar da labari a 
gare ka, mafi kyawon labari ga abin 
da Muka yi wahayin wannan Alƙu- 
r’ani zuwa gare ka. Kuma lalle ne ka 
kasance a gabaninsa, haƙTƙa, daga 
gafalallu. 

4. A lokacin da Yusufu ya ce 
wa ubansa, “Ya baba! Lalle ne nT, 
na ga taurari goma sha ɗaya, da 
rana da wata. Na gan su suna masu 
sujada a gare ni.” 

5. Ya ce, “Ya ƙaramin ɗana! 

Kada ka fadi mafarkinka ga ’ya- 
n’uwanka, har su ƙulla maka wani 
kaidi. Lalle ne Shaidan ga mutum, 
haƙlƙa, maƙiyi ne bayyananne.* 1 ' 


(1) Tarbiyyar uba ga ɗansa. Yaro ƙarami ana renon sa da jawabi mai laushi a fahimtar 
matsayin yaron. 




(J) O^uLjo5 \ 






' Ooyij^ 





12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 12 


341 


U 


\ Y > 


6. “Kuma kamar wancan ne, 
Ubangijinka Yake zaɓen ka, kuma 
Ya sanar da kai daga fassarar laba- 
rai, kuma ya cika ni’imominSa a 
kanka, kuma a kan gidan Yaƙuba 
kamar yadda ya cika su a kan_uban- 
ninka biyu, a gabani, Ibrahim da 
Is’haka. Lalle Ubangijinka ne Ma- 
sani, Mai hikima.” 

7. Lalle ne, haƙiƙa, ayoyi (1> sun 
kasance ga Yusufu da ’yan’uwan- 
sa <2) domin masu tambaya. 

8. A lokacin da suka ce <3) , lalle 
ne Yusufu da ɗan’uwansa ne ma- 
fiya soyuwa ga ubanmu daga gare 
mu, alhali kuwa mujama’a guda ne. 
Lalle ubanmu, haƙiƙa, yana cikin 
ɓata bayyananniya. 

9. Ku kashe Yusufu, ko kuwa ku 
jefa shi a wata ƙasa, fuskar ubanku 
ta wdfinta saboda ku, kuma ku 
kasance a bayansa mutane salihai. 

10. Wani mai magana daga ci- 
kinsu ya ce, “Kada ku kashe Yusu- 
fu. Ku jefa shi a cikin duhun rTjiya, 
wasu matafiya su tsince shi, idan 
kun kasance masu aikatawa ne.” 






<_>-j 




\jS\j b'fe 


020 ! 


(1) Ayoyi a nan, ana nufin halaye waɗanda suka zama darussa na koyarwa ga mutane 
domin tarbiyya ga yara da manya na kowane matsayi ga rayuwar ɗan Adam. 

(2) Yusufu da ɗan’uwansa shakTki, Binyaminu, da sauran gdma. Babbansu ga 
shekaru, shi ne Raubilu, kuma sai Lawiya. A cikin gidansa aka yi Annabawa, sai Yahuza 
kuma shl ne shugabansu a ra’ayi, shi ne uban sarakunansu, saboda haka sunansa ya 
rinjaya a kan ƙabllar, aka ce musu Yahudu. 

(3) Hlrar yara a tsakaninsu. Suna tunanin soyayyar ubansu ga ɗayansu wanda ba ya 
cikinsu yanzu. Suna tunanin yadda za su sami adalcin daidaitawar so daga ubansu baki 
ɗayansu. Ɗan’uwansu wanda ubansu yake so, watau Yusufu, ya sami baƙin jini daga gare 
su domin ubansu yana sonsa. Saboda haka Shaiɗan yana sanya musu tunanin su yi 
zunubin rabuwa da shi, sa’an nan su tuba ga Allah. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 12 


342 


H t jir\ 




11. Suka ce, “Ya babanmu! (1> 
Mene ne a gare ka ba ka amince 
mana ba a kan Yusufu, alhali kuwa 
lalle ne mu, haƙlƙa, masu nasTha 
muke ne a gare shi? 

12. “Ka bar shi tare da mu a 
gobe, ya ji daɗi, kuma ya yi wasa. 
Kuma lalle ne mu, a gare shi, masu 
tsaro ne.” 

13. Ya ce, “Lalle ne ni, haƙlƙa, 
yana 6ata mini rai ku tafi da shi. 
Kuma ina tsoron kerkeci ya cinye 
shi, alhali ku kuwa kuna masu sha- 
gala daga gare shi.” 

14. Suka ce, “Haƙlƙa, idan ker- 
keci ya cinye shi, alhali kuwa muna 
dangin juna, lalle ne mu, a sa’an 
nan, haƙTƙa, mun zama masu ha- 
sara.” 

15. To, a lokacin <2) da suka tafi 
da shi, kuma suka yi niyyar su sanya 
shi a cikin duhun rijiya, Muka yi 
wahayi zuwa gare shi, “Lalle ne, 
kana ba su labari game da wannan 
al’amari nasu, kuma su ba su sani 
ba.” 

16. Kuma suka je wa ubansu da 
dare suna kuka. 

17. Suka ce, “Ya babanmu! <3) 
Lalle ne, mun tafi muna tsere, kuma 






ci*'' 








(1) Sun fara zartar da abin da suka shirya, watau ɗauke Yusufu daga gaban ubansa. 
Sun fara da maganar da ubansu yake so game da su tattara da ɗan’uwansu ƙarami. Suna 
muhawara da ubansu suna neman yardarsa don ya bar su su tafi da Yusufu. 

(2) Suka cire rigarsa, suka jefa shi da guga a cikin rTjiya. Sa’an nan suka sanya wa 
rlgarsa jinin wata dabba da suka yanka, domin ya zama alamar cewa kerkeci ya cinye 
Yusufu. Ga rigarsa ta ɓaci da jinin jikinsa. Watau jinin shi ne alamar ya mutu. Sai suka 
manta cewa kafin kerkeci ya cinye yaro a cikin rigarsa, sai ya kekketa rlgar tukun. 

(3) Muhawararsu tare da ubansu. Ya nuna baƙin ciki, amma kuma ya mayar da 
al’amari ga Allah. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 12 


343 


U tjJ-t 


^ Y 5jj~> 


muka bar Yusufu a wurin kayan- 
mu, sai kerkeci ya cinye shi, kuma 
kai, ba mai amincewa da mu ba ne, 
kuma kd da mun kasance masu 
gaskiya!” 

18 . Kuma suka je, a jikin rigarsa 
akwai wani jinin ƙarya. Yace, “A’a, 
zukatanku suka ƙawata muku wani 
al’amari. Sai haƙuri mai kyau! 
Kuma Allah ne Wanda ake neman 
taimako (a gunSa) a kan abin da 
kuke sifantawa.” 

19 . Kuma wani ayari (1) 2 3 yaje, sai 
suka aika mai neman musu ruwa, 
sai ya zura gugansa, ya ce, “Ya 
busharata! Wannan yaro ne.” 
Kuma suka 6dye shi yana abin 
sayarwa. Kuma Allah ne Masani ga 
abin da suke aikatawa. 

20 . Kuma suka sayar <2) da shi da 
’yan kudi kaɗan, dirhamomi ƙida- 
yayyu. Kuma sun kasance, a wurin- 
sa, daga masu isuwa da abu kaɗan. 

21 . Kuma wanda ya saye shi 
daga Masar <3) ya ce wa matarsa, 
“Ki girmama mazauninsa, akwai 
tsammanin ya amfane mu, ko kuwa 
mu riƙe shi ɗa.” Kuma kamar wan- 
can ne Muka tabbatar ga Yusufu, a 
cikin ƙasa, kuma domin Mu sanar 
da shi daga fassarar labaru, kuma 


LaJ L'. V 









*$J 






(1) Ayari ya je kusa da rljiyar Yusufu, har suka kama shi ya zama bawa abin sayarwa 
a hannunsu. 

(2) Ayarin, sun tafi da shi, sun sayar da shi a kan kuɗi kaɗan, domin sun^sani, shi ba 
bawansu ba ne, tsinto shi suka yi. Saboda haka kome suka samu game da shi, rTba ce a gare 
su. Kuma gudun kada iyayensa su gane shi, su rasa kome daga gare shi gaba ɗaya. 

(3) Yusufu a gidan sarauta, kuma a cikin halin girma da ɗaukaka. Gidan Azlzl 
Masar, watau Firayim Minista, babban wazTrin Masar. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 12 


344 


)r tjJr I 




Allah ne Marinjayi a kan al’amar- 
inSa, kuma amma mafi yawan mu- 
tane ba su sani ba. 

22. Kuma a lokacin da ya isa 
mafi ƙarfinsa, Muka ba shi hukunci 
da ilmi. Kuma kamar wancan ne 
Muke saka wa masu kyautatawa. 

23. Kuma wadda yake (1) 2 a cikin 
ɗakinta, ta neme shi ga kansa, 
kuma ta kukkulle ƙofofi, kuma ta ce, 
“Ya rage a gare ka!” Ya ce, “Ina 
neman tsarin Allah! Lalle ShT ne 
Ubangijina. Yajcyautata mazau- 
nina. Lalle ne shi, masu zalunci ba 
su cin nasara!” 

24. Kuma lalle ne, ta himmantu 
da shi. Kuma ya himmantu da ita in 
ba domin ya ga dalTlin Ubangijinsa 
ba. Kamar haka dai, domin Mu 
karkatar da mummunan aiki da 
alfasha daga gare shi. Lalle ne shi, 
daga bayinMu zaɓaɓɓu yake. 

25. Kuma suka yi tsere <2) zuwa 
ga ƙofa. Sai ta tsage rigarsa daga 
baya, kuma suka iske mijinta a 
wurin kofar. Ta ce, “Mene ne saka- 
makon wanda ya yi nufin cuta game 


\S\ 


j'Oj.j4j\_ *Ui\ 


Y£o\ 


E 


Uj 


\j Ijt j aj\_'\ 

Cj* i-icJ\S<-jt 5 \ \ jJLa 


(1) Yusufu ya shiga cikin fitinar uwar ɗakinsa, ZalTha. Ya mai da al’amarinsa ga 
Ubangijinsa wanda ya fitar da shi daga rljiya zuwa gidan sarautar Masar, kuma Ya ba shi 
hukunci, watau Annabci da ilmi da Ya saukar masa na ibada da mu’amala. Ya sanar da shi 
halal da haram kuma ya sanya masa tsaro daga zunubi. 

(2) Idan namiji da mace sun haɗu, to, ba ya halatta ga namijin ya dogara ga ilminsa 
na amanarsa, ya zauna tare da fitinar Shaiɗan. Saboda haka Yusufu ya gudu, ta bT shi da 
halin kasawar mutum ga halin so har bakin ƙofa. Suka haɗu da mijinta. Ta mayar da 
maganar rawatsa (ƙarya) a kan Yusufu. Shi kuma ya kare kansa da maganar gaskiya. Sai 
shaida za a nema. Ta himmantu da dukarsa domin ya ƙi ya yi mata ɗa’a ga abin da take so 
daga gare shi alhali yana bawanta, shT kuma ya himmantu da dukarta ddmin ya tunkuɗe 
macuci. Alfashar ita ce zina, cutar kuwa ita ce duka, dalilin Ubangijinsa shi ne bin sharfar 
Allah. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 12 


345 


> T tjJrt 


) T Sjj-- 


da iyalinka? Face a ɗaure shi, ko 
kuwa a yi masa wata azaba mai 
raɗaɗi.” 

26. Ya ce, “Ita ce ta neme ni a 
kaina.” Kuma wani mai shaida 
daga mutanenta ya bayar da shai- 
da: (1) 2 3 “Idan rigarsa ta kasance an 
tsage ta daga gaba, to, ta yi gaskiya, 
kuma shl ne daga maƙaryata. 

27. “Kumaidanrigarsatakasan- 
ce an tsage ta daga baya, to, ta yi 
ƙarya, kuma shi ne daga masu gas- 
kiya.” 

28. Sa’an nan a lokacin da ya ga 
rTgarsa an tsage ta daga baya, ya ce, 
“Lalle ne shi, daga kaidinku ne, 
mata! Lalle ne kaidinku mai girma 
ne! 

29. “YusufuJKakaudakaidaga 
wannan. Kuma ki nemi gafara <2 > 
domin laifinki. Lalle ne ke, kin 
kasance daga masu kuskure.” 

30. Kuma waɗansu mata <3) & 
cikin Birnin suka ce, “Matar AzTz 
tana neman hadiminta daga kansa! 
HaƙTƙa, ya rufe zuciyarta da so. 
Lalle ne mu, muna ganin ta a cikin 
ɓata bayyananna.” 





j5 j ol (jt 






^ 'l 

C jS * j- n> jf' 

(|) 


(1) Bayar da shaida a kan al’ada, mai bayar da shaidar yana gabatar da ita da magana 
a kan Yusufu, domin a ganinsa tuhuma a kanta, ta fi karfi, kuma zumuntarsa da ita ba ta 
ɗauke shi ba ga karkatar da magana domin ya taimake ta. 

(2) Mai gida ya yi hukunci da yabon girman halin Yusufu da kuma neman ya kashe 
maganar a nan. 

(3) Tsegumin mata a cikin gari da yadda matar Aziz ta yi maganin tsegumin, ta 
hanyar yi wa matan liyafa. Mace ba ta kunyar mata ’yan’uwanta ga irin wannan fitina idan 
ta same ta, ita kaɗai, balle mata ga su duka sun kamu a cikin tarkon da ya kama ta. Sai ta 
gaya musu gaskiyar abin da ya auku a tsakaninta da Yusufu, a bayan ta rama zargin da 
suka yi mata. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 12 


346 


> Y tjJrl 


1 Y 8j 


31. Sa’an nan a lokacin da ta ji 
labari game da makircinsu, sai ta 
aika kiran liyafa zuwa gare su, 
kuma ta yi tattalin abincin da ake 
dogara wajen cinsa, kuma ta bai wa 
kowace ɗaya daga cikinsu wuƙa, 
kumatace, “Kafitoakansu.”To, a 
lokacin da suka gan shi, suka gir- 
mama shi, kuma suka yanyanke 
hannayensu, kuma suka ce, “Tsarki 
yana ga Allah! Wannan ba mutum 
ba ne! Wannan bai zama ba face 
Mala’ika ne mai daraja!” 

32. Ta ce, “To wannan ne fa 
wanda kuka zarge (1> ni a cikinsa! 
Kuma lalle ne, haƙiƙa, na neme shi 
daga kansa, sai ya tsare gida, kuma 
ni ina rantsuwa, idan bai aikata 
abin da nake umurnin sa ba, haƙTƙa, 
ana ɗaure shi. Haƙiƙa, yana kasan- 
cewa daga Rasƙantattu.” 

33. Ya ce, “Ya Ubangijina! Kur- 
kuku ne mafi soyuwa a gare ni daga 
abin da suke kira na zuwa gare shi. 
Kuma idan ba Ka karkatar da kai- 
dinsu daga gare ni ba, zan karkata 
zuwa gare su, kuma in kasance daga 
jahilai.” 

34. Sai Ubangijinsa Ya karɓa 
masa, saboda haka Ya karkatar da 
kaidinsu daga gare shi. Lalle ShT ne 
Mai jT, Masani. 

35. Sa’an nan kuma ya bayyana 
a gare su a bayan sun ga alamomin, 


ij4-) loL^3\ 


rA- 


i ^ ^ 't£- ^ y 


5 


5\> 


> \'\\> '\\'t 




(1) A cikin maganar matar Aziz a tsakanin mata babu wata kunya, domin ta nuna 
kasawarsu. Kuma akwai tsoratarwa ga Yusufu idan bai yi mata ɗa’a ba ga bukatarta gare 
shi. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 12 


347 


> T tjJrl 




lalle ne dai su ɗaure shi har zuwa 
wani lokaci. 

36. Kuma waɗansu samari biyu 
suka shiga kurkuku tare da shi. (1) 2 
‘Dayansu ya ce, “Lalle ne ni, na yi 
mafarkin ga ni ina matsar gij/a.” 
Kuma ɗayan ya ce, “Lalle ne ni, na 
yi mafarkin ga ni ina ɗauke da 
waina a bisa kaina, tsuntsaye suna 
ci daga gare ta. Ka ba mu labari 
game da fassararsu. Lalle ne mu, 
muna ganin ka daga masu kyauta- 
tawa.” 

37. Ya ce, “Wani abinci ba zai zo 
muku ba wanda ake arzuta ku da 
shi face na ba ku labarin fassarar- 
sa <2) , kafin ya zo muku. Wannan 
kuwa yana daga abin da Ubangijina 
Ya sanar da ni. Lalle ne ni, na bar 
addinin mutane waɗanda ba su yi 
Tmani da Allah ba, kuma game da 
Lahira, su kafirai ne. 

38. “Kuma na bi addinin iya- 
yena, Ibrahim da Is’haƙa da Yaƙu- 
ba. Ba ya yiwuwa a gare mu mu yi 
shirka da Allah da kome. Wannan 
yana daga falalar Allah a kanmu da 
mutane, amma mafi yawan mutane 
ba su godewa. 

39. “Ya abokaina biyu na kur- 
kuku! Shin iyayen giji dabam-da- 
bam ne mafiya alheri ko kuwa Allah 
Makaɗaici Mai tanƙwasawa? 




isf <5jr 

'Cjt jlXfy^Ci\ z 


USolJJi Uajjj/ J\i 

\jLa tl)\ 




{jA d)\ CJoV^=U oyUj 

j ls? 

(j) OjJ^==u0^ 

'T ^ a.** r * -*\f ^ ' 

J JJ\ J\ 


(1) Yusufu a cikin kurkuku tare da abokan shigarsa kurkukun. Kuma yana fassara 
mafarki a bayan kiransa zuwa ga addini. 

(2) Kowane irin abin ne kafin in gan shi da idona, zan iya gaya mukujiau insa, kamar 
yaddalsa ya ce, “Ina ba ku labarin abin da kuke ci a gidajenku.” A Surar A1 Imrana aya ta 
49. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 12 


348 


> Y *.jir\ 


y y a jj—j 


40. “Ba ku bauta wa kome, bai- 
cinSa, face waɗansu sunaye waɗan- 
da kuka ambace su, ku da uban- 
ninku. Allah bai saukar da wani 
dalili ba game da su. Babu hukunci 
face na Allah. Ya yi umurnin kada 
ku bauta wa kowa face Shi. Wan- 
can ne addini madaidaici, kuma 
amma mafi yawan mutane ba su 
sani ba. 

41. “Ya abokaina biyu, na kur- 
kuku! Amma ɗayanku, to, zai sha- 
yar da uban gidansa giya, kuma 
gudan, to, za a tsTre shi, sa’an nan 
tsuntsaye su ci daga kansa. An hu- 
kunta al’amarin, wanda a cikinsa 
kuke yin fatawa.” 

42. Kuma ya ce da wanda ya 
tabbatar da cewa shi mai kuɓuta ne 
daga gare su, “Ka ambace ni a 
wurin uban gidanka.” Sai Shaiɗan 
ya mantar da shi tunawar ubangi- 
jinsa, saboda haka ya zauna a cikin 
kurkuku ’yan shekaru. 

43. Kuma sarki ya ce. “Lalle ne, 
na yi mafarki; (1) na ga shanu bak- 
wai masu ƙiba, waɗansu bakwai 
ramammu, suna cin su, da zangarku 
bakwai kore-kore da waɗansu ƙe- 
ƙasassu. Ya ku jama’a! Ku yi mini 
fatawa a cikin mafarklna, idan kun 
kasance ga mafarki kuna fassa- 
rawa.” 


Sl 

0 




\ J&j 





J\S_3 



(1) Mafarkin Sarki wanda zai zama sanadin fitar Yusufu daga kurkuku. Wannan 
yana nuna ba a keɓance yin mafarki ga Musulmi kawai, kafiri ma yana yin mafarki. Ba 
a iy a fassara mafarki sai da ilmin Alkur’ani da Hadisi da kuma sanin al’adun mutane. 
Mafarki ba ya zama hujja sai idan wani annabi ya fassara shi. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 12 


349 11 *■>! 




44. Suka ce, “Yaye-yayen ma- 
farki ne, kuma ba mu zamo masana 
ga fassarar yaye-yayen mafarki 
ba.” 

45. Kuma wannan da ya kuɓuta 
daga cikinsu ya ce, a bayan ya yi 
tunani a ldkaci mai tsawo, “Ni, ina 
ba ku labari game da fassararsa. Sai 
ku aike ni.” 

46. “Ya Yusufu! Ya kai mai ya- 
wan gaskiya! Ka yi mana fatawa a 
cikin shanu bakwai masu ƙiba, wa- 
ɗansu bakwai ramammu suna cin 
su, da zangarku bakwai koraye da 
waɗansu ƙeƙasassu, tsammanina in 
koma ga mutane, tsammaninsu za 
su sani.” 

47. Ya ce, “Kuna shuka, shekara 
bakwai tutur, sa’an nan abin da 
kuka girbe, sai ku bar shi, a cikin 
zanganniyarsa, (1> sai kaɗan daga 
abin da kuke ci. 

48. “Sa’an nan kuma waɗansu 
bakwai masu tsanani su zo daga 
bayan wancan, su cinye abin da 
kuka gabatar dominsu, face kaɗan 
daga abin da kuke adanawa. 

49. “Sa’an nan kuma wata she- 
kara ta zo daga bayan wancan, a 
cikinta ake yi wa mutane ruwa mai 
albarka, kuma a cikinta suke mat- 
sar abin sha.” 

50. Kuma sarkin ya ce, “Ku zo 
mini da shi.” To, a lokacin da man- 
zo ya je masa (Yusufu), ya ce, “Ka 
koma zuwa ga uban gidanka, sa’an 




oyj ^ 'A 

2 ^ """" ^ ^ ^ 


<H> 5 

J&jj j \jjy (JJi 




(1) Barin hatsi a cikin zanganniyarsa shT ne maganin ru&ewarsa, ko waɗansu tsutsdtsi 
da suke cin sa. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 12 


350 


>1 


) t 5 jj—» 


nan ka tambaye shi: Mene ne halin 
matayen nan waɗanda suka ya- 
nyanke __ hannayensu? Lalle ne 
Ubangijina ne Masani game da 
kaidinsu.” 

51. Ya ce, “Mene ne babban 
al’amarinku, a lokacin da kuka 
nemi Yusufu daga kansa?” Suka ce, 
“Tsarki ga Allah yake! Ba mu san 
wani mummunan aiki a kansa ba.” 
Matar Aziz ta ce, “Yanzu fa gas- 
kiya (1) 2 ta bayyana. NT ce na neme 
shi daga kansa. Kuma lalle ne shT, 
haƙiƙa, yana daga masu gaskiya. 

52. “Wancan ne, domin ya san 
cewa lalle ne ni ban yaudaure shi ba 
a ɓoye, kuma lalle Allah ba Ya 
shiryar da kaidin mayaudara. 

53. “Kuma ba ni kuɓutar da kai- 
na. Lalle ne rai, haƙiƙa, mai yawan 
umurni ne da mummunan aiki, face 
abin da Ubangijina Ya yi na raha- 
ma. Lalle Ubangijina Mai gafara 
ne, Mai jin ƙai.” 

54. Kuma sarkin ya ce, “Ku zo 
mini da shi in keɓe shi ga kaina.” 
To, a lokacin da Yusufu ya yi masa 
magana sai ya ce, “Lalle ne kai a 
yau, a gunmu, mai daraja ne, 
amintacce.” <2) 

55. Ya ce, “Ka sanya ni a kan 
taskokin ƙasa. Lalle ne nT, mai tsa- 
rewa ne, kuma masani.” 


e. 

<$>0 






(1) Da wannan magana ta matar Aziz Zaliha ana fahimtar ita ta musulunta ta hannun 
Yusufu kafin a ɗaure shi. 

(2) Maganar da Yusuf ya gaya wa sarki lokacin da ya je masa ba a faɗe ta ba, sai dai an 
nuna ta kayatar da shi har ya yabe shi da cewa shi mai daraja ne amintacce. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 13 


351 


sr tjJ-t 


S Y Q 


56. Ƙuma kamar wancan ne 
Muka bayar da Tko ga Yusufu a 
cikin ƙasa a) yana sauka a inda duk 
yake so. Muna samun wanda Muke 
so da rahamarMu, kuma ba Mu 
tozartar da ladar masu kyautatawa. 

57. Kuma lalle ladar Lahira ce 
mafi alheri ga waɗanda suka yi 
Tmani, kuma suka kasance masu 
taƙawa. 

58. Kuma ’yan’uwan <2> Yusufu 
suka je, sa’an nan suka shiga a gare 
shi, sai ya gane su, alhali kuwa su, 
suna masu musunsa. 

59. Kuma a lokacin da ya yi 
musu tattali da tattalinsu, ya ce, 
“Ku zo mini da wani ɗan’uwa naku 
daga ubanku. Ba ku gani ba cewa 
lalle ne nT, ina cika ma’auni, kuma 
nT ne mafi alherin masu saukarwa? 

60. “Sa’an nan idan ba ku zo 
mini da shT ba, to, babu awo a gare 
ku a wurTna, kuma kada ku kusance 
ni.” 

61. Suka ce, “Za mu neme shi 
daga ubansa. Kuma lalle ne mu, 
haƙTƙa, masu aikatawa ne.” 

62. Kuma ya ce wa yaransa, “Ku 
sanya hajjarsu a cikin kayansu, 
tsammaninsu suna gane ta idan sun 
juya zuwa ga mutanensu, tsamma- 
ninsu, za su komo.” 



'jMj jj} j j\ j) (j- 






(^) JJal} *0 \i 

jjj 


(1) Lokacin da Yusufu yana aikin tattalin arzikin ƙasa a cikin shekarar wadata, ya 
mallake ƙasar Masar duka a lokacin da wahala da yunwa suka auku. 

(2) ’Yan’uwan Yusufu sun zo suna neman awo a gunsa, ya gane su domin baƙauye ko 
matalauci bai faye canja kamanninsa ba, amma su, ba su gane shi ba, saboda haibar mulki 
da kwarjinin halittarsa a bayan ya zama babban mutum ga idonsu a inda ba su zaton sa. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 13 


352 




63. To, a ldkacin da suka koma 
zuwa ga ubansu, suka ce, “Ya ba- 
banmu! An hana mu awo, sai ka 
aika ɗan’uwanmu tare da mu.^Za 
mu yi awo. Kuma lalle ne, haklka 
mu, masu lura da shi ne.” 

64. Ya ce, “Ashe, za ni amince 
muku a kansa? Face dai kamar 
yadda na amince muku a kan ɗan- 
’uwansa daga gabani, sai dai Allah 
ne MafTficin masu tsari, kuma ShT 
ne Mafi rahamar masu rahama.” 

65. Kuma a lokacin da suka 
buɗe kayansu, suka sami hajjarsu 
an mayar musu da ita, suka ce, “Ya 
babanmu! Ba mu zalunci! Wannan 
hajjarmu ce an mayar mana da ita, 
kuma mu nemo wa iyalinmu abinci, 
kuma mu kiyaye ɗan’uwanmu, 
kuma mu ƙara awon kayan raicumi 
guda, wancan awo ne mai sauƙi.” 

66. Ya ce, “Ba zan sake shi tare 
da ku ba, sai kun kawo mini alka- 
warinku daga Allah, haƙlƙa, kuna 
dawo mini da shi, sai fa idan an 
kewaye ku.” To, a lokacin da suka 
yi masa alkawari, ya ce, “Allah ne 
Wakili a kan abin da muke faɗa.” 

67. Kuma ya ce, “Ya ɗiyana! 
Kada ku shiga ta ƙofa guda, ku 
shiga ta ƙofofi dabam-dabam, (1) 


\j JLfcJ 


oSj 

J^jjJ L-j \c> sj 

J~£==o\.5)jj \jt>-'l 

J\3 

4ji\ 


(1) Yaƙubu ya umurci diyansa su shiga garin, ta ƙofofi dabam-dabam, yana nuna 
cewa yana gudun kyawunsu da yawansu zai ja hankalin mutane zuwa gare su. A cikin 
mutane akwai masu kambun baka da mugun nufi ko da yake Yaƙuba a cikin halin haka ya 
aza tawakkalinsa ga Allah. Ya yi abin da yake zaton alheri ne, wanda bai saɓa wa sharT’a 
ba. Amma kuma ya yi haka ne a kan wani ilmi da Allah Ya sanar da shi cewa a wannan 
fitar tasu ce Allah zai yi sanadin sake saduwarsu da Yusufu, saboda haka ya umurce su da 
su shiga ta ƙofofi dabam-dabam, domin mutum shi kaɗai ya fi samun damar ta’ammalin 
ganin mutane da abubuwa. Kuma ta yin haka, yana tsammanin waninsu zai ga Yusufu. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 13 


353 


\r 


\ Y 5j 


kuma ba na wadatar muku kome 
daga Allah. Babu hukunci face 
daga Allah, a gare Shi na dogara, 
kuma a gare Shi masu dogara sai su 
dogara.” 

68. Kuma a lokacin da suka shi- 
ga daga inda ubansu ya umurce su 
wani abu bai kasance yana 
wadatarwa a kansu daga Allah da 
komai ba face wata bukata ce a ran 
Yaƙubu, ya bayyana ta. Kuma lalle 
ne shi, haƙiƙa, ma’abucin wani ilmi 
ne ga abin da Muka sanar da shi, 
kuma mafi yawan mutane ba su sani 
ba. 

69. Kuma a lokacin da suka shi- 
ga wajen Yusufu, ya tattara ɗan- 
’uwansa zuwa gare shi, ya ce, “Lalle 
nT ne ɗan’uwanka, saboda haka 
kada ka yi baƙin ciki da abin da 
suka kasance suna aikatawa.” 

70. Sa’an nan a lokacin da ya yi 
musu tattali da tattalinsu, sai ya 
sanya ma’auni a cikin kayan ɗan- 
’uwansa sa’an nan kuma mai yeku- 
wa ya yi yekuwa, “Ya ku ayari! 
Lalle ne, haƙlƙa ku ɓarayi ne.” 

71. Suka ce, kuma suka fuskanta 
zuwa gare su, “Mene ne kuke 
nema?” 

72. Suka ce, “Muna neman 
ma’aunin sarki. Kuma wanda ya zo 
da shi, yana da kayan rakumi ɗaya, 
kuma ni ne lamuni game da shi.” 

73. Suka ce, “Tallahi! Lalle ne, 
haƙlƙa, kun sani, ba mu zo don mu 
yi ɓarna a cikin ƙasa ba, kuma ba 
mu kasance ɓarayi ba.” 


, 















12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 13 


354 


\r frjJrt 


i T d j 


74. Suka ce, “To, mene ne saka- 
makonsa idan kun kasance maƙar- 
yata?” 

75. Suka ce, “Sakamakonsa, 
wanda aka same shi a cikin kayan- 
sa, to, shi ne sakamakonsa, a) ka- 
mar wancan ne muke saka wa azza- 
lumai.” 

76. To, sai ya fara (bincike) da 
jikunansu a gabanin jakar ɗan’- 
uwansa. Sa’an nan ya fitar da ita 
daga jakar ɗan’uwansa. Kamar 
wancan muka shirya wa Yusufu. 
Bai kasance ya kama ɗan’uwansa 
a cikin addinin (dokokin) sarki ba, 
face idan Allah Ya so. Muna ɗau- 
kaka darajoji ga wanda Muka so, 
kuma a saman kowane ma’abucin 
ilmi akwai wani masani. 

77. Suka ce, “Idan ya yi sata, to, 
lalle ne wani ɗan’uwansa ya taɓa 
yin sata a gabaninsa.” Sai Yusufu 
ya boye 1 (2) ta a cikin ransa. Kuma 
bai bayyana ta ba a gare su, ya ce, 
“Ku ne mafi sharri ga wuri. Kuma 
Allah ne Mafi sani daga abin da 
kuke sifantawa.” 










• — ^ 


CJj* (J i\j>\ y~ 







(1) Shariar Bani Ya’aƙubu ita ceana bautar da ɓarawo shekara guda. Wannan shlne 
shari’ar da Turawa suka ɗauka suka mayar da ita ɗaurin kurkuku da bautar da ɓarawo a 
cikin mudda ayyananna. 

(2) ’Yan'uwan Yusufu sun faɗi cewa ɗan’uwan Binyaminu ya taɓa yin sata, domin 
su nuna cewa a wajen ubansu tsarkakakku ne daga yin sata. Shi kuma wanda ya yi satan ya 
gade ta ne daga wajen uwarsa, domin wani shakikinsa (Yusufu) ya taɓa yin sata. To, sai 
Yusufu ya ce a ransa “Ku ne dai mafi sharrin mutane, Allah ne Mafi sani daga abin da 
kuke sifantawa,” 

Asalin wannan magana wata goggonsa ce (Shi Yusufu) ɗiyar Is’haka, ta rike shi, yana 
yaro, har a lokacin da ubansa (Yakubu) ya so ya karɓe shi daga gare ta, sai ta yi kaidin 
sanya kayan sata a cikin rigarsa (Yusufu) domin ta hana uban ɗaukarsa. 

A wata ruwaya kuma an ce shi (Yusufu) ya ɗauke wani mutummutumi ne na zTnari 
(gunki) ya karairaya shi. Don haka ’yan’uwansa suke jingina sata a gare shi. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 13 


355 


ir «.jj-t 




78. Suka ce, “Ya kai AzTzu! Lal- 
le ne yana da wani uba, tsoho mai 
daraja, saboda haka, ka kama 
ɗayanmu a matsayinsa. Lallenemu, 
muna ganin ka daga masu kyauta- 
tawa. 

79. Ya ce, “Allah Ya tsare mu 
daga mu kama wani face wanda 
muka sami kayanmu a wurinsa. 
Lalle ne mu, a lokacin nan, haƙTƙa, 
azzalumai ne.” 

80. Saboda haka, a lokacin da 
suka yanke tsammani daga gare shi, 
sai suka fita suna masu ganawa. (1) 
Babbansu ya ce, “Shin, ba ku sani 
ba cewa lalle ne ubanku ya riƙi 
alkawari daga Allah a kanku, kuma 
daga gabanin haka akwai abin da 
kuka yi na sakaci game da Yusufu? 
Saboda haka, ba zan gushe daga 
ƙasar nan ba face ubana ya yi mini 
izni, ko kuwa Allah Ya yi hukunci a 
gare ni, kuma Shi ne Mafi alherin 
mahukunta. 

81. “Ku koma zuwa ga ubanku, 
ku gaya masa: Ya babanmu, lalle ne 
ɗanka ya yi sata, kuma ba mu yi 
shaida ba face da abin da muka 
sani, kuma ba mu kasance mun san 
gaibu ba. 

82. “Kuma ka tambayi alƙarya 
wadda muka kasance a cikinta, da 
ayari wanda muka gabato a cikinsa, 
kuma lalle ne, haƙTƙa, mu masu 
gaskiya ne.” 





j Ai-lj 3^5 









(1) ’Yan’uwan Yusufu sun yanke tsammanin samun Binyaminu daga shari'a, sun 
koma suna ganawa a tsakaninsu. Sai dai waɗannan ɗiyansu ne domin su, suna Masar. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 13 


356 


>r tjir\ 


i T Cj Lj JJ d J j-. 


5i. Ya ce, “A’a, zukatanku sun 
ƙawata wani al’amari a gare ku. Sai 
haƙuri mai kyawo, akwai tsam- 
manin Allah Ya zo mini da su gaba 
ɗaya (Yusufu da ’yan’uwansa). Lal- 
le ne Sh! ne Masani, Mai hikima.” 

84. Ƙuma ya juya daga gare su, 
kuma ya ce, “Ya baƙin cikina a kan 
Yusufu!” Kuma idanunsa suka yi 
fari saboda huznu sa’an nan yana ta 
haɗewar haushi. 

85. Suka ce, “Tallahi! Ba za ka 
gushe ba, kana ambaton Yusufu, (1> 
har ka kasance mai rauni ƙwarai, 
ko kuwa ka kasance daga masu 
halaka.” 

86. Ya ce, “Abin sani kawai, ina 
kai ƙarar baƙin cikina da sunona 
zuwa ga Allah, kuma na san abin da 
ba ku sani ba daga Allah. 

87. “Ya diyana! Sai ku tafi ku 
nemo labarin Yusufu <2> da ɗan- 
’uwansa. Kada ku yanke tsammani 
daga rahamar Allah. Lalle ne, babu 
mai yanke tsammani daga rahamar 
Allah face mutane kafirai.” 

88. Sa’an nan a lokacin da suka 
shiga gare shi suka ce, “Ya kai 
Azizu! Cuta ta shafe mu, mu da 
iyalinmu, kuma mun zo da wata 
haja maras ƙima. Sai ka cika mana 
ma’auni, kuma ka yi sadaka a gare 












l y j.^A 


(1) Mai tsohon laifi ba ya son ya ji ana ambatonsa, saboda haka (’yan’uwan Yusufu) 
suke zargin babansu da ambaton (tuna) Yusufu. 

(2) A nan Yaƙubu ya bayyana irin ilmin da Allah Ya sanar da shi, cewa Yusufu yana 
nan da ransa, kuma sun yi kusa su sadu da juna. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 13 


357 


tr s.jk t 




mu. Lalle ne Allah Yana saka wa 
masu yin sadaka (1) 2 3 .” 

89. Ya ce, “Shin, kun <2) san 
abin da kuka aikata ga Yusufu da 
ɗan’uwansa a lokacin da kuke 
jahilai?” 

90. Suka ce, “Shin ko, lalle^ne, 
kai ne Yusufu?” Ya ce,_“NT ne 
Yusufu, kuma wannan shi ne ɗan- 
’uwana. Haƙiƙa Allah Yaj/i fala- 
la a gare mu. Lalle ne, shi wanda 
ya bi Allah da taƙawa, kuma ya yi 
haƙuri, to, lalle ne Allah ba Ya 
tozarta ladar masu kyautatawa.” 

91. Suka ce, “Tallahi! Lalle ne 
haƙiƙa, Allah Ya zaɓe ka a kanmu, 
kuma lalle ne mun kasance, haƙiƙa, 
masu kuskure.” 

92. Ya ce, “Babu zargi a kanku a 
yau, Allah Yana gafarta muku, 
kuma Sh! ne Mafi rahamar masu 
rahama. 

93. “Ku tafi da rlgata wannan, 
sa’an nan ku jefa ta a kan fuskar 
mahaifina, zai koma mai gani. 
Kuma ku zo mini da iyalinku baki 
ɗaya.” 

94. Kuma, a lokacin da ayari <3) 
ya bar (Masar) ubansa ya ce, “Lalle 
ne, n! ina shaƙar iskar Yusufu, ba 
domin kuna ƙaryata ni ba.” 


. 'o \\\ dii J 




\i \ 




I ij-l o\J U \ 




(1) Wannan ya nuna ba a haramta sadaka ba ga Annabawan da suka gabata, sai ga 
Annabinmu Muhammadu, tsTra da amincin Allah su tabbata a gare shi, shi da danginsa na 
kusa aka hana wa cin sadaka. 

(2) Yusufu ya bayyana ga ’y an,uwansa > kuma sun yafe wa juna laifi. 

(3) Yaƙuba da jlkokinsa. Yana gaya musu, cewa yana shaƙar ƙanshin Yusutu, su 
kuma suna jingina shi ga ruɗewar tsufa domin rabonsa da Yusufu shekara talatin da biyar 
zuwa arba’in. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 13 


358 


>r 




95. Suka ce, “Tallahi, lalle ne, 
kai, haƙiƙa, kana a cikin ɓatarka 
daɗaɗɗa.” 

96. Sa’an nan a lokacin da mai 
bayar da bushara ya je, sai ya jefa ta 
a kan fuskarsa, sai ya kdma mai 
gani. Ya ce. “Shin, ban gaya muku 
ba, lalle ne, ni ina sanin abin da ba 
ku sani ba daga Allah?” 

97. Sukace, “Yaubanmu! (1) 2 Ka 
nema mana gafara ga zunubanmu, 
lalle ne mu, mun kasance masu 
kuskure.” 

98. Ya ce, “Da sannu za ni nema 
muku gafara daga Ubangijina. Shi 
ne Mai gafara, Mai jin ƙai.” 

99. Sa’an nan a 16kacin <2) da 
suka shiga gun Yusufu, ya tattara 
mahaifansa biyu a gare shi, kuma 
ya ce, “Ku shiga Masar in Allah Ya 
so, kuna amintattu.” 

100. Kuma ya ɗaukaka iyayensa 
biyu a kan karaga, sa’an nan suka 
faɗi a gare shi, suna masu sujada. (3) 
Kuma ya ce, “Ya babana! Wannan 
ita ce fassarar mafarkin nan nawa. 
Lalle ne Ubangijina Ya sanya shi ya 
tabbata sosai, kuma lalle ne Ya 


_iAj\^lj\jj J \J 

($> dySjc'i \A 
jj \S\j.a.V~ Zj\ lj\j\]j \_ji\S 




oi \ (Jlij 
Jp £y\j 

& -t ^ 


(1) Ɗiyan Yaƙubu suna iƙrari da laifinsu, suna neman Allah Ya gafarta musu gaba 
ɗaya. Ubansu yana jinkirta nema musu gafara gun Allah har a lokacin asuba ko kuwa 
daren Jumma’a domin ya yi roko a lokacin karɓar addu’a. Wannan ya nuna ana iya neman 
mai albarka ko wani mutum ya yi wa wani mutum addu’a. 

(2) Yusufu ya sadu da ubansa da uwarsa. A Larabci ana rinjayar da uba a kan uwa, a 
ce ubanni biyu, kuma ga Hausa ana rinjayar da uwa a kan uba, a ce uwaye biyu, 

(3) Sujada idan ta zama da umurnin Allah ne ga kowa, to, ba ta da laifi duk yadda 
take, amma idan an yi ta ba inda Allah Ya ajiye ta ba, to, ta zama kafirci. A Musulunci 
gaisuwa da duƙawar kai haram ce, waɗansu Malamai sun ce idan ba ta kai ga ruku’i ba, 
makaruhi ce, amma idan ta kai ga ruku’i ta zama haramun ga duka malamai, watau 
ijma’in malamai sun haramta duicawar da ta kai ga ruku’i. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 13 


359 


\T »>-1 


> T -ojj 3jj~» 


kyautata game da ni a lokacin da Ya 
fitar da ni daga kurkuku. Kuma Ya 
zo da ku daga ƙauye, a bayan Shai- 
ɗan ya yi fisgar 6ama a tsakanina 
da tsakanin ’yan’uwana. Lalle ne 
Ubangijina Mai tausasawa ne^ga 
abin da Yake so. Lalle ne ShT, ShT ne 
Masani, Mai hikima. 

101. “Ya Ubangijina, (1) 2 lalle ne 
Ka ba ni daga mulki, kuma Ka 
sanar da ni daga fassarar labaru. 
Ya Mahaliccin sammai da ƙasa! 
Kai ne Majiɓincina a duniya da 
Lahira, Ka karɓi raina ina Musul- 
mi, kuma Ka riskar da ni ga sa- 
lihai.” 

102. Wannan daga <2) labarun 
gaibi ne, Muna yin wahayinsa zuwa 
gare ka, kuma ba ka kasance a 
wurinsu ba a lokacin da suke yin 
niyyar zartar da al’amarinsu, alhali 
suna yin makirci. 

103. Kuma mafi yawan mutane 
ba su zama masu imani ba, ko da ka 
yi kwaɗayin haka. 

104. Kuma ba ka tambayar su 
wata lada a kansa. ShT bai zama ba 
face ambato domin halittu. 

105. Kuma da yawa, wata aya a 
cikin sammai da ƙasa, suna shu- 
dewa a kanta, kuma su, suna biji- 
rewa daga gare ta. 




1 J-Jjj 

0 



0 







(1) Yusufu yana addu’a a ƙarshen rayuwarsa, yana neman Allah Ya cika masa da 
Tmani. 

(2) ICarfafawa da ƙarin tamblhi daga abin da surar ta ƙunsa, daga nan har zuwa 
ƙarshenta. 



12.Suratu Yusuf 


Juzu’i Na 13 


360 


>r tjJrl 


) T 3jj-j 


106. Kuma mafi yawansu ba su 
yin Tmani da Allah face kuma suna 
masu shirki. 

107. Shin fa, sun amince cewa 
wata masTfa daga azabar Allah ta zo 
musu ko kuwa Tashin Kiyama ta zo 
musu kwatsam, alhali su ba su sani 
ba? 

108. Ka ce, “Wannan ce han- 
yata (1) ;Jna kira zuwa ga Allah a 
kan basTra, nT da waɗanda suka bT 
ni^kuma tsarki ya tabbata ga Allah! 
Ni kuma, ban zama daga masu 
shirki ba.“ 

109. Kuma ba Mu aika ba a 
gabaninka face mazaje, Muna wa- 
hayi zuwa gare su, daga mutanen 
ƙauyuka. Shin fa, ba su yi tafiya a 
cikin ƙasa ba, domin su duba yadda 
aƙibar waɗanda suka kasance daga 
gabaninsu ta zama? Kuma lalle ne 
gidan Lahira shT ne mafi alheri ga 
waɗanda suka yi taƙawa? Shin fa, 
ba ku hankalta? 

110. Har a lokacin da Manzanni 
suka yanke tsammani, kuma suka 
yi zaton cewa an jingina su ga 
ƙarya, sai taimakonMu ya je masu, 
sa'an nan Mu tserar da wanda 
Muke so, kuma ba a mayar da 
azabarMu daga mutane masu laifi. 

111. Lalle ne, haƙTƙa, abin kula 
ya kasance a cikin ƙissoshinsu 
ga masu hankali. Bai kasance 


jjtj 




r i4 


'il 4 c\ 


WW Uj 

j£$ 

(§) \y^j\ 




£j£>\£ rl^J 

(§) 



(1) Bin hukuncin Allah kamar yadda kissar Yusufu ta nuna cewa, a kowane hali 
mutum ya kasance akwai yadda Allah Ya yi umurni a wannan halin da a bT Shi, wanda ya 
bi umurnin Allah, to, zai ɗaukaka a duniya kuma Allah ba zai tozartar da ladarsa a Lahira 
ba. 



13.Suratur Ra‘ad 


Juzu’i Na 13 


361 


\r 




wani ƙirƙiran labari ba, kuma 
amma shi gaskatawa ne ga abin da 
yake a gaba gare shi, da rarrabewar 
dukan abubuwa, da shiriya da raha- 
ma ga mutane waɗanda suka yi 
imani. 





Tana karantar da tauhldi, bisa jan hankali ga duba zuwa ga 
ayoyin halitta, da bayanin kiran Allah zuwa ga mutane, da tabbatar 
da Manzancin Annabi Muhammadu, a cikin magana mai zurfi ga 
hankali. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. A. L. M. R. Waɗancan ayoyin 
littafi ne, kuma abin da aka saukar 
gare ka daga Ubangijinka ne gas- 
kiya, kuma amma mafi yawan mu- 
tane ba su yin Tmani. 

2. Allah Shi ne Wanda Ya ɗau- 
kaka sammai, ba da ginshiƙai ba 
waɗanda kuke ganin su. Sa’an nan 
kuma Ya daidaita a kan Al’arshi, 
kuma Ya hore rana da wata, kowa- 
ne yana gudana zuwa ga ajali amba- 
tacce. Yana shirya al’amari, Yana 
rarrabe ayoyi daki-daki, mai yiwu- 
wa ne ku yi yaƙini da haɗuwa da 
Ubangijinku. 









13.Suratur Ra‘ad 


Juzu’i Na 13 


362 


ijJr I 


i r opjJi ijj~> 


3. Kuma Shi ne Wanda Ya shim- 
fiɗa ƙasa, kuma Ya sanya duwatsu 
da koguna a cikinta, kuma daga 
dukan ’ya’yan itace Ya sanya 
ma’aura biyu cikinsu. Yana sanya 
dare ya rufe^yini. Lalle ne a cikin 
wancan, haƙiƙa akwai ayoyi ga mu- 
tane waɗanda suke yin tunani. 

4. Kuma a cikin ƙasa akwai yan- 
kuna masu maƙwabtaka, da gonaki 
na inabobi da shuka, da dabinai iri 
guda, da waɗanda ba iri guda ba, 
ana shayar da^su da ruwa guda. 
Kuma Muna fifita sashensa a kan 
sashe a wajen ci. Lalle ne, a cikin 
wancan akwai ayoyi ga mutane wa- 
ɗanda suke hankalta. 

5. Kuma idan ka yi mamaki, to, 
mamakin kam shi ne maganarsu, 
“Shin, idan muka kasance turɓaya, 
za mu zama a cikin wata halitta 
sabuwa? Waɗancan ne, waɗanda 
suka kafirta da Ubangijinsu, kuma 
waɗancan akwai ƙuƙumai a cikin 
wuyoyinsu, kuma waɗancan ne 
abokan wuta. Su, a cikinta, masu 
dawwama ne. 


■SiM 50 

0c 5/0^0 




\ jj 


lx^=\ j jj <:■ 

.XiX^r 0>- ^ 


><■ 

'j- 6 - 


6. Kuma suna neman ka da gag- 
gawa da azaba a gabanin rahama, 
alhali kuwa abubuwan misali sun 
gabata a gabaninsu. Kuma lalle ne 
Ubangijinka, haƙTƙa, Ma’abucin 
gafara ne ga mutane a kan zalun- 
cinsu, kuma lalle ne Ubangijinka, 
haƙiƙa, Mai tsananin uƙuba ne. 

7. Kuma waɗanda suka kafirta 
suna cewa, don me ba a saukar da 
wata aya a gare shi ba daga Ubangi- 
jinsa? Abin sani kawai, kai dai mai 




4J 

% 


db \ Jj Jj) 


0 0* 0 0\ 00jp jfi. 



13.Suratur Ra‘ad 


Juzu’i Na 13 


363 


)T s.jk\ 


) T -X* J\ ijj~* 


gargaɗi ne kuma a cikin kowaɗanne 
mutane akwai mai shiryarwa. 

8. Allah Yana sanin abin da ko- 
wace mace take ɗauke da shi a 
cikinta, da abin da mahaifu suke 
ragewa (1) 2 da abin da suke ƙarawa. 
Kuma dukkan kome, a wurinSa, da 
gwargwado yake. 

9. Shi ne Masanin fake da bayya- 
ne, Mai girma, Maɗaukaki. 

10. Daidai ne daga gare ku, wan- 
da ya asirta magana da wanda ya 
bayyana game da ita, da wanda 
yaice shi mai neman ɓoyewa ne da 
dare, da mai bayyana a cikin 
tafiyarsa a hanya da rana. 

11. (Kowannenku) Yana da wa- 
ɗansu mala’iku masu maye wa juna 
a gaba gare shi da baya gare shi, 
suna tsare shi daga umurnin Allah. 
Lalle ne, Allah ba Ya canja abin da 
yake ga mutane sai sun canja abin 
da yake ga zukatansu. Kuma idan 
Allah Ya yi nufin wata azaba game 
da mutane, to, babu mai mayar da 
ita, kuma ba su da wani majiɓinci <2) 
baicin Shi. 

12. Sh! ne Wanda Yake nuna 
muku walƙiya domin tsoro da 
tsammani, kuma Ya ƙaga halittar 
giragizai masu nauyi. 

13. Kuma aradu tana tasbThi 
game da gode Masa, da mala’iku 
domin tsoronSa. Kuma Yana aiko 


/oXJ> J^==j 

0 













Xj\X>j Jy>- 3 >Ji\JL=vJjsJJJ 



(1) Ragowar lokacin cikin ko ƙaruwarsa. 

(2) Babu wani majibinci baicin Allah, wanda zai iya tsirar da su daga azabarSa. 



13.Suratur Ra‘ad 


Juzu’i Na 13 


364 


>r tjJrl 




tsawawwaki, sa’an nan Ya sami 
wanda Yake so da su, alhali kuwa 
su, suna jayayya a cikin (al’amarin) 
Allah, kuma Shi ne mai tsananin 
hila. a) 

14. Yana da kiran gaskiya, kuma 
waɗanda (kafirai) suke kira bai- 
cinSa, ba su karɓa musu da kome, 
face kamar mai shimfiɗa tafukansa 
zuwa ga ruwa (na girgije) domin 
(ruwan) ya kai ga bakinsa, kuma shi 
ba mai kaiwa gare shi ba. Kuma 
kiran kafirai (ga wanin Allah) bai 
zama <2) ba face yana a cikin ɓata. 

15. Kuma saboda Allah, wanda 
yake a cikin sammai da ƙasa suke 
yin sujada, so da ƙi, kuma da 
inuwoyinsu, a safe da maraice. 

16. Ka ce, “Wane ne Ubangijin 
sammai da ƙasa?” Ka ce, “Allah”. 
Ka ce, “Ashe fa, kun riƙi waɗansu 
masoya baicin Shi, waɗanda ba su 
mallaka wa kansu wani amfani ba, 
kuma haka ba su ture wata cuta?” 
Ka ce, “Shin makaho da mai gani 
suna daidaita? Ko shin, duhu da 
haske suna daidaita? Ko sun sa- 
nya ga Allah waɗansu abokan ta- 
rayya waɗanda suka yi halitta ka- 
mar halittarSa, sa’an nan halittar ta 
yi kama da juna a gare su?” Ka ce, 
“Allah ne Mai halitta kome, kuma 
Shi ne Maɗaukaki, Marinjayi.” 










(1) HTla, ita ce makirci, Allah Yana azabta masu yin hTla ga addininSa, da azaba mai 
tsanani, kuma Ya kama su da hTlarsu ta hanyar da ba su sani ba. 

(2) Allah Mammallakin ruwa, Yana kiran mutane domin Ya ba su ruwan, su sha. Su 
kuma kafirai suna kiran wadansu abubuwa dabam wadanda ko karɓa musu kiran ba za su 
iya y> ba, kuma suna neman ruwa daga gare su, alhali kuma ba su mallaki kome ba. Watau 
Mai abu Yana kiran su domin Ya ba su, sun ƙi karɓa masa, sai suna kiran wani wanda bai 
mallaki kome ba, suna roƙon sa ruwa. 



13.Suratur Ra‘ad 


Juzu’i Na 13 


365 


>r 


sr 


17. Ya saukar da ruwa daga 
sama (1) 2 , sai magudanai suka gu- 
dana da gwargwadonsu. Sa’an nan 
kogi ya ɗauki kumfa mai ƙaruwa, 
kuma daga abin da suke zuga a 
kansa (azurfa ko zinari ko ƙarfe) a 
cikin wuta, domin neman ado ko 
kuwa kayan ɗaki akwai kumfa mi- 
salinsa (kumfar ruwa). Kamar wan- 
can ne Allah Yake bayyana gaskiya 
da ƙarya. To, amma kumfa, sai ya 
tafi ƙeƙasasshe, kuma amma abin 
da yake amfanin mutane sai ya 
zauna a cikin ƙasa. Kamar wancan 
ne Allah Yake bayyana misalai. 

18. Ga waɗanda (2> suka karɓa 
wa Ubangijinsu akwai abu mafi 
kyau a gare su, kuma waɗanda suke 
ba su karɓa Masa ba, to, lalle da 
suna da abin da yake a cikin ƙasa 
gaba ɗaya da misalinsa tare da shi, 
haƙlƙa, da sun yi fansa da shi. 
Waɗancan suna da mummunan 
bincike, kuma matabbatarsu 
Jahannama ce, kuma tir da ita ta 
zama shimfida. 


Aj Jj\ f) 

^j\ 4 


\kSrj£j$ ]jr7j^ 


(1) Idan ruwa ya sauka daga sama sa’an nan ya gudana a cikin rafuna zai yi kumfa. 
Sai ruwa mai amfanin mutane ya nutse a ƙasa ya zauna, sa’an nan kumfan kuma ya 
ƙeƙashe ya lalace. Haka kuma idan an sanya ƙarfe na zinari ko na azurfa ko baƙin ƙarfe a 
cikin wuta, aka zuga ta a kansa, zai fitar da kumfa, watau tsakin tama wanda za a fitar 
domin rashin amfaninsa, domin zinariyar ƙwarai mai amfani ta wanzu. To haka ga kome 
akwai kumfa marashin amfani da mai kyawo mai amfani. 

(2) Bayan da ya faɗi cewa Allah Yana kira, kiran gaskiya a cikin aya ta 14, kuma 
waɗansu mutane sun ƙi karɓar kiran Allah, sai suna kiran waɗansu abubuwa dabam, sai 
ya bayyana, a nan, sakamakon wanda ya karɓi kiran Allah samun ruwan sha, saboda Mai 
abu ne Ya kirawo shi, Ya kuma ba shi, ya sha a hankali kwance, sa’an nan kuma Allahzai 
ba shi abin da ya fi ruwan kyau, watau Aljanna. Amma wanda ya ƙi karɓawa, to, ya yi 
hasara biyu, bai sami ruwan da ya yi kiran wani ya ba shi ba, sa’an nan kuma ya haɗu da 
azabar da take zai iya bayar da dukan abin da ya mallaka domin ya yi fansar kansa da ita. 



13.Suratur Ra'ad 


Juzu’i Na 13 


366 


\r tjJrl 


\ r apjJi 


19. Shin, fa, wanda yake sanin 
cewa lalle abin da aka saukar zuwa 
gare ka daga Ubangijinka ne gas- 
kiya yana zama kamar wanda yake 
makaho? Abin sani kawai, masu 
hankali su ke yin tunani. 

20. Su ne waɗanda suke cikawa 
da alkawarin Allah, kuma ba su 
warware alkawari. 

21. Kuma su ne waɗanda suke 
sadar da abin da Allah Ya yi umurni 
da shi domin a sadar da shi, kuma 
suna tsoron Ubangijinsu, kuma 
suna tsoron mummunan bincike. 

22. Kuma waɗanda suka yi ha- 
ƙuri domin neman yardar Ubangi- 
jinsu, kuma suka tsayar da salla, 
kuma suka ciyar da abin da Muka 
arzuta su da shi, a asirce da bay- 
yane, kuma suna tunkuɗe mummu- 
nan aiki da mai kyau. Waɗancan 
suna da aƙibar gida mai kyau. 

23. Gidajen Aljannar zama, suna 
shigarsu, su da waɗanda suka kyau- 
tatu daga iyayensu, da matansu da 
zuriyarsu. Kuma mala’iku suna 
shiga zuwa gunsu ta kowace kofa. 

24. “Aminci (1) ya tabbata a kan- 
ku sabdda abin da kuka yi wa haƙu- 
ri. Saboda haka madalla da ni’imar 
aƙibar gida.” 

25. Kuma waɗanda <2) suka war- 
ware alkawarin Allah daga bayan 






4 9 


i) Oy&J 


J 


0^-Jo j 

'T tJA\' 

J^prjjj 



(1) Sallamar mala ikua kansu idan sun shiga a gare su, ita ce su ce musu“Aminci ya 
tabbata a gare ku”. 

(2) Bayanin siffofin waɗanda suka ƙi karɓar kiran Allah. Watau akasin waɗanda aka 
yi bayaninsu a baya. 



13.Suratur Ra‘ad 


Juzu’i Na 13 


367 


f-jir I 




ƙulla shi, kuma suna yanke abin da 
Allah Ya yi umurni da shi domin a 
sadar da shi kuma suna ɓarna a 
cikin ƙasar. Waɗancan suna da 
wata la’ana, kuma suna da munin 
gida. 

26. Allah ne Yake <n shimfiɗa 
arziki ga wanda Yake so, kuma 
Yana ƙuntatawa. Kuma sun yi farin 
ciki da rayuwar duniya, alhali kuwa 
rayuwar duniya ba ta zama ba dan- 
gane ga ta Lahira face jin daɗi 
kaɗan. 

27. Kuma wanɗanda suka ka- 
firta, suna cewa, “Don me ba a 
saukar da wata aya ba a kansa daga 
Ubangijinsa?” Ka ce, “Lalle ne 
Allah Yana ɓatar da wanda Yake so 
kuma Yana shiryar da wanda ya 
tuba zuwa gare Shi.” 

28. Waɗanda suka yi Tmani 
kuma zukatansu sukan natsu da 
ambaton Allah. 1 (2) To, da ambaton 
Allah zukata suke natsuwa. 

29. Waɗanda suka yi Tmani, 
kuma suka aikata aiki nagari, farin 
ciki ya tabbata a gare su, da kyak- 
kyawar makoma. 

30. KamarwancanneMukaaika 
ka a cikin al’umma wanda take wa- 
ɗansu al’ummai sun shuɗe daga 
gabaninta, domin ka karanta musu 


d>j2j 


1iW 
% 0 \ 


rg 




3^43 6 






(1) Ta’aƙlbi da tamblhi ne da ƙarin bayani ga mai hankali domin ya zabura ga karɓar 
kiran Allah. 

(2) Ambaton Allah, sh! ne hukunce-hukuncenSa ga kome. Umar ɗan Khattab ya ce, 
“Mafificin ambaton Allah, shi ne wanda aka yi a wurin umurninSa ko haninSa. Wanda 
yake yin zikirin baki ba da yana aiki da hukunce-hukuncen Allah ba a cikin ibadarsa da 
mu’amalarsa, to, shi mai izgili kawai ne da sunan Ubangijinsa, ba mai yin zikiri ba ne. 



13.Suratur Ra‘ad 


Juzu’i Na 13 


368 


\r <•>! 


\ T apjJt C \ 


abin da Muka yi wahayi zuwa a 
gare ka, alhali kuwa su, suna kafirta 
da Rahaman. a) Ka ce, “Shi ne 
Ubangijina, babu abin bautawa 
face Shi, a gare Shi na dogara, kuma 
zuwa gare Shi tubata take.” 

31. Kuma da lalle an saukar da 
wani littafi abin karatu wanda ake 
tafiyar da duwatsu game da shi, ko 
kuma aka yanyanke ƙasa da shi, ko 
kuwa aka yi magana da matattu da 
shi (da ba su yi Tmani ba). A’a ga 
Allah al’amari yake gaba ɗaya! 
Shin fa, waɗanda suka yi imani ba 
su yanke tsammani ba da cewa, da 
Allah Ya so, da Ya shiryar da muta- 
ne gaba ɗaya ? Kuma waɗanda suka 
yi kafirci ba za su gushe ba wata 
masTfa tana samun su saboda abin 
da suka aikata,kokuwakasauka <2) 
kusa da gidajensu, har wa’adin Al- 
lah Ya zo. Kuma lalle ne Allah ba ya 
saɓa wa lokacin alkawari. 

32. Kuma lalle ne, haƙTƙa, an yi 
izgili da Manzanni kafinka, sai Na 
yi jinkiri ga waɗanda suka kafirta, 
sa’an nan Na kama su. To, yaya 
uƙubaTa take? 

33. Shin fa, Wanda ShT Yake 
tsaye a kan kowane rai game da 
abin da ya tanada (zai zama kamar 
wanda ba haka ba)? Kuma suka 





\Xs 

<sXi) 








-i 9 ii ? T 


(1) Sunan Allah Rahman, daga rahama, watau Mai Rahama wadda yake dukan 
alheri yana shiga a cikin ma’anarta^a wajen halitta da rayuwa da bayar da lafiya da 
shiryarwa. Mafi girman ni’imarSa shi ne aikowar Manzon Allah daga gare Shi zuwa gare 
mu. Kafirai ba su yi tunani ba a kan waɗannan rahamomi, balle su yi godiya, saboda haka 
sai kafirci suke yi. 

(2) Annabi ya sauka kusa da gidajen Ƙuraishawa a ranar buɗe Makka. Kuma 
wannan hukunci yana nan yana aiki ga masu ƙiyayya da addini, kullum masifu suna 
aukuwa a kansu har ranar da Musulunci ya rinjaye su. 



13.Suratur Ra‘ad 


Juzu’i Na 13 


369 


>r 


> r -is-j «jj-> 


sanya abokan tarayya ga Allah! Ka 
ce, “Ku ambaci sunayensu.” Ko 
kuna bai wa Allah labari ne game 
da abin da bai sani ba a cikin ƙasa? 
Ko da bayyananniyar magana kuke 
yin shirka, (banda a cikin zuciya)? 
A’a, an dai ƙawata wa waɗanda 
suka kafirta makircinsu, kuma an 
kange su daga hanya. Kuma wanda 
Allah Ya ɓatar, to, babu wani mai 
shiryarwa a gare shi! 

34. Suna da wata azaba_a cikin 
rayuwar duniya, kuma haƙiƙa aza- 
bar Lahira ce mafi tsanani, kuma 
babu wani mai tsare su daga Allah. 

35. Misalin Aljanna wadda aka 
yi alkawarinta ga masu taƙawa, 
ƙoramu suna gudana daga ƙarƙa- 
shinta. Abincinta yana madaw- 
wami da inuwarta. Waccan ce 
aƙibar waɗanda suka yi taƙawa, 
kuma aƙibar kafirai, ita ce wuta. 

36. Kuma waɗanda Muka ba su 
Littafi suna farin ciki da abin da aka 
saukar zuwa gare ka, kuma daga 
ƙungiyoyi akwai mai musun sas- 
hensa. Ka ce, “Abin sani kawai, an 
umurce ni da in bauta wa Allah, 
kuma kada in yi shirka da Shi. 
Zuwa gare Shi nake kira, kuma 
zuwa gare Shi makɓmata take.” 

37. Kuma kamar wancan ne 
Muka saukar da shi, (1) Hukunci a 
cikin Larabci. Kuma lalle ne idan 
ka bi son zuciyoyinsu a bayan abin 
da ya zo maka na ilmi, babu wani 




® 9 J oi O 

14 /' 

Sjj ^ j 


i$y>\ 


(1) Kamar yadda littattafan farko suke, haka Alƙur’ani yake daga Allah, sai dai shi 
Alƙur’ani an saukar da shi a cikin Larabci. 



13.Suratur Ra‘ad 


Juzu’i Na 13 


370 


\T ftjJrt 


\ r apjJt 4 ^ y— 


masoyi a gare ka mai kare ka daga 
Allah, kuma babu matsari. 

38. Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun 
aika waɗansu manzanni daga 
gabaninka, kuma Muka sanya ma- 
tan aure a gare su da zuriyya, kuma 
ba ya kasancewa ga wani Manzo ya 
zo da wata aya, sai da iznin Allah. 
Ga kowane ajali (1) akwai littafi. 

39. Allah Yana shafe abin da 
Yake so, kuma Yana tabbatarwa, 
kuma a wurinSa asalin Littafin 
yake. 

40. Kuma imma lalle Mu 
nuna (2) maka sashen abin da Muke 
yi musu wa’adi, ko kuwa lalle Mu 
karɓi ranka, to, abin sani kawai, 
iyarwa ce a kanka, kuma hisabi 
yana gare Mu. 

41. Shin, kuma ba su gani ba 
cewa, lalle ne, Muna je wa ƙasar 
(su), Muna rage ta daga gefunanta? 
Kuma Allah ne Yake yin hukun- 
cinSa. Babu maijjincike ga hukun- 
cinSa. Kuma ShT ne Mai gaggawar 
sakamako. (3) 


S) j bLjJ \ 




3 


5 J0 


\ ɗljic tijls 

\ \in)3 

0 


(1) Aikowar Manzanni da littattafai ba ya hana Allah Ya aiko wani Manzo daga baya 
da wani littafi wanda ya shafe abin da yake cikin littattafan farko. Allah Ya tabbatar da 
abin da Yake so na hukunce-hukuncen da suka gabata domin dogewar aikinsu ga mutane 
har yanzu, kuma Ya shafe abin da Yake so saboda amfaninsu da hukuncinsu ya shige, 
saboda wata hikima da Allah Ya sani, amma asalin littattafan duka wanda ba zai canja ba, 
a cikin sanin Allah, yana wurinSa. 

(2) Idan Mun so Mu yi musu azaba a gaban idonka za Mu yi musu, kuma idan Mun 
so Mu jinkirta musu har a bayan ka mutu, wannan ba aikinka ba ne, naMu ne. Abin da 
yake aikinka sh! ne iyar da manzanci kawai. Yin hisabi a kansu alhakin Allah ɗai ne. 

(3) Gaggawar sakamako ga wanda ya ƙi bin umurnin Allah wanda AnnabinSa ya iyar 
zuwa gare shi. Asalin hisabi, shi ne bincike domin a sami abin da aka yi na alheri ko na 
sharri, amma abin da ake nufi a nan, maƙasudin bincike, shi ne sakamako da alheri ko da 
azaba gwargwadon nufinSa. 



13.Suratur Ra‘ad 


Juzu’i Na 13 


371 


>r tjJrt 


\r le.)\ 3jj- 


42. Kuma lalle ne, waɗanda suke 
a gabaninsu sun yi makirci. To, ga 
Allah makircin yake gaba ɗaya. Ya 
san abin da kowane rai yake tana- 
da. Kuma kafirai za su sani, ga 
wane aƙibar gida take. 

43. Kuma waɗanda suka kafirta 
suna cewa, “Ba a aiko ka ba.“ Ka 
ce, “Allah Ya isa zama Shaida a 
tsakanina da tsakaninku, da wanda 
yake a wurinsa akwai ilmin a) Lit- 
tafi.” 






<yj ^ i ju^ 



Tana karantar da yadda ake yin wa’azi da shiryarwa a game da 
abin da ya auku ga al’ummomin da suka shuɗe, na ƙwarai da 
miyagu. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 

1. A. L. R. Littafi ne, mun sau- 
kar da shi zuwa gare ka domin ka 
fitar da mutane daga duhunhuna 
zuwa ga haske, da iznin Ubangi- 
jinsu, zuwa ga tafarkin Mabuwayi, 

Abin godewa. 




(1) Allah Ya isa zama Shaida, haka wanda yake a kan wani ilmi daga Allah kamar 
Yahudu da Nasara suna isa zama shaida a tsakanlna da ku a kan gaskiyar da’awata cewa m 
abin aikowa ne daga Allah zuwa gare ku, domin akwai wannan magana a cikin 
littattafanku. 




14.Suratu Ibralum 


Juzu’i Na 13 


372 


>r 




2. Allah, Wanda Yake Yana da 
abin da ke cikin sammai da cikin 
ƙasa. Ƙuma bone ya tabbata ga 
kafirai daga azaba mai tsanani. 

3. Waɗanda suka fi son rayuwar 
duniya fiye da ta Lahira, kuma suna 
kangewa daga hanyar Allah, kuma 
suna neman ta karkace. Waɗancan 
na a cikin ɓata mai nisa. 

4. Kuma ba Mu aika wani Man- 
zo ba face da harshen mutanensa, 
domin ya bayyana musu. Sa’an nan 
Allah Ya ɓatar da wanda Yake so, 
kuma Ya shiryar da wanda Yake so. 
Kuma ShT ne Mabuwayi, Mai hiki- 
ma. 

5. Kuma lalle ne, haƙTƙa, Mun 
aika Musa game da ayoyinMu 
cewa, “Ka fitar da mutanenka daga 
duhu zuwa ga haske. Kuma ka 
tunar musu da kwanukan (musT- 
fun) Allah.” Lalle ne a cikin wancan 
akwai ayoyi domin dukan mai ya- 
wan haƙuri, mai godiya. 

6. Kuma a lokacin da Musa ya ce 
wa mutanensa, “Ku tuna ni’imar 
AHah a kanku, a lokacin da Ya 
tsTrar da ku daga mutanen Fir’- 
auna, suna yi muku mummunar 
azaba, kuma suna yanyanka diyan- 
ku, kuma suna rayar da matanku. 
Kuma a cikin wancan akwai jarra- 
bawa mai girma daga Ubangi- 
jinku.” 

7. Kuma a lokacin da Uban- 
gijinku Ya sanar, “Lalle ne idan 
kun gode, haƙiƙa, Ina ƙara muku, 
kuma lalle ne idan kun kafirta, 
haƙiƙa azabaTa, tabbas, mai tsana- 
ni ce.” 


c>yl3 \^5 J' -JiT 


jJJj Jgji\ 


O-k-W 1 


(O' ■ 'tj\ 


jpJ, 






0 i\j 'Sj 

cjjL o \.yyL =S s 



14.Suratu Ibrahtm 


Juzu’i Na 13 


373 


>r 


> t 


8. Ƙuma Musa ya ce, “Idan kun 
kafirta, ku da waɗanda suke a cikin 
ƙasa, gaba ɗaya, ‘to, lalle ne Allah, 
haƙTƙa Mawadaci ne, Mai yawan 
godiya.” 

9. Shin, labarin waɗanda suke a 
gabaninku, mutanen Nuhu da 
Adawa da Samudawa, bai zo muku 
ba? Kuma da waɗanda suke daga 
bayansu babu wanda yake sanin su 
face Allah? Manzanninsu sun je 
musu da hujjoji mabayyana, sai 
suka mayar da hannayensu a cikin 
bakunansu, kuma suka ce, “Lalle 
ne mu, mun kafirta da abin da aka 
aiko ku da shi. Kuma lalle ne mu, 
haƙiƙa, muna a cikin shakka da 
abin da kuke kiran mu zuwa gare 
shi, mai sanya kokanto.” 

10. Manzanninsu suka ce, 
“Ashe, akwai shakka a cikin (sha’- 
anin) Allah, Mai ƙaga halittar sam- 
mai da ƙasa, Yana kiran ku domin 
Ya gafarta muku zunubanku, kuma 
Ya jinkirta muku zuwa ga ajali 
ambatacce?” Suka ce, “Ba ku zama 
ba face mutane misalinmu, kuma 
nufinku ku kange mu daga abin da 
iyayenmu suka kasance suna bau- 
tawa, sai ku zo mana da dalili 
mabayyani.” 

11. Manzanninsu suka ce musu, 
“Ba mu zama ba face mutane misa- 
linku, kuma amma Allah Yana yin 
falala a kan wanda Yake so daga 
bayinSa, kuma ba ya kasancewaj 
gare mu, mu zo muku da wani dalili 
face da iznin Allah. Kuma ga Allah 
sai muminai su dogara. 




f 0i 


y\ > ? 


^ V — 




Ja\jt iLJ di\ 4J cife « 

o\ l)j xy> 1 oi jj! \5 


< ^c3Cj o^3> 

4J^ ObLlN ^ 

(S)5^\ ^ 



14.Suratu IbrahTm 


Juzu’i Na 13 


374 


tjJr I 


\ i ijj-> 


12. “Kuma mene ne a gare mu, 
ba za mu dogara ga Allah ba, alhali 
kuwa haƙiƙa Ya shiryar da mu ga 
hanyoyinmu? Kuma lalle ne muna 
yin haƙuri a kan abin da kuka cutar 
da mu, kuma ga Allah sai masu 
dogaro su dogara.” 

13. Kuma waɗanda suka kafirta 
suka ce wa Manzanninsu, “Lalle ne 
muna fitar da ku daga ƙasarmu, ko 
kuwa haƙiƙa, kuna komowa a cikin 
addininmu.” Sai Ubangijinsu Ya yi 
wahayi zuwa gare su, “Lalle ne, 
Muna halakar da azzalumai.” 

14. Kuma haƙiƙa, Muna zaunar 
da ku ga ƙasa a bayansu. Wancan 
ne abin gargaɗi ga wanda ya ji 
tsoron matsayiNa, kuma ya ji tso- 
ron ƙyacewaTa. 

15. Kuma suka yi addu’ar alfa- 
nu. (1) Kuma kowane kangararre 
mai tsaurin kai ya taɓe. 

16. Daga bayansa akwai Ja- 
hannama, kuma ana shayar da shi 
daga wani ruwa, surkin jini. 

17. Yana kwankwaɗarsa, kuma 
ba ya jin sauƙin haɗiyarsa, kuma 
mutuwa ta je masa daga kowane 
wuri, kuma bai zama mai mutuwa 
ba, kuma daga bayansa akwai aza- 
ba mai kauri. 

18. Misalin waɗanda suka ka- 
firta da Ubangijinsu, ayyukansu 
sun yi kama da toka wadda iska ta 
yi tsananin bugawa da ita a cikin 
yini mai guguwa. Ba su iya amfani 









. A" .. * ht -'s.Y > 

*CjyS\ 

(|) CJJ 


■*>\'A~ 


Ajij Jjij' 2iP At— i' jl 
\jLa o/) JJdJ 


(l) Kowane ɓangare ya yi addu’ar alfanu ga abin da yake gani gaskiyarsa. Annabawa 
suka yi alfanu da Allah, kuma mutanensu suka yi da abin da suke zato alheri a gare su. 



14.Suratu Ibrahun 


Juzu’i Na 13 


375 


\r t-jir I 




daga abin da suka yi tsirfa a kan 
kome. Wancan ita ce ɓata mai nisa. 

19. Shin, ba ka gani ba cewa lalle 
ne Allah Ya halicci sammai bakwai 
da ƙasa da mallakarSa. (1) 2 Idan Ya 
so zai tafiyar da ku, kuma Ya zo da 
wata halitta sabuwa. 

20. Kuma wancan bai zama 
mabuwayi ba ga Allah. 

21. Kuma suka bayyana ga Al- 
lah gaba ɗaya, sai masu rauni suka 
ce wa waɗanda suka kangara, “Lal- 
le ne mu, mun kasance masu bi a 
gare ku, to, shin, ku masu karewa 
ga barinmu ne daga azabar Allah 
daga wani abu?” <2) Suka ce, “Da 
Allah Ya shiryar da mu, da mun 
shiryar da ku, daidai ne a kanmu, 
mun yi raki ko mun yi haƙuri ba 
mu da wata ma!faka.” 

22. Kuma Shaiɗan ya ce a loka- 
cin da aka ƙare al’amarin, “Lalle ne 
Allah Ya yi muku wa’adi, wa’adin 
gaskiya, kuma na yi muku wa’adi, 
sa’an nan najaɓa muku. Kuma 
babu wani dalili a gare ni a kanku 
face na kira ku, sa’an nan kun karɓa 
mini. Saboda haka kada ku zarge 
ni, kuma ku zargi kanku. Ban zama 
mai amfaninku ba, kuma ba ku 
zama masu amfanina ba. Lalle na 
barranta da abin da kuka haɗa ni 
da shi gabanin wannan (matsayi). 


0 

\u2^c- 


J*k=s£j£jjjpk\Xj )k=aSCJ 

^ ^ " 55 

6 ; 


(1) Dallli ne a kan kafircin kafirai ba ya rage mulkin Allah da kome, domin ba su iya 
fita daga halittar sammai da ƙasa, waɗanda Allah Ya halitta da abin da yake mallakarSa. 

(2) Muhawarar ’yan wuta a tsakanin mabiya da shugabannin kafirci. 



14.Suratu Ibrahun 


Juzu’i Na 13 


376 




\ i j*5*' y.l * jj~* 


Lalle azzalumai suna da azaba mai 
raɗadi.” (1) 2 

23. Kuma aka shigar da wa- 
ɗanda suka yi imani, kuma suka 
aikata ayyuka na ƙwarai, a gidajen 
Aljanna, ƙoramu suna gudana daga 
ƙarƙashinsu, suna madawwama a 
cikinsu da iznin Ubangijinsu, gaisu- 
warsu a cikinta “Salam”, (watau 
Aminci). 

24. Shin, ba ka gam ba, yadda 
Allah Ya buga wani mTsali, icalma 
mai kyau <2) kamar itaciya ce mai 
kyau, asalinta yana tabbatacce, 
kuma reshenta yana cikin sama? 

25. Tana bayar da abincinta a 
kowane lokaci da iznin Ubangijin- 
ta! Kuma Allah Yana buga misali 
ga mutane, mai yiwuwa ne, suna 
tunawa. 

26. Kuma mlsalin kalma mu- 
mmuna (3) kamar itaciya mummuna 
ce, an tumɓuke ta daga bisa ga ƙasa, 
ba ta da wata tabbata. 

27. Allah Yana tabbatar da wa- 
ɗanda suka yi imani da magana 
tabbatacciya a cikin rayuwar du- 
niya, da cikin Lahira. Kuma Allah 
Yana ɓatar da azzalumai, kuma 
Allah Yana aikata abin da Yake so. 













(1) Huɗubar Shaiɗan ga mabiyansa, a cikin wuta, a bayan an yi muhawara a tsakanin 
mabiya da shugabannin kafirci, sashe yana la’antar sashe har abu ya kai ga Shaiɗan, 
watau Iblis. Shi kuma ya tashi ya yi wannan huɗuba domin ya ƙara musu baƙin ciki a kan 
wani. 

(2) Kalma mai kyau ta addini tana da asali, kamar itaciyar dablno ce. 

(3) Kalma ta kafirci, ba ta da asali, kamar gunar shanu ce. 



14.Suratu Ibralum 


Juzu’i Na 13 


377 


\r tji-t 




28. Shin, ba ka lura ba da wa- 
ɗanda suka musanya (1> ni’imar Al- 
lah da kafirci, kuma suka saukar da 
mutanensu a gidan halaka? 

29. Suna ƙonuwa a wutar Jaha- 
nnama, kuma tir da matabbatarsu. 

30. Kuma suka sanya wa Allah 
klshiyoyi, domin ɓatarwa daga ha- 
nyarSa. Ka ce, “Ku ji daɗi, sa’an 
nan, lalle ne, makomarku wutar 
ce.” 

31. Ka ce wa baylNa waɗanda 
suka yi Tmani su tsayar da salla 
kuma su ciyar daga abin da Muka 
arzuta su, a asirce da bayyane, daga 
gabanin wani wuni ya zo, babu 
ciniki a ciki, kuma babu abotaka. 

32. Allah ne Wanda Ya halicci 
sammai da ƙasa, kuma Ya saukar 
da ruwa daga sama, sa’an nan Ya 
fitar game da shi, daga ’ya’yan ita- 
ce, arziki dominku, kuma Ya hore 
jirgin ruwa domin ya yi gudu a cikin 
teku da umurninSa, kuma Ya hore 
muku koguna. 

33. Kuma Ya hore muku rana da 
wata suna madawwama biyu, kuma 
Ya hore muku dare da wuni. 

34. Kuma Ya ba ku dukan abin 
da kuka roƙe Shi, kuma idan kun 
ƙidaya, ni’imar Allah ba za ku lissa- 
fe ta ba. Lalle ne mutum, haƙiƙa, 
mai yawan zalunci ne, mai yawan 
kafirci. 












\ -—£ Jji 






b\ 


(1) Kuraishawa waɗanda Allah Ya yi musu ni’imar zama a cikin hurumin Allah da 
aminci da Ya zuba a kansu da albarku, sun musanya godiya da kafirci a lokacin da suka 
ƙaryata Manzon Allah. Sun saukar da mutanensu a gidan halaka a Badar. 



14.Suratu Ibrahun 


Juzu’i Na 13 


378 


>T ijir t 


\ 1 o 


35. Kuma a lokacin da IbrahTm 
ya ce, “Ya Ubangijina! Ka sanya 
wannan gari (1) amintacce, kuma 
Ka nisanta ni, nT da ɗiyana daga 
bauta wa gumaka. 

36. “Ya Ubangijina! Lalle ne su, 
sun batar da masu yawa daga muta- 
ne, sa’an nan wanda ya bi ni, to, 
lalle shi, yana daga gare ni, kuma 
wanda ya saɓa mini, to, lalle ne Kai 
Mai gafara ne, Mai jin kai. 

37. “Ya Ubangijinmu! Lalle ne 
ni, na zaunar da zuriyyata ga rafi 
wanda ba ma’abucin shuka ba, a 
wurin Ɗakinka, mai alfarma. Ya 
Ubangijinmu! Domin su tsayar da 
salla. Sai Ka sanya zukata daga 
mutane suna gaggawar begen zuwa 
gare su, kuma ka arzuta su daga 
’ya’yan itace, mai yiwuwa ne suna 
godewa. 

38. “Ya Ubangijinmu! Lalle ne 
Kai, Kana sanin abin da muke 
ɓoyewa, da abin da muke bayyana- 
wa. Kuma babu abin da yake 6oye- 
wa ga Allah, daga wani abu a cikin 
ƙasa, kuma babu a cikin sama. 

39. “Godiya ta tabbata ga Allah 
Wanda Yake Ya ba ni, ina a cikin 
tsufa, Isma’ila da Is’haƙa. Lalle ne 
Ubangijina, haƙiƙa, Mai jin addu’a 
ne. 

40. “Ya Ubangijina! Ka sanya ni 
mai tsayar da salla. Kuma daga 
zuriyyata. Ya Ubangijinmu! Kuma 
Ka karɓi addu’ata. 








Z,z>S\ 


^lZZZJZjZj 


(1) Wannan gari watau Makka. Ana tunatar da Larabawa ga kakansu IbrahTm da 
addu’ar da ya yi saboda garin Makka da mutanen garin da ɗiyan Isma’ila domin su 
wa’aztu. 



14.Suratu Ibrahun 


Juzu’i Na 13 


379 


\r tjJrl 




41. “Ya Ubangijinmu! Ka yi ga- 
fara gare ni, kuma ga mahaifana, 
kuma da muminai, a ranar da hisabi 
yake tsayawa. (1) 

42. “Kuma kada ka yi zaton Al- 
lah Mai shagala ne daga abin da 
azzalumai suke aikatawa. Abin sani 
kawai, Yana jinkirta musu ne zuwa 
ga wani wuni, wanda idanuwa suke 
fita turu-turu a cikinsa. 

43. “Suna masu gaggawa, masu 
ɗaukaka kawunansu zuwa sama, 
ƙiftawar ganinsu ba ta komawa 
gare su. Kuma zukatansu wofin- 
tattu.” 

44. Kuma ka yi gargaɗi ga muta- 
ne ga ranar da azaba take je musu, 
sai waɗanda suka yi zalunci su ce, 
“Ya Ubangijinmu! Ka yi mana jin- 
kiri zuwa ga wani ajali makusanci, 
mu karɓa wa kiranKa, kuma mu bi 
Manzanni.” (Allah Ya ce musu) 
“Ashe, ba ku kasance kun yi rantsu- 
wa ba daga gabani, cewa ba ku da 
wata gushewa? 

45. “Kuma kuka zauna a cikin 
gidajen waɗanda suka zalunci kan- 
su, kuma ya bayyana a gare ku 
yadda Muka aikata game da su, 
kuma Muka buga muku misalai.” 

46. Kuma lalle sun yi makirci 
irin makircinsu, kuma a wurin Al- 
lah makircinsu yake, kumajalle ne 
makircinsu ya kasance, haƙiƙa, du- 
watsu suna gushewa sabdda shi. 




O 








r 












4 )<J 






JJjjjypj 

0^== l)sJ 


(1) A nan ne iyakar maganar shugabanmu Ibrahim da addu’arsa. 



14.Suratu IbrahTm 


Juzu’i Na 13 


380 


\T ijir\ 




47. Saboda haka, kada ka ƙar- 
fafa zaton Allah Mai saɓa wa’adin- 
Sa ne ga ManzanninSa. Lalle ne 
Allah ne Mabuwayi, Ma’abucin 
azabar ramuwa. 

48. A ranar da ake musanya 
ƙasa (1 \ ba ƙasar nan ba, da sammai 
kuma su bayyana ga Allah Maka- 
ɗaici, Mai tanƙwasawa. 

49. Kuma kana ganin masu laifi, 
a ranar nan, suna waɗanda aka yi 
wa ciri daidai a cikin maruruwa. 

50. Rigunansu daga farar wuta 
ne, kuma wuta ta rufe fuskokinsu. 

51. Domin Allah Ya saka wa 
kowane rai da abin da ya tsuwur- 
wurta. Lalle ne, Allah Mai gag- 
gawar hisabi ne. 

52. Wannan iyarwa ce ga muta- 
ne, kuma domin a yi musu gargadi 
da shi, kuma domin su sani cewa, 
abin sani kawai, Sh! ne abin bauta- 
wa guda. Kuma domin masu han- 
kali su riƙa tunawa. 


(§5 




94 


sAf 'Ct 0 % ^ /^, 






■s.e, 


(^) \ 4ji^ 






(1) A Ranar Kiyama Allah zai musanya ƙasa da sama a kawo waɗansu a lokacin da 
mutane suke a kan siraɗi kamar yadda ya zo a Hadisi. 



y o ojj-j> 


15.Suratul Hijr 


Juzu’i Na 14 


381 


U 



Tana karantar da wa’azi da umurnin masu wa’azi da haƙuri da 
jarumtaka, saboda Allah Ya yi alkawarin halaka masu izgili ga 
masu wa’azi na gaskiya, kuma masu gyara su ne tsayuwar al’umma; 
dukan musun gaskiya izgili ne. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. A.L.R. Waɗancan ayoyin lit- 
tafi ne da abin karantawa mai 
bayyanawa. 

2. Da yawa waɗanda suka ka- 
firta suke gurin da dai sun kasance 
Musulmi. (1> 

3. Ƙa bar su, su ci kuma su ji 
daɗi, kuma guri ya shagaltar da su, 
sa’an nan da sannu za su sani. 

4. Kuma ba Mu halakar da wata 
alƙarya ba face tana da littafi 
sananne. 

5. Wata al’umma ba ta gabatar 
ajalinta, kuma ba za su jinkirta ba. 






’L', 'A 




» 


(1) Kowane kafiri yana gurin ya zama Musulmi domin abin da yake gani na shiriya 
da ladubban Musulunci, waɗanda ya tabbata babu zama lafiya ga mutum face idan ya 
same su, amma Shaiɗan yana hana shi musulunta saboda waɗansu dalTlai da yake sanyawa 
a ganinsa. 








15.Suratul Hijr 


Juzu’i Na 14 


382 


U 


S 0 iJ-l 


6. Suka ce, “Ya kai wanda aka 
saukar da Ambato (Alƙur’ani) a 
kansa! Lalle ne kai, haƙTƙa, mahau- 
kaci ne. 

7. “Domin me ba za ka zo mana 
da mala’iku ba idan ka kasance 
daga masu gaskiya?” 

8. Ba Mu sassaukar da mala’iku 
face da gaskiya, (1> ba za su kasance, 
a wannan lokacin, waɗanda ake yi 
wa jinkiri ba. 

9. Lalle Mu ne, Muka saukar da 
Ambato (Alƙur’ani), kuma lalle 
Mu, haƙTƙa, Masu kiyayewa ne 
gare shi. 

10 . Kuma lalle ne, haƙTƙa, Mun 
aika manzanni a cikin ƙungiyoyin 
farko, gabaninka. 

11. Kuma wani Manzo ba ya 
zuwa gare su face sun kasance suna 
masu izgili a gare shi. 

12. Kamar wancan ne Muke shi- 
gar da shi <2> a cikin zukatan masu 
laifi. 

13. Ba^su yin imani da shi, <3> 
kuma haƙTƙa, hanyar mutanen far- 
ko ta shige. 

14. Kuma da Mun buɗe wata 
ƙofa daga sama a kansu har suka 
wuni a ciki suna takawa. 

15. Lallenedasunce, “Abinsani 
kawai, an rufe idanuwanmu ne. 




\y&Cy 


bljij^=s>5i\ 




o i 


Jcli fc \I_]ɓ\ y*Q2j^c^cjy 






(1) Gaskiya a nan ana nufin azaba domin zuwanta tabbatacce ne. Dukan abin da yake 
tabbatacce sh! ne haƙƙun, watau gaskiya. 

(2) Shirki da kafirci da ƙaryatawa, su duka izgili ne da addini. 

(3) Annabi, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi. Hanyar mutanen farko ta 
ƙaryata Manzanni har a lokacin da Allah zai halaka su da azabarSa. 



15.Suratul Hijr 


Juzu’i Na 14 


383 


> i *-jJH 




A’a’ mu mutane ne waɗanda aka 
sihirce.” 

16. Kuma lalle ne, haƙlƙa, Mun 
sanya waɗansu masaukai a cikin 
sama, kuma Muka ƙawata ta ga 
masu kallo. 

17. Kuma Muka kiyaye ta daga 
dukan shaiɗani wanda ake jTfa. 

18. Face wanda ya saci saurare^ 
sai wutar yula bayyananniya ta bT 
shi. 

19. Kuma ƙasa Mun mike ta, 
kuma Mun jefa duwatsu tabbatattu 
a cikinta, kuma Mun tsirar, a cikin- 
ta, daga dukan abu wanda ake 
aunawa da sikeli. 

20. Kuma Muka sanya muku, a 
cikinta, abubuwan rayuwa (1) da 
wanda ba ku zama masu ciyarwa 
gare shi ba. 

21. Kuma babu wani abu face, a 
wurinMu, akwai taskokinsa, kuma 
ba Mu saukar da shi ba face a kan 
gwargwado sananne. 

22. Kuma Muka aika iskoki 
masu barbarar juna, sa’an nan 
Muka saukar da ruwa daga sama, 
sa'an nan Muka shayar da ku shi, 
kuma ba ku zama masu taskacewa a 
gare shi ba. 

23. Kuma lalle ne Mu Muke 
rayarwa, kuma Muke kashewa, 
kuma Mu ne magada. 








' 









)oyuy. 


(fj) 






(1) Muka sanya muku abubuwan rayuwa a cikinta, kuma Muka mallaka muku bayi 
waɗanda suke ba ku ne kuke ciyar da su ba, Mu ne ke ciyar da su game da ku duka. Watau 
aza abubuwa a kan ma’auni shi ne maslaha rashin yarda da tsaron ma’aunin nan shl ne 
izgili. 



15.Suratul Hijr 


Juzu’i Na 14 


384 


U ijir\ 




24. Kuma lalle ne, haƙlƙa, Mun 
san masu gabata daga cikinku, 
kuma Mun san masu jinkiri. 

25. Kuma lalle ne Ubangijinka 
ShTne Yake tara su, lalle ShT ne Mai 
hikima, Masani. 

26. Kuma lalle ne, Mun halicci 
mutum daga Reƙasasshiyar laka, 
daga baƙin yumɓu wanda ya canja. 

27. Kuma aljani, Mun halicce 
shi daga gabani, daga wutar a) iskar 
zafi. 

28. Kuma a lokacin da Ubangi- 
jinka ya ce wa mala’iku “Lalle Nl, 
mai halittar wani jiki ne daga 
ƙeƙasasshen yumɓu wanda ya 
canja. 

29. “To, idan Na daidaita shi, 
kuma Na hura daga RflhiNa <2) a 
cikinsa, to, ku facfi a gare shi, kuna 
masu yin sujada.” 

30. Sai mala’iku suka yi sujada 
dukansu gaba ɗaya. 

31. Face Iblis, ya ƙi kasancewa 
daga masu yin sujadar. 

32. Ya ce, “Ya IblTs, mene ne a 
gare ka, ba ka kasance tare da masu 
yin sujuda ba?” 












! |p o' 3) L 


(1) Halittar Adamu daga yumɓu ƙeƙasasshe, ya fi daraja bisa halittar Shaiɗan daga 
harshen wuta, domin wuta tana nuni ga sassabcin hankali da rashin natsuwa. 

(2) Wannan ya nuna Adamu an yi halittarsa ne da laka da Ruhi daga Allah kamar 
yadda aka halitta Isa, amincin Allah ya tabbata a gare shi. Saboda haka halittar Adamu ta 
fi zama abin mamaki daga halittar Isa, domin Tsa asali guda kawai ya rasa daga halittar 
ɗiyan Adam ta al’ada, amma halittar Adamu ta rasa dukan asalan biyu na uwa da na uba. 
Haka kuma halittar Hawwa’u, matar Adamu ta fi ta Tsa ban mamaki domin rashin asalin 
uwa da ta yi inda ɗa yake ɗaukar lokacin surantawa, ya fi ban mamaki daga rashin asalin 
uba. 



15.Suratul Hijr Juzu’i Na 14 

385 

) t ) O y^\ 8jj^i 

33. Ya ce, “Ban kasance ina yin 
sujada ba ga mutum wanda Ka 
halicce shi daga busasshen yum- 
ɓun laka wadda ta canja.” 


34. Ya ce, “To, ka fita daga gare 
ta, domin lalle kai abin jifa ne. 


35. “Kuma lalle ne akwai la’ana 
a kanka har ya zuwa ranar saka- 
mako.” 


36. Ya ce, “Ya UbangijTna! Sai 
Ka yi mini jinkiri zuwa ranar da ake 
tashe su.” 


37. Ya ce, “To, lalle ne kana daga 
waɗanda ake yi wa jinkiri. 


38. “Zuwa ga yinin lokacin nan 
sananne.” 


39. Ya ce, “Ya Ubangijina! Ina 
rantsuwadaabin da Ka ɓatar da ni 
da shi, haklka, ina ƙawata musu 
(rayuwa) a cikin Rasa kuma hakTka 
ina ɓatar da su gaba ɗaya. 

o; 

40. “Face bayinKa daga gare su, 
waɗanda Ka tsarkake.” 

<$>o 

41. Ya ce, “Wannan tafarki ne a 
gare Ni, madaidaici. 


42. “Lalle ne bayTNa, ba ka da 
iko a kansu, face wanda ya bT ka 
daga ɓatattu.” 


43. Kuma lalle Jahannama ce, 
hakika, ma’alkawartarsu gaba 
ɗaya. 


44. Tana da ƙofofi bakwai, (1) ga 
kowace ƙofa akwai wani juz’i daga 
gare su rababbe. 



(1) Ƙofofin Jahannama bakwai ne, watau ɗabaƙoƙinta, ta farko ita ce Jahannama, 
sa’an nan Lazza, sa’an nan Alhuɗama, sa’an nan Assa’Ira, sa’an nan Saƙar, sa’an nan 



15.Suratul Hijr 


Juzu’i Na 14 


386 


U 




45. Lalle masu taƙawa suna a 
cikin gidajen Aljanna mai idan- 
dunan ruwa. 

46. “Ku shige ta da aminci, kuna 
amintattu.” 

47. Kuma Muka debe abin da ke 
a cikin zukatansu na daga ƙullin 
zuci, suka zama ’yan’uwa a kan 
gadaje, suna masu fuskantar juna. 

48. Wata wahala ba za ta shafe 
su ba a cikinta, kuma ba su zama 
masu fita daga cikinta ba. 

49. Ka bai wa bayiNa labari 
cewa lalle ne Ni, Mai gafara ne, Mai 
jin ƙai. 

50. Kuma azabaTa ita ce azaba 
mai raɗadt. 

5/.^Kuma ka ba su labarin baƙin 
IbrahTm. 

52. A lokacin da suka shiga gun- 
sa, sai suka ce, “Sallama.” Ya ce, 
“Lalle mu, daga gare ku, masu 
firgita ne.” 

53. Suka ce, “Kada ka firgita. 
Lalle ne mu, muna yi maka bushara 
game da wani yaro masani.” 

54. Ya ce, “Shin, kun ba ni bu- 
shara u) ne a kan tsiifa ya shafe ni? 
To, da me kuke ba ni bushara?” 




% 6 J 


> > 


' V 












Aljahlm, sa’an nan Alhawiya. Kowace ɗabaƙa tana da juz’i sananne, watau ƙofa ga 
Yahudu, wata ga Nasara, wata Saba’awa, wata ga Majusawa, wata ga Mushirikai, wata ga 
munafukai, wata ga Musulmi waɗanda aka yi musu hushi (mummunan aiki). Ana fatan fita 
ga masu tauhldi daga gare ta. Ba a fatan kome ga sauran, suna dawwama a cikinta har 
abada. 

(1) Ibrahim yana yi musu tambaya ne domin yana ganin kamar suna yi masa 
magana ta izgili ne a kan samun ɗa a bayan tsufansa da na matarsa. Sabdda haka suka 
gaya masa cewa su masu gaskiya ne. 



15.Suratul Hijr 


Juzu’i Na 14 


^ i » 


^ o 3jj-> 


55. Suka ce, “Muna yi maka 
bushara da gaskiya ne, saboda 
haka, kada da kasance daga masu 
yanke tsammani.” 

56. Ya ce, “Kuma wane ne yake 
yanke tsammani daga rahamar 
Ubangijinsa, face ɓatattu?” 

57. Ya ce, “To, mene ne babban 
al’amarinku? Ya ku manzanni!” 

58. Suka ce, “Lalle ne mu, an 
aika mu zuwa ga wasu mutane 
masu laifi. 

59. “Face mutanen Luɗu, lalle 
ne mu, haƙTƙa, masu tsTrar da su 
ne gaba ɗaya. 

60. “Face matarsa, mun ƙaddara 
cewa lalle ne ita, haƙTƙa, tana daga 
masu halaka.” 

61. To, a lokacin da manzannin 
suka je wa mutanen Luɗu, 

62. Ya ce, “Lalle ne ku mutane 
ne waɗanda ba a sani ba.” 

63. Suka ce, “A’a, mun zo maka 
saboda abin da suka kasance suna 
shakka a cikinsa. 

64. “Kuma mun zo maka^da 
gaskiya. Kuma lalle ne mu, haƙTƙa, 
masu gaskiya ne. 

65. “Sai ka yi tafiya da iyalinka, 
a wani yanki na dare, kuma ka bi 
bayansu, kuma kada wani daga 
cikinku ya yi waiwaye, kuma ku bi 
ta inda aka aumurce ku.” 

66. Kuma Muka hukunta wan- 
can al’amarin zuwa gare shi cewa 
lalle ne ƙarshen waɗancan abin 
yankewa ne a lokacin da suke masu 
shiga asuba. 




15.Suratul Hijr 


Juzu’i Na 14 


388 


U frjJM 




(57. Kuma mutanen alƙaryar 
suka je suna masu bushara. 

68. Ya ce, “Lalle ne waɗannan 
baƙina ne, saboda haka kada ku 
kunyata ni. 

69. “Kuma ku bi Allah da ta- 
ƙawa, kuma kada ku sanya ni a 
baƙin ciki.” 

70. Suka ce, “Ashe ba mu hana 
ka daga talikai ba?” 

71. Ya ce, “Ga waɗannan’ya’ya- 
na U) idan kun kasance masu aika- 
tawa ne.” 

72. Rantsuwa da <2) rayuwarka! 
Lalle ne su a cikin mayensu suna ta 
ɗimuwa. 

73. Sa’an nan tsawa ta kama su, 
suna masu shiga lokacin hudowar 
rana. 

74. Sa’an nan Muka sanya sa- 
manta ya koma ƙasanta, kuma 
Muka yi ruwan duwatsu na lakar 
wuta a kansu. 

75. Lalle ne a cikin wancan ak- 
wai ayoyi ga masu tsokaci da 
hankali. 

76. Kuma lalle ne ita, haƙiƙa, 
suna a gefen wata hanya tabba- 
tacciya. <3) 

77. Lalle ne a cikin wancan ak- 
wai aya ga masu imani. 










(1) Yana nufin matan garin, domin Annabin mutane shi ne ubansu. 

(2) Allah Ya yi rantsuwa da rayuwar Annabi Muhammadu, tsTra da amincin Allah su 
tabbata a gare shi. Wannan shl ne matuƙar girmamawa wadda Allah Yake yi wa mutum. 
Kuma yana nuna cewa rayuwar Annabi tana da muhimmanci kwarai. 

(3) Hanya tabbatacciya ta mutanen Makka zuwa Syria (Sham). 



15.Suratul Hijr 


Juzu’i Na 14 


389 


> i tjir\ 




78. Kuma lalle ne ma’abuta Al’- 
aika (1) 2 3 sun kasance, haƙlƙa, masu 
zalunci! 

79. Sai Muka yi azabar ramuwa 
a gare su, kuma lalle su biyun, 
haƙlƙa, suna a gefen wani tafarki 
mabayyani. 

80. Kuma lalle ne, haƙiƙa, 
ma’abuta Hijiri <2) sun ƙaryata 
Manzanni. 

81. Kuma Muka kai musu 
ayoyinMu, sai suka kasance masu 
bijirewa daga gare su. 

82. Kuma sun kasance suna sas- 
saƙa gidaje daga duwatsu, alhali 
suna amintattu. 

83. Sai tsawa ta kama su, suna 
masu shiga asuba. 

84. Sa’an nan abin da suka ka- 
sance suna tsirfantawa bai wadatar 
ga barinsu ba. 

85. Kuma ba Mu halicci sammai 
da ƙasa da abin da yake a tsaka- 
ninsu ba face da gaskiya. Kuma 
lalle_ ne Sa’a (Ranar Alƙiyama) 
haƙTƙa, mai zuwa ce. Saboda haka 
ka yi rangwame, rangwame mai 
kyau. 

86. Lalle ne Ubangijinka, Shi ne 
Mai yawan halitta, Masani. 

87. Kuma lalle ne, haƙlƙa, Mun 
ba ka bakwai waɗanda ake mai- 
maitawaC*) da Alƙur’ani mai girma. 














\t * ' 






a -S ■> u 






(1) Ma’abuta Al’aika, su ne mutanen Shu’aibu. 

(2) Ma’abuta Hijiri, su ne Samudawa. 

(3) Bakwai waɗanda ake maimaitawa su neFatiha mai ayoyi bakwai. Ana karanta su a 
cikin kowace raka’a ta salla. 



15.Suratul Hijr 


Juzu’i Na 14 


390 


U 




55. Kada lalle ka mlƙa idanunka 
biyu zuwa ga abin da Muka jiyar da 
su daɗi game da shi, nau’i-nau’i a 
gare su, kuma kada ka yi baƙin ciki 
a kansu, kuma sassauta fikafikanka 
ga masu imani. 

89. Kuma ka ce, “Lalle nT, nT ne 
mai gargaɗi bayyananne.’’ 

90. Kamar yadda Muka saukar 
a kan masu yin rantsuwa, (1) 2 

91. Waɗanda suka sanya Alƙu- 
r’ani tatsuniyoyi. 

92. To, rantsuwa da Ubangi- 
jinka! <2> Haƙiƙa, Muna tambayar 
su gaba ɗaya. 

93. Daga abin da suka kasance 
suna aikatawa. 

94. Sai ka tsage gaskiya game da 
abin da ake umurnin ka, kuma ka 
kau da kai daga masu shirki. 

95. Lalle ne Mu, Mun isar maka 
daga masu (3) izgili. 

96. Waɗanda suke sanyawar 
wani abin bautawa na dabam tare 














(1) Masu rantsuwa a kan saɓa wa Annabawa, watau kamar sun yi rantsuwa cewa ba 
za su bi abin da Annabawa suka zo da shi ba. Watau su ne masu tsananin izgili da addini. 

(2) Allah Ya yi rantsuwa da ZatinSa a kan Sh! ne Ubangijin Annabi Muhammadu 
tsira da aminci su tabbata a gare shi, domin Ya natsar da ransa daga tsoron masu yi masa 
izgili, kuma domin Ya karfafa shi ga zartar da aikin da Ya sanya shi na iyar da Manzanci, 
ba da wata fargaba ba. 

(3) Masu tsananin izgili ga Annabi waɗanda Allah Ya isar masa daga gare su. Su 
biyar ne, daga Bani Asad bn Abdul’uzza bn Kusayyi akwai Aswadu bn el Muttalib, Abu 
Zamah, kuma daga Bani Zuhrah akwai el Aswad bn Abdu Yaguth. Daga Bani Makhzumi 
akwai el Walid bn Mugira. Daga Bani Sahmi akwai el As bn Wa’il. Daga Ban! Khuza’a 
akwai el Harith bn el Tulatilah. Su ne masu darajar mutanensu. A lokacin da suka doge da 
sharri, Allah Ya hutar da Annabi daga sharrinsu da nau’i-nau’i na masTfu, suka halaka. 
Dubi karin bayani daga tafsTrin bn KathTr. Tsare Annabi daga gare su tun yana shi kaɗai a 
Makka ya isa ya sanya shi ya dogara ga Allah bayan abubuwa sun kara yawa da sauki. 



15.Suratul Hijr 


Juzu’i Na 14 


391 


U tjJrl 


\ 0 


da Allah, sa’an nan da sannu za su 
sani. 

97. Kuma lalle ne, haƙTƙa, Muna 
sanin cewa lalle kai, ƙirjinka yana 
yin ƙunci game da abin da suke faɗa 
(na izgili). 

98. Saboda haka ka yi tasbThi 
game da gode wa Ubangijinka, 
kuma ka kasance daga masu 
sujada. 

99. Kuma ka bauta wa Ubangi- 
jinka, har mutuwa ta zo maka. 








Tana karantar da ni’imomin da Allah Ya bai wa mutum daga 
halittarsa, da abincinsa da shiryarwar da Ya yi masa, da hankalin da 
Ya ba shi, domin ya kaɗaita Shi da bautarSa, har zuwa ga ni’imomin 
Lahira ga wanda ya shiryu. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. Al’amarin Allah ya zo, saboda 
haka kada ku nemi hanzartawarsa. 
Tsarkin Allah ya tabbata, kuma Ya 
ɗaukaka daga abin da suke yi na 
shirka. 









16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


392 


U *j*-t 




2. Yana sassaukar da mala’iku 
da Ruhi (1) 2 daga umurninSa a kan 
wanda Yake so daga bayinSa, cewa 
ku yi gargadi cewa: Lalle ne shT, 
babu abin bautawa face Ni, saboda 
haka ku bi Ni da taƙawa. 

3. Ya halicci sammai da ƙasa da 
gaskiya. Ya ɗaukaka daga abin da 
suke yi na shirka. 

4. Ya halicci mutum daga ma- 
niyyi, sai ga shi yana mai husuma 
bayyananniya. 

5. Da dabbobin ni’ima, Ya halic- 
ce su dominku. A cikinsu akwai 
abin yin ɗimi da waɗansu amfano- 
ni, kuma daga gare su kuke ci. 

6. Kuma kuna da kyau a cikinsu 
a lokacin da suke komowa daga 
kiwo da maraice da lokacin da suke 
sakuwa. 

7. Kuma suna ɗaukar kayanku 
masu nauyi zuwa ga wani gari, ba 
ku kasance masu isa gare shi ba, 
face da tsananin wahalar rayuka. 
Lalle ne Ubangijinka ne, haƙlƙa, 
Mai tausayi, Mai jin ƙai. 

8. Kuma da dawaki <2) da alfa- 
darai da jakuna, domin ku hau su, 


Cft J_/J 











(1) Saukar da mala’iku da Ruhi watau Alƙur’ani a zamanin Annabci ko kuma 
fahimta da ƙarfin zuciya waɗanda Allah ke^sanyawa ga wanda Ya nufa da jaddada addlni a 
kan kowane ƙarni. Aiko masu gargaɗi shT ne mafi girman ni’imar Allah a kan mutane. 

(2) Haɗa dawaki da alfadarai zuwa ga jakuna kuma aka ce domin “hawansu da yin 
ƙawa” yana nuna cewa ba a cin dawaki da alfadarai, domin an san cewa an hana cin 
jakuna a lokacin yaƙin Khaibara, kuma ayoyin da ke gaba d^ wannan aya sun nuna ana 
cin dabbobin ni’ima kuma ana hawansu, kuma cin nama ya fi hawa zama ni’ima, saboda 
haka, shi ne ya kamata a ambata inda ya halatta. Wannan ne mazhabar Maliki da Abu 
Hanlfa, kuma shl ne maganar Abdullah bn Abbas, Allah Ya yarda da su. Wasu sun ce ana 
cin dawaki da alfadarai domin cewa ana “hawansu domin ƙawa” ba ya hana a yi wani abu 
da su, wato cin namansu, domin a cikin Bukhari da Muslim an ruwaito halaccin cin 



16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


393 


U 




kuma da ƙawa. Kuma Yana halitta 
abin da ba ku sani ba. 

9. Kuma ga Allah madaidaiciyar 
hanya take kuma daga gare ta ak- 
wai mai karkacewa. Kuma da Ya 
so, da Ya shiryar da ku gaba ɗaya. 

10. ShT ne Wanda Ya saukar da 
ruwa daga sama dominku, daga 
gare shi akwai abin sha, kuma daga 
gare shi itace yake, a cikinsa kuke 
yin kiwo. 

11. Yanatsirardashukagameda 
shi, dominku, da zaituni da dabtnai da 
inabai, kuma daga dukan ’ya’yan 
itace. Lalle ne a cikin wancan, haƙi- 
ƙa, akwai aya ga mutane waɗanda 
suke yin tunani. 

12. Kuma Ya hore muku dare da 
wuni, da rana da wata, kuma tau- 
rari horarru ne da umurmnSa. Lalle 
ne a cikin wancan, haƙiƙa, akwai 
ayoyi ga mutane waɗanda suke 
hankalta. 

12. Kuma abin da Ya halitta 
muku a cikin ƙasa, yana mai sa- 
ɓanin launukansa. Lalle ne a cikin 
wancan, haƙiƙa, akwai aya ga mu- 
tane waɗanda suke tunawa. 






0 ^ 

\ y *, (Jjr- 1 ' i£ 

' 1 * ■ *■ >. 


J fu)\ 

cjMj 


0 4 

LflLLs^ 

^jifli. tj? -iiij <4 


dawaki. Wannan shi ne maganar Al-Hasan da Shuraih da ‘Aɗa’a da Sa’id bn Jubair. Kuma 
shl ne mazhabar Shafi’i da Is’haƙ. Sun yi hujja da halaccin naman dawaki da abin da 
Asma’u bint Abl Bakar As-Siddiƙ ta ce, “Mun soke wata godiya, muka ci, a zamanin 
Manzon Allah, a Madina.” Kuma a cikin Bukhari da Muslim daga Jabir, Allah Ya yarda 
da shi, “Mun ci dawaki da jakunan jeji a Khaibara, kuma Annabi, tsira da aminci sun 
tabbata a gare shi, ya hana jakunan gida”. A cikin Abl Dawud, “Mun yanke dawaki da 
alfadarai dajakuna alhali yunwa takamamu, amma sai Annabi ya hana mucinjakunada 
alfadarai, bai hana mu cin dawaki ba”. Nl, a ganina, ra’ayin cin dawaki ya fi ƙarfi, domin 
surar ta sauka a Makka, amma hadisin yankan godiyar, a Madina aka yi shi. Saboda haka 
surar ba ta shafe shi ba. Dubi Radd Al-Azhan. 



16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


394 


\ t t ji-i 




14. Kuma Shi ne Ya hore teku 
domin ku ci wani nama sabo daga 
gare shi, kuma kuna fitarwa, daga 
gare shi, Rawa wadda kuke yin ado 
da ita. Kuma kuna ganin jirage 
suna yankan ruwa a cikinsa kuma 
domin ku yi neman (fatauci) daga 
falalarSa. Kuma mai yiwuwa ne 
kuna godewa. 

15. Kuma Ya jefa, a cikin Rasa, 
tabbatattun duwatsu domin kada ta 
karkata da ku, da koguna da hany- 
yoyi, ɗammaninku kuna shiryuwa. 

16. Kuma da waɗansu alamomi, 
kuma da taurari suna masu neman 
shiryuwa (ga tafiyarsu ta fatauci). 

17. Shin, Wanda Yake yin halitta 
yana yin kama da wanda ba ya yin 
halitta? Shin fa, ba ku tunawa? 

18. Kuma idan kun ƙidaya 
ni’imar Allah, ba ku iya lissafa ta. 
Lalle ne Allah, hakika, Mai gafara 
ne, Mai jin Rai. 

19. Kuma Allah Yana sanin abin 
da kuke asirtawa da abin da kuke 
bayyanawa. 

20. Kuma waɗanda suke kira, 
baicin Allah, ba su halicci kome ba, 
kuma su ne ake halittawa. 

21. Matattu ne, ba su da rai, 
kuma ba su san a wane lokaci ake 
tayar da su ba. 

22. Abin bautawarku, abin bau- 
tawa ne guda, to, waɗanda ba su yin 
imani da Lahira, zukatansu masu 
musu ne, kuma su makangara ne. 

23. Haƙiƙa, lalle ne, Allah Yana 
sanin abin da suke asirtawa da abin 




ol ^cjj jfjj \ s^\j 






% 


c 5 ^ t 


0 Sl£j 


oy <usii Oj o oi 4 j 

CjJJjAjj jL CXy*\ 




($> bjjScJS fj\£=CA 



16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


395 


> t 




da suke bayyanawa. Lalle ne Shi, ba 
Ya son masu girman kai. 

24. Idan aka ce musu “Mene ne 
Ubangijinku Ya saukar?” Sai su ce, 
“Tatsuniyoyin mutanen farko.” 

25. Domin su ɗauki zunubansu 
cikakku a Ranar Ƙiyama, kuma 
daga zunuban waɗanda suke ɓatar- 
wa ba da wani ilmi ba. To, abin da 
suke ɗauka na zunubi ya munana. 

26. Lalle ne waɗanda suke a 
gabaninsu sun yi makirci, sai Allah 
Ya je wa gininsu daga harsa- 
shensa, (1) sai rufi ya faɗa a kansu 
daga bisansu, kuma azaba ta je 
musu daga inda ba su sani ba. 

27. Sa’an nan a Ranar Ƙiyama 
(Allah) Yana kunyata su, kuma 
Yana cewa, “Ina abokan taray- 
yaTa, waɗanda kuka kasance kuna 
gaba a cikin ɗaukaka sha’aninsu?” 
Waɗanda aka bai wa ilmi suka ce, 
“Lalle ne wulakanci a yau da cuta 
sun tabbata a kan kafirai.” 

28. Waɗanda mala’iku suke kar- 
ɓar rayukansu suna masu zalun- 
tar kansu. Sai suka jefa neman sul- 
hu (suka ce) “Ba mu kasance muna 
aikata wani mummunan aiki ba.” 
Kayya! Lalle Allah ne Masani ga 
abin da kuka kasance kuna aika- 
tawa. 

29. Sai ku shiga ƙofofin Jahan- 
nama, kuna madawwama a cikinta. 
Sa’an nan tir da mazaunin masu 
girman kai. 




\ > 


& 




oifU' \y) 'S $ 


’t£‘. 

-jjLic4i\ 51 



(1) Kamar yadda Allah Ya halaka Bukht Nasar. Aka halaka shi da ginin gidansa. 
Allah Yana halaka kafirai da abin da suke tanada wa kansu domin neman rayuwarsu. 



16. Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


396 


U tjJrl 




30. Kuma aka ce wa waɗanda 
suka yi taƙawa, “Mene ne Ubangi- 
jinku Ya saukar?” Suka ce, “Alheri 
Ya saukar. Ga waɗanda suka kyau- 
tata a cikin wannan duniya akwai 
wani abu mai kyau, kuma haklka, 
Lahira ce mafi alheri.” Kuma haƙT- 
ƙa, madalla da gidan masu taƙawa. 

31. Gidajen Aljannarzama, suna 
shigarsu, ƙoramu suna gudana 
daga ƙarƙashinsu, suna da abin da 
suke so a cikinsu. Kamar haka Al- 
lah ke saka wa masu taƙawa. 

32. Waɗanda mala’iku suke 
karɓar rayukansu suna masu jin 
daɗin rai, mala’ikun suna cewa. 
“Aminci ya tabbata a kanku. Ku 
shiga Aljanna saboda abin da kuka 
kasance kuna aikatawa.” 

33. Shin, suna jiran wani abu? 
Face mala’iku su je musu ko kuwa 
umurnin Ubangijinka. Kamar 
wancan ne waɗanda suke a gaba- 
ninsu, suka aikata. Kuma Allah 
bai zalunce su ba, kuma amma 
kansu suka kasance suna zalunta. 

34. Sai munanan abubuwan da 
suka aikata ya same su, kuma abin 
da suka kasance suna yi na izgili ya 
wajaba a kansu. 

35. Kuma waɗanda suka yi shir- 
ki suka ce, “Da Allah Ya so, da ba 
mu bauta wa kome ba, baicinSa, mu, 
ko ubannimmu kuma da ba mu 
haramta kome ba, baicin abin da Ya 
haramta.” Kamar wancan ne wa- 
ɗanda suke a gabaninsu suka aika- 
ta. To, shin, akwai wani abu a kan 
Manzanni, face iyarwa bayya- 
nanniya? 


Cj\3 VyL>\ @ 

o J. 


Oi kJJc, cJlar 

\^S \ 












D 


^j \jjCj \^ot Cri 





16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


397 


U »jJrt 




36. Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun 
aika a cikin kowace al’umma da 
wani Manzo (ya ce), “Ku bauta wa 
Allah, kuma ku nisanci Ɗagutu.” 
To, daga gare su akwai wanda Al- 
lah Ya shiryar, kuma daga cikinsu 
akwai wanda ɓata ta wajaba a kan- 
sa. Sai ku yi tafiya a cikin ƙasa, 
sa’an nan ku duba yadda aƙibar 
masu ƙaryatawa ta kasance. 

37. Idan ka yi kwaɗayi a kan 
shiryuwarsu, to, lalle ne, Allah ba 
Ya shiryar da wanda yake ɓatarwa, 
kuma ba su da waɗansu matai- 
maka. 

38. Kuma suka rantse da Allah 
iyakar rantsuwarsu (cewa) Allah ba 
ya tayar da wanda yake mutuwa! 
Na’am, Yana tayarwa. Wa’adi ne 
(Allah) Ya yi a kanSa tabbatacce, 
kuma amma mafi yawan mutane ba 
su sani ba. 

39. Domin Ya bayyana musu 
abin da suke saɓa wa juna a cikinsa, 
kuma domin waɗanda suka kafirta 
su sani cewa lalle su ne suka kasance 
maƙaryata. 

40. Abin sani kawai, Maganar- 
Mu ga wani abu idan Mun nufe shi, 
Mu ce masa, “Ka kasance,” sai 
yana kasancewa. 

41. Kuma waɗanda suka yi hiji- 
ra a cikin sha’anin Allah daga 
bayan an zalunce su, haƙiƙa Muna 
zaunar da su a cikin duniya da 
alheri, kuma lalle ladar Lahira ce 
mafi girma, da sun kasance suna 
sani. 


s J 'iJjj* 4a\ X&j 

’y j&j^\ Jy 









\yj> J\ l ) \ jj>A—* cj\} 




16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


398 


U ijk\ 


\ ij 


42. Waɗanda suka yi haƙuri, 
kuma ga Ubangijinsu suke ddgara. 

43. Kuma ba Mu aika daga 
gabaninka ba, face waɗansu mazaje 
Muna yin wahayi zuwa gare su. Sai 
ku tambayi mutanen Ambato idan 
kun kasance ba ku sani ba. 

44. Da hujjoji bayyanannu da 
littattafai, kuma Mun saukar da 
Ambato zuwa gare ka, domin ka 
bayyana wa mutane abin da aka 
sassaukar zuwa gare su, kuma don 
ɗammaninsu su yi tunani. 

45. Shin fa, waɗanda suka yi 
makircin munanan ayyuka sun 
amince da Allah, ba zai shafe ƙasa 
da sQ ba, ko kuwa azaba ba za ta 
je musu daga inda ba su sani ba? 

46. Ko kuwa Ya kama su a cikin 
jujjuyawarsu? Saboda haka ba su 
zama masu buwaya ba. 

47. Ko kuwa Ya kama su a kan 
naƙasa? To, lalle ne Ubangijinka 
haƙiƙa Mai tausayi ne, Mai jin ƙai. 

48. Shin, ba su lura ba da abin da 
Allah Ya halitta, ko mene ne, inu- 
woyinsu suna karkata daga dama 
da wajajen hagu, suna masu sujada 
ga Allah, alhali suna masu ƙas- 
ƙantar da kai? 

49. Kuma ga Allah, abin da yake 
a cikin sammai da ƙasa na dabba da 
mala’iku, suke yin sujada, kuma ba 
su kangara. 

50. Suna tsoron Ubangijinsu 
daga bisansu, kuma suna aikata 
abin da ake umurnin su. 


©o 


> 4 ^ \j3y? 

j jJ^ I u 








j * _' ^__ y ^ ^ ^ 






(j£ 





16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


399 






57. Kuma Allah Ya ce, “Kada ku 
riƙi abubuwan bautawa biyu. Abin 
sani kawai, Wanda ake bautawa 
guda ne, sa’an nan sai ku ji tsoroNa, 
Ni kawai.” 

52. Kuma Yana da abin da yake 
a cikin sammai da ƙasa, kuma Yana 
da addini wanda yake dawwa- 
mamme. Shin fa, wanin Allah kuke 
bT da taƙawa? 

53. Kuma abin da yake a gare ku 
na ni’ima, to, daga Allah ne. Sa’an 
nan kuma idan cuta ta shafe ku, to, 
zuwa gare Shi kuke hargowa. 

54. Sa’an nan idan Ya kuranye 
cutar daga gare ku, sai ga wani 
ɓangare daga gare ku game da 
Ubangijinsu suna shirki. 

55. Domin su kafirta da abin da 
Muka ba su. To, ku ji dacfi, sa’an 
nan da sannu za ku sani. 

56. Kuma suna sanya rabo (1) ga 
abin da ba su sani ba daga abin da 
Muka arzuta su. Rantsuwa da Al- 
lah! Lalle ne za a tambaye ku daga 
abin da kuka kasance kuna ƙir- 
ƙirawa. 

57. Kuma suna danganta ’ya’ya 
mata ga Allah. TsarkinSa ya tabba- 
ta! Kuma su ne da abin da suke 
sha’awa. 


t^>\ J-J - 1 JlSji;:- 




<$> 
«t )o 




(S) 


(1) Suna sanyawar rabo daga dabbobi da hatsi ga gumaka ko aljannu, alhali ba su san 
amfanin da gumakan ko aljannun suke iya jawo musu ba kd suke tunkudewa daga gare su. 
Akwai daga cikin ni’imomin Allah, Ya shiryar da mutane ga gane cewa waɗannan gumaka 
da aljannu ko wani mahaluki ba ya iya cuta ko jawo wani amfani face da iznin Allah. 
Sabdda haka babu wanda ya cancanci a bauta masa face Allah, Mai tumɓuke cuta kuma 
Mai jawo amfani. Watau wannan bayar da ni’imar ’yancin ɗan Adam kamilan, su duka 
bayi ne, babu daraja ga kowa sai da taƙawa. Sanin haka wata ni’ima ce daga Allah. 



16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


400 


U 


) 1 Jj*Jl 4jj-i 


58. Kuma idan aka yi wa ɗa- 
yansu bushara da mace (1) 2 3 sai fus- 
karsa ta wuni baƙa ƙirin, alhali 
kuwa yana mai cike da baƙin ciki. 

59. Yana ɓoyewa daga mutane 
domin munin abin da aka yi masa 
bushara da shi. Shin, zai riƙe shi a 
kan wulakanci, ko zai turbuɗe shi a 
cikin turɓaya? To, abin da suke 
hukuntawa ya munana. 

60. Ga waɗanda ba su yi Tma- 
ni <2) da Lahira ba akwai sifar cuta, 
kuma ga Allah akwai sifa mafi ɗau- 
kaka. Kuma Shi ne Mabuwayi, Mai 
hikima. 

61. Kuma da Allah Yana kama 
mutane da zaluncinsu, <3) da bai 
bar wata dabba ba a kan ƙasa. 
Kuma amma Yana jinkirta musu 
zuwa ga ajali ambatacce. Sa’an nan 
idan ajalinsu ya zo, ba za a yi musu 
jinkiri ba ko da sa’a guda, kuma ba 
za su gabata ba. 

62. Kuma suna sanya wa Allah 
abin da suke ƙi, kuma harsunansu 
na siffanta ƙarya cewa lalle ne suna 
da abubuwa masu kyau. Babu 
shakka, lalle ne suna da wuta, kuma 
lalle su, waɗanda ake ƙyalewa ne (a 
cikinta). 

63. Rantsuwar Allah! Lalle ne 
haƙiƙa Mun aika zuwa ga al’um- 






L Ql?i!S.C0j jL oLJ! 


' > Z.c 


’S ’J) C)\ 


C&2 SSj Cjt 4ji\j 


(1) Fahintar cewa ɗa namiji da ’ya mace duka ɗaya suke, da hana kashe su ko turbuɗe 
su, wata ni’ima ce babba da ’yancin mata babba, a cikin rayuwar ɗan Adam. 

(2) Karin bayani ne ga abin da ya gabata kuma na baya da shi ya ratayu da shi. 
Shiryarwa zuwa ga halaye maɗaukaka ni’ima ce babba. 

(3) Rashin halaka duniya saboda laifin mutane da rashin kama su da dukan laifinsu, 
ni’ima ce babba. 



16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


401 


M 


> "V «jj-> 


momi daga gabaninka, sai Shaiɗan 
ya ƙawacejnusu ayyukansu, sabo- 
da haka shT ne maji&incinsu, a yau, 
kuma suna da azaba mai raɗaɗi. 

64. Lalle ba Mu saukar da Littafi 
ba a kanka, face domin ka bayyana 
musu abin da suka sa&a wa juna a 
cikinsa, kuma domin shiriya da 
rahama ga mutane waɗanda suke 
yin Tmani. 

65. Kuma Allah Ya saukar da 
ruwa daga sama, sa’an nan Ya rayar 
da ƙasa da shi a bayan mutuwarta. 
Lalle ne a cikin wannan, haƙiƙa 
akwai aya ga mutane waɗanda suke 
saurare. 

66. Kuma lalle ne, kuna da abin 
lura a cikin dabbobin ni’ima; Muna 
shayar da ku daga abin da yake a 
cikin cikunansu, daga tsakanin tu- 
kar tumbi da jini, nono tsantsan, 
mai sauƙin hadiya ga masu sha. 

67. Kuma daga ’ya’yan itacen 
dabTno da inabai. Kuna samu daga 
gare shi, abin maye (1) 2 da abinci mai 
kyau. Lalle a cikin wannan, haƙiƙa, 
akwai aya ga mutane waɗanda suke 
hankalta. 

68. Kuma Ubangijinka Ya yi 
wahayi <2) zuwa ga ƙudan zuma 










(1) Ya ambaci abin maye a cikin abubuwan ni’ima a gabanin a haramta giya. Kuma 
haramta ta ba ya hana ta zama a cikin ni’imdmin Allah ga mutane domin an haramta ne 
saboda tsaron hankalinmu a kan neman waɗansu ni’imomin da suka fi ta a Aljanna a mda 
ba za a hana ta ba sabdda ƙarewar taklTfi a can. Saboda haka ne ya ƙare ayar da cewa; 
“Akwai aya ga mutane waɗanda suke hankalta.” 

(2) Wahayi na ilhama, watau Allah Ya cusa wa ƙudan zama ilmin yin saƙar gidan 
zuma da gane hanyoyin tafiya ta koma gidanta, da cin kowane iri furen itace domm a fitar 
da ni’imar abin sha mai daɗi ga mutane, kuma wanda ya ƙunsa dukan magani ga 
ciwarwatansu. Wannan ni’ima ce babba. 



16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


402 


> t tjir I 


1 J^tJl 


cewa; “Ki riƙi gidaje daga duwatsu, 
kuma daga itace, kuma daga abin 
da suke ginawa. 

69. “Sa’an nan ki ci daga dukan 
’ya’yan itace, saboda haka ki shiga 
hanydyin Ubangijinki, suna 
horarru.” Wani abin sha yana fita 
daga cikunanta, mai saɓawar 
launukansa, a cikinsa akwai wata 
warkewa ga mutane. Lalle ne, a 
cikin wannan, haƙiƙa, akwai ayoyi 
ga mutane waɗanda suke yin 
tunani. 

70. Kuma Allah ne Ya halicce 
ku, sa’an nan Yana karɓar rayu- 
kanku, kuma daga gare ku akwai 
wanda ake mayarwa zuwa ga mafi 
ƙasƙancin rayuwa, domin kada ya 
san kome a bayan da ya zama mai 
ilmi. Lalle Allah ne Masani, Mai 
ikon yi. 

71. Kuma Allah Ya fifita sashen- 
ku (1) a kan sashetiarziki. Sa’an nan 
waɗanda aka fifita, ba su zama 
masu mayar da arzikinsu a kan abin 
da hannayensu na dama suka mal- 
laka ba, har su zama daidai a cikin- 
sa. Shin fa, da ni’imar Allah suke 
musu? 

72. Kuma Allah Ya sanya muku 
matan aure daga kawunanku, 
kuma Ya sanya muku daga matan 
aurenku ɗiya da jTkoki, kuma Ya 
arzuta ku daga abubuwa masu 






&§\S 



I 









(1) Arziki daga Allah yake, yana fifita waɗansu bayinSa da arziki a kan waɗansu. 
Sa an nan wanda aka bai wa arziki daga cikinsu ba ya iya mayar da arzikin a tsakaninsa da 
wani bawa nasa har su zama daidai a kan arzikin. To, idan haka ne, yaya kuke sanya 
waɗansu bayin Allah daidai da Allah wajen bautarku gare su? 



16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


403 


U «■>! 




daɗi. Shin fa, da ƙarya suke yin 
Tmani, kuma da ni’imar Allah su, 
suke kafirta? 

73. Ƙuma suna bauta wa, baicin 
Allah, abin da yake ba ya mallakar 
wani arziki dominsu, daga sammai 
da ƙasa game da kome, kuma ba su 
iyawa (ga aikata kome). 

74. Sa’an nan kada ku bayar da 
waɗansu misalai ga Allah. Lalle ne 
Allah Yana sani, kuma ku, ba ku 
sani ba. 

75. Allah Yabugawanimisalida 
wani bawa wanda ba ya iya samun 
Tko a kan yin kome, da (wani bawa) 
wanda Muka arzuta shi daga gare 
Mu da arziki mai kyau. Sa’an nan 
shT yana ciyarwa daga arzikin, a 
asirce da bayyane. Shin suna dai- 
daita? Godiya ta tabbata ga Allah. 
A’a mafi yawansu ba su sani ba. 

76. Kuma Allah Ya buga wani 
misali, maza biyu, ɗayansu bebe ne, 
ba ya i^a samun ikon yin kome, 
kuma shT nauyi ne a kan mai malla- 
karsa, inda duk ya fuskantar da shi, 
ba ya zuwa da wani alheri. Shin, 
yana daidaita, shi da (namiji na 
biyu) wanda yake umurni da a yi 
adalci kuma yana a kan tafarki 
madaidaici? 

77. Kuma ga Allah gaibin (1) 
sammai da ƙasa yake, kuma 
al’amarin Sa’a bai zama ba face 
kamar walƙawar gani, ko kuwa shi 
ne mafi kusa! 





(v|) Jpto/^===*\ Jj \ 







(1) Ɓoye lokacin Ƙiyama a bayan bayanin tabbatar aukuwarta yana daga cikin 
ni’imomin Allah, domin mai hankali ya yi tattali sabɓda ita. 



16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


404 


U tjJrl 


y t j^tJi 3j 


Lalle Allah, a kan dukan kome, Mai 
ikon yi ne. 

78. Ƙuma Allahne Yafitardaku 
daga cikunan iyayenku, ba da kuna 
sanin kome ba, kuma Ya sanya 
muku ji da gannai da zukata, tsam- 
maninku za ku gode. 

79. Shin ba su ga tsuntsaye (I) ba 
suna horarru a cikin sararin sama, 
babu abin da yake rike su face 
Allah? Lalle ne a cikin wancan, 
hafciƙa, akwai ayoyi ga mutane wa- 
ɗanda suke yin Tmani. 

80. Kuma Allah ne Ya sanya 
muku daga gidajenku wurin natsu- 
wa, kuma Ya sanya muku daga 
fatun dabbobin ni’ima wasu gidaje 
kuna ɗaukar su da saufci a ranar 
tafiyarku da ranar zamanku, kuma 
daga sufinsu <2) da gashinsu da ge- 
zarsu (Allah) Ya sanya muku 
kayan ɗaki da na jin dadi zuwa ga 
wani lokaci. 

81. Kuma Allah ne Ya sanya 
muku inuwa daga abin da Ya halit- 
ta, kuma Ya sanya muku ɗakuna 
daga duwatsu, kuma Ya sanya 





. '• Ai 4 





Jl) Tsuntsaye horarru a cikin sararin sama, ana nufi da su, a ganTna, Allah ne Ya san 
haƙiƙa, su ne jiragen sama, saboda ambaton horewa tare da su a cikin sararin samaniya, 
domin abin da aka hore, ana horonsa ne domin a ci amfaninsa a lokaci da wurin horon. 
Tsuntsayen afada ba su da wani amfani a gare mu alokacin da suke a cikin sararin sama. 
Saboda haka babu wani abu, sai jirgin sama. Ba za a ce ana nufin shaho ba a lokacin 
farauta, domin wannan amfani ya yi kaɗan bisa ga abin da Surar take kidayawa na 
ni’imomin Allah a kan mutane gaba ɗaya. Farauta keɓaɓɓiya ce ga mutanen ƙauye kawai. 

(2) Sufi, shi ne gashin tumaki mai kama da auduga, wabar shi ne gashin raƙumi mai 
laushi, sha’ar, shi ne gashin awaki da gezar dawaki. Bai ambaci auduga da kattani ba, 
domin a wajen shuka suke. 



16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


405 


U *>■» 




muku waɗansu riguna (1) _suna tsare 
muku zafi, da waɗansu riguna suna 
tsare muku makaminku. Kamar 
wancan ne (Allah) Yake cika ni’im- 
arSa a kanku, tsammanin ku, kuna 
sallamawa. 

82. To, idan sunjuya, to, abin da 
ya wajaba a kanka, shi ne iyarwa 
kawai, bayyananniya. 

83. Suna sanin ni’imar Allah, 
sa’an nan kuma suna musunta, 
kuma mafi yawansu kafirai ne. 

84. Kuma a ranar da Muke tayar 
da mai shaida daga kowace al’um- 
ma, sa’an nan kuma ba za a yi izni 
ba ga waɗanda suka kafirta, kuma 
ba su zama ana neman komawarsu 
ba. 

85. Kuma idan waɗanda suka yi 
zalunci suka ga azaba, sa’an nan ba 
za a sauƙaƙe ta daga gare su ba, 
kuma ba su zama ana yi musu jin- 
kiri ba. 

86. Kuma idan waɗanda suka yi 
shirka suka ga abubuwan shirkarsu 
sai su ce, “Ya Ubangijinmu! 
Waɗannan ne abubuwan shirkar- 
mu waɗanda muka kasance muna 
kira baicinKa”. Sai su jefa magana 
zuwa gare su, “Lalle ne ku, haƙiƙa, 
maƙaryata ne.” 

87. Kuma su shiga neman sulhu 
zuwa ga Allah a ranar nan, kuma 
abin da suka kasance suna ƙir- 
ƙirawa ya ɓace daga gare su. 



) \Jy 



£J\ X52\\jS^> t >^ 








j>Sr s ' 


(1) Rlga domin zafi da sanyi daga sufi da wabar da gashi da auduga da kattani da riga 
domin makami shi ne sulke, domin makami daga bakin ƙarfe yake kamar takobi, mashi 
da kibiya. 



16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


406 


U «ji-t 


\ 1 J^Jt Oj j*t 


88. Waɗanda suka kafirta, kuma 
suka kange daga hanyar Allah, 
Mun ƙara musu wata azaba bisa ga 
azabar, saboda abin da suka kasan- 
ce suna yi na fasadi. 

89. Kuma a ranar da Muke tayar 
da shaidu a cikin kowace al’umma, 
a kansu daga kawunansu, kuma 
Muka zo da kai kana mai bayar da 
shaida a kan waɗannan, kuma Mun 
saussaukar da Littafi a kanka do- 
min yin bayani ga dukan kome da 
shiriya da rahama da bushara ga 
masu miƙa wuya (Musulmi). 

90. Lalle Allah na yin umurni da 
adalci da kyautatawa, da bai wa 
ma’abucin zumunta, kuma yana 
hani ga alfasha da abin da aka ƙi da 
rarrabe jama’a. Yana yi muku gar- 
gadi, ɗammanin ku, kuna tunawa. 

91. Kuma ku cika da alka- 
warin (1) Allah idan kun yi alkawari, 
kuma kada ku warware rantsu- 
woyinku a^bayan ƙarfafa su, alhali 
kuma haƙiƙa kun sanya Allah Mai 
lamuncewa a kanku. Kuma lalle 
Allah ne Yake sanin abin da kuke 
aikatawa. 

92. Kuma kada ku kasance ka- 
mar wadda ta warware zarenta a 


2$ 





Ss^J 

$ jslLS jd\j 


\j^t^Cj K Jj 1 \&j)j 



(f) 


(1) Wanda yake rantsuwar alkawari da wani, sa’an nan ya warware rantsuwar domin 
neman ya ƙulla^wata rantsuwa da wani mutum saboda wani amfaninsa, ko jama’arsa a 
cikin wata ƙabila wadda ta fi ta mutanen farko ƙarfi, to, sifarsa kamar mace ce 
mahaukaciya, mai yin zare, a bayan ta tukka shi, ya yi ƙarfi, sa’an nan ta warware shi. 
Saboda haka idan ta so mayar da shi wani zare, to, ba zai yi kyau ba kamar zaren farko da 
ta yi kuma mutane sun gane haukarta, ba za su yi wata ma’mala da ita ba. Wanda ya yi 
rantsuwa da Allah a kan abu, to, ya sanya Allah lamuni ke nan. Ba ya halatta ga wanda ya 
shugabantar da Allah ga wani abu, sa’an nan ya koma baya ya ƙi cika wannan alkawarin, 
domin bai kiyaye girman Allah ba, Wanda ya sanya a tsakaninsa da abokin ma’amalarsa. 
Tsaron alkawari ni’ima ne. 



16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


407 


> i tjk' 


> 1 Sjj^i 


bayan tukka, ya zama warwararku, 
kuna riƙon rantsuwoyinku domin 
yaudara a tsakaninku, domin ka- 
sancewar wata al’umma ta fi riba 
daga wata al’umma! Abin sani ka- 
wai Allah Yana jarrabar ku da shi, 
kuma lalle ne yana bayyana muku, 
a Ranar Kiyama, abin da kuka ka- 
sance, a cikinsa, kuna saɓa wa juna. 

93. Kuma da Allah Ya so, haƙi- 
ƙa, da Ya sanya ku al’umma guda, 
kuma Yana ɓatar da wanda Ya so, 
kuma Yana shiryar da wanda Ya so. 
Lalle ne ana tambayarku abin da 
kuka kasance kuna aikatawa. 

94. Kada ku riƙi rantsuwoyinku 
domin yaudara a tsakaninku, har 
ƙafa ta yi sulɓi a bayan tabbatarta, 
kuma ku ɗanɗani azaba saboda 
abin da kuka kange daga hanyar 
Allah. Kuma kuna da wata azaba 
mai girma. (1) 

95. Kada ku sayi ’yan kucfi ka- 
ɗan da alkawarin Allah. Lalle ne 
abin da yake a wurin Allah shi ne 
mafi alheri a gare ku, idan kun 
kasance kuna sani. 

96. Abin da yake a wurinku yana 
ƙarewa, kuma abin da yake a wurin 
Allah ne mai wanzuwa. Kuma lalle 
ne, Muna saka wa waɗanda suka yi 
haƙuri da ladarsu da mafi kyawun 
abin da suka kasance suna aika- 
tawa. 


(A'J-A'- K'- . 14 - 


(5) j 


xJc^xJ 




4$XJC&J -UjJj 




^J 




(1) Wanda yake yin rantsuwa da Allah domin ya yaudari wani, to, yana rusa kansa ne 
da kansa, kuma Allah Yana ɗebe jarumci da natsuwa daga zuciyarsa, sa’an nan kuma yana 
da wata azaba mai girma a Lahira idan Allah bai gafarta masa ba, da tuba ko da wani 
sababi. Sanin haka ni’ima ne. 



16. Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


408 


U tjJrl 




97. Wanda ya aikata aiki na 
kwarai daga namiji ko kuwa mace, 
alhali yana mumini, to, haƙTƙa, 
Muna rayar da shi, rayuwa mai 
daɗi. Kuma haƙTƙa, Muna saka 
musu ladarsu da mafi kyawun abin 
da suka kasance suna aikatawa. 

98. Sa’an nan idan ka karanta (1) 2 
Alƙur’ani, sai ka nemi tsari ga Allah 
daga Shaiɗan jefaflfe. 

99. Lalle ne shi, ba shi da wani 
ƙarfi a kan waɗanda suka yi Tmani, 
kuma suna dogara ga Ubangijinsu. 

100. Abin sani kawai, ƙarfinsa 
yana a kan waɗanda suke jiɓintar 
sa, kuma waɗanda suke su, game da 
shi, masu shirki ne. 

101. Kuma idan Muka musanya 
wata aya a matsayin wata aya, 
kuma Allah ne Mafi sani ga abin da 
Yake saukarwa, sai su ce, “Abin 
sani kawai, kai maƙirƙiri ne.“ A’a 
mafi yawansu ba sa sani. 

102. Ka ce, Ruhul Ƙudusi <2) ne 
ya sassaukar da shi, daga Ubangi- 
jinka da gaskiya, domin ya tabbatar 
da waɗanda suka yi Tmani, kuma 
(domin) shiriya da bushara ga 
Musulmi. 

103. Kuma lalle ne, haƙTƙa, 
Muna sanin (cewa) lalle ne su, suna 


y. * 

Cjt \ op \ iS 




(1) An yi saɓani ga zaman Isti’aza a gabanin karatu ko a bayansa. Malik ya zaɓi a yi 
Isti’aza a bayan^karatu, ko a bayan an ƙare yin salla, domin kada Shaiɗan ya rinjayi 
mutum a bayan imaninsa da salla. Saboda haka ya karhanta shi a cikin salla. Wasu kuma 
suna isti’aza a gabanin karatu ko a gabanin salla. 

(2) Ruhul Ƙudusi, watau rai mai tsarki, ana nufin Jibrilu, amincin Allah ya tabbata a 
gare shi. 



16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


409 


U »>1 


1 \ 


cewa, “Abin sani kawai, wani mu- 
tum ne yake karantar da shi.” Hars- 
hen wanda suke karkatar da maga- 
nar zuwa gare shi, Ba’ajame (1) 2 ne, 
kuma wannan (Alƙur’ani) harshe 
ne Balarabe bayyananne. 

104. Lalle ne waɗanda ba su yin 
Tmani da ayoyin Allah, Allah ba zai 
shiryar da su ba, kuma suna da 
azaba mai raɗadi. 

105. Abin sani kawai, waɗanda 
ba su yinTmani da ayoyin Allah, su 
ne suke ƙirƙira ƙarya. Kuma 
waɗannan su ne maƙaryata. 

106. Wanda ya kafirta da Allah 
daga bayan Tmaninsa, <2) face wan- 
da aka tilasta ajhali kuwa zuciyarsa 
tana natse da imani, kuma wanda 
ya yi farin ciki da kafirci, to, akwai 
fushi a kansa daga Allah, kuma 
suna da wata azaba mai girma. 

107. ^ Waɗancan ne kafirai domin 
sun fTfTta son duniya a kan Lahira, 
kuma lalle ne Allah ba Ya shiryar da 
mutane kafirai. 

108. Waɗancan ne waɗanda Al- 
lah Ya bice hasken zukatansu da 


V5L>jX>XiS^\ 


i^/uu\X5\ 

\jX*sJ£==^\j 

0^?^ 

aLL1J\ 3 s T 


(1) A’ajami ga asali, wanda ba ya iya magana da Larabci ko da ga asalin jini shi 
Balarabe ne. Asalin maganar akwai wani Bawa Barume Nasarani, watau mabiyin addinin 
Tsa yana karatun littattafansa kuma yana zuwa yana sauraron Annabi, sai maƙiya suka ce 
wai shl ne yake gaya wa Annabi Alƙur’ani. Domin haka Allah ya yi raddin maganarsu da 
rashin sanin Larabcin wannan mutumin. Sunansa Kainu ko Jabra. 

(2) Ridda ita ce komawa ga kafirci a bayan shiga Musulunci. Ba a yin hukunci da 
ridda ga Musulmi, sai idan ya kafirta da kansa, babu wata tllastawa, kuma ya nuna ya 
yarda da kafircin, kuma yana farin cikin da shi. To, hukuncinsa kisa ne, domin ya zama 
ɗan tawaye. Wannan shl ne ma’anar cewa akwai fushi a kansa daga Allah. Kuma ba a 
kashe shi sai an neme shi da tuba a cikin kwana uku, babu yunwa, babu ƙishirwa. Kuma a 
yi munazara da shi ko zai komo. Bayan kwana uku a kashe shi idan ya ƙi tuba. 



16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


410 


U ijk\ 


\ 1 J^iJl 3j 


jinsu da gannansu. Kuma waɗan- 
can su ne gafalallu. 


109. Babu shakka, lalle ne, a 
Lahira su ne masu hasara. 

110. Sa’an nan kuma lalle ne 
Ubangijinka ga waɗanda suka yi 
hijira daga bayan an fitine su, sa’an 
nan kuma suka yi jihadi, kuma 
suka yi haƙuri, lalle ne Ubangi- 
jinka, daga bayanta u> haƙTƙa Mai 
gafara ne, Mai jin ƙai. 

111. A ranar da kowane rai zai je 
yana jayayyar tunkudewa daga 
kansa, kuma a cika wa kowane rai 
(sakamakon) abin da ya aikata, 
kuma su ba za a zalunce su ba. 

112. Kuma Allah Ya buga misa- 
li, <2) wata alƙarya ta kasance amin- 
tacciya, natsattsiya, arzikinta yana 
je mata a wadace daga kowane 
wuri, sai ta kafirta da ni’imomin 
Allah, saboda haka Allah ya ɗanɗa- 
na mata tufafin yunwa da tsoro, 
saboda abin da suka kasance suna 
sana’antawa. 

113. Kuma lalle ne, haƙiƙa, wani 
Manzo daga gare su, ya je musu, sai 
suka ƙaryata shi, saboda haka aza- 
ba ta kama su, alhali kuwa su ne 
masu zalunci. 



4ji\ c-j J q s -=> \ 


(1) Bayan fitina, yana nufin wanda ya shiga Musulunci, sa’an nan fitinar ridda ta 
same shi, kuma Allah Ya sanya shi ya koma cikin Musulunci, ya yi abin da Musulunci yake 
nema daga gare shi, na ayyukan kwarai gwargwadon halinsa, to, Allah Yana gafarta masa 
laifuffukansa na ridda, kuma Yana jin ƙansa da rahamarSa. 

(2) Kamar Makka. Annabi Muhammadu ya je musu sun icaryata shi, sai Allah Ya 
musanya amincinsu da tsoro, kuma wadatarsu da yunwa. Wannan shT ne sakamakon ridda 
a kowane lokaci. 



16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


411 


Ut>l 


11 cH' *»- 


114. Sa’annankucidaga a, abin 
da Allah Ya arzuta ku da shi, halas, 
kuma mai daɗi, kuma ku gode wa 
ni’imar Allah idan kun kasance Shi 
kuke bautawa. 

115. Abin sani kawai (Allah) Ya 
haramta <2> muku mussai da jini da 
naman alade da abin da aka ambaci 
sunan wanin Allah game da shi. 
Sa’an nan wanda aka tilasta a kan 
larura, baicin mai raba jama’a, 
kuma baicin mai zalunci, to, lalle 
Allah ne Mai gafara, Mai jin ƙai. 

116. Kuma kada ku ce, domin 
abin da harsunanku suke siffanta- 
wa da ƙarya, “Wannan halas ne, 
kuma wannan haramun ne.” Do- 
min ku ƙirƙira ƙarya ga Allah. Lalle 
ne, waɗanda suke ƙirƙira ƙarya ga 
Allah ba za su ci nasara ba. 

117. Jin daɗi ne kaɗan. Kuma 
suna da wata azaba mai raɗaɗi. 

118. Kuma kan waɗanda suka 
tuba (Yahudu) Mun haramta abin 
da Muka bayar da labari a gare ka 
daga gabani, 1 2 (3) kuma ba Mu zalun- 






tiAj jS* 


3 SUJ SjS\j iS 




(|j) S>SS\Ji\ 'S’ 




(1) Bayan bayani a kan hukuncin ridda sabdda sanyawar sashen ni’imdmin Allah ga 
wasu gumaka ko aljannu ko waɗansu mutane salihai, sa’an nan Ya yi umurni da cin abin 
da Allah Ya arzuta mutum duka amma da sharuɗɗa uku, watau ya zama halas ga shari a 
kuma mai daɗin ci, wani haƙƙi na wani mutum bai rataya ba a kansa ga shari’a, kuma a bi 
shari’a wajen aikatar da shi kamar yadda Allah Ya ce wajen yanka da mai kama da shi, shi 
ne gode wa Allah. Saboda haka banda kamar giya da kayan wani mutum sai fa a bisa 
yardarsa. 

(2) Bayanin abubuwan da aka haramta, idan babu larura. Ana cin abin da shari’a ta 
hana a ci a kan larura, sai idan larurar ta sami mutum ne a cikin halin saɓon Allah, kamar 
mai fita daga ɗa’ar Sarkin Musulunci ya yi tasa ƙungiya dabam, ko wanda ya fita domin 
wani zalunci kamar sata ga misali, to, ba su cin haram domin su ci gaba da aikinsu. 

(3) Gabanin wancan Sura, kamar a cikin Suratul An’am aya ta 146. Saboda haka ba a 
biyar da Yahudu a wajen haramcin abin da Allah Ya haramta musu, su kaɗai saboda 
zaluncinsu. 



16.Suratun Nahl 


Juzu’i Na 14 


412 


U tjJrl 


Sjj- 


ce su ba, amma sun kasance kansu 
suke zalunta. 

779. Sa’an nan kuma lalle ne 
Ubangijinka ga waɗanda suka ai- 
kata mummunan aiki (1) 2 3 4 da jahilci, 
sa’an nan suka tuba daga bayan 
wancan, kuma suka gyara, lallejie 
Ubangijinka, daga bayanta haƙTƙa 
Mai gafara ne, Mai jin ƙai. 

120. Lalle ne Ibrahim <2) ya ka- 
sance Shugaba, mai ƙasƙantar da 
kai ga Allah, mai karkata zuwa ga 
gaskiya, kuma bai kasance daga 
masu shirki ba. 

121. Mai godiya <3) ga ni’imo- 
minSa (Allah), Ya zaɓe shi, kuma 
Ya shiryar da shi zuwa ga tafarki 
madaidaici. 

122. Kuma Muka ba shi alheri a 
cikin duniya. Kuma lalle shT, a La- 
hira, yana daga salihai. 

123. Sa’an nan kuma Muka yi 
wahayi zuwa gareka (cewa), “Ka <4) 
bi aƙidar Ibrahim, mai karkata 
zuwa ga gaskiya, kuma bai kasance 
daga masu shirki ba.” 





^ ^ > 






(1) Wanda ya yi wani abu da Allah Ya hana wajen ni’imomi, ko wajen wani abu 
dabam na saɓon Allah, to, idan ya tuba a gabanin ya kai ga gargara, Allah zai gafarta 
masa. Wannan ni’ima ce. 

(2) Akwai daga nnmomin Allah, Ya sanya mutum maɗaukaki saboda addininsa da 
imaninsa ga Ubangijinsa, kuma Ya ba shiTkon binSa da taƙawa kamar yadda Ya yi wa 
Ibrahim. Kuma akwai daga ni’imomin Allah Ya sanya mutum a cikin zuriyyar mutumin 
kirki kamar yadda Ya yi wa Annabi Muhammadu Ya sanya shi a cikin zuriyyar Ibrahim. 

(3) An ambaci Ibrahim saboda ya gode wa ni’imonin Allah domin Musulmi su yi 
koyi da shi wajen gode wa Allah ga ni’imomin da Ya yi ishara zuwa gare su a cikin wannan 
Sura da watanta. Gode wa ni’ima wata ni’ima ce. 

(4) Yana cikin ni’ima ga Ibrahim da kammalarta a gare shi a umurci mafifTcin talikai, 
Muhammadu, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi, da bin aƙldar IbrahTm. 



16. Suratun Nahl Juzu’i Na 14 

124. Abin sani kawai, an sanya 
Asabar a kan waɗanda suka saɓa 
wajunaacikin sha’aninsa/ 1 2 3 ' Kuma 
lalle ne Ubangijinka, haƙiƙa, Yana 
yin hukunci a tsakaninsu a Ranar 
Ƙiyama a cikin abin da suka kasan- 
ce a cikinsa suna saɓa wa juna. 

125. Ka yi kira zuwa ga hanyar 
Ubangijinka da hikima <2) da wa’azi 
mai kyau kuma ka yi jayayya da su 
da magana wadda take mafi kyau. 
Lalle ne Ubangijinka Shi ne Mafi 
sani ga wanda ya ɓace daga han- 
yarSa, kuma Shi ne Mafi sani ga 
masu shiryuwa. 

126. Kuma idan kuka saka <3) wa 
uƙuba, to, ku saka wa uƙuba da 
misalin abin da aka yi muku uƙubar 
da shi. Kuma idan kun yi haƙuri, 
lalle shT ne mafi alheri ga masu 
haƙuri. 

127. Kuma ka yi haƙuri, kuma 
haƙurinka ba zai zama ba face do- 
min Allah, kuma kada ka yi baƙin 



(1) Waɗanda suka sa&a wa juna a cikin sha’anin IbrahTm wanda yake ya kasance 
yana girmama Juma’a domin ita ce ranar cikon ni’imomin Allah a kan bayinSa. Yahudu 
suka sa&a wa IbrahTm suka girmama Asabar domin a ranar nan ne babu wani aiki. 
Wannan ya doge har a bayan dauke Isa. Nasara suka juya domin ƙin Yahudu zuwa ga 
Lahadi, ddmin su yi daidai da Ƙaisara, Kustantayin, mai girmama Lahadi, ranar bauta wa 
rana. Kafirce wa ni’ima azaba ce. 

(2) Kira zuwa ga hanyar Ubangiji, Allah, yana daga cikin abubuwan koyo daga 
IbrahTm kuma kira zuwa ga Allah na daga cikin ni’imomin Allah ga mai kiran da wanda 
ake kiran, sa’an nan zaman kiran da hikima da wa’azi mai kyau, ni’ima ce ga mai yi da 
waɗanda ake kira zuwa ga shiriyar duka. Abin da ake cewa Hikima shi ne a yi magana a 
kan hujja wadda abokin husuma ba zai iya kauce mata ba. 

(3) Kuma mai kiran mutane zuwa ga Allah lalle ne sai ya haɗu da cutarwa daga 
mutanen da ba su son gaskiya. To, Allah ba Ya son zalunci ko da a kan maƙiyanSa, saboda 
haka Ya yi umurni da yin ƙisasi da misalin uƙuba, ko a yi haƙuri, amma yin haƙuri ya fi 
ramawa domin neman ni’imar Allah ta ƙara kammala. 



17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


414 


\ o 


\ V s-1 


ciki sabo da su, kuma kada ka 
kasance a cikin ƙuncin rai daga abin 
da suke yi na makirci. 

128. Lalle Allah Yana tare da 
waɗanda suka yi taƙawa da waɗan- 
da suke su masu kyautatawa ne. 






Tana karantar da daidaitawa a tsakanin abubuwa masu 
dangantaka da juna. 








Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. Tsarki ya tabbata ga Wanda 
Ya yi tafiyar dare (1 * da bawanSa, da 
dare daga Masallaci mai alfarma 
zuwa ga Masallaci mafi nlsa, <2) 
wanda Muka sanya albarka a ge- 
fensa domin Mu nuna masa daga 
ayoyinMu. Lalle ne Shi, Sh! ne Mai 
ji, Mai gani. 







(1) Isra’i, shi ne tafiyar dare da Allah Ya yi da Annabi daga Makka zuwa Baitil 
Maƙadis. Sa’an nan Mi’iraji zuwa sama inda aka ba shi salldli. 

(2) Muƙarana a tsakanin Masjidil Haram watau tsararre daga a yaƙi mutanensa da 
Masjidil Aksa wandaJia tsararre ba. Isra’i da Mi’iraji sun fi Miƙatin Musa da ganawarsa 
da Ubangiji a T)ur Slna’a. 






















17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


><» tjJrt 


> V 5 -»- 1 


2. Kuma Mun bai wa Musa (1) 2 3 
littafi, kuma Mun sanya shi shiriya 
ga Bani Isra’ila, cewa kada ku riƙi 
wani wakili baiciNa. 

3. Zuriyar waɗanda Muka ɗau- 
ka tare da Nuhu. Lalle ne shi ya 
kasance wani bawa mai godiya. 

4. Kuma Mun hukunta zuwa ga 
Bani Tsra’ila a cikin Littafi, cewa 
lalle ne, kuna yin ɓarna a cikin ƙasa 
sau biyu, kuma lalle ne kuna zalun- 
ci, zalunci mai girma. 

5. To idan wa’adin na farkonsu 
ya je, za Mu aika, a kanku waɗansu 
bayi <2> Namu, ma’abuta yaƙi mai 
tsanani, har su yi yawo a tsakanin 
gidajenku, kuma ya zama wa’adi 
abin aikatawa. 

6. Sa’an nan kuma Mu mayar da 
ɗauki a gare ku a kansu, kuma Mu 
taimake ku da dukiyoyi da ɗiya 
kuma Mu sanya ku mafiya yawan 
masu fita yaƙi. 

7. Idan kun kyautata, kun kyau- 
tata domin kanku, kuma idan kun 
munana, to, dominsu. Sa’an nan 
idan wa’adin na ƙarshe <3) ya je, (za 
















(1) Tsakanin Bawan Allah Muhammadu da Musa, kuma an aiko Musa ga Bani 
Isra’ila kawai, kuma Nuhu an ce masa bawa amma ba a jingina shi kamar yadda aka jingina 
Bawansa ba. Sa’an nan kuma jingina Yahudu ga Nuhu ya daidaita su da sauran mutane 
wajen da’awar ɗaukaka da nasaba. 

(2) Sun yi fasadi da barin aiki da Taurati, saboda haka aka aika Jaluta a kansu. Ya 
kashe su kuma ya kama zuriyarsu. 

(3) Suka yi fasadi marra ta biyu da kashe Zakariyya da Yahaya, sai aka aika musu da 
Bukht Nasar daga Babila ya karkashe su, kuma ^a kama zuriyarsu, kuma ya rushe Baitil 
Makadis. Waɗannan labaru biyu na ɓarnar Banl Isra’ila suna cikin bayar da labaru na 
gaibi. Idan an daidaita su da labarun gaibi waɗanda Alƙur’ani ya faɗa, waɗansu suka auku 
kuma waɗansu suna ta aukuwa, za a san falalar Alƙur’ani a kan Taurati kamar yadda ya 
bayyana cewa Attaura ta yi kira zuwa ga tauhidi da shiriya, sa’an nan ya bayyana 
abubuwan da Alƙur’ani yake karantarwa daga aya ta 9 zuwa ga aya ta 38 inda ya tara 
halayen ƙwarai kuma ya kore munana. 



17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


416 


tjJrl 


> V »lj-A!l 


su je) domin su baƙanta fusko- 
kinku, kuma su shiga masallaci ka- 
mar yadda suka shige shi a farkon 
lokaci, kuma domin su halakar da 
abin da suka rinjaya a kansa, hala- 
karwa. 

8. Akwai tsammanin Uban- 
gijinku Ya yi muku rahama. Kuma 
idan kun sake, Mu sake. Kuma 
Mun sanya Jahannama matsara ga 
kafirai. 

9. Lalle ne wannan Alƙur’ani 
yana shiryarwa ga (halaye) wa- 
ɗanda suke mafi daidaita, (1) 2 kuma 
yana bayar da bushara ga muminai 
waɗanda suke aikata ayyuka na 
ƙwarai (cewa) “Lalle ne suna da 
wata ijara mai girma.” 

10. Kuma lalle ne waɗanda ba su 
yin imani da Lahira, Mun yi musu 
tattalin wata azaba mai raɗadi. 

11. Kuma mutum yana <2) yin 
addu’a da sharri kamar addu’arsa 
da alheri, kuma mutum ya kasance 
mai gaggawa. 

12. Kuma Mun sanya dare da 
rana, ayoyi biyu, sa’an nan Muka 
shafe ayar dare, kuma Muka sanya 
ayar rana mai sanyawa a yi gani, 
domin ku nemi falala daga Ubangi- 
jinku, kuma domin ku san ƙidayar 
shekara da lissafi. Kuma dukan 


J}\ 






<$>■&&$ 




(1) Bayan ya faɗi abubuwan da Attaura ta karantar, ya ce, “Alƙur’ani yana shiryarwa 
zuwa ga halayen da suka fi daidaita daga abin da Attaura ta karantar.” Sa’an nan ya ci 
gaba da bayanin abubuwan da Alƙur’ani yake karantarwa. 

(2) Alƙur’ani yana shiryar da mutum har ga yadda yake yin addu’a ddmin kada ya yi 
wa kansa addu’a ta sharri alhali kuwa yana nufin ya yi alheri domin an halicci mutum da 
son gaggawa. 



17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


417 






kome Mun bayyana shi daki-dakin 
bayyanawa. 

13. Kuma kowane mutum Mun 
lazimta masa abin rekodinsa a cikin 
wuyansa, kuma Mu fitar masa a 
Ranar Ƙiyama da littafi wanda zai 
haɗu da shi buɗaɗɗe. 

14. “Karanta Littafinka. Ranka 
ya isa ya zama mai hisabi a kanka a 
yau.” 

15. Wanda ya nemi shiryuwa, to, 
ya nemi shiryuwa ne domin kansa 
kawai kuma wanda ya 6ace, to, ya 
6ace ne a kansa kawai, kuma rai 
mai ɗaukar nauyi ba ya ɗaukar 
nauyin wani ran, kuma ba Mu zama 
masu yin azaba ba, sai Mun aika 
wani Manzo. 

16. Kuma idan Mun yi nufin Mu 
halakar da wata alƙarya, sai Mu 
umurci mawadatanta, har su yi 
fasiƙanci a cikinta, sa’an nan mag- 
anar azaba ta wajaba a kanta, sa’an 
nan Mu darkake ta, darkakewa. 

17. Kuma da yawa Muka hala- 
kar da al’ummomi a bayan Nuhu. 
Kuma Ubangijinka Ya isa ya zama 
Mai ƙididdigewa ga zunubban 
bayinSa, Mai gani. 

18. Wanda ya kasance yana nu- 
fin mai gaggawa, (1) sai Mu gag- 
gauta masa a cikinta, abin da Muke 
so ga wanda Muke nufi, sa’an nan 
kuma Mu sanya masa Jahannama, 
ya ƙonu da ita, yana abin zargi 
kuma abin tunkuɗewa. 










(§) \j>y X* 


(1) Duniya. Ana kwatanta duniya da mai son ta, da Lahira da mai son ta. 



17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


418 


tjJrl 




19 . Kuma wanda ya nufi Lahira, 
kuma ya yi aiki saboda ita irin 
aikinta alhali kuwa yana mumini, 
to, waɗannan aikinsu ya kasance 
godadde. 

20 . Dukansu Muna taimakon 
waɗannan da waɗancan daga kyau- 
tar Ubangijinka, kuma kyautar 
Ubangijinka ba ta kasance hananna 
ba. 

21 . Ka duba yadda Muka fTfrtar 
da sashensu a kan sashe! Kuma lalle 
ne Lahira ce mafi girman darajoji, 
kuma mafi girman fTfTtawa. 

22 . Kada ka sanya wani abin 
bauta wa na dabam tare da Allah, 
har ka zauna kana abin zargi, yar- 
ɓaɓɓe. 

23 . Kuma Ubangijinka Ya hu- 
kunta kada ku bauta wa kowa face 
Shi, kuma game da mahaifa biyu ku 
kyautata kyautatawa, ko dai 
ɗayansu ya kai ga tsufa a wurinka 
ko dukansu biyu, to, kada ka ce 
musu ‘tir’ kuma kada ka tsawace su, 
kuma ka faɗa musu magana mai 
karimci. 

24 . Kuma ka sassauta musu fi- 
kafikan tausasawa na rahama. 
Kuma ka ce “Ya Ubangijina! Ka yi 
musu rahama, kamar yadda suka yi 
renona, ina fcarami.” 

25 . Ubangijinku ne Mafi sani ga 
abin da yake a cikin rayukanku. 
Idan kun kasance salihai, to, lalle ne 
Shi, Ya kasance ga masu komawa 
gare Shi, Mai gafara. 


yj cy>j 










d>\ Jju 









17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


419 




> v s-t 


26 . Kuma ka bai wa ma’abucin 
zumunta hakkinsa/ 0 da miskini 
da ɗan hanya. Kuma kada ka baz- 
zara dukiyarka, bazzarawa. 

27 . Lalle ne mubazzarai sun ka- 
sance ’y an uwan Shaiɗanu. Kuma 
Shaiɗan ya kasance ga Ubangijinsa, 
mai yawan kafirci. 

28 . Ko dai ka kau da kai daga 
gare su domin neman rahama daga 
Ubangijinka, wadda kake fatanta, 
to sai ka gaya musu magana mai 
laushi. 

29 . Kuma kada ka sanya han- 
nunka Ruƙuntacce zuwa ga 
wuyanka, kuma kada ka shimfiɗa 
shi dukan shimfiɗawa, har ka zama 
abin zargi, wanda ake yanke wa. <2) 

30 . Lalle ne Ubangijinka Yana 
shimfiɗa arziki ga wanda Yake so, 
kuma Yana ƙuƙuntawa. Lalle Shi, 
Ya kasance Masani ga bayinSa, Mai 
gani. 

31 . Kuma kada ku kashe 
’ya’yanku domin tsoron talauci. 
Mu ne ke arzuta su, su da ku. Lalle 
ne kashe su ya kasance kuskure 
babba. 

32 . Kuma kada ku kusanci zina. 
Lalle ne ita ta kasance alfasha ce 
kuma ta munana ga zama hanya. 

33 . Kuma kada ku kashe rai 
wanda Allah Ya haramta face da 


















(1) Haƙƙin zumunta shi ne alherida sadar da zumunta.Haƙƙin miskinida ɗan hanya 
zakka da sadakar taɗawwa’i da liyafar kwana uku ga baƙo bisa al’ada da alheri, ba bisa 
barna da kallafawa ba. 

(2) Kada ka zama marowaci a zarge ka, kuma kada ka zama almubazzari ka rasa 
mutane, su yanke daga gare ka. 



17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


420 


\ 0 t. jj-l 




halclci, kuma wanda aka kashe, yana 
wanda aka zalunta, to, hak'ik'a. 
Mun sanya hujja ga waliyyinsa, sai 
dai kada ya ketare haddi a cikin 
kashewar. Lalle shi ya kasance wan- 
da ake taimako. 

34 . Kuma kada ku kusanci du- 
kiyar maraya face dai da sifa wadda 
take ita ce mafi kyau, har ya isa ga 
mafi icarfinsa. Kuma ku cika alka- 
wari. Lalle alkawari ya kasance 
abin tambayawa ne. 

35 . Kuma ku cika mudu idan 
kun yi awo, kuma ku auna nauyi da 
sikeli madaidaici. Wancan ne mafi 
alheri, kuma mafi kyau ga fassara. 

36 . Kuma kada ka bi abin da ba 
ka da ilmi game da shi. Lalle ne jTda 
gani da zuciya, dukan waɗancan, 
(mutum) ya kasance daga gare shi 
wanda ake tambaya. 

37 . Kuma kada ka yi tafiya a 
cikin kasa da alfahari. Lalle kai, ba 
za ka huda kasa ba, kuma ba za ka 
kai ga duwatsu ba ga tsawo. 

38 . Dukan wancan, mai mu- 
ninsa ya kasance abin kyama a 
wurin Ubangijinka. 

39 . Wancan yana daga abin da 
Ubangijinka Ya yi wahayi zuwa 
gare ka na hikima. Kuma kada ka 
sanya wani abin bautawa na dabam 
tare da Allah, har a jefa ka a cikin 
Jahannama kana wanda ake zargi, 
wanda ake tunkuɗewa. (1) 








(1) Wannan shi ne ƙarshen muƙarana tjiakanin shiryarwar da Alkur’ani ya kawo wa 
duniya da abin da Attaura ta kawo wa Banl Isra’ila. Kuma akwai daidatawa a cikinsu a 
tsakanin halaye masu kyau da klshiyoyinsu, watau halaye masu muni. 



17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


421 






40 . Shin fa, Ubangijinku Ya 
zaɓe ku da ɗiya maza ne, kuma Ya 
riƙi ’ya’ya mata daga mala’iku?' 1 2 3 * 
Lalle ne ku, haƙTƙa, kuna faɗar 
magana mai girma! 

41 . Kuma lalle ne haƙiƙa, Mun 
sarrafa bayani a cikin wannan Al- 
ƙur’ani domin su yi tunani, kuma 
ba ya ƙara musu kome face gudu. 

42 . Ka ce, “Da akwai waɗansu 
abubuwan bautawa tare da Shi, 
kamar yadda suka faɗa, a lokacin, 
da (abubuwan bautawar) sun nemi 
wata hanya <2) zuwa ga Ma’abucin 
Al’arshi.” 

43 . TsarkinSa ya tabbata kuma 
Ya ɗaukaka daga abin da suke faɗa, 
ɗaukaka mai girma. 

44 . Sammai bakwai da ƙasa da 
wanda yake a cikinsu suna yi Masa 
tasblhi. Kuma babu wani abu face 
yana tasbThi game da gode Masa, 
kuma amma ba ku fahimtar tasbi- 
hinsu. Lalle ne ShT, Ya kasance Mai 
haƙuri ne, Mai gafara. 

45 . Kuma idan ka karanta Alƙu- 
r’ani, <3) sai Mu sanya a tsakaninka 
da tsakanin waɗanda ba su yin 
















(1) Farkon muƙarana a tsakanin al’adun mushirikai da shiryarwar Alƙur’ani domin 
gyara tunaninsu ga karɓar imanin Tauhidi. 

(2) Da su abokan tarayyar sun nemi hanya zuwa ga Allah domin su yaƙe Shi saboda 
Ya ce Al’arshi tasa ce, Shi kaɗai, domin su sami nasu rabon, saboda AFarshi ta haɗiye 
kome, har da su. 

(3) Mushirikai jahilai ne, ba su iya ɗaukar jayayyar magana, saboda sun fi kusanta 
zuwa ga dabbobi ga tunaninsu, bisa gare su zuwa ga mutane, kɓ da yake sauran jikinsu na 
mutane ne. Saboda haka a koyaushe suna kusa ga faɗan tayar da hankali da doke-doke. 
Saboda haka Allah Ya sanya tsari ga AnnabinSa da wanda ya bi hanyar Annabin,^ wajen 
shiryar da mutane game da karanta Alƙur’ani. Ba za su iya faɗa mai karanta Alƙur ani da 
duka ba, kuma tsoronsa suke ji domin kwarjinin Alƙurani. 



17. Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


422 


\0 tjJLl 




imani da Lahira wani shamaki mai 
suturcewa. 

46 . Kuma Mu sanya marufai a 
kan zukatansu, domin kada su fa- 
himce shi, da wani nauyi a cikin 
kunnuwansu, kuma idan ka ambaci 
Ubangijinka, a cikin Alicur’ani, Sh! 
kaɗai, sai su juya a kan baya- 
yyakinsu domin gudu. 

47 . Mu ne Mafi sani game da 
abin da suke saurare da shi, a loka- 
cin da suke yin sauraren zuwa gare 
ka, kuma a lokacin da suke masu 
ganawa a tsakaninsu, a lokacin da 
azzalumai suke cewa, “Ba ku biyar 
kowa face wani namiji sihirtacce.” 

48 . Ka duba yadda suka buga 
maka misalai, sai suka ɓace, ba su 
iya samun hanya. 

49 . Kuma suka ce, “Shin, idan 
mun kasance ƙasusuwa da niƙa- 
ƙƙun gaɓaɓuwa, ashe, lalle ne mu, 
hakiƙa, waɗanda ake tayarwa ne a 
wata halitta sabuwa?” 

50 . Ka ce, “Ku kasance duwatsu 
ko kuwa baƙin ƙarfe. 

51 . “Ko kuwa wata halitta daga 
abin da yake da girma a cikin ƙira- 
zanku.” To, za su ce, “Wane ne zai 
mayar da mu?” Ka ce, “Wanda Ya 
ƙaga halittarku a farkon lokaci.” 
To, za su gyaɗa kansu zuwa gare ka, 
kuma suna cewa, “A yaushe ne 
shi?” Ka ce, “Akwai tsammaninsa 
ya kasance kusa. 

52 . “A ranar da Yake kiran ku, 
sa’an nan ku riƙa karɓawa game da 
gode Masa, kuma kuna zaton ba ku 
zauna ba face kaɗan.” 








4 

ojjcj t ^ \kj 

^ Ijo 


‘rJ pj 6j\ 





17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


423 


> * t-jir^ 


t V s-'j— 


53. Ƙuma ka ce wa BayiNa, su 
faɗi kalma (1) 2 3 4 wadda take mafi 
kyau. Lalle ne Shaiɗan yana sanya 
ɓarna a tsakaninsu. Lalle ne Shai- 
ɗan ya kasance ga mutum, maƙiyi 
bayyananne. 

54. Ubangijinku ne Mafi sani 
game da ku. Idan Ya so, zai yi muku 
rahama, ko kuwa idan Ya so zai 
azabta ku. Ƙuma ba Mu aika ka 
kana wakili a kansu ba. 

55. Kuma Ubangijinka ne 
Mafi sani game da wanda yake a 
cikin sammai da Jcasa. Kuma lalle 
ne, haƙTƙa, Mun fTfTta sashen Anna- 
bawa a kan sashe kuma Mun bai wa 
Dawuda Zabura. <2) 

56. Ka ce, “Ku kirayi waɗanda 
kuka riya, baicinSa. To, ba su mal- 
lakar kuranyewar cuta daga gare 
ku, kuma haka juyarwa.’ ,<3) 

57. Waɗancan, waɗanda suke 
kiran, <4) suna neman tsani zuwa ga 
Ubangijinsu. Waɗanne ne suke ma- 
fTfita a kusanta? Kuma suna fatan 
samun rahamarSa, kuma suna tso- 
ron azabarSa. Lalle ne azabar 
Ubangijinka ta kasance abar tsoro 
ce. 



















(1) Ka ce wa baylNa, mutane, idan suna magana su auna kalmomin da suke zance da 
su, sa’an nan su riƙa amfani da kalma mafi kyawodomin kada Shaiɗan ya sami mashiga 
daga maganarsu zuwa ga zukatansu, ya sanya ɓarna a tsakaninsu. 

(2) Mukarana a tsakanin Annabawa. Allah Ya fifTta waɗansu a kan waɗansu. Falalar 
Dawuda a kan waɗansu Annabawa da Zabura ne, to, ina fifikon wanda aka bai wa 
Alƙur’ani mafificin littafi da sauran Annabawa? 

(3) Ba za su iya juyar da cuta daga gare ku zuwa ga wani ko kuwa daga wani zuwa 
gare ku ba. 

(4) Waɗanda kafirai ke neman tawassuli da su zuwa ga Allah, su ma suna neman abin 
da zai sadar da su zuwa ga Allah, saboda haka babu bambanci a tsakanin mai tawassuli da 
wanda ake tawassulin da shi ga kusanta zuwa ga Allah. Babu mai kusanta zuwa ga Allah 
sai da taƙawa ga ibadarSa kawai. 



17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


424 


\ 0 t- jir I 


1 V ijj-. 


58. Kuma babu wata alƙarya 
face, Mu ne masu halaka ta a gaba- 
nin Ranar Ƙiyama ko kuwa Mu 
masu azabta ta ne da azaba mai 
tsanani. Wancan ya kasance a cikin 
littafi rubutacce. 

59. Kuma babu abin da ya hana 
Mu, Mu aika da ayoyi face saboda 
mutanen farko sun ƙaryata game da 
su. Kuma Mun bai wa Samudawa 
taguwa, aya bayyananna, sai suka 
yi zalunci game da ita. Kuma ba Mu 
aikawa da ayoyi face domin 
tsoratarwa. 

60. Kuma a lokacin da Muka ce 
maka, “Lalle ne Ubangijinka Ya 
kewaye mutane”. Kuma ba Mu 
sanya abin da ka gani wanda^ 
Muka nuna maka ba, face domin fi- 
tina ga mutane, da itaciya wadda 
aka la’anta a cikin Alƙur’ani. Kuma 
Muna tsoratar da su, sa’an nan 
(tsoratarwar) ba ta ƙara su face da 
kangara mai girma. 

61. Kuma a lokacin 1 (2) 3 da Muka 
ce wa mala’iku, “Ku yi sujada ga 
Adamu” sai suka yi sujada, face 
Ibilisa, ya ce, “Shin, zan yi sujada ga 
wanda ka <3) halitta shi yana laka?” 


3\j 


^\1^£ 


(jjLill, \. \^ W \j 


© r, 






a?w\ t J\S i 


(1) Abubuwan da Annabi ya gani a daren Isra’i da Mi’iraji, watau tafiyarsa zuwa 
sama wadda aka yi ishara da ita a farkon surar. Itaciyar da aka la’anta, ita ce Zakkum, 
abincin mutanen wuta. Akwai muƙarana, a cikin wannan, cewa ayoyin da aka bai wa wani 
Annabi sun fi waɗanda aka bai wa wasu Annabawa girma. 

(2) Muƙarana a tsakanin jinsin mutum da mala’iku da aljannu.An flfitar da jinsin 
mutum da sanya wa sauran jinsoshi biyu su yi masa sujada, sa’an nan aka ɗaukaka jinsin 
mala’ika sabɓda ɗa’a, kuma aka la’anci jinsin IblTsa da saɓo. 

(3) Rubuta “ka ,? da ƙaramin “ka” ne ko da yake lamirin Allah ne, domin ya nuna 
halin maganar Shaiɗan zuwa ga Allah Mai girma. Yana yin maganar da hushi, ba da 
girmamawa ba. 



17.Sfiratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


425 


tjJrt 




62. Ya ce, “Shin, ka gan ka (1) ... ! 
Wannan wanda ka girmama a kai- 
na, lalle ne idan ka jinkirta mini 
zuwa ga Ranar Ƙiyama lalle ne, zan 
tumɓuke zuriyarsa, face kaɗan.” 

63. Ya ce z “Ka tafi. Sa’an nan 
wanda ya bl ka daga gare su, to, 
Jahannama ce sakamakonku, (Mu 
ba ku shi) sakamako cikakke. 

64. “Kuma ka rikitar da wanda 
ka sami Tko a kansa, daga gare su, 
da sautinka, kuma ka yi hari a 
kansu da dawakinka da dakarunka, 
kuma ka yi tarewa da su a cikin 
dukiyoyi da ɗiya, kuma ka yi musu 
wa’adi. ” Alhali kuwa Shaiɗan ba ya 
yi musu wa’adin kome face da rudi. 

65. “Lalle ne bayiNa, ba ka da 
wani ƙarfi a kansu. Kuma Ubangi- 
jinka Ya isa Ya zama Wakili.” 

66. Ubangijinku ne Yake gu- 
danar da jirgi a cikin teku, domin ku 
nema daga falalarSa. Lalle ne Shi, 
Ya kasance a gare ku Mai jin ƙai. 

67. Kuma idan cuta ta shafe ku, 
a cikin teku, sai wanda kuke kira ya 
ɓace, face Shi. To, a lokacin da Ya 
tsirar da ku zuwa ga tudu sai kuka 
bijire. Kuma mutum ya kasance 
mai yawan butulci. 

68. Shin fa, kun amince cewa 
(Allah) ba Ya shafe gefen ƙasa game 
da ku, ko kuwa Ya aika da iska mai 
tsakuwa a kanku, sa’an nan kuma 


($> '%£=&}'SQ.^JS=^j 






(1) Mai saɓo saboda hassada ba ya ganin girman Ubangijinsa. A cikin maganar Iblis 
akwai rashin ladabi da nuna ƙiyayya ga Adamu, har zuwa ga zuriyarsa, wadda ba a haifa 
ba tukuna. 



17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


426 


14 «ji-l 


1V ijj~> 


ba za ku sami wani wakTli ba 
dominku? 

69. Ko kun amince ga Ya mayar 
da ku a cikin tekun, a wani lokaci na 
dabam, sa’an nan Ya aika wata 
guguwa mai karya abubuwa daga 
iska, har ya nutsar da ku saboda 
abin da kuka yi na kafirci? Sa’an 
nan kuma ba ku samun mai bin 
hakki saboda ku, a kanMu, game 
da Shi. 

70. Kuma lalle ne Mun gir- 
mama ’yan Adam, (1> kuma Muka 
ɗauke su a cikin ƙasa da teku, kuma 
Muka arzuta su daga abubuwa 
masu daɗi, kuma Muka fTfTta su a 
kan masu yawa daga waɗanda 
Muka halitta, fTfTtawa. 

71. A ranar da Muke kiran <2> 
kowane mutane da limaminsu, to, 
wanda aka bai wa littafinsa a da- 
mansa, to, waɗannan suna karatun 
littafinsu, kuma ba a zaluntar su da 
zaren bakin gurtsin dabTno. 

72. Kuma wanda ya kasance ma- 
kaho <3> a cikin wannan, saboda 
haka shi a Lahira makaho ne, ku- 
ma mafi ɓata ga hanya. 

73. Kuma lalle ne sun yi kusa, 
haƙlƙa, su fitine ka daga abin da 
Muka yi wahayi zuwa gare ka, do- 
min ka ƙirƙira waninsa a gare Mu, a 
lokacin, hakiƙa, da sun riƙe ka 
masoyi. 














(1) Mulcarana a tsakanin jinsin mutum da sauran halittar Allah. 

(2) Muƙarana a Lahira a tsakanin al’ummomi kuma da tsakanin muminai da 
kafirai. 

(3) Muƙarana a tsakanin makantar basTra da makantar ganin ido. 



17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


427 


t 0 s-jirl 


) V 5j>- 


74. Kuma ba domin (1) 2 3 Mun 
tabbatar da kai ba, lalle ne, haƙiƙa, 
da ka yi kusa ka karkata zuwa gare 
su ta wani abu kaɗan. 

75. A lokacin, lalle ne, da 
Mun ɗanɗana maka ninkin azabar 
rayuwa da ninkin azabar mutuwa, 
sa’an nan kuma ba za ka sami 
mataimaki ba a kanMu. 

76. Kuma lalle ne, sun <2) yi kusa, 
haƙTƙa, su tayar da hankalinka 
daga ƙasar, domin su fitar da kai 
daga gare ta. Kuma a lokacin, ba za 
su zauna ba a kan saɓaninka face 
kaɗan. 

77. Hanyar waɗanda, haƙiƙa, 
Muka aika a gabaninka, daga Man- 
zanninMu, kuma ba za ka sami 
juyarwa ba ga hanyarMu. 

78. Ka tsayar da salla <3) a kar- 
katar rana zuwa ga duhun dare da 
lokacin fitar alfijir, lalle ne karatun 
fitar alfijir (4) ya kasance wanda ake 
halarta. 






<jO- 








>\ { 


o'tpj 

\iji 


(1) Muƙarana a tsakanin sarauta da Manzancin Allah. Sarkin duniya yana canja 
manufarsa domin neman yardar mutanensa. Amman Manzon Allah ba ya sake abin da 
Allah Ya umurce shi da shi domin neman yardar mutane. 

(2) Muƙarana a tsakanin mai aiki ddmin Allah, ba a iya juyar da shi daga aikinsa 
domin neman wata kamala, amma mai aikin duniya ana iya canja shi ddmin haka. Kuma 
bambancin hijira da kora, waɗanda suka kori Annabinsu sai a halaka su, amma waɗanda 
Annabinsu ya yi hijira gabanin azaba, to, ba za a halaka su ba. 

(3) Tsayar da salla a cikin lokutanta, shi ne yake hana a yaudari mutum da magana 
har a sanya shi ya yi abin da bai kamata ba, ko kuma ya yi abin da shari a ta hana. 

(4) Karatun fitar alfijir, ana nufin sallar asuba. Saboda haka ana son dogon karatu a 
cikinta, gwargwadon fara ta a duhun dare a bayan fitar alfijir. 



17. Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


428 


\ O t ji-l 


> V i\^\ ijj*i 


J79. Kuma da dare, sai ka yi 
hTra a> da shi (Alƙur’ani) a kan ƙari 
gare ka. Akwai tsammanin Ubangi- 
jinka Ya tayar da kai a wani matsayi 
godadde. 

80. Kuma ka ce, “Ya Uban- 
gijlna! <2) Ka shigar da ni shigar 
gaskiya, kuma Ka fitar da ni fitar 
gaskiya. Kuma Ka sanya mini, 
daga gunKa, wani ƙarfi mai taima- 
ko.” 






81. Kuma ka ce, “Gaskiya ta zo, 
kuma ƙarya ta lalace. Lalle ne ƙarya 
ta kasance lalatacciya.” 

82. Kuma Muna sassaukarwa, 
daga Alƙur’ani, abin da yake wara- 
ka ne da rahama ga muminai. 
Kuma ba ya ƙara wa azzalumai 
(kome) face hasara. 

83. Kuma idan Muka yi ni’ima a 
kan mutum, <3) sai ya hinjire, kuma 
ya nisanta da gefensa, kuma idan 
sharri ya shafe shi, sai ya kasance 
mai yanke ƙauna. 

84. Ka ce, “Kowa ya yi aiki a 
kan hanyarsa. Sa’an nan Ubangi- 
jinka ne Mafi sani ga wanda yake 
mafi shiryuwa ga hanya.” 

85. Suna tambayar ka ga ruhi. 
Ka ce, “Ruhi daga al’amarin 










(1) Hlra da Alƙur’ani, watau a yi sallolin nafila na dare, Shafa’i, bibbiyu, a ƙare da 
Wutri. Ga Annabi tahajjudi da Wutrin wajibi ne, ƙari a kan abin da aka ɗora wa sauran 
mutane, a lokacin da yake zaune a gida. Ga sauran mutane, Wutri sunna ce, kamar sallolin 
Tdi da roƙon ruwa da husufin rana da na wata. A nan akwai bambanci a tsakanin Annabi 
da jama’arsa a wajen Wutri. 

(2) Kuma ka yi addu’a a cikin sallarka da bayanta da wannnan addu’a domin ta nuna 
sallamawarka ga Ubangijinka Allah. 

(3) Muƙarana a tsakanin halaye biyu na mutum, halin tsanani da halin cuta. 



17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


429 




^ V br* 


Ubangijina ne, kuma ba a ba ku 
(kome) ba daga ilmi face kaɗan.” 

86. Kuma lalle ne idan Mun so, 
haƙlƙa, Muna tafiya da abin da 
Muka yi wahayi zuwa gare ka. 
Sa’an nan kuma ba za ka sami wani 
waklli ba dominka game da shi a 
kanMu. 

87. Face da rahama daga 
Ubangijinka. Lalle ne falalarSa ta 
kasance mai girma a kanka. 

88. Ka ce, “Lalle ne idan mutane 
da aljannu sun taru a kan su zo da 
misalin wannan Alƙur’ani, ba za su 
zo da misalinsa ba, kuma ko da 
sashinsu ya kasance mataimaki ga 
sashi.” 

89. Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun 
caccanza domin mutane, a cikin 
wannan Alƙur’ani, daga kowane 
misali, sai mafi yawan mutane suka 
ƙi (kome) face kafirci. 

90. Kuma suka ce, “Ba za mu yi 
Tmani ba dominka sai ka ɓuɓɓu- 
gar (1) da idan ruwa daga ƙasa. 

91. “Ko kuma wata gona daga 
dabinai da inabi ta kasance a gare 
ka. Sa’an nan ka ɓuɓɓugar da ƙora- 
mu a tsakaninta ɓuɓɓugarwa. 

92. “Ko kuwa ka kayar da sama 
a kanmu, kaɓukka, kamar yadda ka 
riya, ko kuwa ka zo da Allah, da 
mala’iku bangabanga. 




t -5*^ . 




0 


JJ>Ou 


<e>v 




(1) Kafiri ba ya iya hangen abin da ba a iya taɓa shi da^aɓoɓin ji na jiki, domin haka 
suka nemi ɗayan waɗannan abubuwa ya auku kamin su yi lmani. Mumini yana kange da 
ganin baslra, domin haka ya wadatu da zaman Alƙur’ani aya mai isa ga ya yi imani da shi. 



17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


430 


>0 e-jJrt 


t V i ir > 


93. “Ko kuwa wani gida na zlna- 
riya ya kasance a gare ka, ko kuwa 
ka taka a cikin sama. Kuma ba za 
mu yi imani ba ga takawarka, sai ka 
sassauko da wani littafi a kanmu, 
muna karanta shi.” Kace, “Tsarki 
ya tabbata ga Ubangijina! Ban ka- 
sance ba face mutum, Manzo.” 

94. Kuma babu abin da ya hana 
mutane su yi imani, a lokacin da 
shiriya ta je musu, face sun ce, 
“Shin, Allah zai aiko mutum ya 
zamo yana Manzo.” 

95. Ka ce, “Da mala’iku sun 
kasance a cikin ƙasa, kuma suna 
tafiya, suna masu natsuwa, lalle ne 
da mun saukar da mala’ika daga 
sama ya zama manzo a kansu.” 

96. Ka ce, “Allah Ya isa zama 
Shaida a tsakanina da ku. Lalle ShT 
Ya kasance ga bayinSa, mai ƙidid- 
digewa Mai gani.” 

97. Kuma wanda Allah Ya shi- 
ryar, to, shT ne shiryayye, kuma 
wanda Ya ɓatar, to, ba za ka sami 
waɗansu masoya a gare su ba bai- 
cinSa. Kuma Muna tara su a Ranar 
Ƙiyama a kan fuskokinsu, suna 
makafi, kuma bebaye da kurame. 
Matattararsu Jahannama ce, ko da 
yaushe ta bice, sai Mu ƙara musu 
wata wuta mai tsanani. 

98. Wancan ne sakamakonsu, 
saboda lalle su, sun kafirta da ayo- 
yinMu, kuma suka ce, “Shin idan 
muka kasance ƙasusuwa da nTƙaƙ- 
ƙun gaɓuɓuwa, shin lalle mu, haƙT- 
ƙa, waɗanda ake tayarwa ne a cikin 
wata halitta sabuwa?” 


L-Ac- <Jj\j ^ 






LUj(&j llli j^Jrj ^ 


9 ' 





17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


431 


H f ji - ' 


1V »JJ4 


99. Shin, kuma ba su gani (1) 2 ba 
(cewa) lalle ne Allah, Wanda Ya 
halicci sammai da ƙasa, Mai ikon yi 
ne a kan Ya halicci misalinsu? 
Kuma Ya sanya wani ajali a gare su 
wanda babu kokwanto a cikinsa? 
Sai azzalumai suka ƙi face kafirci. 

100. Ka ce, “Da dai ku, kuna 
mallakar <2) taskokin rahamar 
Ubangijina, a lokacin, haƙiƙa, da 
kun kame, domin tsoron ƙarewar 
taskokin. Kuma mutum ya kasance 
mai ƙwauro ne.” 

101. Kuma lalle ne, haƙlƙa, Mun 
bai wa Musa ayoyi (3) guda tara 
bayyanannu, sai ka tambayi Ban! 
Isra’ila, a lokacin da ya je musu, sai 
Fir’auna ya ce masa, “Lalle ni, ina 
zaton ka, ya Musa, sihirtacce.” 

102. Ya ce, “Lalle ne, haƙTƙa, ka 
sani babu wanda ya saukar da 
waɗannan, face Ubangijin sammai 
da ƙasa, domin su zama abubuwan 
lura. Kuma lalle ne ni, haƙiƙa, ina 
zaton ka, ya Fir’auna, halakakke.” 

103. Sai ya yi nufin fitar da su 
daga ƙasar, sai Muka nutsar da shi, 
shi da wanda yake tare da shi gaba 
ɗaya. 

104. Kuma^Muka ce, daga ba- 
yansa ga Bani Isra’ila, “Ku zauni 







JjJj^ J&y&r 



ojS \ cjp j\s 




(1) Muƙarana a tsakanin farkon halitta da mayarwa da ita, idan farawa ba ta 
buwaya ba, mayarwa ba za ta buwaya ba. 

(2) Muƙarana a tsakanin kyautar mutum da rowarsa ga dukiyar da ya mallaka. 

(3) Muƙarana a tsakanin maganar makangari Fir’auna da Manzon Allah, Musa 
domin nuna ayar Annabawa ba su tsoron kowa wajen iyar da Manzancin Allah, kuma ba 
su ganin wani ƙarfi a gabansu face na Allah. 



17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


432 




i V ij 


ƙasar. Sa’an nan idan wa’adin 
ƙarshe ya zo, za Mu je da ku 
jama’a-jama , a.” <1) 

105. Kuma da gaskiya Muka 
saukar da shi, kuma da gaskiya ya 
sauka. Kuma ba Mu aike ka ba face 
kana mai bayar da bushara, kuma 
mai gargaɗi. 

106. Kuma yana abin karatu, 
Mun rarraba shi, domin ka karanta 
shi ga mutane a kan jinkiri, kuma 
Mun sassaukar da shi sassau- 
karwa. <2) 

107. Ka ce, “Ku yi imani <3) da 
shi, ko kuwa kada ku yiTmani, lalle 
ne waɗanda aka bai wa ilmi daga 
gabaninsa, idan ana karatunsa a 
kansu, suna faɗuwa ga haɓoɓinsu, 
suna masu sujada. 

108. “Kuma suna cewa: Tsarki 
ya tabbata ga Ubangijinmu! Lalle 
ne wa’adin Ubangijinmu ya kasan- 
ce, haƙTƙa, abin aikatawa.” 

109. Kuma suna faɗuwa ga 
haɓoɓinsu suna kuka, kuma yana 
ƙara musu tsoro. 















(1) Wannan magana tana kama da da’awar Yahudu cewa yana rubuce a cikin 
littafinsu za su koma haɗuwa bayan rarraba a nan duniya, kuma Hadisin komawar 
Yahudu a Falasɗinu, har Musulmi su yi yaƙi da su, suna a kan gaɓar gabas, kuma su 
Yahudawa suna a kan gaɓar yamma daga Kogin Urdun yana karfafa wannan ra’ayi. 
Kuma an ruwaito cewa daga cikin alamomin Tashin Ƙiyama akwai komawar Yahudu a 
Falasɗinu. Allah ne Mafi sani. 

(2) Saukar da Alƙur’ani a cikin shekaru ashirin ko ashirin da uku ya yi kama da 
saukar ayoyin Musa tara a lokacin da yake kiran Fir’auna zuwa ga addini. 

(3) Muƙaranar yin imani da rashin imanin mutane ga Alƙur’ani ba zai rage 
gaskiyarsa da kome ba, sai dai waɗanda suka ƙi Tmanin ne za su cutu. Sa’an nan da 
bambanci a tsakanin mai ilmi da jahili. Mai ilmi yana da sauƙin jawuwa zuwa ga gaskiya 
har ya rasa abin da zai aikata face ya faɗi rikice, a kan haɓarsa, yana mayar da al’amari ga 
Allah kuma yana tawali’u. 



17.Suratul Isra’ 


Juzu’i Na 15 


433 






110. Ka ce, “Ku kirayi Al- 
lah (1) 2 3 ko kuwa ku kirayi Mai raha- 
ma. Kowane kuka kira, to, Yana da 
sunaye mafi kyau. Kuma kada ka 
bayyana <2) ga sallarka, kuma kada 
ka ɓoye ta. Ka nemi hanya a tsaka- 
nin wancan.” 

111. Kuma ka ce, “G6diya <3) ta 
tabbata ga Allah Wanda bai riƙi ɗa 
ba, kuma abokin tarayya bai kasan- 
ce a gare Shi ba a cikin mulkinSa, 
kuma wani masoyi saboda wula- 
kancin bai kasance a gare Shi ba.” 
Kuma ka girmama Shi, girma- 
mawa. 







Tana karantar da ladubban ibada zuwa ga Allah da yin aiki da 
zahirin shari’a da barin dukan abin da ya saɓa wa shari’a. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. Gddiya ta tabbata ga Allah 
wanda Ya saukar da Littafl a kan 
bawanSa kuma bai sanya karkata 
ba a gare shi. 




(1) Muƙarana a tsakanin sunayen Allah waɗanda ake kiran Sa da su wajen rdƙo da 
waɗanda ba a yin raƙo da su. Sunayen mafiya kyau da ake kiran Allah da su Hadisi ya 
kawo su sai a nema daga Jalalaini. 

(2) Kuma tsakaitawa wajen karatun salla ko addu’a kamar yadda aikin Annabi ya 
nuna yadda ake yi, kada a bayyana kada a ɓoye. Sai dai tsaka. 

(3) Ka ce, “Allah ba shi da abokin muƙarna a kowace jiha. Shi kaɗai Ya cancanci 
girmamawa.” Saboda haka ka girmama Sh!, girmamawar da ta dace da Shi. 


18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 15 


434 




^ A i—flgC l' flj y* 


2. Madaidaici, domin Ya yi gar- 
gadi da azaba mai tsanani daga gare 
Shi, kuma Ya yi bushara ga mumi- 
nai, waɗanda suke aikata ayyuka 
na ƙwarai da (cewa) suna da wata 
lada mai kyau. 

3. Sunamasuzamaacikintahar 
abada. 



4. Kuma Ya yi gargaɗi ga wa- 
ɗanda (1) suka ce, “Allah yana da 
ɗa.” 

5. Ba su da wani ilmi game da 
wannan magana, kuma iyayensu ba 
su da shi, abin da ke fita daga 
bakunansu ya girma ga ya zama 
kalmar faɗa! Ba su faɗan kome face 
ƙarya. 

6. To, ka yi kusa ka halaka ranka 
a gurabbansu, wai domin ba su yi 
imani da wannan labari ba, saboda 
baƙin ciki. 

7. Lalle ne Mu, Mun sanya abin 
da ke kan ƙasa, wata ƙawa (2) ce 
gare ta, domin Mu jarraba su; wan- 
ne daga cikinsu zai zama mafi kyau 
ga aiki. 

8. Kuma lalle Mu, Masu sanya 
abin da ke a kanta (ya zama) tur- 
ɓaya ƙeƙasasshiya ne. 




ihS’ 


(J ) \jLjX \ 





(1) Larabawajun ce mala’iku ’ya’yan Allah ne. Yahudawa sun ce Uzairu ɗan Allah 
ne, Nasara sun ce Isa ɗan Allah ne. Babu ladabi ga fadin wannan magana. Saboda haka 
Annabi Muhammadu, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi, ya gaya musu, cewa 
wannan magana karya ce kuma rashin ladabi ne ga Allah. Da ba su yi imani ba, ya ji tsoro 
kada ya zama shi ne ya yi ƙwauron baki ga faɗa musu gaskiya. Sai Allah Ya gaya masa, 
cewa kada ya halakar da ransa domin bak'in cikin haka. 

(2) Saboda haka k'awar kasa, kamar furen itacenta ne, ba su ruɗin mai hankali ga 
tsarewar ladabi tare da Ubangijinsa, da bin shari’ar littafin da aka saukar wa Annabi, 
kuma ba a sanya masa karkata ba. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 15 


435 


\o frjJrt 


) A Sj J~> 


9. Ko kuwa ka yi zaton cewa 
ma’abuta kogo a> da allo sun ka- 
sance abin mamaki daga ayoyin 
Allah? 

10. A lokacin da samarin suka 
tattara zuwa ga kogon, sai suka ce, 
“Ya Ubangijinmu! <2) Ka ba mu 
wata rahama daga gare Ka, kuma 
Ka sauƙaƙe mana (samun) shiriya 
daga aPamarinmu.” 

11. Sai Muka yi duka a kan kun- 
nunwansu, <3) a cikin kogon, she- 
karu masu yawa. 

12. Sa’an nan Muka tayar da su, 
domin Mu san wane ɗayan ƙungi- 
yoyin biyu suka fi lissafi ga abin da 
suica zauna na lokacin. 

13. Mu ne ke jeranta maka la- 
barinsu da gaskiya. Lalle ne su, 
waɗansu samari ne. Sun yi imani da 
Ubangijinsu, kuma Muka ƙara 
musu wata shiriya. 

14. Kuma Muka ɗaure a kan 
zukatansu, a lokacin da suka tsayu, 
sa’an nan suka ce, “Ubangijinmu 
Shl ne Ubangijin sammai da ƙasa. 
Ba za mu kirayi waninSa abin bau- 
tawa ba. (Idan mun yi haka) lalle 
ne, haƙlƙa, mun faɗi abin da ya 
ƙetare haddi a sa’an nan.” 











) £ JJJ * 


\2-j 


(1) Lokacin da Allah Ya ce, kada Annabi ya wahalar da kansa ddmin baƙin cikin ba a 
karɓi maganarsa ba, sai Ya ba shi labarin maabuta kogo, yadda suka yi gudun hijira da 
addininsu, Allah Ya tsare su daga wahala, a cikin halin abin al’ajabi. Sa’an nan ƙissar ta 
tattara a kan ladubba waɗanda ake neman mutun ya tsare su tare da Ubangijinsa a cikin 
dukan motsinsa, kamar yadda bayani zai nuna. 

(2) Sun fara da addu’a ta neman shiriya daga Allah, Ubangijinsu. Addu’a tun farko 
ga kome ladabi ne. Ƙuma farawa da nuna bautarsu ga Ubangiji, ladabi ne. Hijira da 
addini, ladabi ne, kuma amincewa da samun rahamar Allah, ladabi ne ga Allah, saboda 
haka Allah ya jiɓinci tsaron kogon ya zame musu mafi kyawun wurin zama. 

(3) Duka a cikin kunnuwa, shT ne sanya musu barci. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 15 


436 




y A 5jj_j 


15. “Ga waɗannan mutanenmu, 

sun riƙi waninSa abin bautawa! 
Don me ba su zuwa da wata hujja 
bayyananna a kansu (waɗanda ake 
bautawar) ? To, wane ne mafi zalunci 
daga wanda ya ƙaga ƙarya ga 
Allah? ' ' - 

16. “Kuma idan kun nisance su, 
su da abin da suke bautawa, face 
Allah, to, ku tattara zuwa ga kogon, 
sai Ubangijinku Ya watsa muku 
daga rahamarSa, kuma Ya sauƙaƙe 
muku madogara daga al’ama- 
rinku.” 

17. Kuma kana ganin rana idan 
ta fito tana karkata daga kogonsu 
wajen dama, kuma idan ta faɗi, 
tana gurgurar su wajen hagu, kuma 
su, suna a cikin wani fili daga gare 
shi. Wannan abu yana daga ayoyin 
Allah. Wanda Allah Ya shiryar, to, 
shi ne mai shiryuwa, kuma wanda 
Allah Ya ɓatar, to, ba za ka samar 
masa wani majiɓinci mai shiryarwa 
ba. 

18. Kuma kana zaton su far- 
kakku ne, alhali kuwa su masu barci 
ne. Muna juya su wajen dama da 
wajen hagu, kuma karensu yana 
shimfiɗe da zira’o’in ƙafafuwansa 
ga farfajiya (ta kogon). Da ka leƙa 
(a kan) su (da) Ialle ne, ka juya daga 
gare su a guje kuma (da) Ialle ne ka 
cika da tsoro daga gare su. 

19. Kuma kamar wannan ne, 
Muka tayar da su, domin (1) su 


»zajj J cNjS 


0 




\ \ 'Syj ''i ' 1 

j> 4 'ljS 

$ cit Je jLfe ili 



(1) Mahawarar muminai a bayan barcin shekara ɗari uku, amma duk da haka suna 
cikin hankalinsu suna mayar da al’amari ga Allah. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 15 


437 






tambayi juna a tsakaninsu. Wani 
mai magana daga cikinsu ya ce, 
“Mene ne lokaciri da kuka zauna?” 
Suka ce, “Mun zauna yini ɗaya ko 
sashen yini.” Suka ce, “Ubangi- 
jinku ne Mafi sani ga abin da kuka 
zauna. To, ku aika da ɗayanku, 
game da azurfarku wannan, zuwa 
ga birnin. (1) 2 Sai ya duba wanne ne 
mafi tsarki ga abin dafawa, sai ya zo 
muku da abinci daga gare shi. 
Kuma sai ya yi da hankali, kada ya 
sanar da ku ga wani mutum. 

20. “Lalle ne su, idan sun kama 
ku, za su jefe ku, ko kuwa su mayar 
da ku a cikin addininsu, kuma ba za 
ku sami babban rabo ba, a sa’an 
nan har abada.” 

21. Kuma kamar wancan ne, 
Muka nuna su (gare su) domin su 
san lalle wa’adin Allah gaskiya ne, 
kuma lalle ne Sa’a babu shakka a 
cikinta. A lokacin da suke jayayyar 
al’amarinsu a tsakaninsu, <2) sai 
suka ce, “Ku gina wani gini a kansu, 
Ubangijinsu ne Mafi sani game da 
su.” Waɗanda suka rinjaya a kan 
al’amarinsu suka ce, “Lalle mu riƙi 
masallaci a kansu.” 

22. Za su ce, “Uku ne da na 
huɗunsu, karensu.” Kuma suna 
cewa, “Biyar nejda na shidansu 
karensu,” a kan jifa a cikin duhu. 
Kuma suna cewa, “Bakwai ne da 


'i n “i 





(J) \ j 2 >\ \ i\ t \ ^d_i5 
Xc\l2\ j\j Jf- aJ 




(1) Birnin shi ne Tarasus. Sunan sarkinsu Daƙayanus. 

(2) Muhawarar muminai da kaflrai, da yadda kaflrai ke zartar da al amari ba da 
ambaton yardar Allah Ubangijinsu ba. Da yadda suke yin sari-faɗi ga matsalolin ilmi da ya 
kamata a mayar da saninsu ga Allah. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 15 


438 


>0 


S A OgO l ^JJ * 1 


na takwas dinsu karensu.” Ka ce, 
“Ubangijina (1) ne Mafi sani ga 
ƙidayarsu, babu wanda ya san su 
face kaɗan.” Kada ka yi jayayya 
a cikin al’amarinsu, sai jayayya 
bayyananna. Kuma kada ka yi 
fatawa (2) ga kowa daga gare su a 
cikin al’amarinsu. 

23. Kuma kada lalle ka ce ga 
wani abu, “Lalle ni, mai aikatawa 
ne ga wancan a gobe.” 

24. Face idan Allah Ya so. Kuma 
ka ambaci Ubangijinka idan ka 
manta, kuma ka ce, “Ɗammani ga 
Ubangijma, Ya shiryar da ni ga abin 
da yake shi ne mafi kusa ga wannan 
na shiriya.” 

25. Kuma suka zauna a cikin 
kogonsu shekaru ɗari uku, kuma 
suka daɗa tara. 

26. Ka ce, Allah ne Mafi sani ga 
abin da suka zauna. ShT ne da (sa- 
nin) gaibin sammai da ƙasa. Mene 
ne ya yi ganinSa da jinSa! Ba su da 
wani majiɓinci baicinSa, kuma ba 
Ya tarayya da kowa a cikin hukun- 
cinSa. 

27. Ka karanta abin da aka yi 
wahayi zuwa gare ka, na littafin 
Ubangijinka. Babu mai musan- 
yawa ga kalmominSa, kuma ba za 
ka sami wata madogara ba daga 
waninSa. 


<$)\ JJ-\ cJCJj 


© 

1 \j Q\ [ 


(JjrJ AjU, JAj JL$ 

(5) 

z^»^=v>-(j AjJlj C^j jt^^JjJ 

d?b\jj3 




(1) Bayanin ladubban magana ga matsalolin ilmi da na aiki. Babu wanda ya san gaibu 
sai Allah. Ba a tambayar malaman ɓata da son zuciya, domin sari-fadi suke yi ga jawabin 
mai tambaya. 

(2) Domin haka ba a yin fatawa a wurin malamin bidi’a ko jahili domin zai fadi abin 
da yake so, ko kuma ya yi ƙaddari fadi, jTfa a cikin duhu. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 15 


439 


> 0 (■ jU 


\ A #_»-> 


28. Ka haƙurtar da ranka tare da 
waɗanda ke kiran Ubangijinsu, safe 
da maraice, suna nufin yardarSa. 
Kuma kada idanunka su juya daga 
barinsu, kana nufin ƙawar rayuwar 
duniya. (1) Kuma kada ka bi wanda 
Muka shagaltar da zuciyarsa daga 
hukuncinMu, kuma ya bi son zuci- 
yarsa, alhali kuwa al’amarinsa ya 
kasance yin ɓarna. 

29. Kuma ka ce, “Gaskiya daga 
Ubangijinku take.” Sjtboda haka 
wanda ya so, to, ya yi Tmani, kuma 
wanda ya so, to, ya kafirta. Lalle ne 
Mu, Mun yi tattali domin azza- 
lumai, wata wuta wadda shama- 
kunta sun kewaye da su. Kuma idan 
sun nemi taimako sai a taimake su 
da wani ruwa kamar dabzar mai, 
yana soye fuskoki. Tir da abin shan- 
su, kuma wutar ta yi munin zama 
mahutarsu. 

30. Lalle ne waɗanda suka yi 
Tmani kuma suka aikata ayyukan 
ƙwarai, lalle ne Mu, ba Mu tozartar 
da ladar wanda ya kyautata aiki. 

31. Waɗannan suna da gidajen 
Aljannar zama, ƙoramu na gudana 
daga ƙarƙashinsu, ana sanya musu 
ƙawa, a cikinsu, daga mundaye na 
zinariya, kuma suna tufantar wa- 
ɗansu tufafi kore, na alharini raƙiƙi 
da alharini mai kauri, suna kishin- 
giɗe a cikinsu, a kan karagu. Ma- 


0 








(1) Ayoyi na ashirin da bakwai da ashirin da takwas suna umurni da bin shari’a ta 
Alkur’ani, kuma suna hani daga bin son zuciya domin neman ƙawar rayuwar duniya 
wadda aka yi domin a jarrabi wawa da ita, sa’an nan ta koma turbaya ƙeƙasasshiya. Dubj 
aya kuma, ta takwas da ta tara. Mun dai sani, cewa umurni da bin shari’a bayyananna shi 
ne kan labarin surar. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 15 


440 


\0 tjJrl 




dalla da sakamakonsu. Kuma Al- 
janna ta kyautatu da zama wurin 
hutawa. 

32. Kuma ka buga musu misa- 
li (1) da waɗansu maza biyu. Mun 
sanya wa ɗayansu gonaki biyu na 
inabobi, kuma Muka kewaye su da 
itacen dabinai, kuma Muka sanya 
shuka a tsakaninsu (su gonakin). 

33. Kowace gona daga biyun, ta 
bayar da amfaninta, kuma ba ta yi 
zaluncin kome ba daga gare shi. 
Kuma Muka ɓuɓɓugar da korama 
a tsakaninsu. 

34. Kuma ɗan itace ya kasance 
gare shi. Sai ya ce wa abokinsa, 
alhali kuwa ^ana muhawara da shi, 
“Nl ne mafTfici daga gare ka a wajen 
dukiya, kuma mafi izza a wajen 
jama’a.” 

35. Kuma ya shiga gonarsa, al- 
hali yana mai zalunci ga kansa, ya 
ce, “Ba ni zaton wannan za ta hala- 
ka har abada. 

36. “Kuma ba ni zaton Sa’a 
mai tsayuwa ce, kuma lalle ne, idan 
an mayar da ni zuwa ga UbangijTna, 
to, lalle ne, zan sami abin da yake 
mafi alheri daga gare ta ya zama 
makoma.” 

37. Abokinsa ya ce masa, alhali 
kuwa yana muhawara da shi, “Ashe 
ka kafirta da Wanda Ya halitta ka 
daga turɓaya, sa’an nan daga digon 
maniyi, sa’an nan Ya daidaita ka, ka 
zama mutum?” 















(1) Misali ga mai shagala da duniya da ƙawarta, mai saurin komawa turɓaya 
ƙeƙasasshiya, da mai bin umurnin Allah, mai ladabi da bin sharT’a. Yadda aƙibar 
kowanensu za ta kasance. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 15 


441 


\ 0 tjir' 


\ A ijj-i 


38. “Amma ni, Shi ne Allah 
UbangijTna, kuma ba zan tara kowa 
da Ubangijina ba. 

39. “Kuma don me, a lokacin da 
ka shiga gonarka, ka ce, ‘Abin da 
Allah ya so (shi ke tabbata) babu 
wani ƙarfi face game da Allah. ’ Idan 
ka gan ni, ni ne mafi ƙaranci daga 
gare ka a wajen dukiya da diya. 

40. “To, akwai fatan Ubangijina 
Ya ba ni abin da yake mafi alheri 
daga gonarka, kuma ya aika azaba 
a kanta (ita gonarka) daga sama, sai 
ta wayi gari turɓaya mai santsi. 

41. “Ko kuma ruwanta ya wayi 
gari faƙaƙƙe, saboda haka, ba za ka 
iya nemo shi ba dominta.” 

42. Kuma aka halaka dukan 
’ya’yan itacensa, sai ya wayi gari 
yana juyar da tafunansa biyu, sabo- 
da abin da ya kashe a cikinta, alhali 
kuwa ita tana kwance a kan rassan- 
ta, kuma yana cewa, “Kaitona, da 
dai ban tara (1> wani da Ubangijina 
ba!” 

43. Kuma wata jama’a ba ta ka- 
sance a gare shi ba, waɗanda ke 
taimakon sa, baicin Allah, kuma 
bai kasance mai taimakon kansa 
ba. 

44. A can taimako da jiɓinta ga 
Allah yake^ ShT ne kawai Gaskiya, 
ShT ne Mafifici ga lada kuma Mafi- 
fici ga aƙiba. 









1 





(1) Ya yi nadamar halakar gonar kawai, amma bai yi nadamar kafircin shirkin da ya 
yi ba, saboda haka Allah bai mayar masa da badalinta ba. Daga nan kuma ana fahimtar 
cewa rashin mai da al'amari ga Allah shirku ne, kuma girman kai saboda dukiya, shirku ne 
wanda ƙawar duniya ke sanya wawaye a ciki. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 15 


442 






45. Ka buga musu misalin ra- 
yuwar duniya, kamar ruwa ne wan- 
da Muka saukar da shi daga sama 
sa’an nan tsirin ƙasa ya garwaya da 
shi, sa’an nanya wayi gari dudduga, 
iska tana shiƙar sa. Kuma Allah 
Ya kasance Mai yawan ikon yi ne a 
kan dukan kome. 

46. Dukiya da cfiya, a) su ne ƙa- 
war rayuwar duniya, kuma ayyuka 
masu wanzuwa na ƙwarai sun fi 
zama alheri a wurin Ubangijinka ga 
lada kuma sun fi alheri ga buri. 

47. Kuma a ranar da Muke ta- 
fiyar da duwatsu, kuma ka ga ƙasa 
bayyane, kuma Mu tara su har ba 
Mu bar kowa ba daga gare su. 

48. Kuma a gitta 1 (2) su ga Uban- 
gijinka suna sahu guda, (Mu ce 
musu), “Lalle ne, haƙlƙa, kun zo 
Mana kamar yadda Muka halitta 
ku a farkon lokaci. A’a, kun riya 
cewa ba za Mu sanya muku wani 
lokacin haɗuwa ba.” 

49. Kuma aka aza littafin ayyu- 
ka, sai ka ga masu laifi suna masu 
jin tsoro daga abin da ke cikinsa, 
kuma suna cewa, “Kaitonmu! 
Mene ne ga wannan littafi, ba ya 
barin ƙarama, kuma ba ya barin 
babba, face ya ƙididdige ta?” Kuma 
suka sami abin da suka aikata ha- 
larce. Kuma Ubangijinka ba Ya 
zaluntar kowa. 




Uty tiij \j 


'j 


U 


Si j jO^^j 


(1) Dukiya da ɗiya, icawar duniya ne, idan suka zama abin alfahari ga mai su, amma 
idan an ciyar da dukiya ga tafarkin Allah, kuma aka karantar da ɗiya ga bisa tafarkin 
hanyar sharfa suka tashi Musulmin kwarai, to, sun zama aikin sharT’a na Lahira ke nan. 

(2) Bapnin abubuwan da ke aukuwa a wurin hisabi ke nan ga masu bin son zuciya, 
su bar shari’a. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 15 


443 


)0 t jir\ 


S A 5jj-> 


50. Kuma a lokacin da Muka ce 
wa mala’iku, “Ku yi sujada ga 
Adamu.” Sai suka yi sujada, face 
IblTsa, ya kasance daga aljannu sai 
ya yi fasiƙanci ga barin umurnin 
Ubangijinsa. To fa, ashe, kuna ri- 
ƙon sa, shi da zuriyarsa, su zama 
majiɓinta, baicin Ni, alhali kuwa su 
maƙiya ne a gare ku? Tir da ya 
zama musanya ga azzalumai. a) 

51. Ban shaida musu halittar 
sammai da ƙasa ba, kuma ban 
(shaida musu) halittar rayukansu 
ba, kuma ban kasance mai riƙon 
masu ɓatarwa (da wani) su zama 
mataimaka ba. 

52. Kuma da ranar da Allah 
Yake cewa, “Ku kirayi abokan ta- 
rayyaTa, waɗanda kuka riya.” Sai 
su kiraye su, sai ba za su karɓa 
musu ba, kuma Mu sanya Mau- 
biƙa <2) (Mahalaka) a tsakaninsu. 

53. Kuma masu laifi suka ga 
Wuta, suka tabbata lalle ne, su 
masu auka mata ne, kuma ba su 
sami majuya ba daga gare ta. 

54. Kuma lalle ne, haƙTƙa, Mun 
jujjuya, a cikin wannan Alƙur’ani, 







j3j\°\y 3 \t)3 




(1) Allah ShT ne Ya halitta mutane, kuma Ya ɗaukaka darajarsu, domin Ya sanya 
mala’iku su yi sujada ga ubansu Adamu. Saboda wannan soyayyar kuma Ya ba su shari ar 
da za su bi su shiryu har su shiga Aljanna, amma sai suka ƙi, suka koma wa Shaiɗan wanda 
yake shi ne farkon maƙiyin ubansu, Adamu, wanda ya ƙi yi wa sujada, har aka la ane shi, 
suna bin sa, shi da ɗiyansa, alhali kuwa babu wani abin da za su iya yi musu na alheri ko na 
sharri, domin su ma halitta ne kamarsu. Ba su san kɓme ba a sama ko a ƙasa, kuma Allah 
ba Ya yin ma’amalar kome da su. Wanda ya bi Shaiɗan ya bar Allah, to, ya yi mugunyar 
musanya, kuma ya zalunci kansa ƙwarai. 

(2) Maubiƙa sunan wani rafi ne na wuta, asalinsa daga ‘Wabiƙa, watau ya halaka. Za 
a sanya wannan rafi a tsakanin masu bin Shaiɗan da surorin gumaka, da wanda ya shirya 
musu gumakan, suna bauta musu. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 15 


444 






daga kowane irin misali ga mutane 
(domin su gane, su bi shari’a), kuma 
mutum ya kasance mafi yawan abu 
ga jidali. (1) 2 

55 . Kuma babu abin da ya hana 
mutane su yi imani a lokacin da 
shiriya ta zo musu, kuma su nemi 
gafara daga Ubangijinsu, face han- 
yar farko <2) ta je musu ko kuma 
azaba ta je musu nau’i-nau’i. 

56 . Kuma ba Mu aika Manzanni 
ba face suna masu bayar da bushara 
kuma masu gargadi, kuma waɗan- 
da suka kafirta suna jidali da ƙarya 
domin su ɓata gaskiya da ita, kuma 
suka riƙi ayoyiNa da abin da aka yi 
musu gargaɗi da shi abin izgili. 

57 . Kuma wane ne mafi zalunci 
daga wanda aka tunatar game da 
ayoyin Ubangijinsa, sai ya bijire 
daga barinsu, kuma ya manta abin 
da hannayensa suka gabatar? Lalle 
ne Mu, Mun sanya abubuwan rufi a 
kan zukatansu domin kada su fa- 
himce shi, kuma a cikin kunnu- 
wansu (Mun sanya) wani nauyi, 
kuma idan ka klraye su zuwa ga 
shiriya, to, ba za su shiryu ba, a 
sa’an nan, har abada. 

58 . Kuma Ubangijinka Mai ga- 
fara ne, Ma’abucin rahama. Da 
Yana kama su saboda abin da suka 
sana’anta, lalle ne, da Ya gaggauta 







0 ^ ^ E. 




*J 






(1) Jidali, shl ne jayayya, alhali kuwa mutum ya san yana kan ƙarya. 

(2) Hanyar farko ita ce Allah Ya halaka su saboda laifinsu, ko kuma azaba ta je musu 
nau’i-nau’i, domin su Musulunta, sai ƙarshe idan sun ƙi, a halaka su. Waɗansu sun fassara 
‘ƙubala’ ko‘ƙibala’ da ta fuskance su bayyane, bisa ga karatun kalmar ‘ƙibala’ da wasalin 
ƙasa, da ma’anar azaba. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 15 


445 


\ O s.jir I 




azaba a gare su. A’a, suna da loka- 
cin alkawari, (wanda) ba za su sami 
wata makoma ba, baicinsa. (1) 2 

59 . Kuma waɗancan alƙaryu <2> 
Mun halaka su, a lokacin da suka yi 
zalunci, kuma Muka sanya lokacin 
alkawarin, ga halaka (3) 4 su. 

60 . Kuma a lokacin da Musa <4) 
ya ce wa yaronsa, “Ba zan gushe ba 
sai na isa mahaɗar teku biyu, ko in 
shuɗe da tafiya shekara da 
shekaru.’’ 

61 . To, a lokacin da suka isa 
mahaɗar tsakaninsu, sai suka man- 
ta kifinsu, sai ya kama tafarkinsa a 
cikin teku kamar biga. 

62 . To, a ldkacin da suka wuce, 
ya ce wa yaronsa, “Ka kawo mana 
kalacinmu. Lalle ne haƙiƙa, mun 
haɗu da wahala daga tafiyarmu 
wannan.” 

63 . (Yaron) ya ce, “Ka gani! A 
lokacin da muka tattara zuwa ga 
falalen nan, to, lalle nT, na manta 
kTfin, kuma babu abin da ya mantar 
da nT shi, face Shaiɗan, domin kada 


0 y 

0 











(1) Watau ba su da wata makoma su bar wannan lokacin alkawarin saukar azabar. 

(2) Alƙaryun Adawa da Samudawa da waɗansunsu. 

(3) Kome Allah zai yi, sai Ya sanya masa lokacin aukuwarsa, kuma ba zai aukun ba 
sai ajalin nan da Ya ambata masa ya zo. 

(4) Shl ne Musa bn Imran Manzon Bani Isra’ila. Sababin wannan ƙissa, an tambaye 
shl ne, “Wane ne ya fi ilmi a saninsa?” Sai ya ce, shi ne ya fi. Wannan jawabi nasa gaskiya 
ne, domin shl ne Manzon zamaninsa, shl ne aka bai wa Attaura, kuma Allah Ya yi magana 
da shi, sai dai ya mance bai ce Allah Ya fi sani ba, domin haka aka ce masa ya tafi neman 
ilmi ga wani mutum a magamar teku biyu. Wannan bawan Allah , Haliru ne. Yaron 
Musa kuwa, shi ne Yusha’u bn Nunin, Manzon Allah a bayan Musa. Kifin kuma 
na guzurinsu ne wanda Allah Ya umurce shi ya ɗauka, soyayye, kuma aka ce musu duka 
inda yai rai, to, a nan ne Bawan Allah yake, mai shirin ƙara wa Musa ilmi. Mayar da 
ilmi ga Allah, shi ne ladabin shari’a. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 15 


446 


t o f- jA-i 




in tuna shi, sai ya kama tafarkinsa a 
cikin teku, da mamaki!” 

64 . Ya ce, “Wancan ne abin da 
muka kasance muna biɗa.” Sai 
suka koma a kan gurabunsu, suna 
bibiya. 

65. Sai suka sami wani bawa 
daga bayinMu, Mun ba shi wata 
rahama (1> daga wurinMu, kuma 
Mun sanar da shi wani ilmi daga 
gunMu. 

66 . Musa ya ce masa, “Ko in bi 
ka a kan ka sanar da ni daga abin da 
aka sanar da kai na shiriya?” 

67. Ya ce, “Lalle ne kai, ba za ka 
iya yin haƙuri tare da nT ba. 

68 . “Kuma yaya za ka yi haƙuri 
a kan abin da ba ka kewaye da shi 
ba ga jarrabawa?” 

69 . Ya ce, “Za ka same ni, in 
Allah Ya so, mai haƙuri, kuma ba 
zan saɓa maka ba ga wani umurni.” 

70 . Ya ce, “To, idan ka bi ni, to, 
kada ka tambaye ni daga kome sai 
na labarta maka ambato <2) daga 
gare shi.” 

71 . Sai suka tafi, har a lokacin da 
suka hau acikin jirgi, ya huje shi, ya 
ce, “Ka huje shi domin yajiutsar da 
mutanensa? Lalle ne, haƙiƙa, ka zo 
da wani babban abu!” 




- & ' .'Js 












(1) Rahama a nan ita ce Annabci saboda cewa kuma an ba shi ilmi daga gun Allah, 
kuma ya yi hukunci da shi. Ilmin ilhama ba a yin hukunci da shi domin Annabawa kawai 
Ailah Ya tsare daga kuskure game da wahayi. Wannan ne bambanci bayyananne a 
tsakanin wahayin Annabci da wahayin walicci. Haka'mu’ijiza da karama, su duka saɓawar 
al’ada ne, amma mu’ujizar Annabi an san za ta zo daga bakin wanda aka yi dominsa, 
amma karama babu mai saninta, sai ta auku. Saboda waliyyi ba ya iya yin takara, amma 
annabi yana iya yin takara a kan maƙiyansa. 

(2) Watau sai na gaya maka hukuncinsa da kaina, kuma na ambace shi da kaina. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 16 


447 


U tjJrl 




72 . Ya ce, “Ashe, ban ce, lalle 
kai, ba za ka iya yin haƙuri tare da 
nT ba?” 

73 . Ya ce, “Kada ka kama ni da 
abin da na manta, kuma kadk ka 
kallafa mini tsanani ga al’amarTna.” 

74 . Sai suka tafi, har suka haɗu 
da wani yaro, sai ya kashe shi. Ya ce, 
“Ashe, ka kashe rai tsarkakakke, ba 
da wani rai ba? Lalle ne, haƙTƙa, ka 
zo da wani abu na ƙyama.” 

75 . Ya ce, “Shin, ban ce maka ba, 
lalle ne kai ba za ka iya yin haƙuri 
tare da nT ba?” 

76 . Ya ce, “Idan na tambaye (1) 
ka daga wani abu a bayanta, to, 
kada ka abuce ni. Lalle ne, ka isa ga 
iyakar uzuri daga gare ni.” 

77. Sai suka tafi, har a lokacin da 
suka je wa mutanen wata alƙarya, 
suka nemi mutanenta da su ba su 
abinci, sai suka ƙi su yi musu liyafa. 
Sai suka sami wani bango a cikinta 
yana nufin ya karye, sai (Haliru) ya 
tayar da shi miƙe. (Musa) ya ce, 
“Da ka so, lalle ne da ka karɓi ijara 
a kansa.” 

78 . Ya ce, “Wannan shi ne rabu- 
war tsakanina da tsakaninka. Za ni 
gaya maka fassarar abin da ba ka 
iya yin haƙuri ba a kansa. 




* 






(1) Musa ya kasa yin haƙuri a bayan ya yi alkawura cewa zai yi haƙuri, saboda ba ya 
halatta ga mutum ya ga abin da ya saɓa wa shari’a, sa’an nan ya yi shiru. Da zai halatta a yi 
shiru, da Musa bai yi magana ba ga aikin malamin da Allah Ya umurce shi da ya tafi ya 
karɓo ilmi daga gare shi, a bayan Ya gaya masa cewa, Ya ba shi wani ilmi daga gare Shi. 
Domin sharaɗin da ya saɓa wa shari’a warwararre ne. Saboda haka Allah bai zargi Musa 
ba a bayan sun rabu. Sake munkar wajibi ne a cikin ladubban shari’a gwargwadon hali, 
kamar yadda yake a cikin Hadisi. Ana gabatar da hukuncin da ya fi tsanani. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 16 


448 


U I 


3 A 


79 . “Amma jirgin, to, ya zama 
na waɗansu matalauta ne, suna 
aiki (1) 2 a cikin teku, sai na yi niyyar 
in aibanta shi, alhali kuwa wani 
Sarki ya kasance a gaba gare su, 
yana karɓewar kowane jirgi (lafi- 
yayye) da ƙwace. 

80 . “Kuma amma yaron, to, 
uwayensa sun kasance muminai, to, 
sai muka ji tsoron ya kallafa musu 
kangara da kafirci. 

81 . “Sai muka yi nufin Ubangi- 
jinsu Ya musanya musu mafi alheri 
daga gare shi ga tsarkakuwa, kuma 
mafi kusantar tausayi. 

82 . “Kuma amma bangon, to, ya 
kasance na waɗansu yara biyu ne, 
marayu a cikin birnin, kuma akwai 
wata taska tasu a ƙarƙashinsa, 
kuma ubansu ya kasance salihin 
mutum <2) ne, domin haka Ubangi- 
jinka Ya yi nufin su isa iyakar ƙar- 
finsu, kuma su, su fitar da taskarsu, 
saboda rahama ne daga Ubangi- 
jinka. jtuma ban yi shi ba daga 
umurnina. Wancan shi ne fassarar 
abin da ba ka iya yin haƙuri ba a 
kansa.” 








V _j ji 0^kj\-ɗ\ 

^ ^ ^ 

^ ^ 


(1) Watau wani kamfani ne na matalauta, suna sana’ar ɗaukar kaya a cikin teku. 
Sharika watau kamfani a ciniki ya halatta da sharuɗɗansa. 

(2) Wannan ya nuna cewa kirkin uba yana amfanin ɗiyansa, haka gari na daraja 
saboda samun mutanen kirki a cikinsa, kamar yadda yake ƙasƙanta da ƙasƙancin 
mazaunansa bisa dalilin da farko an kira garin ‘alƙarya’ saboda rowar mazauna, kuma aka 
kira shi Madlna saboda darajar yaran nan biyu da ubansu da taskarsu. Alƙarya ita ce 
ƙaramin gari watau ƙauye, kuma Madina ita ce babban gari. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 16 


449 


> 1 «. jJr' 




83 . Kuma suna tambayar ka 
daga Zulkarnaini/ 0 ka ce, “Zan 
karanta muku ambato daga gare 
shi.” 

84 . Lalle ne Mu, Mun ba shi 
mulki a cikin ƙasa, kuma Muka ba 
shi daga kowane abu, hanya (zuwa 
ga muradinsa). 

85 . Sai ya bi hanya. 

86 . Har a lokacin da ya isa ga 
mafaɗar rana, kuma ya same ta 
tana ɓacewa a cikin wani ruwa mai 
baƙar laka, kuma ya sami waɗansu 
mutane a wurinta. Muka ce, “Ya 
Zulƙarnaini, imma dai ka azabtar, 
kuma imma ka riƙi kyautatawa a 
cikinsu.” 

87 . Ya ce, “Amma wanda ya yi 
zalunci, to, za mu azabta shi, sa’an 
nan a mayar da shi zuwa ga Ubangi- 
jinsa, sai kuma Ya yi masa azaba, 
azaba abar ƙyama. 

88 . “Kuma amma wanda ya yi 
Tmani kuma ya aikata aikin ƙwarai, 
to, za mu yi sakamako a gare shi 
(watau kyauta) mai kyau, <2> kuma 
za mu gaya masa sauƙi daga umur- 
ninmu.” 

89 . Sa’an nan kuma ya bi hanya. 




(|j}l l)^»I 


^AjJ ll\ J\5 




£jZ\e lf$j 

<S 


<S> 



(1) Zulƙarnaini an ce Sarki ne yana bin shari’ar Ibrahim, ga hannunsa ya musulunta, 
sunansa Askandar. Haliru Wazirinsa ne yana tafiya a gaban yaƙinsa, kuma ɗan innarsa, 
watau ɗan Khalarsa ne. Shi ne ya glna Askandariyya. S<n dai ga maganar akwai warware 
juna. Allah Ya sani. Abin da ke a gabaninmu a nan, sh! ne sanin cewa Allah Ya ba shi 
mulki, ya ko yi shi bisa sharT’a, ya yi ƙarfi, da ƙarfin Allah. 

(2) Kyauta mai kyau a nan ba Aljanna ba ce, domin maganar ta Zulƙarnaini ce, idan 
ya ci ƙasa, yana iya sanya masu imaninta a cikin hali mai kyau. Amma idan an ɗauki 
maganar, ta Allah ce, a cikin maganar Zulƙarnaini ga kafiri, to, a nan ‘mai kyau’ sai ta 
zama Aljanna ke nan. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 16 


450 


\ A ij j-» 


90 . Har a lokacin da ya isa ga 
mafitar rana, ya same ta tana fita a 
kan waɗansu mutane (waɗanda) ba 
Mu sanya musu wata kariya ba 
daga barinta. 

9/. Kamar wancan, alhali kuwa, 
haƙiƙa, Mun kewaye da jarrabawa 
ga abin da ke gunsa. 

92 . Sa’an nan kuma ya bi hanya. 

93 . Har a lokacin da ya isa a 
tsakanin duwatsu biyu, ya sami 
waɗansu mutane daga gabaninsu. 
Ba su yi kusa su fahimci magana ba. 

94 . Suka ce, “Ya Zulƙarnaini! 
Lalle ne Yajuja da Majuja masu 
ɓarna ne a cikin ƙasa. To, ko za mu 
sanya haraji saboda kai, a kan ka 
sanya wani danni a tsakaninmu da 
tsakaninsu?’’ 

95 . Ya ce, “Abin da UbangijTna 
Ya mallaka mini, a cikinsa ya fi 
zama alheri. Sai ku taimake ni da 
ƙarfi, in sanya babbar katanga a 
tsakaninku da tsakaninsu. 

96 . “Ku kawo mini guntayen ba- 
ƙin ƙarfe”. (Suka kai masa) har a 
lokacin da ya daidaita a tsakanin 
duwatsun biyu (ya sanya wuta a 
cikin ƙarfen) ya ce, “Ku hflra (da 
zugazugai).” Har a lokacin da ya 
mayar da shi wuta, ya ce, “Ku kawo 
mini gaci (narkakke) in zuba a 
kansa.” 

97 . Domin haka ba za su iya 
hawansa ba, kuma ba za su iya 
hujewa gare shi ba. 

98 . Ya ce, “Wannan wata raha- 
ma ce daga Ubangijina. Sai idan 






'J; 

6 




4-A c 




» /e. ) ^ ^ te 





18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 16 


451 


U 


S A 


wa’adin a> Ubangijina ya zo, ya 
mayar da shi niƙaƙƙe. Kuma 
wa’adin Ubangijina ya kasance 
tabbatacce.” 

99 . Kuma Muka bar sashensu a 
ranar nan, yana garwaya a cikin 
sashe, kuma aka busa a cikin ƙaho, 
sai muka tara su, tarawa. <2) 

100 . Kuma Muka gitta Jahan- 
nama, a ranar nan ga kafirai git- 
tawa. 

101 . Waɗanda idanunsu suka 
kasance a cikin rufi daga tuna <3) Ni, 
kuma sun kasance ba su iya saura- 
rawa. 

102 . Shin fa, waɗanda suka ka- 
firta sun yi zaton (daidai ne) su riƙi 
waɗansu bayiNa, <4) majiɓinta bai- 
ciNa? Lalle ne, Mun yi tattalin 
Jahannama ta zama liyafa ga ka- 
firai. 

103 . Ka ce,^“K6 mu gaya muku 
game da mafrfita hasara ga ayyuka? 















0 


(1) Wa’adin Ubangiji da fitowar Yajuj da Majuj. A yanzu babu wanda ya san inda 
suke zaune, sai Allah. 

(2) Allah Ya nuna yadda halin da Zulƙarnaini ya bar Yajuj da Majuj, watau sun 
garwaya a cikin junansu, sa’an nan kuma wannan ma’anar aka bayar da ita ga mutane 
waɗanda ke bin son ransu, ba su bin shari’ar Allah, suna hargitse a tsakaninsu, har a yi 
busar farko, su mutu, kuma a yi busa ta biyu su tashi a cikin hargitsinsu, sai kuma a gitta 
Jahannama gaba gare su. 

(3) Zikr - tunawa - shi ne Alƙur’ani da abin da ya tara na ibada da sauran 
ma’amaloli, dukansu ibada ne, matuƙar an bi abin da Allah Ya ajiye a cikinsu na hukunce- 
hukunce. 

(4) Waɗanda suka riƙi wasu bayin Allah, suna bauta musu, kamar Yahudu masu 
bauta wa Uzairu da Nasara masu bauta wa Isa da wasu Musulmi masu bauta wa wasu 
salihai, sun zama kafirai. Ma’anar bautawar shi ne su ƙirƙira wasu hukunce-hukunce kd 
wasu sifofi waɗanda suka saɓa wa maganar Alƙur’ani da Hadisi, sa’an nan su jingina su 
zuwa ga waɗannan bayin Allah, su bi su da su. 



18.Suratul Kahf 


Juzu’i Na 16 


452 






104 . “Waɗanda aikinsu ya ɓace 
a cikin rayuwar duniya, alhali kuwa 
suna zaton lalle ne su, suna kyau- 
tata (abin da suke gani) aikin ƙwa- 
rai?” 

105 . Waɗancan ne waɗanda 
suka kafirta da ayoyin Ubangijinsu, 
da kuma haɗuwa da Shi, sai ayyu- 
kansu suka ɓaci. Saboda haka ba za 
Mu tsayar musu da awo (1> ba a 
Ranar Ƙiyama. 

106 . Wancan ne, sakamakonsu 
shT ne Jahannama, saboda kafir- 
cinsu, kuma suka riƙi ayoyiNa da 
ManzanniNa abin izgili. 

107 . Lalle ne, waɗanda suka yi 
imani kuma suka aikata ayyuka na 
ƙwarai, Aljannar Firdausi ta ka- 
sance ita ce liyafa a gare su. 

108 . Suna madawwama a ci- 
kinta, ba su neman makarkata daga 
barinta. 

109 . Ka ce, “Da teku 1 (2) ta kasan- 
ce tawada ga (rubutun) kalmomin 
Ubangijina, lalle ne da tekun ta 
ƙare a gabanin kalmomin Ubangi- 
jina su ƙare, kuma ko da mun je da 
misalinsa domin ƙari.” 

110 . Ka ce, “Ni, mutum ne ka- 
wai kamarku, ana yin wahayi zuwa 
gare ni cewa: Lalle ne, Abin bauta- 
warku, Abin bautawa Guda ne, 


















(1) Watau ko aunawa ba za a yi ba balle a daidaita ma’auni. 

(2) Ma’anar ayar nan ita ceAllah ne Mafi sani. Ilmin Allah ba shi da iyaka, ko kalmomin 
da suka ɗauki ma’anoninsa, ba za a iya rubuta su ba, balle ma’anonin da ke cikinsu. 
Saboda haka abin da ke hankali ga mutum, shi ne ya yi aiki da ɗan ilmin da Allah Ya 
umurce shi da aiki da shi. Idan ya nemi ya wuce nan, to, ya halakar da kansa domin bai san 
inda zai faɗa ba. Wannan ilmin shi ne shari’a da aiki da ita. 



19.Suratu Maryam 


Juzu’i Na 16 


453 


>1 


\ * f-s hr 


saboda haka wanda ya kasance 
yana fatan haɗuwa da Ubangijinsa, 
to, sai ya yi aiki na ƙwarai. Kuma 
kada ya haɗa kowa ga bauta wa 
Ubangijinsa.” (1) 







Tana karantar da hikimar samun ɗiya da ’y a ’y a g a mutane da 
tsarkake Allah daga haka. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. ƙ.H.Y.i.g. 

2. Ambaton rahamar Ubangijin- 
ka ne ga BawanSa Zakariyya. 

3. A lokacin da ya kirayi 
Ubangijinsa, kira ɓoyayye. 

4. Y a ce, “Ya Ubangijina! Lalle 
ne ni, ƙashi na daga gare ni ya yi 
rauni, kuma kaina ya kunnu da 
furfura, kuma ban kasance maras- 
hin arziki ba game da kiranKa, ya 
Ubangiji! 


0 < 


(1) Wannan aya, a dunƙule, ta tara dukan abin da ke cikin surar. Allah Ya shiryar da 
mu, ga kaɗaita Shi ga ibada, da yin ibadar, kuma yadda Allah Ya ce a yi ta, ga mai tsammanin 
rabo a Lahira. Wanda ba ya tsammanin rabon Lahira, ya tsaya ga duniya mai gushewa da 
sauri, to, shi ba a shiga batunsa ba. 



























19.Suratu Maryam 


Juzu’i Na 16 


454 


U «■>! 


^ * f-r hr 


5. “Kuma Ialle ni, na ji tsoron (1) 2 
dangi a bayana, kuma matata ta 
kasance bakarariya! Sai ka ba ni 
wani mataimaki daga wajenKa. 

6. “Ya gaje ni, kuma ya yi gado 
daga gidan Yaƙuba. Kuma Ka 
sanya shi yardajje, ya Ubangiji!” 

7. (Allah Ya karɓa) “Ya 
Zakariyya! Lalle ne Mu, Muna yi 
maka bushara da wani yaro, sunan- 
sa Yahaya. Ba Mu sanya masa wani 
takwara ba a gabani.” 

8. Ya ce, “Ya UbangijTna! Yaya 
wani yaro zai kasance a gare ni, 
alhali kuwa matata ta kasance ba- 
karariya, kuma ga shi na kai ga 
matuƙa ta tsufa?” 

9. Ya ce, “Kamar wancan Uban- 
gijinka Ya ce. ShT a gare Ni mai 
sauƙi ne, kuma haƙTƙa Na halitta 
ka a gabanin haka, alhali ba ka 
kasance kome ba.” 

10. Ya ce, “Ya Ubangijina! Ka 
sanya mini alama.” Ya ce, “Ala- 
marka ita ce ka kasa yi wa mutane 
magana a daruruwa uku daidai.” 

11. Sai ya fita a kan mutanensa 
daga masallaci, sa’an nan ya yi 
ishara zuwa gare su da cewa, “Ku yi 
tasbihi safe da yamma.” 

12. Ya Yahaya! Ka kama Iitta.fi 
da ƙarfi. Kuma Muka ba shi hu- 
kunci yana yaro. (2> 








} CJj 






j Jlj 

(I) 1 




(1) Amfanin samun ɗa ga mutumin kirki shi ne domin ya gaji kirkin kuma ya taimaki 
sauran danginsa, ya rayar da gida. Kuma wanda ba mutumin kirki ba yana yiwuwa ya 
sami ɗan kirki mai shiryar da shi zuwa ga hanyar ƙwarai. 

(2) Yahaya ɗan Zakariyya, shi ne Annabi da aka bai wa hukunci tun yana yaro. 
Kuma shi ne mai bayar da bushara da Tsa, amincin Allah ya tabbata a gare su. 



19.Suratu Maryam 


Juzu’i Na 16 


455 


^ "V fr jk' 


\ * f-y 


13. Kuma (Muka sanya shi) abin 
girmamawa daga gunMu, kuma 
mai albarka, kuma ya kasance mai 
ɗa’a da taƙawa. 

14. Kuma mai biyayya ga 
mahaifansa biyu, kuma bai kasance 
mai girman kai mai saɓo ba. 

15. Kuma aminci ya tabbata a 
gare shi a ranar da aka haife shi da 
ranar da yake mutuwa da ranar da 
ake tayar da shi yana mai rai. 

16. Kuma ka ambaci Mar- 
yamu (1) a cikin Littafi, a lokacin da 
ta tsallake daga mutanenta a wani 
wuri, a gefen gabas. 

17. Sa’an nan ta riƙi wani sha- 
maki daga barinsu. Sai Muka aika 
ruhinMu zuwa gare ta. Sai ya bay- 
yana a gare ta da siffar mutum 
madaidaci. 

18. Ta ce, “Lalle nT, ina neman 
tsari ga Mai rahama daga gare ka, 
idan ka kasance mai tsaron 
addini!” 

19. Ya ce, “Abin sani kawai, ni 
Manzon Ubangijinki ne domin in 
bayar da wani yaro tsarkakke gare 
ki.” 

20. Tace, “A ina yaro zai kasan- 
ce a gare ni alhali kuwa wani mutum 
bai shafe ni ba, kuma ban kasance 
karuwa ba?” 

21. Ya ce, “Kamar wancan 
Ubangijinki Ya ce, ‘Shi a gare Ni 


) C>\j=J 




^c'” 


^jj' 




\iii> »4\\ Jy4j\->\ Vi-jiiJ\S 

. * 'Z7 : h’>AiALL~'J\ 






(1) An fara da ƙissar Maryamu domin a nuna sakamakon da aka yi matajia samun 
ɗan kirki sabɓda kasancewarta mutumiyar kirki, kuma da nuna cewa Annabi Tsa ba ɗan 
Allah ba ne. 



19.Suratu Maryam 


Juzu’i Na 16 


456 


U frjJM 


\ ^ fj* i X)~‘ 


mai sauƙi (1) ne. Kuma domin Mu 
sanya shi wata alama ga mutane, 
kuma wata rahama ce daga gare 
Mu.’ Kuma abin ya kasance wani 
al’amari hukuntacce.” 

22. Sai ta yi cikinsa, sai ta tsalla- 
ke da shi ga wani wuri mai nTsa. 

23. Sai naƙuda ta kai ta zuwa ga 
wani kututturun dabiniya, ta ce, 
“Kaitona, da dai na mutu a gabanin 
wannan kuma na kasance wani abu 
wulakantacce wanda aka manta!” 

24. Sai (yaron da ta haifa) ya (2) 3 
kira ta daga ƙarƙashinta, “Kada ki 
yi baƙin ciki! Haƙiƙa Ubangijinki 
Ya sanya wani marmaro a ƙarƙa- 
shinki. 

25. “Kuma ki girgiza zuwa gare 
ki game da kututturun dabTnon ya 
zuba a kanki yana ’ya’yan dabino, 
ruɗabi nunannu. 

26. “Sai ki ci, kuma ki sha, kuma 
ki ji sanyi ga idanunki. <3) To, idan 
kin ga wani ɗaya daga mutane, sai 
ki ce, ‘Lalle nT, na yi alwashin azumi 
domin Mai rahama, saboda haka 
ba zan yi wa wani mutum magana 
ba’.” 


!§5 c> 

Xa Jjja cJ U 


liljic- j)££\ jjJ/Aj 


bicQ> 

0 


(1) ^Mala’ikin da ya je ga Maryama a cikin surar mutum JibrTlu ne, Ya hura a cikin 
wuyan rigarta, sai ta yi ciki da Tsa. 

(2) Annabi Tsa, amincin Allah ya tabbata a gare shi, ya fara magana ga uwarsa tun a 
lokacin da aka haife shi yana a ƙarƙashin uwarsa. Gudanar ruwan marmaro a ƙarƙashinta 
da fitar da’ya’yan dabino daga kututturun dabino, alamu ne masu nuna cewa Allah na iya 
halitta jariri ba da uba ba, kuma Yana tayar da matattu daga kabarinsu ba da wata wahala 
ba. 

(3) Jin sanyi ga idanu shi ne farin cikin saboda samun haihuwa. Ga ibadar Banl 
Isra’ila, mai azumi ba ya yin magana, amma ga Musulunci Allah Ya shafe wannan 
hukunci. Mai azumi yana magana sai dai ana son ya kama bakinsa daga maganar da ba ta 
ibada ba. 



19.Suratu Maryam 


Juzu’i Na 16 


457 


n 


^ ^ f-j* 


27. Sai ta je wa mutanenta tana 
ɗauke da shi. Suka ce, “Ya Marya- 
mu! Lalle ne, haƙTƙa, kin zo da wani 
abu mai girma! 

28. “Ya ’yar’uwar Haruna! 
Ubanki bai kasance mutumin alfa- 
sha ba, kuma uwarki ba ta kasance 
karuwa ba.” 

29. Sai ta yi ishara zuwa gare shi, 
suka ce, “Yaya za mu yi magana da 
wanda ya kasance a cikin shimfiɗar 
tsumma yana jarTri?” 

30. Ya ce, “Lalle ne, ni bawan 
Allah ne, Allah Ya ba ni Littafi 
kuma Ya sanya ni Annabi. (1) 2 

31. “Kuma Ya sanya ni mai al- 
barka a inda duk na kasance, kuma 
Ya umurce ni da yin salla da zakka 
matuƙar ina da rai. 

32. “Kuma mai biyayya ga uwa- 
ta, kuma bai sanya ni mai kaushin 
zuciya ba marashin alheri. 

33. “Kuma aminci ya tabbata a 
gare ni a ranar da aka haife ni da 
ranar da nake mutuwa da ranar da 
ake tayar da ni ina mai rai.” 

34. Wancan ne Tsa ɗan Marya- 
mu, maganar gaskiya wadda suke 
shakka a cikinta. 

35. Ba ya kasancewa ga Allah Ya 
riƙi wani ɗa. <2) Tsarki ya tabbata a 




(j o&cyj& \cj j\jJ 

£ \j\ 



6/1 O 





)C>Jj W<i 



(1) Wannan ita ce maganar da Tsa ya yi wa mutanen uwarsa domin ya barrantar da ita 
daga tuhuma, kuma ya nuna matsayinsa ga Allah da muƙaminsa na Annabci. 

(2) Ba ya kasancewa ga Allah Ya riƙi ɗa, domin ba Ya mutuwa balle Ya yi bukatar 
mai gado ga tsaron dukiya. Shi kaɗai ne, ba Ya bukatar wani ɗa mai tsaron dangi domin 
kada su bar hanya. 



19.Suratu Maryam 


Juzu’i Na 16 


458 


\ ^ t ji-l 


> * ejj-* 


gare shi! Idan Ya hukunta wani 
al’amari, sai kawai Ya ce masa, 
“Kasance.” Sai ya dinga kasan- 
cewa. 

36. “Kuma lalle Allah ne Uban- 
gijina (1) 2 3 4 kuma Ubangijinku, sai ku 
bauta Masa. Wannan shi ne tafarki 
madaidaici.” 

37. Sai ƙungiyoyin <2) suka saɓa 
wa juna a tsakaninsu. To, bone ya 
tabbata ga waɗanda suka kafirta 
daga halartar yini mai girma. 

38. Mene ne ya yi jinsu, <3) kuma 
mene ne ya yi ganinsu a ranar da 
suke zo Mana! Amma azzalumai 
suna a cikin ɓata bayyananna. 

39. Kuma ka yi musu gargadi da 
ranar nadama a lokacin da aka 
hukunta al’amari, alhali kuwa suna 
a cikin ɓata, kuma su ba su yin 
Tmani. 

40. Lalle ne Mu, Mu ne ke ga- 
don ƙasa <4) da wanda yake a kanta, 
kuma zuwa gare Mu ake mayar da 
su. 




jlfc pbji 












(1) Tana a cikin maganar Tsa a lokacin da ya girma yana wa’azi ga mutanensa. 
Saboda haka aka raba ta da maganar farko a lokacin da yake jarlri. 

(2) Bayan ɗauke Annabin Allah Tsa ɗan Maryama kungiyoyin mutane sun saɓa wa 
junansu a cikin sha'aninsa. Yahudu suna sukar sa, Nasara suka kasu uku: Nasturiyya suka 
ce, “Shi ɗan Allah ne”, Malakaniyya suka ce, “Shi ne na uku ɗin uku,” Ya’akubiyya, suka 
ce, “Shi ne Allah.” Saboda haka Nasara suka haihaye kuma suka zurfafa, sa’an nan Yahudu 
suka takaita kuma suka yi suka gare shi. 

(3) A ranar Lahira a lokacin da ake yi musu hisabi a gaban Allah ganinsu da jinsu 
suna da kyau kwarai, amma a nan duniya suna a cikin makanta da kurumci saboda ɓatar 
da suka yi, suka karyata Tsa, aminci ya tabbata a gare shi. 

(4) Tun da yake Mu ke gadon kasa da wanda yake a cikinta, ba za Mu yi bukatar 
samun wani magaji ba. 



19.Suratu Maryam 


Juzu’i Na 16 


459 


n tji-\ 


) £jA 


41. Kuma ambaci Ibrahim (1) 2 a 
cikin Littafi. Lalle shi ya kasance 
mai yawan gaskatawa, Annabi. 

42. A lokacin da ya ce wa uban- 
sa, “Ya baba! Don me kake bauta 
wa abin da ba ya ji, kuma ba ya ga 
ni, kuma ba ya wadatar da kome 
daga barinka? 

43. “Ya baba! Lalle ni, haƙTƙa, 
abin da bai je maka ba na ilmi ya zo 
mini, saboda haka ka bi ni in shiryar 
da kai wani tafarki madaidaici. 

44. “Yababa! Kadakabautawa 
Shaiɗan. Lalle Shaiɗan ya kasance 
mai saɓawa ga Mai rahama. 

45. “Ya baba! Lalle ne ni ina 
tsoron wata azaba daga Mai raha- 
ma ta shafe ka, har ka zama masoyi 
ga Shaiɗan.” 

46. Ya ce, “Ashe, mai gudu_ ne 
kai daga gumakana? Ya Ibrahim! 
Lalle ne, idan ba ka hanu ba, haƙi- 
ƙa, zan jefe ka. Kuma ka ƙaurace 
mini tun kana mai mutunci.” 

47. Ya ce, “Aminci <2) ya tabbata 
a gare ka! Zan nemi Ubangijina Ya 
gafarta maka. Lalle Shi Ya kasance 
Mai girmamawa gare ni. 

48. “Kuma ina nisantar ku da 
abin da kuke kira, baicin Allah, 
kuma ina kiran Ubangijina, 










y\ Oj3 Jr^ J^Jo 


Aj 


(1) IbrahTm ya yi ƙoƙarin shiryar da ubansa, sai dai Allah bai nufi shiryuwarsa ba. 
Daga cikin amfanin haihuwa akwai abin haihuwa ya shiryar da mahaifinsa, ya yi masa 
nasiha gwargwadon hali. 

(2) IbrahTm ya mayar da magana mai kyau da laushi da aminci ga maganar ubansa 
mai muni da gautsi da tsoratarwa. Wannan yana kdyar da yadda ake kira zuwa ga Allah da 
kuma yadda ya kamata a tausasa wa uba ko da shi kafiri ne. 



19.Suratu Maryam 


Juzu’j Na 16 


460 


n tjir\ 


] * f-f hjf 


tsammanin kada in zama marashin 
arziki game da kiran Ubangijina.” 

49. To, sa’ad da ya nlsance su 
da abin da suke bautawa, baicin 
Allah, Muka ba shi Is’haƙa da 
Ya’aƙuba, alhali kuwa kowanensu 
Mun mayar da shi annabi. 

50. Kuma Muka yi musu kyauta 
daga RahamarMu, kuma Muka 
sanya musu harshen gaskiya (1) 2 
maɗaukaki. 

51. Kuma ka ambaci Musa a ci- 
kin Littafi. Lalle ne shi, ya kasance 
zaɓaɓɓe, kuma ya kasance Manzo, 
Annabi. 

52. Kuma Muka kira shi daga 
gefen dutse na dama, kuma Muka 
kusanta shi yana abokin ganawa. 

53. Kuma Muka yi masa kyauta 
daga RahamarMu da ɗan’uwansa 
Haruna, ya zama Annabi. 

54. Kuma ka ambaci Isma’ila a 
cikin Littafi. Lalle shi, ya kasance 
mai gaskiyar alkawari, kuma ya 
kasance Manzo, Annabi. 

55. Kuma ya kasance yana 
umurnin mutanensa <2) da salla da 
zakka. Kuma ya kasance yardajje 
a wurin Ubangijinsa. 

56. Kuma ka ambaci IdrTsa a 
cikin Littafi. Lalle shi, ya kasance 
mai yawan gaskatawa, Annabi. 


>(_U J \ tjp 


















(1) Harshen gaskiya, shi ne yabo mai kyau daga Allah da mutane. Wanda ya yanke 
wa mutanensa domin Allah, to, zai saka masa da waɗansu mutanen kirki, domin su ɗebe 
masa kewa. 

(2) Matarsa da ’ya’yansa da Jurhum, yana umurninsu da salla da zakka. Yana 
wajaba ga mutum ya umurci iyalinsa da tsare haƙƙoƙin Allah. 



19.Suratu Maryam 


Juzu’i Na 16 


461 


n 


\ * f-j* hy* 


57. Muka ɗaukaka shi a wuri 
maɗaukaki. 

58. Waɗancan su ne waɗanda 
Allah Ya yi wa ni’ima daga Anna- 
bawa daga zuriyar Adamu, kuma 
daga waɗanda muka ɗauka tare da 
Nuhu, kuma daga zuriyar Ibrahim 
da Isra’ila, kuma daga waɗanda 
Muka shiryar kuma Muka zaɓe su. 
Idan ana karatun ayoyin Mai raha- 
ma a kansu, sai su fadi suna masu 
sujada kuma masu kuka. 

59. Sai waɗansu ’yan baya u> 
suka maye a bayansu suka tozarta 
salla, kuma suka bi sha’awowinsu. 
To, da sannu za su haɗu da wani 
sharri. 

60. ~ Face wanda ya tuba, kuma 
ya yi imani, kuma ya aikata aiki na 
ƙwarai. To, waɗannan suna shiga 
Aljanna, kuma ba a zaluntar su da 
kome. 

61. Gidajen Aljannar zama wad- 
da Mai rahama ya yi alkawarin 
bayarwa ga bayinSa (masu aikin 
Tmani) a fake. Lalle ne Shi, alka- 
warin ya kasance abin riskuwa. 

62. Ba su jin yasassar magana a 
cikinta, face sallama. Kuma suna da 
abinci, a cikinta, safe da maraice. 

63. Wancan Aljannar ce wadda 
Muke gadar da wanda ya kasance 
mai aiki da taƙawa daga bayiNa. 


2 


j 


j o \ Jcj \ 0 -AP 




(1) An ruwaito cewa wannan zai auku a lokacin Tashin Ƙiyama ne a bayan tafiyar 
salihan wannan al’umma ta Muhammadu. Za su dinga barbarar junansu a cikin hanyoyi. 
Su tozarta salla, su gina manyan gidaje su hau dukan abin da aka hana su, su tufanci abin 
da aka hana su. Ƙurɗabi. 



19.Suratu Maryam 


Juzu’i Na 16 


462 


U tjk' 


) ‘l ijy. 


64. (Suna masu cewa) “Kuma ba 
mu sauka (1) 2 face da umurnin 
Ubangijinka (Muhammad). Shi ne 
da mulkin abin da ke a gaba gare 
mu da abin da ke a bayanmu da 
abin da ke a tsakanin wannan.” 
Kuma <2) Ubangijinka bai kasance 
Wanda ake mantawa ba. 

65. Shi ne Ubangijin sammai da 
ƙasa da abin da yake a tsakaninsu. 
Sai ka bauta Masa, kuma ka yi 
haƙuri ga bautarSa. Shin, ka san 
wani takwara a gare Shi? 

66. Kuma mutum yana cewa, 
“Shin, idan na mutu, lalle ne, haƙ!- 
ƙa, da sannu za a fitar da ni ina mai 
rai?” 

67. Shin, kuma mutum ba zai 
tuna ba cewa lalle ne Mun halitta 
shi a gabani, alhali kuwa bai kasan- 
ce kome ba? 

68. To, Muna rantsuwa da 
Ubangijinka, lalle ne, Muna tayar 
da su da kuma shaiɗanun, sa’an 
nan, kuma, lalle Muna halartar da 
su a gefen jahannama suna gurfane. 


SjJ W&eX aj 






t 

■-&x 




(Jw9 (Oi AoiAff-'dl L^ =s> -V^ 



69. Sa’an nan kuma, lalle, Muna 
fizge wanda yake mafi tsananin 
girman kai ga Mai rahama daga 
kowace ƙungiya. 







(1) ’Yan Aljanna suna cewa ba mu sauka a waɗannan gidaje ba sai da umurnin 
Ubangijinka, kai mai karatu, Allah Mai mallakar kome, kuma kdme aya ne mai nuni zuwa 
gare Shi, sabɓda haka ba a mantawa da Shi. A wata fassarar, wannan maganar ta Jibrilu 
ce, saboda ibn Abbas yS ruwaito cewa Manzon Allah, tsira da amincin Allah su tabbata a 
gare shi, ya cewa Jibrilu: «Me ke hana ka ka ziyarce mu da yawa?» Sai aka saukar da 
wannan ayar. Bukhari ya ruwaito shi. 

(2) Maganar Allah ce a bayan maganar ’yan Aljanna domin ta’aƙibi da ƙarin bayani 
ga maganarsu. 



19.Suratu Maryam 


Juzu’i Na 16 


463 


n t-jir t 




70. Sa’an nan kuma, lalle Mu ne 
Mafi sani ga waɗanda suke su ne 
mafiya cancantar ƙonuwa da ita. 

71. Kuma babu kowa daga gare 
ku sai mai tuzga mata. (1) 2 Ya ka- 
sance wajibi ga Ubangijinka, 
hukuntacce. 

72. Sa’an nan kuma, Mu tserar 
da waɗanda suka yi aiki da taƙawa, 
kuma Mu bar azzalumai a cikinta 
gurfane. 

73. Kuma idan ana karatun ayo- 
yinMu, bayyanannu a kansu, sai 
waɗanda suka kafirta su ce wa wa- 
ɗanda suka yi imani, “Wane daga 
ƙungiyoyin biyu ya zama mafi alhe- 
ri ga matsayi, kuma mafi kyaun 
majalisa?” 

74. Kuma da yawa daga muta- 
nen ƙarni Muka halakar a gaba- 
ninsu, su (waɗanda Muka halakar) 
ɗin ne mafi kyaun kayan ɗaki da 
magana <2) . 

75. Ka ce, “Wanda ya kasance a 
cikin ɓata, sai Mai rahama Ya yal- 
wata masa yalwatawa, har idan sun 
ga abin da ake yi musu wa’adi, 
imma azaba ko Sa’a, to, za su sani, 
wane ne yake shT ne mafi sharri ga 
wuri, kuma mafi rauni ga runduna!” 






\5>J oySi 






’J*Q\% jc&J Js 

4^13 fi'J 


(1) Idan an tara mutane domin hisabi, ana ajiye wuta a tsakanin mutane da Aljanna, 
sa’an nan a gitta siradl a kan wutar domin mutane su bi a kansa su ƙetare wutar zuwa 
Aljanna, kuma waɗansu su faɗa a cikin wutar domin azaba dawwamamma ko kuma ta 
ɗan lokaci gwargwadon laifi. 

(2) Kayan ɗaki na jin daɗi kamar gadaje da kujeri da kayan cin abin ci. Magana kuwa 
ita ce wurin da ake gani ga mutum kamar tufafinsa da surar jikinsa da dukan abin gani 
daga gare shi. 



19.Suratu Maryam 


Juzu’i Na 16 


464 






76. Kuma Allah na ƙara wa wa- 
ɗanda suka nemi shiryuwa da shir- 
iya. Kuma ayyuka masu wanzuwa 
na ƙwarai ne mafi alheri a wurin 
Ubangijinka ga lada, kuma mafi 
alheri ga makoma. 

77. Shin, ka ga wanda ya kafirta 
da ayoyinMu, kuma ya ce, “Lalle ne 
za a ba ni dukiya da ɗiya?” 

78. Shin, ya tsinkayi gaibi ne, ko 
kuwa ya ɗauki wani alkawari daga 
Mai rahama ne? 

79. A’aha! Za mu rubuta abin da 
yake faɗa, kuma Mu yalwata masa, 
daga azaba, yalwatawa. 

80. Kuma Mu gade shi ga abin 
da yake faɗa, kuma ya zo Mana 
yana shi kaɗai. 

81. Kuma suka riƙi gumaka, (1) 
baicin Allah, domin su kasance 
mataimaka a gare su. 

82. A’aha! Za su kafirta da iba- 
darsu, kuma su kasance maƙiya a 
kansu. 

83. Shin, ba ka gani ba cewa 
Mun saki shaiɗanu (2) a kan kafirai 
suna shushuta su ga zunubi shushu- 
tawa? 






^ /\ \ s j, 






84. Saboda haka kada ka yi gag- 
gawa a kansu, Muna yi musu ƙi- 
dayar ajali ne kawai, ƙidayawa. 


1 Jpotfrjl 


(1) Gunki, shi ne dukan abin bautawa wanda ba Allah ba. Wanda ya riƙi wani salihi 
ko mala’iki ko aljani, yana bauta masa, to, ya riƙe shi gunki ke nan. Bauta, ita ce bin 
umurni da barin hani. Wanda ya bi umurnin da ba na Allah ba, ko ya bar abin hanin da ba 
na Allah ba, to, ya bauta wa mai umurnin ko mai hanin, ya riƙe shi gunki baicin Allah. 

(2) Idan shaiɗanu sun ga mai wa’azin gaskiya, sai su dinga shushuta mabiyansu 
ddmin su yi faɗa da mai wa’azin, domin kada su saurare shi har su gane ɓatarsu. Shaiɗan 
shi ne mai ɓatar da wani, mutum ne k5 aljani. 



19.Suratu Maryam 


Juzu’i Na 16 


465 


U ijir\ 




85. A ranar da Muka tara masu 
taicawa zuwa ga Mai rahama suna 
baƙin girma. 

86. Kuma Muna kora masu laifi 
zuwa Jahannama, gargaɗawa. 

87. Ba su mallakar ceto, face 
wanda ya riki alkawari a wurin Mai 
rahama. 

88. Kuma suka ce, “Mai rahama 
Ya riƙi ɗa!“ 

89. Lalle ne, haƙiƙa, kun zo da 
wani abu mai girman muni. 

90. Sammai suna kusa su tsat- 
tsage saboda shi, kuma ƙasa ta 
kece, kuma duwatsu su faɗi, suna 
karyayyu. 

91. Domin sun yi da’awar ɗa ga 
Mai rahama. 





^JjJ)\X^\\^J 
(J) 1 \1lj* 




<$\'2jjJtyj£-Jo\ 


92. Alhali ba ya kamata ga Mai 
rahama ya riƙi wani ɗa. 

93. Dukan wanda yake a cikin 
sammai da ƙasa bai zama ba face 
mai je wa Mai rahama ne yana 
bawa. 

94. Lalle ne, haƙiƙa, Ya lissafe 
su, kuma ya ƙidaye su ƙidaya. 

95. Kuma dukan kowanensu 
mai je Masa ne a Ranar Ƙiyama 
yana shi kaɗai. 

96. Lalle ne waɗanda suka yi 
Tmani, kuma suka aikata ayyuka na 
ƙwarai, Mai rahama zai sanya 
musu so. U) 





© 


9 





(1) Wanda ya bi Allah da gaskiya, Allah zai sanya zukatan mutane su so shi, kamar 
yadda yake a cikin Hadisi wanda Imam Tirmizi ya ruwaito daga Sa’ad da Abu Huraira. 



20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


466 


n «.jJt-i 


T « jJ? 3 j 


97. Sa’an nan abin sani kawai, 
Mun sauƙaƙar da shi (Alƙur’ani) a 
harshenka, domin ka yi bushara da 
shi ga masu aiki da taƙawa, kuma 
ka yi gargadi da shi ga mutane masu 
tsananin husuma. 

98. Kuma da yawa Muka ha- 
lakar da mutanen icarnoni a gaba- 
ninsu. Shin, kana jin motsin wani 
guda daga gare su, ko kuwa kana jin 
wata ɗuriya tasu? 











Tana karantar da cewa Alƙur’ani ko Musulunci, abu ne mai 
sauƙi domin shiryar da mutane zuwa ga sauƙi, babu wahala a 
cikinsa. 



Da siinan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. Ɗ.H. 

2. Ba Mu saukar da Alƙur’ani a 
gare ka domin ka wahala ba. 

3. Face domin tunatarwa ga 
wanda ke tsoron Allah. 

4. (An saukar da shi) saukarwa 
daga Wanda Ya halitta ƙasa da 
sammai maɗaukaka. 






20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


467 


n tjir\ 




5. Mai rahama, Ya daidaita (1) 2 a 
kan Al’arshi. 

6. Abin da yake a cikin sammai 
Nasa, ne, da abin da yake a cikin 
ƙasa da abin da yake a tsakaninsu 
da abin da ke ƙarƙashin turɓaya. 

7. Ƙuma idan ka bayyana da 
magana, to, lalle Shi, Yana sanin 
asTri da mafi ɓoyuwa. 

8. Allah, babu abin bautawa face 
Shi. Yana da sunaye mafiya kyau. 

9. Kumashin, labarinMusayaje 
maka? 

10. A lokacin da ya ga wata 
wuta, sai ya ce wa iyalinsa, “Ku 
dakata. Lalle ne nT, na tsinkayi wata 
wuta, tsammanTna in zo muku da 
makamashi daga gare ta, ko kuwa 
in sami wata shiriya a kan wutar.” 

11. Sa’an nan a lokacin da ya je 
mata, aka kira shi, “Ya Musa! 

12. “Lalle ne, NT ne Ubangi- 
jinka, sai ka debe takalmanka. <2) 
Lalle ne kana a rafin nan abin 
tsarkakewa, Ɗuwa. 

13. “KumaNT,Nazaɓeka.Saika 
saurara ga abin da ake yin wahayi. 

14. “Lalle NT, Ni ne Allah. Babu 
abin bautawa face Ni. Sai ka bauta 
Mini, kuma ka tsayar da salla do- 
min tuna Ni. 


Uy ( jjH ' i i 'j&j ^ 














(1) Allah Ya daidaitu a kan Al’arshi daidaita wadda ta dace da Shi. 

(2) An ce wa Musa ya ɗebe takalmansa domin suna da najasa ko kuwa su kansu 
najasa ne domin ya shiga wuri mai tsarki wanda ake kira ’Duwa a cikin saharar Sinai a 
tsakanin Masar da Madyana. 



20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


468 


n «ji-t 


T * 


15. “Lalle ne Sa’a mai zuwa ce, 
Ina kusa da In ɓdye ta domin a saka 
wa dukan rai da abin da yake aika- 
tawa. 

16. “Saboda haka, kada wanda 
ba ya yin imani da ita kuma ya bi 
son zuciyarsa, ya taushe ka daga 
gare ta har ka halaka. 

17. “Kuma wace ce waccan ga 
damanka ya Musa!” 

18. Ya ce, “Ita sandata ce, ina 
dogara a kanta, kuma ina kakkaɓar 
ganye da ita a kan ƙananan bisa- 
shena, kuma ina da waɗansu buka- 
t6ci (,> na dabam a gare ta.” 

19. Ya ce “Ka yi jTfa da ita, ya 
Musa!” 

20. Sai ya jefa ta. Sai ga ta dab- 
bar macrjiya, tana tafiya da gag- 
gawa. 

21. Ya ce, “Ka kama ta, kuma 
kada ka ji tsoro. Za Mu mayar da 
ita ga halinta na farko. 

22. “Kuma ka haɗa hannunka 
zuwa ga damtsenka, ya fita yana 
fari, babu sofane, wata aya ta da- 
bam. 

23. “Domin Mu nuna maka 
daga ayoyinMu manya. 

24. “Ka tafi zuwa ga Fir’auna. 
Lalle shT, ya ƙetare haddi (da gir- 
man kai).” 








Ledj 


Ia J(j 


(1) Amfanonin sanda: ana riƙon alƙibla a cikin daji ta zama sitra, ana dogara a kanta 
saboda gajiya ko rauni. Limamin Jumma’a na dogara a kanta a lokacin huɗuba, ana fita 
da ita a cikin ruwan sama ana dogara a kanta, ana dukan iyali da ita domin ladabtarwa. A 
cikin wani Hadlsi Annabi ya ce, “Ka rataye sandarka inda iyalinka suke ganin ta.” Riƙon 
sanda na sanya farkawa ga barin duniya, watau mai ita ya zama a cikin halin tafiya. 



20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


469 




T * aIp 


25. Ya ce, “Ya Ubangiji! Ka 
buɗa u) mini ƙirjina. 

2(5._ “Kuma ka sauƙaƙe mini aƙ- 
amarina. 

27. “Kuma Ka warware mini 
wani ƙulli daga harshena. 

28. “Su fahimci maganata. 

29. “Kuma Ka sanya mini wani 
mataimaki daga mutanena. 

30. “Haruna ɗan’uwana. 

31. “Ka ƙarfafa halittata da shi. 

32. “Kuma Ka shigar da shi a 
cikin aPamarina. 

33. “Domin mu tsarkake Ka da 
yawa. 

34. “Kuma mu tuna Ka da 
yawa. 

35. “Lalle Kai, Ka kasance Mai 
gani gare mu.” 

36. Ya ce, “Lalle ne, an ba ka 
roƙonka, ya Musa! 

37. “Kuma lalle ne, haƙlƙa, Mun 
yi wata baiwa gare ka a wani loka- 
cin na dabam. 

38. “A Iokacin da Muka yi wa- 
hayin abin da aka yi wahayi zuwa 
ga uwarka. 

39. “Cewa, ‘Ki jefa shi a cikin 
akwatin nan, sa’an nan ki jefa shi a 
cikin kogi, sa’an nan kogin ya jefa 
shi a gaɓa, wani maƙiyi Nawa kuma 
maƙiyi nasa ya ɗauke shi.’ Kuma 
Na jefa wani so daga gare Ni a 
kanka. Kuma domin a riƙe ka da 
kyau a kan idoNa. 


<$>L 

@ ijft ® 




© j3&j 

ii\j 


(1) Ma’anar buɗa icirji, shi ne a sanya masa haƙuri. 



20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


470 


>1 frji-t 


T * 


40 . “A sa’ad da ’yar’uwarka ke 
tafiya har ta ce, ‘Shin, in shiryar da 
ku ga wanda ke renonsa?’ Sai Muka 
mayar da kai zuwa ga uwarka do- 
min idonta ya yi sanyi (1} kuma ba za 
ta yi baƙin ciki ba. Kuma ka kashe 
wani rai, sa’an nan Muka tserar da 
kai daga baƙin ciki, kuma Muka 
fitine ka da waɗansu fitinoni. Sa’an 
nan ka zauna shekaru a cikin muta- 
nen Madyana. Sa’an nan kuma ka 
zo a kan wata ƙaddara, ya Musa! 

41 . “Kuma Na zaɓe ka domin 
Kaina. 

42 . “Ka tafi kai da ɗan’uwanka 
game da ayoyiNa, kuma kada ku yi 
rauni ga ambatoNa. 

43 . “Ku tafi ku biyu zuwa ga 
Fir’auna. Lalle shi, ya ƙetare haddi 
(ga girman kai). 

44 . “Sai ku gaya masa magana 
mai laushi, <2) tsammaninsa yana 
tunawa ko kuwa ya ji tsoro.” 

45 . Su biyu suka ce, “Ya 
Ubangijinmu! Lalle ne muna tso- 
ron ya yi gaggawa a kanmu, ko ya 
ƙetare haddi.” 

46 . Ya ce, “Kada ku ji tsoro. 
Lalle Nl, Ina tare da ku,Ina ji, kuma 
Ina gani. 

47 . “Sai ku je masa, sa’an nan ku 
ce, Lalle mu, Manzanni biyu ne na 
Ubangijinka, sai ka saki Bani Is- 
ra’Tla tare da mu. Kuma kada ka yi 


\ 








(1) Idonta ya yi sanyi, watau ta ji dacfi saboda ganin ɗanta. 

(2) Wannan sh! ne dalilin umurni da alheri da hani daga sharri, kuma a yi haka da 
magana mai laushi ga wanda yake da iko da karfi. Ko da ga wanda Allah Ya tsare da 
tsarinSa ne, balle ga wanda bai taki kome ba. Ta haka ne mai wa’azi ke cin nasara. 



20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


471 


>1 tjJrl 




musu azaba. Haƙiƙa, mun zo maka 
da wata aya daga Ubangijinka. 
Kuma aminci ya tabbata ga wanda 
ya bi shiriya. 

48 . ‘“Lalle mu, haƙTka, an yi 
wahayi zuwa gare mu, cewa azaba 
tana a kan wanda ya ƙaryata, kuma 
ya juya baya.’” 

49 . Ya ce, “To, wane ne Ubangi- 
jinku? Ya Musa!” 

50 . Ya ce, “Ubangijinmu Shi ne 
Wanda Ya bai wa dukan kome ha- 
littarsa, sa’an nan Ya shiryar.” 

51 . Ya ce, “To, mene halin ƙar- 
nonin farko?” 

52 . Ya ce, “Saninsu yana a wurin 
UbangijTna, UbangijTna ba Ya ɓace- 
wa kuma ba Ya mantuwa. 

53 . “Wanda Ya sanya muku 
ƙasa shimfiɗa, kuma Ya shigar 
muku da hanyoyi a cikinta, kuma 
Ya saukar da ruwa daga sama.” 
Sa’an nan game da shi (1> Muka fitar 
da nau’i-nau’i daga tsiruruwa 
dabam-dabam. 

54 . Ku ci kuma ku yi kiwon dab- 
bobin ni’imarku. Lalle ne, a cikin 
wannan akwai ayoyi ga masu 
hankali. 

55 . Daga gare ta <2) Muka halitta 
ku, kuma a cikinta Muke mayar da 
ku, kuma daga gare ta Muke fitar 
da ku a wani lokaci na dabam. 






<is ^ 


» 







(1) Ruwan. 

(2) Kasa. 



20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


472 


> 1 f.jir\ 


y * 


56. Kuma lalle, haƙiƙa, Mun 
nuna masa ayoyinMu dukansu, sai 
ya ƙaryata, kuma ya ƙiya! 

57. Ya ce, “Shin, ka zo mana ne 
domin ka fitar da mu daga ƙasarmu 
game da sihirinka, ya Musa? 

58. “To, lalle ne, muna zo maka 
da wani sihiri irinsa. Sai ka sanya 
wani wa’adi a tsakaninmu da tsaka- 
ninka, ba mu saɓa masa mu, kai 
kuma ba ka saɓawa, a wani wuri 
mai dacewa.’’ 

59. Ya ce, “Wa’adinku shi ne 
ranar ƙawa, kuma a tara mutane da 
hantsi.” 

60. Sai Fir’auna ya juya, sa’an 
nan ya tara mugunyar dabararsa, 
sa’an nan kuma ya zo. 

61. Musa ya ce musu, “Kai- 
tonku! Kada ku ƙirƙira ƙarya ga 
Allah, har Ya tumɓuke ku da wata 
azaba. Kuma wanda ya ƙirƙira ƙa- 
rya, ya taɓe.” 

62. Sai suka yi jayayya ga 
al’amarinsu a tsakaninsu, kuma 
suka asirta ganawa. 

63. Sukace, “Lallenewaɗannan 
biyun, haƙiƙa, masihirta ne, suna 
nufin su fitar da ku daga ƙasarku (1) 
game da sihirinsu, kuma su tafi da 
tabl’arku mafificiya. 

64. “Sai ku haɗa dabararku, sa’- 
an nan kuma ku tafi a sahu guda, 


















t- y ^ ^ 0 j s* 





(1) Ya fara da siyasa domin ya karkatar da hankalin mutane daga ayoyin Allah. 
Cewarsa ya yi nufin ya fitar da ku daga ƙasarku, shT ne siyasa, domin idan mutane suka ji 
maganar fitarwa daga ƙasa, sai su manta da kowace irin magana ta wani alheri. 




20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


473 


U tjJrl 


Y * aIp 


kuma haƙiƙa, wanda ya rinjaya, a 
yau, ya rabbanta.” 

65. Sukace,‘‘YaMusa! Immaka 
jefa, ko kuma mu kasance farkon 
mai jefawa.” 

66. Ya ce, “A’a, ku jefa.” Sai ga 
igiyoyinsu da sandunansu ana su- 
ranta su a gare shi, daga sihirinsu, 
lalle suna tafiya da sauri. 

67. Sai Musa ya ji tsoro a cikin 
ransa. 

68. Muka ce, “Kada ka ji tsoro. 
Lalle kai ne mafi ɗaukaka. 

69. “Kuma ka jefa abin da ke a 
cikin hannun damanka, ta cafe abin 
da suka aikata. Lalle ne abin da 
suka aikata, makircin masihirci ne, 
kuma masihirci ba ya cin nasara a 
duk inda ya je.” 

70. Sai aka jefar da masihirtan 
suna masu sujada, suka ce, “Mun yi 
imani da Ubangijin Haruna da 
Musa.” 

71. Ya ce, “Kun yi Tmani saboda 
sh|a gabanin in yi muku izni? Lalle 
shi, haƙiƙa, babbanku ne wanda ya 
sanar da ku sihirin! To, lalle ne zan 
kakkatse hannayenku da ƙafa- 
funku a tarnaƙi, kuma lalle zan tsTre 
ku a cikin kututturan itacen dabTno, 
kuma lalle za ku sani wanenmu ne 
mafi tsananin azaba, kuma wane ne 
mafi wanzuwar (azaba).” 

72. Suka ce, “Ba za mu fifita ka 
ba faufau a kan abin da ya zo mana 
na hujjoji. Muna rantsuwa da Wan- 
da Ya ƙaga halittarmu sai ka hu- 
kunta abin da kake mai hukuntawa, 






jsM 





20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


474 


>1 tjJrl 




ai kana hukunci akan rayuwar du- 
niya kawai ne. 

73. “Lalle mu, mun yi imani da 
Ubangijinmu domin Ya gafarta 
mana laifuffukanmu da abin da ka 
tTlasta mu a kansa na sihiri. Kuma 
Allah ne Mafi alheri, kuma Mafi 
wanzuwa.” 

74. Lalle (1) shi, wanda ya je wa 
Ubangijinsa yana mai laifi, to, lalle 
ne yana da Jahannama, ba ya mutu- 
wa a cikinta kuma ba ya rayuwa. 

75. Kuma wanda ya je Masa 
yana mai imani, alhali kuwa ya 
aikata aikin ƙwarai, to, waɗannan 
suna da darajoji maɗaukaka. 

76. Gidajen Aljannar zama, ko- 
guna na gudana daga ƙarƙashinsu, 
suna madawwama a cikinsu. Kuma 
wannan ne sakamakon wanda ya 
tsarkaku. 

77. Kuma lalle ne, haƙTƙa, Mun 
yi wahayi zuwa ga Musa cewa, “Ka 
yi tafiyar dare da bayiNa. Sa’an nan 
ka doka musu hanya a cikin teku 
tana ƙeƙasasshiya, ba ka tsoron 
riskuwa, kuma ba ka fargabar nut- 
sewa.” 

78. Sai Fir’auna ya bi su game da 
rundunarsa. Sai abin da ya rufe su 
daga teku ya rufe su. 

79. Kuma Fir’auna ya ɓatar da 
mutanensa, kuma bai shiryar (da 
su) ba. 


















(1) Aya ta 74 da ta 75 maganar Allah ce domin ƙarin bayani a kan maganar masihirta 
a bayan sun musulunta. 



20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


475 11 


Y * 4Jp & 


80. Ya Bani Isra’ila! Lalle Mun 
tserar da ku daga maƙiyinku, kuma 
Mun yi muku wa’adi a gefen Dutsen 
nan na dama, kuma Mun sassaukar 
da darɓa da tattabaru dominku. 

81. Ku ci daga masu dacfin abin 
da Muka arzuta ku, kuma kada ku 
ƙetare haddi a cikinsa har hushiNa 
ya sauka a kanku. Kuma wanda 
hushiNa ya sauka a kansa, to, lalle 
ne, ya fadt. 

82. Kuma lalle Ni, halcilca, Mai 
gafara ne ga wanda ya tuba kuma 
ya yi imani, kuma ya aikata aikin 
ƙwarai, sa’an nan kuma ya nemi 
shiryuwa. 

83. “Kuma mene ne ya gag- 
gautar (1> da kai ga barin muta- 
nenka? Ya Musa!” 

84. Ya ce, “Su ne waɗannan a 
kan sawuna, kuma na yi gaggawa 
zuwa gare Ka, ya Ubangiji! Domin 
Ka yarda.” 

85. Ya ce, “To, lalle ne, haJoica, 
Mun fitini mutanenka daga ba- 
yanka, kuma Samiri ya ɓatar da su.” 

86. Sai Musa ya koma zuwa ga 
mutanensa yana mai hushi, mai 
balcin ciki, ya ce, “Ya mutanena! 
Shin, Ubangijinku bai yi muku 
wa’adi ba, wa’adi mai kyau? Shin, 
lokacin ya yi tsawo a kanku ne, ko 


aP 

Jl3 \J-J\ 

j£c>\ 


(1) Musa ya zaɓi mutun saba’in daga Bani Isra’ila, domin su tafi wurin Mlƙati tare, su 
ji maganar Ubangiji. A lokacin da ya yi kusa,j>ai ya yi gaggawa domin bege. Ko kuwa a 
bayan azumin kwana arba’in ya tafi a wurin Mlƙatin, Allah Ya fara yi masa magana game 
da mutanensa domin ɗebe masa kewa. Sai ya karɓa da cewa, “Suna nan a kan sawuna.” 
Watau suna nan a kan abin da na ɗora su a kansa na addini da aƙida ta tauhidi. Sai Allah 
Ya ce masa “A’aha! Sun musanya addininka da bautar maraƙi.” 



20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


476 


n tjir I 




kun yi nufi ne wani hushi ya sauka a 
kanku daga Ubangijinku, saboda 
haka kuka saɓa wa alkawarlna?” 

87. Suka ce, “Ba mu saɓa wa 
alkawarinka (1) 2 ba da Tkonmu, 
kuma amma an ɗora mana wa- 
ɗansu kaya masu nauyi daga abin 
ƙawar mutanen ne, sai muka jefar 
da su. Sa’an nan kamar haka ne 
Samiri ya jefa. 

88. “Sai ya fitar musu da wani 
maraƙi, jikin mutane, yana ruri, 
sa’an nan suka ce, ‘Wannan ne 
gunkinku kuma gunkin Musa, sai 
ya manta’.” 

89. Shin, to, ba su ganin cewa, ba 
ya mayar musu da magana, kuma 
ba ya mallakar wata cuta a gare su, 
kuma ba ya mallakar amfani? 

90. Kuma, haƙiƙa, Haruna ya ce 
musu daga gabani, “Ya mutanena! 
Lalle an fitine ku da shi ne kawai. 
Kuma lalle Ubangijinku Mai raha- 
ma ne, saijcu bi ni, kuma ku yi ɗa’a 
ga umurnTna.” 

91. Suka ce, “Ba za mu gushe ba 
faufau a kansa muna masu la- 
zimta, <2) sai Musa ya komo zuwa 
gare mu.” 


(fp tS 




btj 




(1) Alokacin da Bani Isra’ila za su fita daga Masar sun yi aron mundayen mutanen 
Masar domin su nuna cewa biki suke yi, ba gudu za su yi ba, domin kada a bl su da wuri. 
Waɗannan mundayen ne Samiri ya tara a bayan tafiyar Musa zuwa ga Mlƙatin 
Ubangijinsa ya ƙera musu maraki mai jiki irin na mutane da sauti irin na shanu, domin ya 
yi masa magudanar iska a cikin cikinsa, idan iskar ta fito, sai a jT ta da sauti kamar sautin 
kukan shanu. Kuma shi maraƙin ba ya da wani rai, ba ya motsi, sai dai ƙugin kawai. 

(2) Lazimta a kan bauta wa maraƙin akwai wahala a cikinta, domin haka aka kawo 
wannan ƙissa saboda a nuna cewa bautar Allah babu lazimta da wahala a cikinta, duk abin 
da yake da wahala a cikinsa, ba addinin Allah ba ne. Akwai i’itikafi a cikin Musulunci 
wanda mafi yawansa kwana goma ne a cikin masallaci. Mutanen Samiri ne suka fara ibada 
da kiɗa da rawa da waƙa a cikin wurin ibadarsu. 




20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


477 


n ijir\ 


Y * ai? 


92. (Musa) ya ce, “Ya Haruna! 
Me ya hane ka, sa’ad da ka gan su 
sun ɓace. 

93. “Ba ka bi ni ba! Shin, to, ka 
saɓa wa umumina ne?” 

94. (Haruna) ya ce, “Ya ɗan’u- 
wana! Kada ka yi kamu ga gemu- 
na ko ga kaina. Lalle ni, na ji tso- 
ron ka ce,JKa rarraba a tsakanin 
Banl Isra’Tla, kuma ba ka tsare 
maganata ba’.” 

95. (Musa) ya ce, “Mene ne bab- 
ban al’amarinka? Ya Samiri!” 



96. (Samiri) yace, “Na ga abin 
da ba su gan shi ba shi, sai na yi 
damƙa, damƙa guda daga kufan 
sawun Manzon, sa’an nan na jefa 
ta. Kuma haka dai raina ya ƙawata 
mini.” 


kJ 






97. (Musa) ya ce, “To, ka tafi, 
saboda haka lalle ne kana da a cikin 
rayuwarka, ka ce ‘Babu shafa’, 
kuma kana da wani ma’alkawarta, 
ba za a saɓa maka gare ta ba. Kuma 
ka duba zuwa ga gunkinka wanda 
ka yini a kansa kana mai lazimta. 
Lalle ne muna ƙone shi, (1) sa’an nan 
kuma muna sheƙe shi, a cikin teku, 
sheƙewa.” 


<JyL> cJ ^ <4.'-^ V** 

jkj\'-x& -li) 





(1) Musa, amincin Allah ya tabbata a gare shi, ya Kone maraƙin ya sheƙe shi a cikin 
ruwan teku domin ya nuna rashin Ikon maraƙin ga kSre kansa daga wata cuta kuma 
da ƙarancinsa a cikinteku wadda take ɗaya ce daga cikin abubuwan Tkon Allah da suke 
iya gani, da lalacewar ibadar masu bauta wa wanin Allah, a bayan wahalarsu mai yawa 
ta lazimta a kansa . 



20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


478 


Y * aJ? 


98. Abin sani kawai, abin bau- 
tawarku Allah kawai ne, Wanda 
babu wani abin bautawa face shi, 
kuma Ya yalwaci U) dukan kome da 
ilmi. 

99. Kamar wancan ne Muke la- 
bartawa <2) a gare ka, daga labaran 
abin da ya gabata, alhali kuwa 
haƙlƙa, Mun ba ka zikiri (Alƙu- 
r’ani) daga gunMu. 

100. Wanda ya kau da kai daga 
gare shi, to, lalle shT, yana ɗaukar 
wani nauyi a Ranar Ƙiyama. 

101. Suna madawwama a cikin- 
sa, kuma ya munana ya zama abin 
ɗauka, a Ranar Ƙiyama. 

102. A Ranar da ake hurawa a 
cikin ƙaho, kuma Muna tara masu 
laifi, a ranar nan, suna masu shu- 
ɗayen idanu. 

103. Suna ɓoye magana a tsa- 
kaninsu, (Suna ce wa juna) “Ba ku 
zauna ba (a cikin duniya) face kwa- 
na goma.” 

104. Mu ne mafi sani ga abin da 
suke faɗa a sa’ad da mafTficinsu ga 
hanya ke cewa, “Ba ku zauna ba 
face a yini guda.” 










XS\ Jjiij IX 


(1) Allah Ya yalwaci dukan kome da sani, watau Yana aikata kome da ilminSa, kuma 
Yana umurni da bauta Masa da ilmi, wanda Ya aiki ManzanninSa da shi. 

(2) Ya kawo ƙarin bayani game da wannan ƙissa a cikin ayoyin da ke tafe daga nan, 
yadda bin addinin Allah yake da sauici a cikin lokaci gajere na duniya kawai, a cikin 
taƙaitaccen lokaci, da kuma wuyar bauta wa wani ga ɗaukar kaya masu nauyi a duniya da 
Lahira, a cikin dogon lokaci. 



20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


479 


n tjJr' 




105. Kuma suna tambayar ka 
daga duwatsu (1) 2 , sai ka ce, “Uban- 
gijina Yana sheƙe su sheƙewa, 

106. Sa’an nan Yana barin (wu- 
rinsu) faƙo mai santsi. 

107. “Ba ka ganin karkata a ci- 
kinsa, kuma ba ka ganin wani 
tudu.” 

108. A ranar nan suna biyar mai 
kira, babu karkata a gare shi, kuma 
sautuka suka yi kawaici ga Mai 
rahama, ba ka sauraren kome face 
sautin tafiya. 

109. A yinin nan ceto ba ya yin 
amfani face wanda Mai rahamaYa 
yi masa izni kuma Ya yarda da shi, 
da magana. <2) 

110. Yana sanin (3) abin da ke a 
gaba gare su da abin da ke bayansu, 
kuma ba su kewayewa da Shi ga 
sani. 

111. Kuma fuskoki suka ƙanƙan 
da kai ga Rayayye, Tsayayye, alhali 
kuwa wanda ya ɗauko wani zalunci 
ya taɓe. 

112. Kuma wanda ya aikata 
wani abu daga ayyukan ƙwarai al- 
hali kuwa yana mai imani, to, ba ya 




($)l 







(1) Ana siffanta duwatsu maɗaukaka da ayyukan duniya waɗanda ba ibadar Allah 
ba, watau al’adu da ibadodin da ba ibadar Allah ba, dukansu kome yawansu za su lalace a 
ranar da Mai kira, watau IsrafTl, zai busa ƙaho na kiran mutane zuwa ga Tashin Ƙiyama, 
kira wanda babu makarkata daga gare shi, watau ba kamar kiran da Annabawa suka yi ba, 
wanda waɗansu mutane suka karkace daga gare shi a nan duniya. 

(2) Babu ceto ga kowa sai wanda Allah Mai rahama Ya yi masa iznin da yin ceton, ga 
wanda aka yi iznin saboda shi, kuma izni ana yin sa ne da maganar Aliah, ba da wata 
ishara ba. 

(3) AllahYa san kome ga halittunSa, su kuwa ba su iyakewayewa da sanin kome game 
da Shi. 



20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


480 


n 


Y * 4]? 


tsoron wani zalunci ko wata na- 
Rasa. 

775. Kuma haka Muka saukar 
da shi, Alkur’ani, yana abin karan- 
tawa, da Larabci, kuma Muka juj- 
juya misalai, a cikinsa, na tsoratar- 
wa, tsammaninsu, suna yin taicawa 
ko ya sabbaba musu wata wa’az- 
tuwa. 

114. Sa’an nan Allah, Mamalla- 
ki, Tabbatacce, Ya ɗaukaka. Kuma 
kada ka yi gaggawa (1) da AIRur’ani 
a gabanin a ƙare wahayinsa zuwa 
gare ka. Kuma ka ce, “Ya Ubangiji! 
Ka ƙara mini ilmi.” 

775. Kuma lalle, haƙiƙa, Mun yi 
alkawari zuwa ga Adamu a gabanin 
wannan, sai ya manta, kuma ba Mu 
sami ƙarfin zuciya a gare shi ba. 

116. Kuma sa’ad da Muka ce 
wa mala’iku, “Ku yi sujada ga 
Adamu.” Sai suka yi sujada, face 
Ibllsa, ya ƙiya. 

777. Sai Muka ce, “Ya Adamu! 
Lalle ne wannan maƙiyi (2) ne gare 
ka da kuma ga matarka, saboda 
haka kada ya fitar da ku daga 
Aljanna har ku wahala. 


lilk Jjl 




**>[> 


jlj oj JTj 


jxc\jj 


(1) Allah Ya umurci Annabi da ya bar gaggawar karatun Alƙur’ani a lokacin da ake 
yin wahayinsa zuwa gare shi, domin kada ya wahala, domin surar tana karantar da cewa 
addinin Musulunci sauki ne, bai zo domin ya wahalar ba. Kuma tsoron yin kuskure yana 
sanya yin kuskure mai jawo wahala kamar yadda Adamu ya yi gaggawar ga tsoron 
umurnin Allah, sai ya yi mantuwa, ya yi abin da aka hana shi, har masifa ta samu, aka fitar 
da shi daga Aljanna. 

(2) Ana farkar da ɗiyan Adamu ga maƙiyin ubansu wanda ya sabbaba musu wahalar 
zuwa duniya dajiaɗuwa da taklifi a cikinta. Kuma bin wannan taklTfi yana zame musu 
sauƙi idan sun bi shi yadda Allah Ya ce, amma idan sun bi hanyar Shaiɗan, maƙiyinsu, to, 
babu abin da zai samu a gare su face ƙarin wahala daga duniya har Lahira. 



20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


481 


n »jJrt 


Y • 4 y 3jj-«> 


775. “Lalle ne ka samu, ba za ka 
ji yunwa ba a cikinta, kuma ba za ka 
yi tsiraici ba. 

779. “Lallekai, bazakajiƙishir- 
wa ba, kuma ba za ka shiga hantsi 
ba.” 

120. Sai Shaiɗan ya sanya was- 
wasi zuwa gare shi, ya ce, “Ya 
Adamu! Shin, in shiryar da kai ga 
itaciyar dawwama da mulki wanda 
ba ya ƙarewa?” 

121. Sai suka ci daga gare ta, 
saboda haka al’aurunsu suka bay- 
yana, kuma suka shiga suna lullu- 
ɓawa a kansu daga ganyen Aljanna. 
Ƙuma Adamu ya saɓa wa Ubangi- 
jinsa, saboda haka ya ɓace. 

122. Sa’an nan kuma Ubangijinsa 
Ya zaɓe shi, Ya karɓi tuba gare shi, 
kuma Ya shiryar (da shi). 

123. Ya ce, “Ku sauka ku biyu 
daga gare ta gaba ɗaya, sashenku 
yana maƙiyi ga sashe. To, imma dai 
wata shiriya ta je muku daga gare 
Ni, to, wanda ya bi Shiryarwata, to, 
ba ya ɓacewa, kuma ba ya wahala. 

7 24. “Kuma wanda ya bijire (1) 
daga ambatoNa (Alƙur’ani), to, 
lalle ne rayuwa mai ƙunci ta tabbata 
a gare shi, kuma Muna tayar da shi 
a Ranar Kiyama yana makaho.” 

125. Ya ce, “Ya Ubangiji! Don 
me ne Ka tayar da ni makaho alhali 
kuwa na kasance mai gani?” 










he. 

9 *^»P" 




^ * Jte 

0 cj^ij ^ (s\Ub^s\ 





(1) Wanda ya bijire daga ayoyin Allah, shT ne kafirin da bai yarda da shiga Musulunci 


ba. 



20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


482 m >i 


T * $0 


126. Ya ce, “Kamar wancan ne 
ayoyinMu suka je maka, sai ka 
mance su, kuma kamar haka a 
yau ake mance ka.” 

127. Kuma kamar haka Muke 
saka wa wanda ya yawaita, (1) 2 kuma 
bai yi imani da ayoyin Ubangijinsa 
ba. Kuma lalle ne azabar Lahira ce 
mafi tsanani, kuma mafi wanzuwa. 

128. Shin, to, bai shiryar da su ba 
cewa da yawa Muka halakar da 
(kafirai) daga ƙarnuka, a gaba- 
ninsu, suna tafiya a cikin masau- 
kansu? Lalle ne, a cikin wancan 
akwai ayoyi ga masu hankula. 

129. Kuma ba domin wata kal- 
ma ba wadda ta gabata daga 
Ubangijinka, da kuma ajali amba- 
tacce, hakika, da azabar ta kasance 
mai lazimta. 

130. Sai ka yi haƙuri <2) a kan 
abin^ da suke cewa, kuma ka yi 
tasbihi da gode wa Ubangijinka a 
gabanin fitowar rana da gabanin 
ɓacewarta, kuma daga sa’o’in dare 
sai ka yi tasbihi da sasannin yini, 
tsammaninka za ka sami yarda. 

131. Kuma kada ka mlƙar da 
idanunka zuwa ga abin da Muka 
jiyar da su daɗi da shi, nau’i-nau’i, 
daga gare su, kamar huren rayuwar 
duniya yake, domin Mu fitine su a 




i$L\ 


(1) Wanda ya yawaita, shi ne Musulmi fasiƙi ko mai bidi’a yana ƙara abin da ba a sani 
ba a cikin addini, ya yawaita shi. Shi ma ya shiga a cikin wahalar duniya. Kuma ta Lahira 
ta fi tsanani. 

(2) Haƙuri da riƙe ibada ta salloli da tasiblhi a lokatanta, farilla da na nafila, shi ne 
maganin izgilin masu izgili. Tasbihi da gode wa Allah a gabanin fitowar rana ga sallar 
Asuba,a gabanin ɓacewarta ga La’asar, a sa’o’in dare ga Isha’i, da gefukan rana ga Azahar. 



20.Suratu Ɗ.H. 


Juzu’i Na 16 


483 


U *j*-l 


t * 4 e Sjj-j 


cikinsa, alhali kuwa arzikin Uban- 
gijinka ne mafi alheri kuma mafi 
wanzuwa. 

132. Kuma ka umurci iyalanka 
da salla, kuma ka yi hakuri a 
kanta. Ba Mu tambayar ka wani 
arziki, Mu ne Muke arzuta ka. 
Kuma aƙiba mai kyau tana ga ta- 
ƙawa. 

133. Kuma suka ce, “Don me ba 
ya zo mana da wata aya daga 
Ubangijinsa?” Shin, kuwa hujjar 
abin da ke a cikin littattafan farko, 
ba ta je musu ba? 

134. Kuma da dai Mun halaka 
su da wata azaba daga gabaninsa, 
lalle ne da sun ce, “Ya Ubangi- 
jinmu! Da Ka aiko da wani Manzo 
zuwa gare mu har mu bibbiyi 
ayoyinKa daga gabanin mu ƙasƙan. 
ta, kuma mu wulakantu!” 

135. Ka ce, “Kowa mai tsumaye 
ne. Sai ku yi tsumaye. Sa’an nan za 
ku san su wa ne ma’abuta tafarki 
madaidaici, kuma wane ne ya nemi 
shiryuwa.” 




Z*GJ> ^ 

(\J) 3 & 





21.Suratul Anbiya’ 


Juzu’i Na 17 


484 







Tana karantar da dokokin^ Allah masu hukunta haɗuwar 
addinan Allah da haɗuwar aƙldodinsu a kan kaɗaitar Allah 
Makaɗaici. 





Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. Hisabin mutane ya kusanta 
gare su, alhali kuwa suna a cikin 
gafala, suna masu bijirewa. 

2. Wani ambato daga Uban- 
gijinsu sabo, ba ya zuwa gare su face 
sun saurare shi, alhali kuwa suna 
masu yin wasa. 

3. Suna masu shagaltacin zuka- 
tansu, kuma su asirta ganawa: wa- 
ɗanda suka yi zalunci, (suna cewa) 
“Wannan ba kowa ba ne face mu- 
tum misalinku. Shin, to, kuna je wa 
sihiri, alhali kuwa ku, kuna fahim- 
ta?” 

4. Ya ce, “Ubangijina Yana sa- 
nin magana a cikin sama da ƙasa, 
kuma Shi ne Mai ji, Masani.” 

5. A’a, suka ce, “Yaye-yayen 
mafarki ne. A’a, ya ƙirƙira shi ne. 
A’a, shi mawaƙi ne. Sai ya zo mana 
da wata aya kamar yadda aka aiko 
manzanni na farko.” 




0 




Jj kjdjj ^J>-\ 


)dJyT\jS 







21.Suratul Anbiya’ 


Juzu’i Na 17 


485 


W frjJrt 




6. Wata alƙarya da Muka halaka 
ta a gabaninsu, ba ta _yi imani ba. 
Shin, to, su, suna yin imani? 

7. Kuma ba Mu aika ba a gaba- 
ninka face mazaje, Muna yin wa- 
hayi zuwa gare su. Ku tambayi 
ma’abuta ambato (1) idan kun ka- 
sance ba ku sani ba. 

8. Kuma ba Mu sanya su jiki, ba 
su cin abin ci ba, kuma ba su kasan- 
ce madawwama ba. 

9. Sa’an nan kuma Muka gas- 
kata musu alkawari; sai Muka tse- 
rar da su da wanda Muke so, kuma 
Muka halakar da masu yawai- 
tawa. (2) 

10. Lalle, haƙiica, Mun saukar 
da wani littafi zuwa gare ku, (3) a 
cikinsa akwai ambatonku. Shin, to, 
ba ku hankalta? 

11. Kuma da yawa Muka karya 
wata alƙarya ta kasance mai zalun- 
ci, kuma Muka ƙaga halittar wa- 
ɗansu mutane na dabam a bayanta. 

12. Sai a lokacin da suka hangi 
azabarMu, sai ga su suna gudu daga 
gare ta. 

13. “Kada ku yi gudu. Ku komo 
zuwa ga abin da aka ni’imtar da ku 
a cikinsa da gidajenku tsamma- 
ninku ana tambayar ku.” 








) JCj 






\jaj?\jb 

0 'A \liC|^>-\ V5Ji 



(1) Ma’abuta ambato, watau mutanen da aka bai wa littattafan sama: Yahudu da 
Nasara. 

(2) Masu yawaitawa, su ne masu wuce haddodin Allah ga kome, fasiƙai da masu 
bidi’o’i. 

(3) Al’ummar Muhammad, tsirar Allah da amincinSa su tabbata a gare shi. An 
saukar musu da Alƙur’ani, a cikinsa akwai ɗaukakarsu da darajarsu, domin wanda aka 
ambata, to, an ɗaukaka shi. 



21.Suratul Anbiya’ 


Juzu’i Na 17 


486 


iV tjJrl 


t \ bj~* 


14. Suka ce, “Kaitonmu! Lalle 
mu ne muka kasance masu 
zalunci.” 

15. Sa’an nan waccan ba ta gus- 
he ba, ita ce da’awarsu har Muka 
mayar da su girbabbu, bitattu. 

16. Kuma ba Mu halitta sama da 
ƙasa da abin da ke a tsakaninsu 
Muna Masu wasa ba. 

17. Da Mun yi nufin Mu riƙi 
wani abin wasa da Mun U) riƙe shi 
daga gunMu, idan Mun kasance 
masu aikatawa. 

18. A’a, Muna jifa da gaskiya a 
kan ƙarya, sai ta darkake ta, sai ga 
ta halakakka. Kuma bone ya tabba- 
ta a gare ku saboda abin da kuke 
siffantawa. 

19. Kuma Shi ne da mallakar 
wanda yake a cikin sammai da ƙasa. 
Kuma waɗanda suke wurinSa (wa- 
tau mala’iku), ba su yin girman kai 
ga ibadarSa, kuma ba su gajiya. 

20. Suna tasbihi dare da rana, ba 
su yin rauni. 

21. Ko (kafirai) sun riƙi wa- 
ɗansu abubuwan bautawa ne ga 
ƙasa, su ne masu tayarwa (gare su)? 

22. Da waɗansu abubuwan bau- 
tawa sun kasance a cikinsu (sama 
da ƙasa) face Allah, haƙTƙa, da su 
biyun sun ɓaci. Saboda haka tsarki 
ya tabbata ga Allah Ubangijin 
Al’arshi daga abin da suke siffan- 
tawa. 


cJ \j& 






Ij Sl\ o\s>J 

^ i_e£»J\ oj <J\ 


(1) Abin wasa, shi ne mata, ko ɗa, ko wani abin da ake shagaltuwa da shi. 



21.Suratul Anbiya’ 


Juzu’i Na 17 


487 


W 




23. Ba a tambayar Sa ga abin da 
Yake aikatawa, alhali kuwa su ana 
tambayar su. 

24. Ko sun riƙi waɗansu abu- 
buwan bautawa, baicinSa? Ka ce, 
“Ku kawo hujjarku. Wannan shi ne 
ambaton wanda yake tare da ni, 
kuma shi ne ambaton wanda yake a 
gabanTna.” A’a, mafi yawansu ba 
su sanin gaskiya, saboda haka su 
masu bijirewa ne. 

25. Kuma ba Mu aiki wani Man- 
zo ba a gabaninka face Muna yin 
wahayi zuwa gare shi, cewa “Lalle 
ne shi, babu abin bautawa face Nl, 
sai ku bauta Mini.” 

26. Kuma suka ce, “Mai rahama 
ya riƙi ɗa.” TsarkinSa ya tabbata! 
A’a, (mala’iku) bayi ne masu daraja. 

27. Ba su gabatarSa da magana, 
kuma su da umurninSa suke aiki. 

28. Yana sanin abin da yake 
gaba gare su da abin da yake a 
bayansu, kuma ba su yin ceto face 
ga wanda Ya yarda, kuma su masu 
sauna ne saboda tsoronSa. 

29. Kuma wanda ya ce daga gare 
su, “Lalle nT abin bautawa ne 
baicinSa,” to, wannan Muna saka 
masa da Jahannama. Kamar haka 
Muke saka wa azzalumai. 

30. Shin, kuma waɗanda suka 
kafirta ba su gani da cewa lalle 
sammai da ƙasa sun kasance ɗin- 
ke, (1) sai Muka buɗe su, kuma 






9 9 ‘ 










l . 7 > 


jj cfj - 




li 




(1) Sammai sun kasance ɗinke, ruwa ba ya sauka daga gare su, kuma ƙasa ta kasance 
ɗinke, tsiro ba ya tsira daga gare ta. Sa’an nan Muka sanya kome mai rai daga ruwa mai 
sauka daga sama ya jiƙa ƙasa, ta yi tsiro, dabbobi su rayu. 



21.Suratul Anbiya’ 


Juzu’i Na 17 


488 


W 


Y \ eLjS' 


Muka sanya dukan kome mai rai 
daga ruwa? Shin, ba za su yi imani 
ba? 

31. Kuma Mun sanya tab- 
batattun duwatsu a cikin ƙasa do- 
min kada ta karkata da su, kuma 
Mun sanya ranguna, hanyoyi, a 
cikinsu (duwatsun), tsammaninsu 
suna shiryuwa. 

32. Kuma Mun sanya sama rufi 
tsararre, alhali kuwa su daga ayo- 
yinta masu bijirewa ne. 

33. Kuma Sh!ne wanda Ya halit- 
ta dare da yini da rana da wata, 
dukansu (1) 2 a cikin wani sarari suke 
iyo. 

34. Kuma ba Mu sanya daw- 
wama ga wani mutum ba, a gaba- 
ninka. Shin, to, idan ka mutu, to, su 
ne madawwama? 

35. Kowane rai mai ɗanɗanar 
mutuwa ne.Kuma Muna jarraba ku 
da sharri da alheri domin fitina. 
Kuma zuwa gare Mu ake mayar da 
ku. 

36. Kuma idan waɗanda suka 
kafirta suka gan ka, ba su riƙon ka 
face da izgili (suna cewa) “Shin, 
wannan ne ke ambatar guma- 
kanku?” Alhali kuwa su, ga amba- 
tar Mai rahama, masu kafirta <2> ne. 

37. An halitta mutum daga gag- 
gawa, zan nuna muku ayoyiNa. 























(1) Wannan ya nuna cewa rana da wata a cikin sarari guda suke, ko da yake akwai 
nisan gaske a tsakaninsu. 

(2) Sun kasance suna aibanta wanda yake musun gumakansu, alhali kuwa su, suna 
musun zaman Allah Mai rahama ya kasance abin bautawa guda. Wannan shi ne gayar 
jahilci. 



21.Suratul Anbiya’ 


Juzu’i Na 17 


489 


>V »>1 


t > 5 jj-. 


Saboda haka kada ku nemi yin 
gaggawa. 

55. Kuma suna cewa, “A yaushe 
wannan wa’adi zai tabbata, idan 
kun kasance masu gaskiya?” 

39. Da waɗanda suka kafirta 
suna sanin lokacin da ba su kange 
wuta daga fuskokinsu, kuma haka 
daga bayayyakinsu, alhali kuwa ba 
su zama ana taimakon su ba. 

40. A’a, tana je musu bisa ga 
auke, sai ta ɗimautar da su, sa’an nan 
ba su iya mayar da ita, kuma ba su 
zama ana yi musu jinkiri ba. 

41. Kuma lalle ne, haƙiƙa, an yi 
izgili ga waɗansu Manzanni daga 
gabaninka, sai abin da suka kasan- 
ce suna izgili da shi ya auku ga 
waɗanda suka yi izgilin daga gare 
su. 

42. Ka ce, “Wane ne yake tsare 
ku a dare da yini daga Mai 
rahama?” A’a, su masu bijirewa ne 
daga ambaton Ubangijinsu. 

43. Ko kuwa suna da waɗansu 
abubuwan bautawa waɗanda ke 
tsare su, daga gare Mu? Ba su iya 
taimakon kansu, kuma ba su kasan- 
ce ana abutar su (1) ba daga gare 
Mu. 

44. A’a, Mun yalwata wa 
waɗannan da ubanninsu ni’imar- 
Mu, har rayuwa ta yi tsawo a kansu. 
Shin, to, ba su ganin cewa lalle Mu, 







6 





Cg) 


JM' 


(1) Ba su iya samun wani aboki wanda zai tsare su daga azabarMu. Kuma wanda bai 
tsare kansa ba yaya zai iya tsare wani? 



21.Suratul Anbiya’ 


Juzu’i Na 17 


490 


W frji-i 


t \ ti—iSh 5 


Muna je wa ƙasarsu, Muna rage (1) 
ta daga sasanninta? Shin, to, su ne 
marinjaya? 

45. Ka ce, “Abin sani, ina yi 
muku gargadi kawai da wahayi,” 
kuma kurma ba ya jin kira a lokacin 
da ake yi musu gargacfi. 

46. Kuma haƙiƙa idan wata iska 
daga azabar Ubangiji ta shafe su, 
haƙiƙa suna cewa, “Ya kaitonmu! 
Lalle mu ne muka kasante masu 
zalunci.” 

47. Kuma Muna aza ma’aunan 
adalci ga Ranar Ƙiyama, saboda 
haka ba a zaluntar rai da kome. 
Kuma ko da ya kasance nauyin 
ƙwaya daga komayya ne Mun zo da 
ita. Kuma Mun isa zama Masu 
hisabi. 

48. Kuma lalle, haƙiƙa, Mun 
kawo wa Musa da Haruna Rarra- 
bewa da haske da ambato ga masu 
aiki da taƙawa. 

49. Waɗanda suke tsoron Uban- 
gijinsu a fake, alhali kuwa su, masu 
sauna ne daga Sa’a. 

50. Kuma wannan ambato ne 
mai albarka, Mun saukar da shi. 
Shin, to, ku masu musu ne gare shi? 

51. Kuma lalle, haƙTƙa, Mun 
kawo wa Ibrahim shiryuwarsa 
daga gabani, kuma Mun kasance 
Masana gare shi. 

52. Ya ce wa ubansa da muta- 
nensa, “Mene ne waɗannan 








OJ 




[jS\ 

fjbj 






(1) Muna rage ƙasarsu daga sasanninta, watau mutanen da ke bin su ga ɓatarsu 
kullum suna raguwa, suna shiga Musulunci, Musulunci na karuwa. 



21.Suratul Anbiya’ 


Juzu’i Na 17 


491 


W ijir\ 


n i ir > 


mutummutumai waɗanda kuke 
masu lazimta a kansu?” 

53. Suka ce, “Mun sami uban- 
ninmu masu lazimta a kansu.” 

54. Ya ce, “Lalle, haƙTƙa, kun 
kasance ku da ubanninku a cikin 
ɓata bayyananna.” 

55. Suka ce, “Shin, ka zo mana 
da gaskiya ne, ko kuwa kai kana 
daga masu wasa ne?” 

56. Ya ce, “A’a, Ubangijinku Shi 
ne Ubangijin sammai da ƙasa, 
Wanda Ya ƙaga halittarsu. Kuma ni 
ina daga masu shaida a kan haka. 

57. “Kuma ina rantsuwa da Al- 
lah, lalle zan yi wani shiri ga guma- 
kanku a bayan kun juya kuna masu 
bayar da baya.” 

58. Sai ya sanya su guntu guntu 
face wani babba gare su, tsamma- 
ninsu suna komawa zuwa gare shi. 

59. Suka ce, “Wane ne ya aikata 
wannan ga gumakanmu? Lalle shi, 
haƙlƙa, yana daga azzalumai.” 

60. Suka ce, “Mun ji wani sau- 
rayi yana ambatar su. Ana ce masa 
Ibrahim.” 

61. Suka ce, “To, ku zo da shi a 
kan idanun mutane, tsammanin su 
za su bayar da shaida.” 

62. Suka ce, “Shin, kai ne ka 
aikata wannan ga gumakanmu? Ya 
Ibrahlm!” 

63. Ya ce, “A’a, babbansu, wan- 
nan, shi ya aikata shi. Sai ku tam- 
baye su idan sun kasance suna yin 
magana.” 




^ t \i \5 

^i^ru*2ii\^.c3>\ \j\\S 


^ 't 0 } y 





21.Suratul Anbiya’ 


Juzu’i Na 17 


492 


W tjJH 




64. Sai suka koma wa junansu 
suka ce, “Lalle ne ku, ku ne azza- 
lumai.” 

65. Sa’an nan kuma aka sun- 
kuyar da su a kanJcawunansu (suka 
ce,) “Lalle, haiclica, ka sani — 
waɗannan ba su yin magana.” 

66. Ya ce, “Shin, to, kuna bauta 
wa abin da ba ya amfanin,ku da 
kome kuma ba ya cutar da ku, 
baicin Allah? 

67. “Tir da ku, kuma da abin da 
kuke bauta wa, baicin Allah! Shin, 
to, ba ku hankalta?” 

68. Suka ce, “Ku icone shi, kuma 
ku taimaki gumakanku, idan kun 
kasance masu aikatawa.” 

69. Muka ce, “Ya wuta! Kijca- 
sance sanyi da aminci ga Ibrahim.’ 

70. Kuma suka yi nufin wani 
mugun shiri da shi, sai Muka sanya 
su mafiya hasara. 

71. Kuma Muka tserar da shi, da 
Luɗu zuwa ga icasar nan wadda 
Muka sanya albarka a cikinta ga 
talikai. 

72. Kuma Muka ba shi Is’haica 
da Ya’aicuba a kan dadi, alhali 
kuwa dukansu Mun sanya su 
salihai. 

73. Kuma Muka sanya su shuga- 
banni, suna shiryarwa da umur- 
ninMu. Kuma Muka yi wahayi 
zuwa gare su da ayyukan alheri da 
tsayar da salla da bayar da zakka. 
Kuma sun kasance masu bauta 
gare Mu. 






>> .-f ' \ ’&.'A 


V* o i ^ -jj frj 


^ ^jJJ J 









-C 




L4s-Jj %r*i 5 LjJj2v. 

sj^2\_ 



21.Suratul Anbiya’ 


Juzu’i Na 17 


493 


IV t-jk' 


Y 1 5jj- 


74. KumaLuɗu, Munbashihu- 
kunci da ilmi. Kuma Mun tsirar da 
shi daga alƙaryar nan wadda ke 
aikata munanan ayyuka. Lalle su, 
sun kasance mutanen mugun aiki, 
fasiƙai. 

75. Kuma Muka shigar da shi a 
cikin rahamarMu. Lalle ne shi, 
yana daga salihai. 

76. Kuma Nuhu, a sa’ad da ya yi 
kira a gabani, sai Muka karɓa 
masa, sa’an nan Muka tsTrar da shi 
da mutanensa daga baƙin ciki mai 
girma. 

77. Kuma Muka taimake shi 
daga mutanen nan waɗanda suka 
ƙaryata da ayoyinMu. Lalle ne su, 
sun kasance mutanen mugun aiki. 
Sai Muka nutsar da su gaba ɗaya. 

78. Kuma Dawuda da Sulaiman, 
sa’ad da suke yin hukunci a cikin 
sha’anin shuka, a lokacin da tuma- 
kin mutane suka yi kiwon dare a 
cikinsa. Kuma Mun kasance Masu 
halarta ga hukuncinsu. 

79. Sai Muka fahimtar da ita 
(mas’alar <1) ) ga Sulaiman. Kuma 
dukansu Mun ba su hukunci da 










V Cf' ’&r&i 


c/jSS joL^=U4 jSjjUj 

x£j A 




(1) Asalin mas’alar, tumakin wani mutum suka yi kiwon ɓarna a gɓnar wani a cikin 
dare alhali kuwa ana kallafa wa mai dabbɓbi ya kange dabbobinsa da dare kamar yadda 
ake kallafa wa mai shuka da tsare shukarsa a cikin yini. Sai Dawudu ya yi hukunci da cewa 
mai shukar ya mallaki tumakin, shi kuma mai tumaki ya mallaki shiikar ɓatacciya. Sai 
Sulaiman ya gyara hukuncin da cewa mai gona ya riƙi tumakin ya rayu a kansu har a 
lokacin da mai dabbobin ya gyara masa gonarsa har ta koma yadda take a farkon lokacin, 
sa’an nan ya mayar da tumakin ya karɓi gonarsa. 

A cikin ƙissar akwai nunin cewa annabawa ba su saunar faɗin gaskiya saboda wam 
mutum duk yadda yake, kuma ana warware hukunci idan kuskure ya auku a ciki. Kuma 
annabawa suna yin kuskure ga abin da bai shafi wahayi ba. Kuma komawa ga gaskiya idan 
ta bayyana wajibi ne. 



21.Suratul Anbiya’ 


Juzu’i Na 17 


494 


Ws>i 


11 Oj j**i 


ilmi, kuma Muka hore duwatsu tare 
da Dawuda, suna tasbihi, da tsun- 
tsaye. Kuma Mun kasance Masu 
aikatawa. 

80. Kuma Muka sanar da shi 
sana’ar (1) wata tufa saboda ku, 
domin ya tsare ku daga maka- 
minku. To, shin, ku masu godewa 
ne? 

81. Kuma (Muka hore) wa 
Sulaiman iska mai tsananin buga- 
wa, tana gudana da umurninsa 
zuwa ga ƙasar nan wadda Muka 
sanya albarka a cikinta. Kuma 
Mun kasance Masana ga dukan 
kome. 

82. Kuma daga Shaiɗannu 
(Mun hore) wanda ke nutso saboda 
shi. Kuma suna yin wani aiki baicin 
wancan. Kuma Mun kasance Masu 
tsaro a gare su. 

83. Kuma da Ayyuba a sa’ad da 
ya yi kiran Ubangijinsa, (ya ce,) 
“Lalle ni, cuta ta shafe ni, alhali 
kuwa Kai ne Mafi rahamar masu 
rahama.” 

84. Sai Muka karɓa masa, sa’an 
nan Muka kuranye abin da ke a 
gare shi na cuta, kuma Muka kawo 
masa mutanensa da kwatankwacinsu 
tare da su, saboda rahama daga 






& 






<t> 


Jrr* 05- IjjLtSCj J a! 


(1 Wannan yana nuna wajabcin yin sana’a wadda mutum ke rayuwa a kanta. Kuma 
yana nuna wajabcin aiki da sabubba domin neman tsaron kai. Ba ya 'halatta ga mutum ya 
yi kwance babu sana’ar da zai tsayu a kanta ko kuma ya gitta kansa ga halaka da tawTlin 
tawakkah. Tawakkali shi ne mayar da afcibar al’amura ga Allah a bayan mutum ya yi abin 
da yake lya yi. 



H.Suratul Anbiya’ 


Juzu’i Na 17 


495 


>V 




wurinMu da tunatarwa (1) 2 ga masu 
ibada. 

85. Kuma da Isma’ila da Idrisa 
da Zulkifli, dukansu suna daga 
masu haƙuri. 

86. Kuma Muka shigar da su a 
cikin rahamarMu. Lalle ne, suna 
daga salihai. 

87. Kuma mai kifi <2> , a sa’ad da 
ya tafi yana mai hushi, sai ya yi 
zaton cewa ba za Mu ƙuƙunta masa 
ba. Sai ya yi kira a cikin duffai cewa, 
“Babu abin bautawa face Kai. 
Tsarki ya tabbata a gare Ka. Lalle 
ne nT, na kasance daga azzalumai.” 

88. Sai Muka karɓa masa, kuma 
Muka tsTrar da shi daga baƙin ciki. 
Kamar haka ne Muke tsirar da 
masu imani. 

89. Kuma da Zakariyya a sa’ad 
da ya kirayi Ubangijinsa cewa, “Ya 
Ubangiji! Kada Ka bar ni maka- 
ɗaici alhali kuwa Kai ne Mafi alhe- 
rin masu gado.” 

90. Sai Muka karɓa masa, kuma 
Muka kyautata (3) masa matarsa. 
Lalle ne su, sun kasance suna gudun 
tsere zuwa ga ayyukan alheri. 








\< 




ti .U\' ■ 






(1) Ayyuba Manzon Allah, an jarrabe shi da wahaloli ga jikinsa da halakar ɗiyansa ya 
yi haƙuri da hukuncin Allah, sai Allah Ya mayar masa da abin da ya halaka, sa’an nan 
kuma ya ƙara masa wani kamarsa, domin rahamarSa ga masu mayar da al amari a gare 
Shi, da kuma wa’azi ga masu ibada domin kada aukuwar wata masifa ta sanya su katsewa 
da rashin ɗaukar haƙuri. 

(2) Sh! ne Yunus bn Matta. Ya yi hushi da mutanensa domin ba su karɓi addini ba, 
sai ya bar su tun a gabanin a yi masa iznin barinsu. Sai Allah Ya jarrabe shi da faɗawa cikin 
ruwa har wani kifi ya haɗiye shi, sa’an nan kuma ya amayo shi a bayan wahala, ya koma 
wa mutanensa. Suka yi imani. 

(3) Bayan matarsa ta tsufa ba ta haihu ba Allah Ya kyautata mahaifarta, ta sami cikin 
Yahaya daga gare shi. 



21.Suratul Anbiya’ 


Juzu’i Na 17 


496 


W i 




Kuma suna kiran Mu a kan kwa- 
ɗayi da fargaba. Kuma sun kasance 
masu saunar (aikata sa6o) gare Mu. 

91. Kuma da wadda ta tsare far- 
jinta daga alfasha. Sai Muka hura a 
cikinta daga ruhinMu. (1) 2 Kuma 
Muka sanya ta ita da ɗanta wata 
aya ga duniya. 

92. Lalle ne wannan <2) ita ce 
al’ummarku, J:a zama al’umma 
guda, kuma Ni ne Ubangijinku. Sai 
ku bauta Mini. 

93. Kuma suka kakkatse al’ama- 
rinsu a tsakaninsu. Dukan kowa- 
nensu masu komowa zuwa gareMu 
ne. 

94. Domin wanda ya aikata daga 
ayyukan ƙwarai alhali kuwa yana 
mai imani, to, babu musu ga ai- 
kinsa, kuma Mu Masu rubutawa 
gare shi ne. 

95. Kuma hananne ne a kan 
wata alƙarya da Muka halakar 
cewa lalle su, ba su komowa. 

96. Har sa’ad da aka buɗe Ya- 
juju da Majuju, alhali kuwa suna 
gaggawa daga kowane tudun ƙasa. 

















(1) Ruhin Allah a nan, shi ne Mala’ika Jibrila. Shi ne ya hura a cikin wuyan rigarta. 
sai ta yi ciki da Tsa. Maryamu ba Annabiya ba ce, an ambace ta ne domin shimfiɗa ga 
maganar Isa, amincin Allah ya tabbata a gare shi. Zamanta aya shi ne ta sami ɗa ba da 
namiji ba, kuma wanda ya yi haƙuri ga tsaren haddodin Allah, Allah zai ɗaukaka shi da 
ni'imar duniya da ta Lahira. Ɗanta ya zama aya saboda magana yana yaro, da Annabci, 
da ɗaukar haƙuri ga zartar da umurnin Allah. 

(2) Al’ummar Musulmi duka guda ce ko da yake Annabawansu sun zo dabam- 
dabam, a cikin lokuta masu nisa tsakaninsu da harsuna dabam-dabam, domin duk 
akldarsu guda ce a kan Ubangiji guda ne. Sa’an nan daga baya waɗanda suka fita daga 
wannan aƙldar suka rarrabu ƙungiya-ƙungiya. 



21.Suratul Anbiya’ 


Juzu’i Na 17 


497 


W tjJrt 


X X tUiSl Ojj- 


97. Kuma wa’adin nan tabbatac- 
ce ya kusanto, sai ga ta idanun 
waɗanda suka kafirta suna bay- 
yanannu,Jsuna cewa), “Ya kaiton- 
mu! Haƙlƙa, mun kasance a cikin 
gafala daga wannan! A’a, mun ka- 
sance dai masu zalunci!” 

98. (A ce musu) “Lalle ne, ku da 
abin a) da kuke bautawa, baicin 
Allah, makamashin Jahannama ne. 
Ku masu tusgawa gare ta ne.” 

99. Da waɗannan (abubuwan 
bautawar) sun kasance abubuwan 
bautawar gaskiya ne, da ba su tusga 
mata ba, alhali kuwa dukansu 
madawwama a cikinta ne. 

100. Suna da wata hargowa a 
cikinta, alhali kuwa su, a cikinta, ba 
su sauraren kome. 

101. Lalle ne waɗanda kalmar 
yabo ta gabata a gare su dagaj»are 
Mu, waɗannan waɗanda ake nisan- 
tarwa daga barinta ne. 

102. Ba su jin sautin motsinta 
alhali kuwa su madawwama ne a 
cikin abin da rayukansu suka yi 
marmarinsa. 

103. Firgitar nan mafi girma, ba 
za ta baƙanta musu rai ba. Kuma 
mala’iku na yi musu maraba (suna 
cewa), “Wannan yininku ne wanda 
kuka kasance ana yi muku wa’adi 
da shi.” 






t ^jCjti^y, :<ip> 

0 JL>J 






($> Ojjj- jCJjC 


*. *.y C'J'. J\J\A' <\J >1-3 ’ 




(1) Bayin Allah salihai da mala’iku waɗanda waɗansu mutane suka bauta musu da 
tsammanin cewa za su cece su daga Allah, ba za a sanya su wuta ba saboda ibadar da aka yi 
musu, domin yabon Allah ya rigayi hushinSa zuwa gare su. Bayansu da mai bautar da 
wanda ake bautawar kamar gumaka da waɗansunsu, wuta za su shiga. 



H.Suratul Anbiya’ 


Juzu’i Na 17 


498 


W *>-l 




104. A ranar da Muke naɗe 
sama kamar nadewar takarda ga 
abubuwan rubutawa, kamar yadda 
Muka fara a farkon (1) 2 3 halitta Muke 
mayar da ita. Wa’adi ne a Kanmu. 
Lalle ne Mun kasance Masu aika- 
tawa. 

105. Kuma lalle, haƙiƙa, Mun 
rubuta a cikin Littafi baicin Amba- 
to <2 2 (Lauhul Mahfuz) cewa ƙasa, 
bayiNa salihai, suna gadonta. 

106. Lalle ne_ a cikin wannan 
(Alƙur’ani), haƙiƙa, akwai iyarwa 
(ga maganar da ta gabata <3) ) ga 
waɗansu mutane masu ibada. 

107. Kuma ba Mu aike ka ba 
face domin wata rahama ga talikai. 

108. Ka ce, “Abin sani kawai, 
ana yin wahayi zuwa gare ni ne, 
cewa ‘Lalle ne, Abin bautawarku, 
Abin bautawa ne Guda. To, shin, ku 
masu miƙa wuya ne?” 

109. Sa’an nan idan suka juya, 
to, ka ce, “Na sanar da ku, a kan 
daidaita, kuma ban sani ba, shin, 
abin da ake yi muku wa’adi maku- 
sanci ne kɓ kuwa manTsanci ne? 

110. “Lalle ne ShT (Allah) Yana 
sanin bayyane daga magana, kuma 
Yana sanin abin da kuke ɓoyewa. 

111. “Kuma ban sani ba, tsam- 
maninsa ya zama fitina a gare ku, 


^ ^ ^ ^ E. ^ 


0 ziyyyJjg&JsJ 





olj jJjyJg 

) ifirzJl J SS=l5 0 \j 


(1) Tun da farawa bai buwaye Mu ba mayarwa ba za ta buwaye Mu ba. A Ranar 
Ƙiyama ake naɗe sama a kan abin da yake a cikinta kamar yadda ake naɗe takarda a kan 
abin da ta ƙunsa na rubutun mala’iku a kan bayin Allah. 

(2) Allah Yana mallakar da ƙasa ga bSyinSa salihai, ba zi ta flta daga gare su ba sai idan 
sun musanya addininsu na ƙwarai da wani mugu. 

(3) Ita ce cewa, bayin Allah salihai suna gadon ƙasa. 



ko kuma don jin daɗi, zuwa ga wani 
ɗan lokaci.” 

112. Ya ce, “Ya Ubangiji! Ka yi 
hukunci da gaskiya. Kuma Ubangi- 
jinmu Mai rahama ne Wanda ake 
neman taimako a kan abin da kuke 
siffantawa.” 





Tana karantar da yadda ake tsarkake aƙlda daga al’adu, kuma 
a tsare ta daga gare su, kada a cuɗanya ta da su. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 

1. Ya ku mutane! Ku bi Ubangi- 
jinku da taƙawa. Lalle ne girgizar (1) 
ƙasa ta tsayuwar Sa’a wata aba ce 
mai girma. 

2. A ranar da kuke ganin ta du- 
kan mai shayar da mama tana sha- 
gala daga abin da ta shayar, kuma 
dukan mai ciki tana haihuwar cikin- 
ta, kuma kana ganin mutane suna 
masu maye alhali kuwa su ba masu 
maye ba, amma azabar Allah ce mai 
tsanani. 

(1) Addlni tsantsa shi ne ke sanya ƙafa ta yi tsayi da kyau. Idan an cuɗanya addini da 
wasu abubuwa na bidi’a ko al’adu, to, ƙafa ba ta iya tsayi balle ma a lokacin girgizar ƙasa 
ta tsayin Sa’a. 


0 

0 JjX2* 









22.Suratul Hajj 


Juzu’i Na 17 


500 


W tjJrl 


Y Y ^-l Sjj -* 1 


5. Akwai daga mutane a> wanda 
yake yin musu ga sha’anin Allah ba 
da wani ilmi ba, kuma yana biyar 
kowane Shaiɗan mai taurin kai. 

4. An wajabta masa cewa wanda 
ya jiɓince shi, to, lalle ne sai ya ɓatar 
da shi, kuma ya shiryar da shi zuwa 
ga azabar sa’ir. 

5. Ya ku mutane! Idan kun ka- 
sance a cikin shakka a Tashin Ƙiya- 
ma, to, lalle ne Mu, Mun halitta ku 
daga turɓaya, sa’an nan kuma daga 
gudajin jini, sa’an nan kuma daga 
tsoka wadda ake halittawa, da 
wadda ba a halittawa domin Mu 
bayyana muku. Kuma Muna tab- 
batar da abin da Muke so a cikin 
mahaifa zuwa ga wani ajali amba- 
tacce, sa’an nan kuma Muna fitar 
da ku kuna jariri, sa’an nan kuma 
domin ku kai ga cikar ƙarfinku. 
Kuma daga gare ku akwai wanda 
ke mutuwa, kuma daga gare ku 
akwai wanda ake mayarwa zuwa 
ga mafi ƙasƙancin rayuwa domin 
kada ya san kome a bayan ya sani. 
Kuma kana ganin ƙasa shiru, sa’an 
nan idan Muka saukar da ruwa a 
kanta, sai ta girgiza kuma ta kum- 
bura, kuma ta tsirar da tsiri daga 
kɓwane nau’i mai ban sha’awa. 

6. Wancan ne, domin lalle Allah 
Shi ne Gaskiya, kuma lalle ne Shi 
Yake rayar da matattu, kuma lalle 
Shi Mai ikon yi ne a kan kome. 










<r>.fjjXL== 




(1) An raba mutane a game da addrni kashi huɗu, sa’an nan ya fara da kashi na farko, 
mafi yawa daga cikin sauran kasusuwan, watau kashin wawaye masu biyar Shaiɗan ga 
al’adu da son zuciyoyi su bar hukunce-hukuncen Allah. 



22.Suratul Hajj 


Juzu’i Na 17 


501 


W ijir\ 


11 2^-' 


7. Kuma lalle ne Sa’ar Tashin 
Ƙiyama mai zuwa ce, babu shakka 
a cikinta, kuma l<tlle ne Allah Yana 
tayar da waɗanda suke a cikin 
ƙaburbura. 

8. Kuma daga mutane akwai 
mai yin musu (1) 2 ga Allah ba da wani 
ilmi ba, kuma ba da wata shiriya ba, 
kuma ba da wani littafi mai haska- 
kawa ba. 

9. Yana mai karkatar da sashen- 
sa domin ya ɓatar (da wasu) daga 
tafarkin Allah! Yana da wani wula- 
kanci a duniya, kuma Muna ɗanɗa- 
na masa azabar gobara a Ranar 
Ƙiyama. 

10. (A ce masa) “Wancan azaba 
saboda abin da hannayenka biyu 
suka gabatar ne, kuma lalle ne Al- 
lah bai zama Mai zalunci ga bayin- 
Sa ba.” 

11. Kuma daga mutane akwai 
mai bauta <2) wa Allah a kan wani 
gefe. Sa’an nan idan wani alheri ya 
same shi, sai ya natsu da shi, kuma 
idan wata fitina ta same shi, sai ya 
juya baya a kan fuskarsa. Ya yi 
hasarar duniya da Lahira. Waccan 
ita ce hasara bayyananna. 

12. Yana kiran, baicin Allah, 
abin da ba ya cutarsa da abin da ba 
ya amfaninsa! Waccan ita ce ɓata 
mai nisa. 

13. Yana kiran wanda yake lalle 
cutarwarsa ce mafi kusa daga amfa- 




*)lj l jAJ 


J*c£)>- 


o+s 


\2aj OJ A 

(^) - 1 —\ JiL^a) liiiS j AjJl-i 

jDji&AjLio rjJ 


(1) Ƙashi na biyu shi ne mugun malami ko Shaiɗan mai ƙoƙarin 6atar da mabiyansa 
wawaye. 

(2) Kashi na uku shi ne munafuki mai shiga addini da biyu. 



22.Suratul Hajj 


Juzu’i Na 17 


502 


W *>l 


T T gJ-l i 


ninsa! Lalle ne, tir da shi ya zama 
majiɓinci, kuma tir da ya zama 
abokin zama! 

14. LalleneAllahYanashigarda 
waɗanda suka yi Tmani (I) 2 3 kuma 
suka aikata ayyukan ƙwarai a cikin 
gidajen Aljanna, ƙoramu na gudana 
daga ƙarƙashinsu. Lalle ne Allah 
Yana aikata abin da Yake nufi. 

15. Wanda ya kasance yana za- 
ton cewa Allah ba zai taimake shi <2) 
ba a cikin duniya da Lahira, to, sai 
ya miƙa wata igiya zuwa sama, 
sa’an nan kuma ya yanke ta, sa’an 
nan ya duba. Shin, ko lalle kaidinsa 
zai gusar da abin da yake ji na 
takaici? 

16. Kuma kamar haka Muka 
saukar da shi (Alƙur’ani) yana 
ayoyi bayyanannu. Kuma lalle ne, 
Allah Yana shiryar da wanda Yake 
nufi. 

17. Lalle ne waɗanda suka yi 
imani da waɗanda suka tuba <3) (Ya- 
hudu) da waɗanda suka karkace 
(Saba’awa) da Nasara da Maju- 
sawa da waɗanda suka yi shirka, 






^ JsuioUjO 





ipUb ojj5\ 61 




(1) Kashi na huɗu su ne muminai waɗanda suke tsoron Allah, su tsaya a inda Ya 
tsayar da su. Su ne mafi ƙarancin kashi ga uku na farko. 

(2) Wanda yake zaton Allah ba zai taimaki AnnabinSa ba, kuma yana jin hushin 
Allah Ya zaɓi Muhammadu da Annabci, to, sai ya mutu da hushinsa, kuma ya yi dukan 
kaidin da yake so ya yi, Allah ba zai fasa abin da Ya yi nufi ba a game da AnnabinSa, tsira 
da amincin Allah su tabbata a gare shi. 

(3) Ana ce wa Yahudawa “waɗanda suka tuba” domin sun saɓa wa maganar 
Annabinsu, Musa, wanda ya ce wa Allah, “Mun tuba zuwa gare Ka.” Saba’awa, su ne 
masu bauta wa mala’iku daga cikin Larabawa ko Yahudawa. Nasara, su ne waɗanda suka 
bi Annabi Tsa'Dan Maryamu, amincin Allah ya tabbata a gare shi. Majusawa, su ne masu 
bauta wa wuta da irin addinin Farisa. Masu shirki, su ne masu bauta wa gumaka ko 
aljannu ko waɗansu mutane, watau irin addinin Larabawa na lɓkacin Jahiliyya da irin 
bautar da waɗansu Musulmi ke yi wa waliyyai a yanzu. 



22.Suratul Hajj 


Juzu’i Na 17 


503 


W tjJrt 


Y Y ^l-t 


lalle ne Allah Yana yin hukunci a 
tsakaninsu a Ranar Ƙlyama. Lalle 
ne Allah Mahalarci ne a kan dukan 
kome. 

18. Ashe, ba ka gani ba, lalle 
Allah, wanda yake a cikin sammai 
da wanda yake a cikin ƙasa yana yin 
sujada a gare Shi, da kuma rana da 
wata da taurari da duwatsu da itace 
da dabbobi, da kuma masu yawa 
daga mutane? Kuma waɗansu 
masu yawa azaba ta tabbata a kan- 
su. Kuma wanda Allah Ya wula- 
kantar, to, ba ya da wani mai girma- 
mawa. Kuma Lalle ne Allah Yana 
aikata abin da Yake so. 

19. Waɗannanƙungiyoyibiyu (1) 
ne masu husuma, sun yi husuma ga 
sha’anin Ubangijinsu. To, waɗanda 
suka kafirta an yanka musu waɗan- 
su tufafi daga wata irin wuta, ana 
zuba tafasasshen ruwa daga bisa 
kawunansu. 

20. Da sh! ake narkar da abin da 
yake a cikin cikunansu da fatun 
jikinsu. 

21. Kuma suna da waɗansu 
gwalmomin duka na baƙin ƙarfe. 

22. A koyaushe suka yi nufin fita 
daga gare ta, daga baƙin ciki, sai a 
mayar da su a cikinta, (a ce musu) 
“Ku ɗanɗani azabar gobara.” 

23. Lalle ne, Allah Jfana shigar 
da waɗanda suka yi imani kuma 




£j$L j45 J \ 

joaJ 


J*4t) <j| JLyt&>-\ ALte % 



(J) 

\J^j\y2(ly% £>l 


(1) Kuma ya kasa mutane kungiya biyu, kungiyar farko su ne masu bin addinin 
gaskiya, kungiya ta biyu su ne masu karkace wa addinin gaskiya, kamar kasusuwa uku na 
farko. A ko da yaushe akwai husuma a tsakanin kungiyoyin biyu. Sa’an nan ya 
ambaci sakamakon kungiyar karya ta farkon, 



22.Suratul Hajj 


Juzu’i Na 17 


504 


W tjJrl 


r r gj-i » jj- 


suka aikata ayyukan ƙwarai a cikin 
gidajen Aljanna, koramu suna gu- 
dana daga karƙashinsu, ana ƙawata 
su, a^cikinsu, dawaɗansumundaye 
na zinari da lu’u-lu’u. Kuma tafa- 
finsu a cikinsu alharTni ne. (1) 2 3 

24. Kuma an shiryar da su zu- 
wa ga mai kyau na zance, kuma 
an shiryar da su zuwa ga hanyar 
Wanda ake gode wa. 

25. Lalle ne waɗanda suka kafir- 
ta kuma suka taushe (mutane) daga 
hanyar Allah da masallaci mai al- 
farma wanda Muka sanya shi ga 
mutane alhali kuwa mazauni a ciki 
da baƙauye daidai suke, kuma wan- 
da ya yi nufin karkatar <2) da gas- 
kiya a cikinsa da zalunci, za Mu 
ɗanɗana masa daga wata azaba mai 
raɗaɗi. 

26. Kuma a lokacin da Muka 
iyakance <3) wa Ibrahim wurin Ɗa- 
kin (Mukace masa), “Kada ka haɗa 
kome da Ni ga bauta, kuma ka 
tsarkake ƊakiNa, domin masu ɗa- 
wafi da masu tsayuwa da masu 
ruku’u da masu sujada. 

27. “Kuma ka yi yekuwa ga mu- 
tane da wajabcin Hajji, su je maka 
suna masu tafiya da ƙafafu da kuma 
a kan kowane maɗankwarin raƙu- 
mi masu zuwa daga kowane rango 
mai zurfi. 


















(1) Sakamakon ƙungiya ta gaskiya, watau muminai. 

(2) Ilhadi, shi ne yin ibada ba yadda Allah Ya yi umurni da a yi ta ba. Wanda ya yi 
nufin karkatar da gaskiyar ibada a cikin hurumin Makka, Allah zai yi masa azaba mai 
tsanani, balle fa a ce mutum ya aikata. Saboda haka yana wajaba ga mai nufin zuwa Hajji 
ya koyi yadda ake yin ibada kafin ya tafi Makka domin kada ya jawo wa kansa halaka. 

(3) Allah Ya nuna wa Ibrahim iyakar Ɗakin Ka’aba da iska, sa’an nan ya fara gina 
shi, kuma Ya nuna masa iyakokin Hurumin Makka, ya sanya alamomi. 



22.Suratul Hajj 


Juzu’i Na 17 


505 


W t.jk\ 


r r gJ-t o 


25. “Domin su halarci abubu- 
wan amfani a gare su, kuma su 
ambaci sunan Allah a cikin ’yan 
kwanuka sanannu, saboda abin da 
Ya azurta su da shi daga dabbobin 
jin daɗi. Sai ku ci daga gare su, 
kuma ku ciyar da matsattse mata- 
lauci. 

29. “Sa’an nan kuma sai su ƙare 
ibadarsu da gusar da ƙazanta, 
kuma sai su cika alkawuransu, 
kuma sai su yi ɗawafi (suna gewaya) 
ga Ɗakin nan ’yantacce.” 

30. Wancan ne. Kuma wanda ya 
girmama hukunce-hukuncen Allah, 
to, shlne mafTfici a gare shi, a wurin 
Ubangijinsa. Kuma an halatta 
muku dabbobin ni’ima, (1) face abin 
da ake karantawa a kanku. Saboda 
haka ku nlsanci ƙazanta daga gu- 
maka, kuma ku nTsanci ƙazanta 
daga shaidar zur. 

31. Kuna masu tsayuwa ga gas- 
kiya domin Allah, ba masu yin 
shirka da Shi ba. Kuma wanda ya yi 
shirka da Allah, to, yana kamar 
abin da ya faɗo daga sama, sa’an 
nan tsuntsaye su cafe shi, ko iska ta 
faɗa da shi a cikin wani wuri mai 
nTsa. 

32. Wancan ne. Kuma wanda ya 
girmama ibadodin Allah, to, lalle ne 
ita (girmamawar) tana daga ayyu- 
kan zukata na ibada. 




\ ^ ^ hs. ^ * * 


r \r- 






4J^\j OkJ <^^0 4jic\jL=>- 




l tJ 




(1) Dabbobin ni’ima, su ne raƙumai da shanu da tumaki da awaki. An halatta cinsu 
sai waɗanda suka mutu a gabanin a yanka. Kuma shaidar zur kamar bauta wa gumaka 
take wajen sabbaba azaba, domin ana halattar da haram kd a haramtar da halat game da 
ita. 



22.Suratul Hajj 


Juzu’i Na 17 


506 W *>i 


r r gJ-i #jj- 


33. Kuna da waɗansu abubuwan 
amfani (1) 2 3 a cikinta (dabbar hadaya) 
har ya zuwa ga wani ajali amba- 
tacce, sa’an nan kuma wurin halatta 
ta zuwa ga Ɗakin ’yantacce ne. 

34. Kuma ga kowace al’umma 
Mun sanya ibadar yanka, domin su 
ambaci sunan Allah a kan abin da 
Ya arzuta su da shi daga dabbobin 
ni’ima. Sa’an nan kuma Abin bau- 
tawarku Abin bautawa ne Gu- 
da, sai ku sallama Masa. Kuma ka yi 
bushara ga masu ƙanƙantar da kai. 

35. Waɗanda suke idan an am- 
baci Allah sai zukatansu su firgita, 
da masu haƙuri a kan abin da ya 
same su, da masu tsayar da salla, 
kuma suna ciyarwa daga abin da 
Muka arzuta su. <2) 

36. Kuma raƙuman, Mun sanya 
su a gare ku, a ibadodin Allah. 
Kuna da wani alheri babba a cikin- 
su. Sai ku ambaci sunan Allah a 
kansu suna tsaye <3) a kan ƙafafu 
uku. Sa’an nan idan sasanninsu 
suka faɗi, to, ku ci daga gare su, 
kuma ku ciyar da mai wadar zuci da 
mai bara. Kamar haka Muka hore 
muku su, tsammaninku, kuna 
godewa. 




^\j 


1 


(1) Ana amfani da dabbar hadaya wajen hawa saboda larura da shan nono har a kai 
ga wurin soke ta. Ana soke hadaya a cikin hurumin Makka. 

(2) Waɗannan su ne siffofin masu ƙasƙantar da kai, watau masu tawali’u. Zukatansu 
na firgita idan an ambaci Allah, su ga kamar suna ganin Sa, a gaba gare su, saboda haka sai 
su ji sauƙin haƙuri ga ɗaukar masifa, kuma su tsayar da salla da sauran ibadodi na jiki, 
kuma su bayar da zakka da sauran ibadodin dukiya. 

(3) ^ Wannan yana nuna yadda ake sukar raƙuma suna tsaye a kan ƙafafu uku, a ɗaure 
guda bayan an lanƙwasa guiwarta an ɗaure sama. Ana ambatar sunan Allah kuma a yi 
kabbara a lokacin sukar a masokar zuciyarta. Ana sukar shanu kuma ana yankansu. Ana 
yankan tumaki da awaki kawai. Ana yanka sauran dabbobi da tsuntsaye kawai. 



22.Suratul Hajj 


Juzu’i Na 17 


507 


W 


t1 


57. Namominsubazasusami Al- 
lah ba, haka jinainansu, amma ta- 
ƙawa daga gare ku tana samun Sa. 
Kamar haka Ya hore su saboda ku, 
domin ku girmama Allah saboda 
shiriyar da Ya yi muku. Kuma ka yi 
bushara ga masu kyautata yi. 

38. Lalle ne, Allah Yana yin 
faɗa (1) saboda waɗanda suka yi 
Tmani. Lalle ne Allah ba Ya son 
dukan mayaudari, mai yawan 
kafirci. 

39. An yi izni ga waɗanda ake 
yaƙar su da cewa lalle an zalunce su, 
kuma lalle ne Allah, haƙiƙa, Mai 
Tkon yi ne a kan taimakonsu. 

40. Waɗanda aka fitar daga 
gidajensu ba da wani hakki ba face 
suna cewa, “LFbangijinmu Allah 
ne.” Kuma ba ddmin tunkudewar 
Allah ga mutane ba, sashensu da 
sashe, haƙiƙa, da an rusa sau- 
ma’o’in (Ruhbanawa) da maja- 
mi’o’in Nasara da gidajen ibadar 
Yahudu da masallatai waɗanda ake 
ambatar Allah a cikinsu da yawa. 
Kuma lalle, haƙiƙa, Allah Yana 
taimakon wanda yake taimakon Sa. 
Lalle Allah ne, haƙTƙa, Mai ƙarfi, 
Mabuwayi. 

41. Waɗanda suke idan Muka 
ba suTko a cikin ƙasa, sai su tsai da 
salla, kuma su bayar da zakka 
kuma su yi umurni da abin da aka 




0 


Ty 5 99 ' 




}y>WofJ 


(1) Allah Ya yi alkawarin kare wanda yake aiki da taicawa dominSa. Yana tunkuɗe 
masa makiyansa, Ya yi masa faɗa. 



22.Suratul Hajj 


Juzu’i Na 17 


508 


>V e>l 


Y Y 5JJ— 


sani, U) kuma su hana daga abin da 
ba a sani ba. Kuma akibar al’amura 
ga Allah take. 

42. Kumajdan sun ƙaryata ka, 
to, lalle, haƙiƙa, mutanen Nuhu da 
Adawa da Samudawa, sun ƙaryata 
a gabaninsu. 

43. Da mutanen Ibrahim da 
mutanen Luɗu. 








44. Da masu Madyana, kuma an 
ƙaryata Musa. Sai Na jinkirta wa 
kafiran, sa’an nan kuma Na kama 
su. To, yaya musuNa (gare su) ya 
kasance? 

45. Sa’an nan da yawa daga al- 
ƙarya, Muka halaka ta, alhali kuwa 
tana mai zalunci, sai ta zama faɗaɗ- 
ɗa a kan rassanta, da yawa daga 
ryiya wadda aka wofintar, da kuma 
gidajen sarauta maɗaukaka. 

46. Shin, to, ba su yi tafiya ba a 
cikin ƙasa, domin zukata waɗanda 
za su yi hankali da su da kunnuwa 
da za su yi saurare da su su kasance 
a gare su? Domin lalle ne idanun ba 
su makanta, amma zukata waɗan- 
da ke a cikin ƙiraza su ke makanta. 

47. Kuma suna neman ka yi gag- 
gawa da azaba, alhali kuwa Allah 
ba zai saɓa wa’adinSa ba, kuma 
lalle ne, yini <2) ɗaya a wurin 




eii 1^55» dLj X£;\. J0 -XCJ 


(1) Abin da aka sani daga shar’ia watau shT ne alheri, kuma abin da ba a sani ba ga 
shari’a watau sharri wanda Allah ba Ya so, akasin alheri. Tsayar da ayyukan alheri ba zai 
isa ba sai ana yin wa’azi ga mutane a umarce su da yin alheri kuma a hana su daga aikata 
sharri. 

(2) Allah ba Ya saɓa wa’adinSa. Dadewar rashin saukar azaba, ba saɓawar wa’adi ba 
ne, ajalin azabar ne bai zo ba. Domin yini guda a wurin Allah daidai yake da shekara dubu 
na shekarun duniya. Saboda haka kwana guda daidai yake da shekara dubu biyu. Saboda 
haka Sa’a guda ta Allah na daidai da shekara tamanin da uku da wata huɗu. 


yy gj-i 


22.Suratul Hajj 


Juzu’i Na 17 


509 


W tjJrl 


Ubangijinka kamar shekara dubu 
yake daga abin da kuke ƙidayawa. 

48. Kuma da yawa daga alƙarya, 
Na yi jinkirin azaba gare ta (da 
laifinta) sa’an nan Na kama ta, 
kuma zuwa gare Ni makoma take. 

49. Ka ce, “Ya ku mutane! Ni 
wani mai gargaɗi ne kawai zuwa 
gare ku, mai bayyanawa.” 

50. To, waɗanda suka yi imani, 
kuma suka aikata ayyuka na ƙwa- 
rai, suna da gafara da arziki na 
karimci. 

51. Kuma waɗanda suka yi aikin 
ɓatawa a cikin ayoyinMu, suna 
masu gajiyarwa, waɗancan ’yan Ja- 
him ne. 

52. Kuma ba Mu aika wani man- 
zo ba a gabaninka, kuma ba Mu 
umurci wani Annabi ba, face idan 
ya yi buri, (1) sai Shaiɗan ya jefa 
(wani abu) a cikin burinsa, sa’an 
nan Allah Ya shafe abin da Shaiɗan 
ke jefawa. Sa’an nan kuma Allah Ya 
kyautata ayoyinSa. Kuma Allah 
Masani ne, Mai hikima. 

53. Domin Ya sanya abin da 
Shaiɗan ke jefawa ya zama fitina ga 
waɗanda a cikin zukatansu akwai 
cuta, da masu ƙeƙasassun zuka- 
tansu. Kuma lalle ne azzalumai, 
haƙiƙa, suna a cikin saɓani mai 
nisa. 






-r) 














(1) Annabawa sukan yi wahami ga tunaninsu, su yi zaton wani abu daidai ne alhali 
kuwa a wurin Allah ba haka Yake nufi ba. A kan wannan, sai shakka ta shiga wawa a 
kansu, amma wanda ke da Tmani, to, ba zai rikice ba, saboda wannan kuskure, domin 
Allah ba Ya barin su a kansa, sai Ya gyara abin da ke ciki na wahami. Misali ƙissar 
Yunusu, da ƙissar Annabi a cikin Suratu Abasa, da ƙissar Ibrahim wajen jayayya da 
mala’ikun da aka aika zuwa alƙaryoyin mutanen Luɗu. 



22.Suratul Hajj 


Juzu’i Na 17 


510 


W *j*-t 


r r jjJ-i ijj- 


54. Kuma domin waɗanda aka 
bai wa ilmi su sani lalle shi ne 
gaskiya daga Ubangijinka domin su 
yi imani da shi saboda zukatansu su 
natsu gare Shi. Kuma lalle ne Allah, 
haƙiƙa, Mai shiryar da waɗanda 
suka yi imani ne zuwa ga hanya 
madaidaiciya. 

55. Kuma waɗanda suka kafirta 
ba za su gushe ba suna a cikin 
shakka daga gare Shi, har Sa’a ta je 
musu bisa ga abke, ko kuwa azabar 
wani yini bakarare ta je musu. 

56. Mulki a ranar nan ga Allah 
yake, Yana hukunci a tsakaninsu. 
To, waɗanda suka yi imani, kuma 
suka aikata ayyukan ƙwarai, suna a 
cikin gidajen Aljannar ni’ima. 

5 7. Kuma waɗanda suka kafirta, 
kuma suka ƙaryata, game da 
ayoyinMu, to, waɗannan suna da 
azaba mai wulakantarwa. 

58. Kuma waɗanda suka yi hiji- 
ra a cikin tafarkin Allah, sa’an nan 
kuma aka kashe su, ko suka mutu, 
lalle ne, Allah Yana arzuta su da 
arziki mai_ kyau^ Kuma lalle ne 
Allah, haƙiƙa, Shi ne Mafi alherin 
masu arzutawa. 

59. Lalle ne, Yana shigar da su a 
wata mashiga wadda za su yarda da 
ita. Kuma lalle ne Allah, haƙTƙa 
Masani ne, Mai haƙuri. 

60. Wancan! Kuma wanda ya 
rama azaba da misalin abin da aica 
yi masa, sa’an nan kuma aka zalun- 
ce shi, lalle ne, Allah Yana taima- 
kon sa. Lalle ne Allah, haƙiƙa, Mai 
yafewa ne, Mai gafara. 


4$iOtJ 









a ? ) ^^ 0 

0 ■&£*&&&>& 




22.Suratul Hajj 


Juzu’i Na 17 


511 


r r gJ-i » 


61. Wancan! Saboda Allah Yana 
shigar da dare a cikin yini, kuma 
Yana shigar da yini a cikin dare, 
kuma lalle, Allah Mai jl ne, Mai 
gani. 

62. Wancan! Saboda lalle ne Al- 
lah, ShT ne Gaskiya, kuma lalle ne, 
abin da suke kira, waninSa, sh|ne 
ƙarya. Kuma lalle ne Allah, Shi ne 
Maɗaukaki, Mai girma. 

63. Ashe, ba ka gani ba, lalle ne, 
Allah Ya saukar da ruwa (1> daga 
sama, sai ƙasa ta wayi gari koriya? 
Lalle Allah Mai tausasawa ne, 
Mai ƙididdigewa. 

64. Abin da ke a cikin sammai, 
da abin da ke a cikin ƙasa, Nasa ne, 
kuma lalle ne Allah, haƙTƙa, Shi ne 
Wadatacce, Godadde. 

65. Shin ba ka gani ba, lalle ne 
Allah Ya hore muku abin da yake a 
cikin ƙasa, kuma jirage suna guda- 
na a cikin teku, da umurninSa kuma 
Yana riƙe sama domin kada ta faɗi 
a kan ƙasa face da izninSa? Lalle ne 
Allah ga mutane haƙiƙa, Mai tau- 
sayi ne, Mai jin ƙai. 

66. Kuma Sh! ne Wanda Ya raya 
ku, sa’an nan kuma Yana matar da 
ku, sa’an nan kuma Yana rayar da 
ku. Lalle mutum, haƙTƙa, mai kafir- 
ci ne. 

67. Ga kowace al’umma Mun 
sanya wurin yanka, su ne masu yin 
baiko gare Shi, saboda haka, kada 






^2 — \ jtS y\ ^>i\ ^ \ 






4ji\ 61 \^ 0\ ^ 




y Jjjy JLjJ 






(1) Ya misalta Alƙur’ani da ruwan girgije. Kamar yadda ruwa ke sauka daga sama ya 
raya ƙasa haka Alƙur’ani yake sauka ya raya zukata. 



22.Suratul Hajj 


Juzu’i Na 17 


512 


>V *j*-l 


V V 2r*“' bj*> 


su yi maka jayayya a cikin al’ama- 
rin (hadaya). Kuma ka yi kira zuwa 
ga Ubangijinka, lalle kai, kana a 
kan shiriya madaidaiciya. 

68. Kuma idan sun yi maka jida- 
li, sai ka ce, “Allah ne Mafi sani 
game da abin da kuke aikatawa. 

69. “Allah ne zai yi hukunci a 
tsakaninku, a Ranar Ƙiyama, a 
cikin abin da kuka kasance a cikinsa 
kuna saɓa wa juna.” 

70. Ashe, ba ka sani ba, lalle ne 
Allah Yana sanin abin da yake a 
cikin sama da ƙasa? Lalle ne wan- 
can yana cikin Littafi, lalle wancan 
ga Allah mai sauƙi ne. 

71. Kuma suna bautawa, baicin 
Allah, abin da (Allah) bai saukar da 
wani dalili ba game da shi, kuma 
abin da ba su da wani ilmi game da 
shi, kuma babu wani mai taimako 
ga azzalumai. 

72. Kuma idan ana karanta ayo- 
yinMu bayyanannu, a kansu, kana 
sanin abin ƙyama a cikin fuskokin 
waɗanda suka kafirta, suna kusa su 
yi danƙa ga waɗanda ke karatun 
ayoyinMu a kansu. Ka ce, “Shin to, 
in gaya muku abin da yake mafi 
sharri daga wannan? (Ita ce) Wuta. 
Allah Ya yi alkawarinta ga waɗan- 
da suka kafirta. Kuma makomarsu 
ta munana. 

73. “Ya ku mutane! An buga wa- 
ni misali, sai ku saurara zuwa gare 
shi. Lalle ne waɗanda kuke kira bai- 
cin Allah, ba za su halitta ƙuda ba, 
ko da sun taru gare shi, kuma 
idan ƙuda ya ƙwace musu wani abu, 




iil\ Jjia 


0L>y 

OjjJJcJ 










c) 4$ OJJ 0 tJjJ-Z) OrJ $ . j- 4 



22.Suratul Hajj 


Juzu’i Na 17 


513 


>V 


r r gJ-t *jj- 


ba za su kuɓutar da shi ba daga 
gare shi. Mai nema da wanda ake 
neman gare shi sun raunana.” 

74. Ba su ƙaddara wa Allah hak- 
kin girmanSa ba. Lalle ne Allah, 
haƙiƙa, Mai ƙarfi ne, Mabuwayi. 

75. Allah na zaɓen Manzanni 
daga mala’iku kuma daga muta- 
ne. (1) 2 3 Lalle Allah, Mai ji ne, Mai 
gani. 

76. Yana sanin abin da ke gaba 
gare su da abin da ke bayansu, 
kuma zuwa ga Allah ake mayar da 
al’amura. 

77. Ya ku waɗanda suka yi ima- 
ni! Ku yi ruku’i, kuma ku yi sujada, 
kuma ku bauta wa Ubangijinku, 
kuma ku aikata alheri, tsam- 
maninku, ku sami babban rabo. 

78. Kuma ku yi jihadi a cikin 
(al’amarin) Allah, hakkin jihadin- 
Sa. Sh! ne Ya zaɓe ku, alhali kuwa 
bai sanya wani ƙunci <2> ba a kanku 
a cikin addini. Bisa ƙudurcewar 
ubanku Ibrahim, shi ne ya yi muku 
suna Musulmi <3) daga gabanin 
haka. Kuma a cikin wannan (Littafi 
ya yi muku suna Musulmi), domin 
Manzo ya kasance mai shaida a 


(^) cSjUiJ \_j CJJJaS \ 






\y\tj 


(1) Allah na zaɓen Manzanni daga mutane da mala’iku kawai. Sabo da haka babu 
wani manzo da jinsin aljannu ko wani jinsi, kuma ayar Suratul Ahzab ta 40 ta nuna zaben 
nan ya ƙare daga Annabi Muhammadu, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi. Duk 
wanda ya yi da’awar Allah Ya ba shi wani hukumci a bayan Annabi Muhammadu, ko da 
bai yi da’awar annabci ba, to, shT Dajjal ne, ba a bin sa. 

(2) Babu kunci a cikin Musulunci, duk inda aka faɗi tsanani kuma an faɗi yadda 
sauƙi zai samu a kowane hali. 

(3) Sharadin Musulunci ya zama a kan aƙidar IbrahTm wanda ya yi wa wannan 
al’umma suna da Musulmi tun a zamaninsa, kuma an ambaci wannan magana a cikin 
wannan Litta.fi, watau Alƙur’ani, a cikin Surar Baƙara aya ta 128. 



kanku, ku kuma ku kasance masu 
shaida a kan mutane. Saboda haka 
ku tsayar da salla kuma ku bayar 
da zakka, kuma ku amince da Al- 
lah, Shi ne Majiɓincinku. Saboda 
haka madalla da Shi Ya zama Maji- 
6inci, madalla da Shi ya zama Mai 
taimako. 





Tana karantar da hakTkaninTmani da ayyukanTmani. Tmani ba 
ya cika sai da aiki. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 

1.. Lalle ne, Muminai (1) sun 
sami babban rabo. 

2. Waɗanda suke a cikin sallarsu 
masu tawali’u ne. 

3. Kuma waɗanda suke, su daga 
barin yasasshiyar magana, masu 
kau da kai ne. 

4. Kuma waɗanda suke ga zakka 
masu aikatawa ne. 

5. Kuma waɗanda suke ga farjo- 
jinsu masu tsarewa ne. 


(1) Muminai su ne waɗanda suke da sifofin da aka jeranta a cikin ayoyin da ke biye 
daga ta 2 zuwa ga ta 9. 


0 






23.Suratul Mu’minun Juzu’i Na 18 


515 


iA tjJrt 


t T 05jj-< 


6. Face a kan matan aurensu, ko 
kuwa abin da hannayen damansu 
suka mallaka, to, lalle su, ba waɗan- 
da ake zargi ba ne. 

7. Saboda haka wanda ya nemi 
abin da ke bayan wancan, to, 
waɗancan su ne masu ƙetarewar 
haddi. 

8. Kuma waɗanda suke, su ga 
amanoninsu da alkawarinsu masu 
tsarewa ne. 

9. Kuma da waɗanda suke, su a 
kan sallolinsu suna tsarewa. 

10. Waɗannan, su ne magada. 

11. Waɗanda suke gadon (Al- 
jannar) Firdausi, (1> su a cikinta 
madawwama ne. 

12. Kuma lalle ne, haƙTƙa, Mun 
halitta mutum daga wani tsantsa 
daga laka. 

13. Sa’an nan kuma Muka sanya 
shi, digon maniyyi a cikin matab- 
bata natsattsiya. 

14. Sa’an nan kuma Muka halit- 
ta shi gudan jini, sa’an nan Muka 
halitta gudan jinin tsoka, sa’an nan 
Muka halitta tsokar ta zama ƙasu- 
suwa, sa’an nan Muka tufatar da 
ƙasusuwan da wani nama, sa’an 
nan kuma Muka ƙaga shi wata 
halitta dabam. Saboda haka albar- 
kun Allah sun bayyana, Shi ne Mafi 
kyaun masu halittawa. 

15. Sa’an nan kuma ku, bayan 
wannan, lalle ne masu mutuwa ne. 








'2jj ly 5 

0 0 cMj 




i At>{ < 


Ajil*\dd>J 


) i jJo 


(1) Asalin firdausi fadama mai ruwa da itace da ni’ima. Aljannar firdausi ita ce mafi 
ɗaukakar Aljanna. 



23.Suratul Mu’minun Juzu’i Na 18 


516 




T T O 


16. Sa’an nan kuma, lalle ne ku, 
a Ranar Ƙiyama, za a tayar da ku. 

17. Kuma lalle ne, haƙTƙa, Mun 
halitta, a samanku, hanyoyi bak- 
wai, kuma ba Mu kasance, daga 
barin halittar, Masu shagala ba. 

18. Muka saukar da ruwa daga 
sama bisa gwargwado, sa’an nan 
Muka zaunar da shi a cikin ƙasa, 
alhali, lalle ne Mu, a kan tafiyar da 
shi, Masu iyawa ne. 

19. Sai Muka ƙaga muku, game 
da shi (ruwan), gonaki daga dabTnai 
da inabobi, kuna da, a cikinsu, 
’ya’yan itacen marmari masu yawa, 
kuma daga gare su kuke ci. 

20. Da wata itaciya, (1) tana fita 
daga dutsin Saina’a, tana tsira da 
man shafawa, da man miya domin 
masu cT. 

21. Kuma lalle ne, kuna da abin 
lura a cikin dabbobin ni’imomi, 
Muna shayar da ku daga abin da 
yake a cikinsu, kuma kuna da a 
cikinsu, abubuwan amfani (2) masu 
yawa, kuma daga gare su kuke cT. 

22. Kumaakansudaakanjirgin 
ruwa ake ɗaukar ku. 

23. Kuma lalle ne, haƙTƙa, Mun 
aika Nuhu zuwa ga mutanensa, sai 






rj£- J 


Lbi x$j 


(1) Itaciyar Zaituni. Ita ce itaciyar farko da ta tsira a kan kasa a bayan Ɗufana, tana 
rayuwa mai dogon ldkaci; an ce tana rayuwa kamar shekara dubii huɗu. Ana cin 
’ya’yanta, ana man shafawa da su, kuma ana yin miya da su. Asalin sibg, rini domin tana 
rina lomar tuwo. Dutsen Srna’a mai albarka, ɗur, shl ne dutse mai itace a kansa. 

(2) Siifi da gashi domin tufafi da kayan ɗaki, fcasusuwa da fatu da kɓfatai domin yin 
abubuwan amfani. 



23.Suratul Mu’minun Juzu’i Na 18 


517 




X T Of* ji' 


ya ce, “Ya mutanena! Ku bauta wa 
Allah. Ba ku da wani abin bautawa 
waninSa. Shin, to, ba za ku yi taƙa- 
wa ba?” 

24. Sai mashawarta waɗanda 
suka kafirta daga mutanensa, suka 
ce, “Wannan ba kowa ba ne, face 
mutum misalinku, yana nufin ya 
ɗaukaka a kanku. Da Allah Ya so, 
lalle ne da Ya saukar da mala’iku. 
Ba mu ji (kome) ba, game da wan- 
nan, a cikin ubanninmu na farko. 

25. “Shi bai zamo kowa ba, face 
wani namiji ne, a gare shi akwai 
hauka, sai ku yi jinkiri da shi har 
wani lokaci.” 

26. Ya ce, “Ya UbangijTna! Ka 
taimake ni saboda sun ƙaryata ni.” 

27. Sai Muka yi wahayi zuwa 
gare shi. “Ka sana’anta jirgin bisa 
ga idonMu, da wahayinMu. To, 
idan umurninMu ya je, kuma tanda 
ta ɓuɓɓuga da ruwa, to, ka shigar a 
cikinta daga kome, ma’aura biyu, 
da iyalanka, sai wanda Magana ta 
gabata a kansa, daga gare su, kuma 
kada ka roƙe Ni (saboda wani) a 
cikin waɗanda suka yi zalunci, lalle 
ne su waɗanda ake nutsarwa ne. 

28. “Sa’an nan idan ka daidaitu, 
kai da waɗanda ke tare da kai a kan 
jirgin, sai ka ce, ‘Godiya ta tabbata 
ga Allah, Wanda Ya tsTrar da mu 
daga mutane azzalumai.’ 

29. “Kuma ka ce, ‘Ya Ubangi- 
jTna! Ka saukar da ni, saukarwa mai 
albarka. Kuma Kai ne Mafi alherin 
masu saukarwa.’ 













\/y>\ \j^jj 




Jii (j*j cJ>\ 




23.Suratul Mu’minun Juzu’iNal8 


518 


H >ji-l 


V T Ojie jll 


30. Lalle ne a cikin wancan 
akwai ayo^i, ko da yake Mun ka- 
sance, haƙiƙa, Masu jarrabawa. 

31. Sa’an nan kuma Muka ƙaga 
wani ƙarni, na waɗansu dabam, 
daga bayansu. 

32. Sai Muka aika a cikinsu, 
Manzo daga gare su. “Ƙu bauta wa 
Allah. Ba ku da wani abin bautawa, 
sai Shi. Shin to, ba za ku yi taƙawa 
ba?” 

33. Mashawarta daga muta- 
nensa, waɗanda suka kafirta kuma 
suka ƙaryata game da haɗuwa da 
Lahira, kuma Muka ni’imtar da su 
a cikin rayuwar duniya, suka ce, 
“Wannan ba kowa ba, face wani 
mutum ne kamarku, yana cT daga 
abin da kuke ci daga gare shi, kuma 
yana sha daga abin da kuke sha. 

34. “Kuma lalle ne idan kun yi 
ɗa’a ga mutum misalinku, lalle ne, a 
lokacin nan, haƙiƙa, ku masu hasa- 
ra ne. 

35. “Shin, yana yi muku 
wa’adin (cewa) lalle ku, idan kun 
mutu kuma kuka kasance tur&aya 
da ƙasusuwa, lalle ne ku, waɗanda 
ake fitarwa ne? 

36. “Faufau faufau ga abin da 
ake yi muku wa’adi da shi. 

37. “Rayuwa ba ta zama ba face 
rayuwarmu ta duniya, muna mutu- 
wa kuma muna rayuwa, (1) kuma ba 
mu zama waɗanda ake tayarwa ba. 

















(1) Muna mutuwa kuma muna rayuwa da haihuwar ɗiya da ‘ya’ya. A bayan wannan 
babu wata rayuwa ta wata Lahira. 



23.Suratul Mu’minun Juzu’i Na 18 


519 


y a t ji-t 


Y T ® 


35. “Bai zama kowa ba face na- 
miji, ya ƙirfcira ƙarya ga Allah, 
kuma ba mu zama, saboda shi, 
masu imani ba.” 

39 . Ya ce, “Ya UbangijTna! Ka 
taimake ni saboda sun ƙaryata ni.” 

40 . Ya ce, “Daga abu kaɗan, 
lalle ne za su wayi gari suna masu 
nadama.” 

41 . Sai tsawa ta kama su da gas- 
kiya, sai Muka sanya su tunkuɓa. 
Saboda haka nisa ya tabbata ga 
mutane azzalumai! 

42 . Sa’an kuma Muka ƙaga ha- 
littar wasu ƙarnoni dabam daga 
bayansu. 

43 . Wata al’umma ba ta gabatar 
ajalinta, kuma ba za su jinkirta ba. 

44 . Sa’an nan kuma Muka aika 
da ManzanninMu jere, a ko da 
yaushe Manzon wata al’umma ya je 
mata, sai su ƙaryata shi, saboda 
haka Muka biyar da sashensu ga 
sashe, kuma Muka sanya su laba- 
run hTra. To, nlsa ya tabbata ga 
mutane (waɗanda) ba su yin imani! 

45 . Sa’an nan kuma Muka aika 
Musa da ɗan’uwansa, Haruna, 
game da ayoyinMu da dalili bay- 
yananne. 

46 . Zuwa ga Fir’auna da majali- 
sarsa, sai suka kangara, alhali sun 
kasance mutane ne marinjaya. 

47 . Sai suka ce, “Shin, za mu yi 
Tmani saboda wasu mutane biyu 
misalinmu, alhali kuwa mutanensu, 
a gare mu, masu bauta ne” 





') J\i 











0 




jJOjJUP 



23.Suratul Mu’minun Juzu’i Na 18 


520 


i A 


T T ijy* 


48 . Sai suka ƙaryata su saboda 
haka suka kasance halakakku. 

49 . Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun 
bai wa Musa littafi tsammaninsu, (1> 
za su shiryu. 

50 . Kuma Mun sanya Ɗan Ma- 
ryama, shi da uwarsa wata aya. <2) 
Kuma Muka tattara su zuwa ga 
wani tsauni ma’abucin natsuwa da 
maremari. 

51 . Ya ku Manzanni! Kuci daga 
abubuwa masu dadi, <3) kuma ku 
aikata aikin ƙwarai. Lalle Ni, ga 
abin da kuke aikatawa, Masani ne. 

52 . Kuma lalle ne wannan al’um- 
marku ce, aPumma guda, kuma Ni, 
Ubangijinku ne, sai ku bi Ni da 
taƙawa. <4) . 

53 . Sai (aPummar) suka yan- 
yanke aPamarinsu a tsakaninsu 
guntu-guntu, <5) kowace ƙungiya 
suna masu farin ciki da abin da yake 
a gare su. 

54 . To, ka bar su a cikin ɓatarsu 
har a wani lokaci. 


0 ^ )J6 

















(1) Bani Isra’ila na yanzu idan sun tuna cewa Alƙur’ani ba shi ne farkon littafin sama 
ba, an bai wa Musa wani littafi, su kuma suna alfahari da shi. 

(2) Ayar Tsa da uwarsa ita ce an haife shi babu uba. Kuma a lokacin nan Yahudu 
suka so sarkin zamanin nan ya kashe shi, sai uwarsa ta gudu da shi zuwa Baitil Maƙaddas, 
ko Dimashƙa, ko Falasɗinu, inda suka zauna shekara goma sha biyar har sarkin nan ya 
mutu. 

(3) Allah Ya umurci ManzanninSa da cin halat, sa’an nan su aikata aikin ƙwarai. 
Haka kuma Ya umurci Muminai. Saboda haka karɓar aiki na ƙwarai an tsayar da shi ne a 
kan cin halat. 

(4) Taƙawa, ita ce bauta wa Allah da abin da Ya yi umurni a bauta Masa, a kan 
harshen AnnabinSa na zamaninsa. Yanzu babu taƙawa sai a cikin Musulunci kawai. 

(5) Kowa ya kama hanyarsa, al’ummar Musulmi ta zama ƙungiyoyi dabam-dabam, 
kowanensu yana farin ciki da abin da ke gare shi, yana ganin shi ne mafifici 



23.Suratul Mu’minun Juzu’i Na 18 


521 




t f 0 


55. Shin, suna zaton cewa abin 
da Muke taimakon su da shi daga 
dukiya da ɗiya, 

56 . Muna yi musu gaggawa ne a 
cikin alherori? 

57. Lalle ne, waɗanda suke masu 
sauna sabo da tsoron Ubangijinsu, 

58 . Da waɗanda suke, jame da 
ayoyin Ubangijinsu suna imani, 

59 . Da waɗanda suke game da 
Ubangijinsu ba su yin shirki, 

60 . Da waɗanda ke bayar da 
abin da suka bayar, alhali kuwa 
zukatansu suna tsorace domin suna 
komawa zuwa ga Ubangijinsu, 

61 . Waɗancan suna gaggawar 
tsere a cikin ayyukan alheri, alhali 
kuwa suna masu tserewa zuwa gare 
su (ayyukan alheri). 

62 . Kuma ba Mu kallafa wa rai 
face abin iyawarsa, kuma a wurin- 
Mu akwai wani littafi wanda yake 
magana da gaskiya, kuma su ba a 
zaluntar su. 

63 . A’a, zukatansu suna cikin 
jahilci daga wannan (magana), 
kuma suna da waɗansu ayyuka, 
baicin wancan, su a gare su, masu 
aikatawa ne. 

64 . Har idan Mun kama 
mani’imtansu da azaba, sai ga su 
suna hargowa. 

65 . Kada ku yi hargowa a yau, 
lalle ne ku, daga gare Mu ba a 
taimakon ku. 

66 . Lalle ne, ayoyiNa sun kasan- 
ce ana karatun su a kanku, sai kuka 




(§5 

4>jy.c/3j 













23.Suratul Mu’minun Juzu’i Na 18 


522 


iA tjir I 


T r jlt 5jj-> 


kasance, a kan dugaduganku, kuna 
komawa baya. 

67 . Kuna masu girman kai gare 
shi (Annabi), da hTra kuna alfasha. 

68 . Shin fa, ba su yi ta’ammalin 
maganar (Alƙur’ani) ba, ko abin da 
bai je wa ubanninsu na farko ba ne 
ya je musu? 

69 . Ko ba su san Manzonsu ba 
ne, domin haka suke masu .musu a 
gare shi? 

70 . Ko suna_cewa, “Akwai hau- 
ka gare shi?” A’a, ya zo musu da 
gaskiya, alhali kuwa mafi yawansu, 
ga gaskiya, masu ƙi ne. 

71 . Kuma da gaskiya (Al- 
ƙur’ani) ya bi son zuciyoyinsu, ha- 
ƙTƙa, da sammai da ƙasa da wanda 
yake a cikinsu sun ɓaci. A’a, Mun 
tafo musu da ambaton <1) (darajar) 
su, sa’an nan su daga barin amba- 
tonsu masu bijirewa ne. 

72 . Ko kana tambayar su wani 
haraji ne (a kan iyar da Manzanci a 
gare su)? To, harajin Ubangijinka 
ne mafi alheri, kuma Shi ne Mafi 
alherin masu ciyarwa. 

73 . Kuma lalle ne, kai, haƙiƙa, 
kana kiran su zuwa ga hanya 
madaidaiciya. 

74 . Kuma lalle waɗanda ba su yi 
Tmani da Lahira ba masu karka- 
cewa daga hanya ne. 










(1) Zikiri a nan, shi ne Alƙur’ani wanda ya zo wa Larabawa, ko Ƙuraishawa da 
abubuwa na ɗaukakarsu, da ambaton sunansu, da shiryar da su, da gabatar da su a kan 
sauran kabilu. Amma duk da haka suna bijirewa daga gare shi. 



23.Suratul Mu’minun Juzu’i Na 18 


523 




rr 


75 . Kuma da Mun ji tausayinsu, 
kuma Muka kuranye musu abin da 
yake tare da su na cuta, lalle ne da 
sun yi zurfi a cikin ɓatarsu, suna 
dimuwa. 

76 . Kuma lalle ne, haƙiƙa, Muna 
kama su da azaba, (1) 2 sai dai ba su 
saukar da kai ba ga Ubangijinsu, 
kuma ba su yin tawali’u. 

77. Har idan Mun buɗe, a kansu, 
wata ƙofa mai azaba mai tsanani, 
sai ga su a cikinta suna masu 
mugi. <2) 

78 . Kuma Shi ne Wanda Ya ƙaga 
halittar ji da gani da zukata domin- 
ku. Kaɗan ƙwarai kuke godewa. 

79. Kuma Shi ne Ya halitta ku a 
cikin ƙasa, kuma zuwa gare Shi ake 
tayar da ku. 

80 . Kuma Sh! ne Wanda Yake 
rayarwa, kuma Yana matarwa, 
kuma a gare Shi ne saɓawar dare da 
yini take. Shin, to, ba za ku han- 
kalta ba? 

81 . A’a, sun faɗi misalin abin da 
na farko suka faɗa. 

82 . Suka ce, “Shin, idan mun 
mutu kuma muka kasance turɓaya 
da ƙasusuwa, shin, lalle ne mu, 
haƙiƙa waɗanda ake tayarwa ne? 

83 . “Lalle ne, haƙiƙa, an yi mana 
wa’adi, mfi da ubanninmu ga wan- 
nan a gabani. Wannan abu bai 
zama kome ba, face tatsflniyoyin na 
farko.” 




©0 


jy ^ 3^2 Hs a»S \j Jij 










^ JULJ J_S^!jS l_3 


(1) Azabar duniya kamar yunwa da ciwo da talauci da rashin kwanciyar hankali. 

(2) Mugi, shi ne kasa yin magana saboda ɗebe tsammani daga samun kowane alheri. 
Asalin kalmar daga Fulatanci take. 



23.Suratul Mu’minun Juzu’i Na 18 


524 




T f o 


54. Ka ce, “Wane ne da mulkin 
ƙasa da wanda ke a cikinta, idan 
kun kasance kuna sani?” 

85 . Za su ce, “Ta Allah ce.” Ka 
ce, “Shin, to, ba za ku yi tunani 
ba?” 

86 . Ka ce, “Wane ne Ubangijin 
sammai bakwai kuma Ubangijin 
Al’arshi mai girma?” 

87 . Za su ce, “Na Allahjie.” Ka 
ce, “Shin, to, ba za ku bT Shi da 
taƙawa ba?” 

88 . Ka ce, “Wane ne ga hannun- 
sa mallakar kowane abu take, alhali 
kuwa shi yana tsarewar wani, kuma 
ba a tsare kowa daga gare shi, idan 
kun kasance kuna sani?” 

89 . Za su ce, “Ga Allah yake.” 
Ka ce, “To, yaya ake sihirce ku?” 

90 . A’a, Mun zo musu da gas- 
kiya, kuma lalle ne su, haƙiƙa, 
maƙaryata ne. 

91 . Allah bai riƙi wani abin hai- 
huwa ba, kuma babu wani abin 
bautawa tare da Shi. Idan haka ne, 
(akwai abin bautawa tare da Shi), 
lalle ne, da kowane abin bautawar 
ya tafi da abin da ya halitta, kuma 
lalle ne, da waɗansu sun rinjaya a 
kan waɗansu. Tsarki ya tabbata ga 
Allah, daga abin da suke siffan- 
tawa. 

92 . Masanin ɓoye da bayyane. 
Sa’an nan Ya ɗaukaka daga barin 
abin da suke yi na shirka. 

93 . Ka ce, “Ya UbangijTna! Ko 
dai Ka nuna mini abin da ake yi 
musu wa’adi da shi. 





















>0 



23.Suratul Mu’minun Juzu’i Na 18 


525 


\ A »jU 


tr 


94. “Ya UbangijTna, to, kada Ka 
sanya ni a cikin mutane azzalumai.” 

95. Kuma lalle ne Mu, haƙiƙa, 
masu iyawa ne a kan Mu nuna 
maka abin da Muke yi musu wa’adi 
da shi. 

96 . Ka tunkuɗe cuta da wadda 
take ita ce mafi kyau. Mu ne Mafi 
sani game da abin da suke siffan- 
tawa. 

97. Ka ce, “Ya Ubangijina, ina 
neman tsari da Kai daga fizge- 
fizgen shaiɗanu. 

98 . “Kuma ina neman tsari da 
Kai, ya Ubangijina! Domin kada su 
halarto ni (1) ,” 

99. Har idan mutuwa ta je wa 
ɗayansu, sai ya ce, “Ya Ubangijina, 
Ku mayar da ni (duniya). 

100 . “Tsammaninainaikataaiki 
na ƙwarai cikin abin da na bari.” 
Kayya! Lalle ne ita kalma ce, shi ne 
mafaɗinta, alhali kuwa a baya gare 
su akwai wani shamaki har ranar da 
za a tayar da su. 

101 . Sa’an nan idan an yi busa a 
cikin ƙaho, to, babu dangantakoki 
a tsakaninsu a ranar nan, kuma ba 
za su tambayi junansu ba. 

102 . To, waɗanda sikelinsu ya yi 
nauyi, to, waɗannan su ne masu 
babban rabo. 

103 . Kuma waɗanda sikelinsu 
ya yi sauƙi, to, waɗannan ne wa- 
ɗanda suka yi hasarar rayukansu 









. 9 * 




£ 


J?^9- 










I ? 9 




(1) Ina neman tsari da Kai, ya Ubangijina! Kada shaiɗanu su halarto ni a cikin 
al’amurana duka, domin ba su halarta, face da sharri. 



23.Suratul Mu’minun Juzu’i Na 18 


y r o yAp ojj- 


suna madawwama a cikin Jahan- 
nama. 

104 . Fuskokinsu suna balbalar 
wuta, kuma su a cikinta masu 
yagaggun le&ɓa daga haƙora ne. 

105 . “Shin, ayoyiNa ba su ka- 
sance ana karanta su a kanku ba, sai 
kuka kasance game da su kuna 
ƙaryatawa?” 

106 . Suka ce, “Ya Ubangijinmu, 
shaƙawarmu ce ta rinjaya a kanmu, 
kuma mun kasance mutane ɓatattu. 

107 . “Ya Ubangijinmu! Ka fitar 
da mu daga gare ta, sa’an nan idan 
mun koma, to, lalle ne, mu ne masu 
zalunci.” 

108 . Ya ce, “Ku tafi (da wula- 
kanci) a cikinta. Kada ku yi Mini 
magana.” 

109 . Lalle ne waɗansu ƙungiyoyi 
daga bayiNa sun kasance suna 
cewa, “Ya Ubangijinmu! Mun yi 
Tmani, sai Ka gafarta mana, kuma 
Ka yi mana rahama, kuma Kai ne 
Mafi alherin masu tausayi.” 

110 . Sai kuka riƙe su leburori 
har suka mantar da ku ambatoNa, 
kuma kun kasance, daga gare su 
kuke yin dariya. 

111 . Lalle ne Nl, Ina saka musu, 
a yau, saboda abin da suka yi wa 
haƙuri. Domin lalle ne, su, su ne 
masu samun babban rabo. 

112 . Ya ce, “Nawa kuka zauna a 
cikin ƙasa na ƙidayar shekaru?” 

113 . Suka ce, “Mun zauna a yini 
ɗaya ko rabin yini, sai ka tambayi 
masu ƙidayawa.” 




114 . Ya ce, “Ba ku zauna ba face 
kaɗan, da dai kun kasance kuna 
sani. 

115 . “Shin, to, kunyizatoncewa 
Mun halitta ku ne da wasa, kuma 
lalle ku, zuwa gare Mu, ba za ku 
komo ba?” 

116 . Allah, Mamallaki, Gas- 
kiya, Ya ɗaukaka. Babu abin bau- 
tawa, face Shi. Shi ne Ubangijin 
Al’arshi, mai daraja. 

117 . Kuma wanda ya kira, tare 
da Allah, waɗansu abubuwan bau- 
tawa na dabam, ba yana da wani 
dalTli game da shT (kiran) ba, to, 
hisabinsa yana wurin Ubangijinsa 
kawai. Lalle ne, kafirai ba su cin 
nasara. 

118 . Kuma ka ce, “Ya Ubangi- 
jina! Ka yi gafara, Ka yi rahama, 
kuma Kai ne Mafi alherin masu 
rahama.” 




li3pj£3il liAiS 








Tana karantar da hukunce-hukuncen zaman jama’a da ladub- 
bansu. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1 .. (Wannan) sura ce. Mun sau- 
kar da ita, kuma Mun wajabta ta, 







24.Suratut Nur 


Juzu’i Na 18 


528 


iA tjJrl 


T t jjJl »j>- 


kuma Mun saukar da ayoyi bayya- 
nannu a cikinta, domin ku zan 
tunawa. 

2. Mazinaciya da mazinaci, (1) 2 3 
to, ku yi bulala ga kowane ɗaya 
daga gare su, bulala ɗari. Kuma 
kada tausayi ya kama ku game da 
su a cikin addinin Allah, idan kun 
kasance kuna yin imani da Allah da 
Ranar Lahira. Kuma wani yankin 
jama’a daga muminai, su halarci 
azabarsu. 

3. Mazinaci ba yaaure <2) faceda 
mazinaciya ko mushirika, kuma 
mazinaciya babu mai aurenta face 
mazinaci ko mushiriki. Kuma an 
haramta wannan a kan muminai. 

4. Kuma waɗanda ke j!far <3) 
mata, masu kamun kai, sa’an nan 
kuma ba su je da shaidu huɗu ba, 
to, ku yi musu bulala, bulala tama- 
nin, kuma kada ku karɓi wata shai- 
da tasu, har abada. Waɗancan su 
ne fasiƙai. 

5. Face waɗanda suka tuba daga 
bayan wannan, kuma suka gyaru, 
to lalle ne Allah Mai gafara ne, Mai 
jin ƙai. 

6. Kuma waɗanda ke jifar ma- 
tan (4) aurensu, kuma waɗansu shai- 
du ba su kasance a gare su ba, face 








\-C) J 

0oJU$ 






(1) Hukuncin waɗanda ba su yi aure ba ne, amma waɗanda suka yi aure, hukuncinsu 
a jefe su har su mutu, bayan sharuɗɗa sun cika, kamar yadda yake ga sunna. Kuma 
wannan ga hakkin ’ya’ya ne, amma bayi, hukuncinsu bulala hamsin kawai. 

(2) Auren mazinaci ko mazinaciya makaruhi ne ga wanda ba hakanan yake ba, domin 
tsaron mutunci da kore tuhuma. 

(3) Haddin ƙazafi bulala tamanin ga ɗa, ko arba’in ga bawa idan ya yi ƙazafi ga ɗa. 

(4) Hukuncin rantsuwar li’ani da yadda ake yin ta. 



24.Suratut Nur 


Juzu’i Na 18 


529 


> A 


Y t Ojj^ 


dai kansu, to, shaidar ɗayansu, 
shaida huɗu ce da Allah, 'Lalle shi, 
haƙiƙa, yana daga magasganta’. 

7. Kuma na biyar cewa ‘La’anar 
Allah ta tabbata a kansa, idan ya 
kasance daga maƙaryata.’ 

8. Kuma yana tunkuɗe mata 
azaba ta yi shaida, shaida huɗu da 
Allah, c Lalle shi, haƙiƙa, yana daga 
maƙaryata.’ 

9. Kuma ta biyar cewa c Hushin 
Allah ya tabbata a kanta idan ya 
kasance daga magasganta.’ 

10. Kuma ba domin falalar Al- 
lah ba a kanku, da rahamarSa, 
kuma cewa Allah Mai karɓar tuba 
ne, Mai hikima! 

11. Lalle ne, waɗanda (1) suka zo 
da ƙiren ƙarya waɗansu jama’a ne 


(f) oS 







(1) Farko Hadisil Ifk ne wanda waɗansu suka jefi A’isha, Ummul Muminlna da zina 
a cikinsa, Allah Ya barrantar da ita. Bai zama sharri ba ga Musulmi, sai dai ya zama alheri 
domin ya zama sanadi ga sanin hukunce-hukunce masu yawa, na zaman jama’a da kuma 
darajar mutanen da abin ya shafa. 

Yadda ƙissarjake, shi ne yadda A'ishatu, uwar muminai ta taɗa, ta ce, “Na kasance 
tare da Annabi, tsTra da amincin Allah su tabbata a gare shi, a cikin wani yaƙi, a bayan an 
saukar da Hijabi, watau kulle. Sai ya ƙare daga yaƙin ya koma, ya yi kusa da Madlna, sai 
ya yi umurni da tashi ga tafiya a wani dare, sai ni kuma na tafi na ƙare sha’anTna, na 
fuskanta zuwa ga wurin raƙumata, sai na ga abin wuyana ya yanke, sai na koma, na neme 
shi, kuma su masu kula da ni suka ɗauki darbuka suka aza a kan raƙuma suna zaton ina 
ciki, alhali mata sun kasance sauƙaƙa, domin ba su cin kome sai kaɗan na abinci. 

“Na sami abin wuyana na komo a bayan sun tafi. Sai na zauna a masaukTna wanda na 
kasance a ciki. Kuma na yi zaton mutanen za su rasa ni su komo zuwa gare ni. Sai na ji 
barci, na yi barcin. Shi kuma Safwanu ya yi rurumi daga bayan ayarin yaƙi, ya fita da 
sauran dare, sai ya wayi gari a inda nake. Sai ya ga duhun mutum mai barci, sai ya gane ni a 
lokacin da ya gan ni, da ma ya kasance yana ganT na a gabanin kulle, sai na farka da jin 
sautinsa na istirja’i. 

‘ k A lokacin da ya gane ni, sai na rufe fuskata da mayafina. Wallahi bai yi mini 
magana ba da kalma, ni kuma ban ji ko kalma ba daga gare shi, sai dai istirja’insa a 
lokacin da ya gurfanar da raƙumarsa, ya take ƙafarta ta gaba ni kuma na hau, ya shiga 
yana jan raƙumar da ni har muka isa ga uwar yaƙin, a bayan sun sauka, a cikin zafin rana. 
Daga nan wanda ya halaka ya halaka, wanda ya jiɓinci girman abin, shi ne Abdullahi bn 
Ubayyin bn Salul.” Buhari da Muslimu sun ruwaito shi. 




24.Suratut Nur 


Juzu’i Na 18 


530 


tA tjJrl 


Y t jjJl ijj~* 


daga gare ku, kada ku yi zatonsa 
sharri ne a gare ku. A’a, alheri ne 
gare ku. Kowane mutum daga gare 
su na da sakamakon abin da ya 
sana’anta na zunubi, kuma wanda 
ya jiɓinci girmansa daga gare su, 
yana da azaba mai girma. 

12. Don me a lokacin da kuka ji 
shi, muminai maza da muminai 
mata ba su yi zaton alheri game da 
kansu ba, kuma su ce, “Wannan 
ƙiren icarya ne bayyananne?” 

13. Don me ba su zo da shaidu 
huɗu a kansa ba? To, idan ba su 
kawo shaidun nan ba, to, waɗan- 
nan, a wurin Allah, su ne maƙar- 
yata. 

14. Kuma ba domin falalar Al- 
lah ba a kanku da rahamarSa, a 
cikin duniya da Lahira. Lalle ne, da 
azaba mai girma ta shafe ku a cikin 
abin da kuka kutsa da magana a 
cikinsa. 

15. A lokacin da kuke mara- 
barsa da harsunanku kuma kuna 
cewa da bakunanku abin da ba ku 
da wani ilmi game da shi, kuma 
kuna zaton sa mai sauƙi, alhali 
kuwa, shi a wurin Allah, babba ne. 

16. Kuma don me a lokacin da 
kuka ji shi, ba ku ce ba, “Ba ya 
yiwuwa a gare mu, mu yi magana a 
game da wannan. Tsarki ya tabbata 
a gare Ka, wannan ƙiren ƙarya ne 
mai girma”? 

17. Allah Yana yi muku wa’azi, 
kada ku koma ga irinsa, har abada, 
idan kun kasance muminai. 








jy /) 


'Ss, 









24.Suratut Nur 


Juzu’i Na 18 


531 


tjJrt 


Y t j_^Jt 


75. Kuma Allah Yana bayyana 
muku ayoyinSa, kuma Allah Masa- 
ni ne, Mai hikinia. 

19. Lalle ne waɗanda ke son al- 
fasha ta watsu ga waɗanda suka yi 
imani, suna da azaba mai raɗaɗi, a 
cikin duniya da Lahira. Kuma Al- 
lah, Shi ne Ya sani, alhali kuwa, ku 
ba ku sani ba. 

20. Kuma ba domin falalar Al- 
lah ba a kanku da rahamarSa... 
Kuma lalle ne Allah Mai tausayi ne, 
Mai jin ƙai! 

21. Ya ku waɗanda suka yi ima- 
ni, kada ku bi hanyoyin Shaiɗan. 
Kuma wanda ke bin hanyoyin Shai- 
ɗan, to, lalle ne shi, yana umurni da 
yin alfasha da abin da ba a sani ba, 
kuma ba domin falalar Allah ba a 
kanku da rahamarSa, babu wani 
mutum daga gare ku da zai tsar- 
kaka har abada, kuma amma Allah 
Yana tsarkake wanda Yake so, 
kuma Allah Mai ji ne, Masani. 

22. Kuma kada (1) ma’abuta fa- 
lala daga gare ku da mawadata su 
rantse ga rashin su bayar da alheri 
ga ma’abuta zumunta da miskTnai 
da muhajirai, a cikin hanyar Allah. 
Kuma su yafe, kuma su kau da kai. 








ppai Jj 






y 








0 \ JaUJ 4ji\ 


(1) Mai yin alheri domin Allah kada ya yanke shi daga wanda yake yi wa alherin nan, 
saboda ya yi masa wani laifi, da ya shafe shi ga mutuncinsa ko dukiyarsa. Sai ya yafe, ya 
kau da kai, ya ci gaba da alherinsa domin Allah, kamar yadda Mistahu, wanda yake a cikin 
dangin Abubakar As-Siddik ya shiga a cikin Hadlsil Ifk alhali kuwa Abubakar ke ciyar da 
shi saboda shi miskini ne da zumunta kuma a tsakaninsu, sai Abubakar ya gafarta masa, 
kuma ya ci gaba da ba shi abin da yake ba shi. Haka sauran waɗanda suka faɗa a cikin 
wannan masifa, an yafe musu a bayan an yi musu haddin ƙazafi, sai dai wanda ya ɗauki 
mai girmansa, watau Ibn Ubayyu, shi kam ba a yi masa haddi ba ddmin Allah Ya yi masa 
alkawarin azaba mai tsanani a Lahira. Watau Musulmi ake yi wa haddi domin ya 
tsarkaka. 



24.Suratut Nur 


Juzu’i Na 18 


532 


iA tjJ-l 


r i ^i 


Shin, ba ku son Allah Ya gafarta 
muku, alhali Allah Mai gafara ne, 
Mai jin ƙai? 

__ 23. Lalle ne waɗannan da suke 
jTfar mata masu kamun kai gafilai (1> 
muminai, an la’ane su, a cikin du- 
niya da Lahira, kuma suna da azaba 
mai girma. 

24. A ranar da harsunansu, da 
hannayensu, da ƙafafunsu, suke 
bayar da shaida a kansu, game da 
abin da suka kasance suna aika- 
tawa. 

25. A ranar da Allah Yake cika 
musu sakamakonsu tabbatacce, 
kuma suna sanin (cewa) lalle Allah, 
Shi ne Gaskiya bayyananna. 

26. Miyagun mata domin miya- 
gun <2) maza suke, kuma miyagun 
maza domin miyagun mata suke, 
kuma tsarkakan mata domin tsar- 
kakan maza suke, kuma tsarkakan 
maza domin tsarkakan mata suke. 
Waɗancan su ne waɗanda ake 
barrantawa daga abin da (masu 
ƙazafi) suke faɗa, kuma suna da 
gafara da arziki na karimci. 

27. Ya ku waɗanda suka yilma- 
ni! Kada ku shiga gidaje waɗan- 
da ba gidajenku ba, sai kun sami 
izni, kuma kun yi sallama <3) a kan 
ma’abutansu. Wannan ne mafi al- 
heri gare ku, tsammaninku, za ku 
tuna. 


i||l J—Jjyt-P 11 'J 

(§) oO 




Oo/Jy 1 \j 


Or6j I l£)3 

fJSfjJJLɓ Js- ’fjJ. 


(1) Gafila, ita ce wadda ba ta jarrabi kome ba saboda kurucciya. 

(2) Haka miyagun kalmomi ba su dacewa sai daga mugun mutum. Kuma kalmomin 
ƙwarai ba su fitowa sai daga mutanen ƙwarai. 

(3) Hukuncin shiga gidaje da neman izni da sallama. 



24.Suratut Nur 


Juzu’i Na 18 


533 


iA tjJrl 


Y i jjJl 


28. To, idan ba ku sami kowa a 
cikinsu ba, to, kada ku shige su, sai 
an yi muku izni. Kuma idan an ce 
muku, “Ku koma.” Sai ku koma, 
shi ne mafi tsarkaka a gare ku. 
Kuma Allah game da abin da kuke 
aikatawa, Masani ne. 

29. Babu laifi a kanku, ga ku 
shiga gidaje waɗanda ba zaunannu 
ba, a cikinsu akwai waɗansu kaya 
naku. Kuma Allah Yana sanin abin 
da kuke nunawa, da abin da kuke 
ɓoyewa. 

30. Ka ce wa muminai maza su 
runtse daga ganinsu, kuma su tsare 
farjojinsu. a> Wannan shi ne mafi 
tsarki a gare su. Lalle ne, Allah, 
Mai Rididdigewa ne ga abin da 
suke sana’antaWa. 

31. Kuma ka ce wa muminai 
mata su runtse daga gannansu, 
kuma su tsare farjojinsu, kuma 
kada su bayyana ƙawarsu face abin 
da ya bayyana daga gare ta, kuma 
su doka da mayafansu a kan wuyan 
rigunansu, kuma kada su nuna ƙa- 
warsu face ga mazansu ko uban- 
ninsu, ko ubannin mazansu, ko 
ɗiyansu, ko ɗiyan mazansu, ko ’ya- 
n’uwansu, ko ɗiyan ’yan’uwansu 
mata, ko matan 1 (2) ƙungiyarsu, ko 
abin da hannayensu na dama suka 


c|i * 


UjiLaJdi \j > 

($) o 






j\ b4J*- bjj. 


(1) Hukuncin tsare idanu da rufe al’aura ga maza da mata. 

(2) Matansu, watau mata Musulmi banda mata kafirai, ba ya halatta ga mace kafira 
ta ga al’aurar mace Musulma. Mabiya su ne masu neman bukata ga mata watau miskinai, 
tsɓfaffi daga maza. Al’aurar mace, cfiya a cikin salla ko a tare da wani namiji ajnabi, to, 
dukan jikinta ne sai fuska da tafuna, haka kuma a cikin salla. Amma a tare da mace 
Musulma tsakanin cibiya da guiwoyi, shi ne al’aura, kuma tare da muharraminta, dukan 
abin da ba sasanni ba. Baiwa kamar namiji take, al’aurarsu abin da ke tsakanin cibiya da 
guiwa. 



24.Suratut Nur 


Juzu’i Na 18 


534 


Y A t ji-' 


Y i ^JJ * 1 


mallaka, ko mabiya wasun masu 
bukatar mata daga maza, ko jarirai 
waɗanda ba su tsinkaya a kan al’au- 
rar mata. Kuma kada su yi duka da 
kafafunsu, domin a san abin da 
suke ɓoyewa daga kawarsu. Kuma 
ku tuba zuwa ga Allah gaba ɗaya, 
ya ku muminai! Tsammaninku, ku 
sami babban rabo. 

32. Kuma ku aurar da gwauraye 
daga gare ku, da salihai daga bayin- 
ku, da kuyanginku. Idan sun kasan- 
ce matalauta, Allah zai wadatar da 
su daga falalarsa. Kuma Allah Ma- 
wadaci ne, Masani. 

33. Kuma waɗannan da ba su 
sami aure ba, su kame kansu, har 
Allah Ya wadatar da su daga fala- 
larsa. Kuma waɗanda ke neman 
fansa daga abin da hannuwanku na 
dama suka mallaka, to, ku ɗaura 
musu fansa idan kun san akwai 
wani alheri a cikinsu, kuma ku ba su 
wani abu daga dukiyar Allah wan- 
nan da Ya ba ku. Kuma kada ku 
tllasta kuyanginku a kan yin zina, 
idan sun yi nufin tsaron kansu, a) 
domin ku nemi rayuwar duniya, 
kuma wanda yajilasta su, to, lalle 
Allah, a bayan tilasta su, Mai gafa- 
ra ne, Mai jin kai. 

34. Kuma lalle ne, Mun saukar, 
zuwa gare ku, ayoyi masu bay- 
yanawa, da misali daga waɗanda 
suka shige daga gabaninku, da 
wa’azi ga masu takawa. 


'oi 122 

r ? 9 A j 


crt 15 


JJJjjJJjj l£'J\ J\ c?. 



p cjj&A ^ Cjt 


(1) Tsaron kai, shi ne su yi aure; tilastawa a nan, shi ne a hana su aure domin su yi wa 
ubangijinsu aiki. 



24.Suratut Nur 


Juzu’i Na 18 


535 


> A tjJ-l 


Y i tjj-* 


35. Allah ne Hasken sammai da 
ƙasa, misalin HaskenSa, kamar 
taga, a cikinta akwai fitila, fitilar a 
cikin ƙarau, ƙarau dm kamar shi 
tauraro ne mai tsananin haske, ana 
kunna shi daga wata itaciya mai 
albarka, ta zaituni, ba bagabashiya 
ba kuma ba bayammaciya ba, man- 
ta na kusa ya yi haske, kuma ko 
wuta ba ta shafe shi ba, haske a kan 
haske, Allah na shiryar da wanda 
Yake so zuwa ga HaskenSa. Kuma 
Allah na buga misalai ga mutane, 
kuma Allah game da dukan kome, 
Masani ne. 

36. A cikin waɗansu gidaje wa- 
ɗanda Allah Ya yi umumin a ɗauka- 
ka, kuma a ambacijSunanSa a cikin- 
su, suna yin tasbThi a gare Shi a 
cikinsu, safe da maraice. 

37. Waɗansu maza, waɗanda 
wani fatauci ba ya shagaltar da su, 
kuma sayarwa ba ta shagaltar da su 
daga ambaton Allah, da tsai da 
salla da bayar da zakka, suna 
tsoron wani yini wanda zukata suna 
bibbirkita a cikinsa, da gannai. 

38. Ddmin Allah Ya saka musu 
da mafi kyaun abin da suka aikata, 
kuma Ya ƙara musu daga falalarSa. 
Kuma Allah Yana arzuta wanda 
Yake so, ba da lissafi ba. 

39. Kuma waɗanda suka kafirta, 
ayyukansu suna kamar ƙawalwal - 
niya ga faƙo, mai ƙishirwa yana 
zaton sa ruwa, har idan ya je masa 
bai iske shi kome ba, kuma ya 
sami (1> Allah a wurinsa, sai Ya ciica 
















(1) Ya sami Allah a wurin da ƙawalwalniyar take, alhali Allah Ya gaya masa cewa 





24.Suratut Nur 


Juzu’i Na 18 


536 


iA ijir I 


r t jjdi 


masa hisabinsa. Kuma Allah Mai 
gaggawar sakamako ne. 

40. Ko kuwa kamar (1> duffai a 
cikin teku mai zurfi, taguwar ruwa 
tana rufe da shi, daga bisansa akwai 
wata taguwa, daga bisansa akwai 
wani girgije, duffai sashensu a bisa 
sashe, idan ya fitar da tafinsa ba ya 
kusa ya gan shi. Kuma wanda Allah 
bai sanya masa haske ba, to, ba ya 
da wani haske. 

41. Shin, ba ka gani ba (cewa) 
lalle ne Allah, wanda yake a cikin 
sammai da ƙasa suna yi Masa tasbi- 
hi, kuma tsuntsaye suna masu san- 
wa, kowane lalle ya san sallarsa da 
tasbihinsa, kuma Allah Masani ne 
ga abin da suke aikatawa? 

42. Mulkin sammai da ƙasa ga 
Allah kawai yake, kuma zuwa ga 
Allah makoma take. 

43. Ashe, ba ka gani ba, lalle ne 
Allah Yana kora girgije, sa’an nan 
kuma Ya haɗa a tsakaninsa, sa’an 
nan kuma Ya sanya shi mai hauha- 
war juna? Sai ka ga ruwa yana fita 
daga tsattsakinsa, kuma Ya saukar 
daga waɗansu duwatsu a cikinsa na 
ƙanƙara daga sama, sai Ya samu 
wanda Yake so da shi, kuma Ya 
karkatar da shi daga barin wanda 
Yake so. Hasken walƙiyarsa yana 
kusa ya tafi da gannai. 




(3 


Jfjij 

©jM 





babu ruwa a nan, kuma Ya nuna masa hanyar da zai sami ruwa, idan zai bi ta. Sai Allah Ya 
cika masa hisabinsa da cewa, “Allah Mai saurin sakamako ne ga wanda ya saɓa wa 
umurninSa,” domin nan da nan mai saɓawar zai ga kuren kansa, tun daga duniya. Hisabin 
Allah yana aukuwa da sauri a kan mai saɓa wa umurninSa da gangan. 

(1) Ayyukan kafiri, wanda ba ya bin Hasken Allah ga aikinsa kamar mai ƙishirwa da 
wanda ya siffanta a sama yake, ko kuwa kamar mai tafiya a cikin duffan da aka siffanta a 
wannan aya. 



24.Suratut Nur 


Juzu’i Na 18 


537 


>A i.jir\ 


Tt jjJ' ijj-* 


¥4. Allah Yana juyar da dare da 
yini. Lalle ne a cikin wannan akwai 
abin kula ga ma'abuta gannai. 

45. Kuma Allah ne Ya halitta 
kowace dabba daga ruwa. To, daga 
cikinsu akwai waɗanda ke tafiya a 
kan cikinsu, kuma daga cikinsu 
akwai waɗanda ke tafiya a kan 
ƙafafu biyu, kuma daga cikinsu 
akwai waɗanda ke tafiya a kan huɗu. 
Allah Yana halitta abin da Yake so, 
lalle Allah, a kan kowane abu, Mai 
ikon yi ne. 

46. Lalle ne, haƙiƙa, Mun sau- 
kar da ayoyi masu bayyanawa. 
Kuma Allah Yana shiryar da wanda 
Yake so zuwa ga hanya madaidai- 
ciya. 

47. Kuma suna cewa, “Mun yi 
Tmani da Allah da kuma Manzo, 
kuma mun yi ɗa’a.” Sa’an nan 
kuma wata ƙungiya daga gare su, su 
juya daga bayan wancan. Kuma 
waɗancan ba muminai ba ne. 

48. Kuma idan aka kira su zuwa 
ga Allah da ManzonSa, domin Ya yi 
hukunci (1> a tsakaninsu, sai ga wata 
ƙungiya daga gare su suna masu 
bijirewa. 

49. Kuma idan hakki ya kasance 
a gare su, za_su je zuwa gare shi, 
suna masu mlƙa wuya. 

50. Shin, a cikin zukatansu ak- 
wai cuta ne, ko kuwa suna tsoron 






4%J^L 


(t) 




(1) Wannan yana nuna cewa rashin yarda da hukuncin Allah kafirci ne. Wanda ya kai 
ƙara ga kotun al’ada alhali kuwa yana Musulmi kuma ya halatta haka, ba da wata lalura 
ba, ya zama kafiri sai idan ya tuba. Ba ya halatta ga Musulmi su yarda da yin kotunan 
afada a ƙasarsu. 



24.Suratut Nur 


Juzu’i Na 18 


538 


\ A tjJrl 




Allah Ya yi^zalunci a kansu, da 
Manzonsa? A’a, waɗancan su ne 
azzalumai. 

51. Maganar muminai, idan aka 
kira su zuwa ga Allah da ManzonSa 
domin Ya yi hukunci a tsakaninsu, 
takan kasance kawai su ce, “Mun ji, 
kuma mun yi ɗa’a.” Ƙuma waɗan- 
nan su ne masu cin nasara. 

52. Kuma wanda ya yi ɗa’a ga 
Allah da ManzonSa, kuma ya ji 
tsoron Allah, ya kuma bi Shi da 
taƙawa, to, waɗannan su ne masu 
babban rabo. 

53. Kuma suka rantse da Allah 
iyakar rantsuwarsu, ‘Lalle ne, idan 
ka umurce su, haƙlƙa, suna fita.’ Ka 
ce, “Kada ku rantse, ɗa’a sananna 
ce! Lalle ne, Allah Mai ƙididdige- 
wa ne ga abin da kuke aikatawa.” 

54. Ka ce, “Ku yi ɗa’a ga Allah, 
kuma ku yi ɗa’a ga Manzo. To, idan 
kun juya, to, a kansa akwai abin da 
aka aza masa kawai, kuma a kanku 
akwai abin da aka aza muku kawai. 
Kuma idan kun yi masa ɗa’a za ku 
shiryu. Kuma babu abin da yake a 
kan Manzo face iyarwa bay- 
yananna.” 

55. Allah Ya yi wa’adi ga waɗan- 
da suka yi imani daga gare ku, 
kuma suka aikata ayyukan ƙwarai, 
lalle zai shugabantar da su a cikin 
ƙasa kamar yadda Ya shugabantar 
da waɗanda suke daga gabaninsu, 
kuma lalle ne zai tabbatar musu da 
addininsu wanda Ya yardar musu, 
kuma lalle ne Yana musanya musu 
daga bayan tsoronsu da aminci. 




$o0tj J“J 

^ OJ)^\ 


\ Ztj > >z 


i ISJ3\ 








24.Suratut Nur 


Juzu’i Na 18 


539 




11 


suna bauta Mini, ba su haɗa kome 
da Ni. Ƙuma wanda ya kafirta a 
bayan wannan, to, waɗancan, su 
ne fasiƙai. 

56. Kuma ku tsayar da salla, 
kuma ku bayar da zakka, kuma ku 
yi ɗa’a ga Manzo, tsammaninku a 
yi muku rahama. 

57. Kada lalle ka yi zaton 
waɗanda suka kafirta za su bu- 
waya a cikin ƙasa, kuma mako- 
marsu wuta ce, kuma lalle ne ma- 
komar ta munana. 

58. Ya ku waɗanda suka yilma- 
ni! Waɗannan da hannuwanku na 
dama suka mallaka da waɗanda ba 
su isa mafarki ba daga cikinku, su 
nemi izni (1) sau uku; daga gabanin 
sallar alfijir, da lokacin da kuke 
ajiye tufafinku saboda zafin rana, 
kuma daga bayan sallar isha’i. Su 
ne al’aurori uku a gare ku. Babu 
laifi a kanku kuma babu a kansu a 
bayansu. Su masu kewaya ne a 
kanku, sashenku a kan sashe. Ka- 
mar wannan ne Allah Yake bayya- 
na ayoyinSa a gare ku. Kuma Allah 
Masani ne, Mai hikima. 

59. Kuma idan yara daga cikin- 
ku suka isa mafarki, to, su nemi 
izni, kamar yadda waɗanda suke a 
gabaninsu suka nemi iznin. Kamar 
wannan ne Allah Yake bayyana 
ayoyinSa a gare ku, kuma Allah 
Masani ne, Mai hikima. 


(§) J sJiJi 


>Juo. 








CfJ j 




(g) \j 


(1) Ladabin shiga gida shi ne dukan yaron da ya balaga, ɗa ne ko bawa, kada ya shiga 
gida ko ɗaki a bayan sallama sai ya nemi izni da cewa “In shiga?’’ Idan an karɓa masa da 
izni, ya shiga, idan kuma yana zaton ba a ji shi ba, sai ya sake neman izni har sau uku. 
Neman izni yana wajaba ko ga yaran gidan a cikin lokuta uku, watau a gabanin sallar 
asuba da lokacin tsakar ranar na kailula da bayan sallar isha’i. 



24.Suratut Nur 


Juzu’i Na 18 


540 


\ A tjir\ 


r i jjJ' 


60. Kuma tsofaffi daga mata, 
waɗanda ba su fatan wani aure, to, 
babu laifi a kansu su ajiye tufafinsu, 
ba suna masu fitar da ƙawa^ba, 
kuma su tsare mutuncinsu, shi ne 
mafi alheri a gare su. Kuma Allah 
Mai ji ne, Masani. 

61. Babu laifi a kan makaho, 
kuma babu laifi a kan gurgu, kuma 
babu laifi a kan majiyyaci, kuma 
babu laifi a kan kowanenku, ga ku 
ci (abinci) daga gidajenku, ko daga 
gidajen ubanninku, ko daga gidajen 
uwayenku, ko daga gidajen 
’yan’uwanku maza, ko daga gidajen 
’yan’uwanku mata, ko daga gidajen 
baffanninku, ko daga gidajen gwag- 
gwanninku, ko daga gidajen 
kawunnanku, ko daga gidajen in- 
noninku, ko abin da kuka mallaki 
mabuɗansa, ko abokinku, babu lai- 
fi a gare ku ku ci gaba ɗaya, ko 
dabam-dabam. To, idan kun shiga 
wasu gidaje, ku yi sallama a kan 
kawunanku, (1) gaisuwa ta daga wu- 
rin Allah mai albarka, mai daɗi. 
Kamar wancan ne Allah Yake 
bayyana muku ayoyinSa, tsam- 
maninku ku yi hankali. 

62. Waɗanda ke muminai sosai, 
su ne waɗanda suka yi imani da 
Allah da ManzonSa, kuma idan sun 
kasance tare da shi, a kan wani 
al’amari na aikin gayya, ba su tafiya 
sai sun neme shi izni. Lalle ne wa- 


^ jLJf 








'Ss&J 



j\ d\ 

^\JXjd& \jJ?. 


j 




(I) Akwai daga ladubban zamantakewa har dai a tsakanin dangi a ci abincin juna, ko 
a ci tare a makai gada, ko kuwa kowa ya ci dabam. Kuma idan an haɗu a yi gaisuwa a 
tsakanin juna, gaisuwa irin wadda Allah Ya ce Musulmi su yi wa junansu da cewa 
“Assalamu alaikum”. Ita ce gaisuwa mai kyau. Ana ƙara “wa rahmatul Lahi wa 
barakatuh,” domin ta ƙara daɗi. 



24.Suratut Nur 


Juzu’i Na 18 


541 


tjJrt 


T t jjii\ ij j-j 


ɗanda suke biɗar ka izni, waɗancan 
su ne suke yin Tmani da Allah da 
ManzonSa. To, idan sun neme ka 
izni saboda wani sha’aninsu, to, ka 
yi izni ga wanda ka so daga gare su, 
kuma ka nema musu gafara daga 
Allah. Lalle Allah Mai gafara ne, 
Mai jin ƙai (1) 2 . 

63. Kada ku sanya kiran Man- 
zo <2) a tsakaninku kamar kiran 
sashenku ga sashe. Lalle ne Allah 
Yana sanin waɗanda ke sancewa 
daga cikinku da saɗaɗe. To, waɗan- 
da suke saɓawa daga umurninSa, su 
yi saunar wata fitina ta same su, ko 
kuwa wata azaba mai raɗaɗi ta 
same su. 

64. To! Lalle Allah ne Yake da 
mulkin abinjda ke a cikin sammai 
da ƙasa, haƙiƙa, Yana sanin abin da 
kuke a kansa, kuma a ranar da ake 
mayar da su zuwa gare Shi, sai Yana 
ba su labari game da abin da suka 
aikata. Kuma Allah, ga dukan 
kome, Masani ne. 


1? Ojla—t-i \ ij^A 4^0^ \ 


(1) Babban ladabin haɗuwar jama’a shi ne imani da Allah kuma da ManzonSa. Sa’an 
nan kuma biyayya ga shugaba wajen ayyukan gayya na rayuwa haɗe, kamar ginin 
masallaci da hanya da kasuwa da makabarta. Shugaba yana da Tkon bayar da iznin 
fakuwar mai uzuri, kuma yana da ikon hanawa gwargwadon hali. Wannan kuma ya nuna 
muhimmancin aikin gayya da tsayuwar shugaba a kansa, da wajabcin karɓa kira zuwa gare 
shi. Kuma wannan yana nuna halaccin karɓar haraji daga mutane domin a tsayu da 
bukatocin haɗuwar jama’a gwargwadon hali. 

(2) Wannan yana nuna ladabin yadda ake kiran Manzon Allah ta hanya mai ladabi. 
Kada a kira shi da sunansa kamar yadda ake kiran sauran mutane da ‘Ya Ali/ ‘Ya Zaid,’ 
sai dai a ce Ya Manzon Allah! a cikin sauti mai laushi mai daɗi. Kuma wannan ladabi yana 
shafar dukanMusulmi na kowane zamani game daShugabansu wanda yake shugabantar su 
ga al amurransu na zamantakewa. Kuma wannan yana nuna rashin kyawon ,masu cewa 
suna zikiri da kiran sunan Allah kamar haka “Allah! Allah! Allah!” saboda rashin ladabin 
da ke cikin yin haka ga Manzon Allah balle ga Allah. Ba a yin addini sai yadda Allah Yake 
son a yi Masa, watau yadda AnnabinSa ya shiryar da mutane domin su bi shi, su yi aiki da 
shi. Kuma saɓa wa umurnin Annabi yana sabbaba fitina ga mutane ko kuma ga kasa gaba 
ɗaya. 



25.Suratul Furƙan 


Juzu’i Na 18 


542 


> A 


T d l)\3 



Tana karantar da yin kira ga tauhidi da kore shubhohi daga 
Alƙur’ani Mai girma, da kuma Annabi, tslra da aminci su tabbata a 
gare shi. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. Albarkata tabbata ga Wanda 
Ya saukar da (Littafi) mai rar- 
rabewa a kan BawanSa, domin ya 
kasance mai gargaɗi ga halitta. 

2. Wanda Yake da mulkin sam- 
mai da ƙasa, kuma bai riƙi abin 
haihuwa ba, kuma abokin tarayya 
bai kasance a gare Shi ba a cikin 
mulkinSa, kuma Ya halitta dukan 
kowane abu, sa’an nan Ya ƙaddara 
shi ƙaddarawa. 

3. Kuma suka riƙi abubuwan 
bautawa, baicin Shi, ba su yin halit- 
tar kome, alhali su ne ake halittawa, 
kuma ba su mallakar wa kansu 
wata cuta, ko wani amfani, kuma 
ba su mallakar mutuwa, kuma ba su 
mallakar rayarwa, kuma ba su mal- 
lakar tayarwa. 

4. Kuma waɗanda suka kafirta 
suka ce, “Wannan ba kome ba ne 
face ƙiren ƙarya da (Muhammadu) 




^ 

'\j 

/t) JjS $2$“^=* 


o-ii 

bjp&: 


JiiJ 




25.Suratul Fur£an 


Juzu’i Na 18 


543 




Yo Olijili ijj~> 


ya ƙirƙira shi, kuma waɗansu muta- 
ne na dabam suka taimake shi a 
kansa.” To, lalle ne sun je wa zalun- 
ci da karkacewar magana. 

5. Kuma suka ce, “Tatsuniyoyi 
ne na farko ya rurrubuta, sai su ake 
shibtarsu a gare shi safe da yam- 
ma. 

6. Ka ce, “Wanda Yake sanin 
asTri a cikin sammai da ƙasa ne Ya 
saukar da shi. Lalle ne, ShT Ya 
kasance Mai gafara, Mai jin ƙai.” 

7. Kuma suka ce, “Mene ne ga 
wannan Manzo, yana cin abinci, 
kuma yana tafiya a cikin kasuwan- 
ni! Don me ba a saukar da mala’ika 
zuwa gare shi ba, domin ya kasance 
mai gargadi tare da shi? 

8. “Ko kuwa a jefo wata taska 
zuwa gare shi, ko kuwa wata gona 
ta kasance a gare shi, yana ci daga 
gare ta?” Kuma azzalumai suka ce, 
“Ba ku bin kowa, face mutum sihir- 
tacce.” 

9. Ka duba yadda suka buga 
maka misalai, sai suka 6ace, domin 
haka ba su iya bin tafarki. 

10. Albarka ta tabbata ga Wan- 
da, idan Ya so, Ya sanya maka mafi 
alheri daga wannan (abu): gonaki, 
ƙdramu na gudana daga ƙarƙa- 
shinsu, kuma Ya sanya maka ma- 
nyan gidaje. 

11. A’a, sun ƙaryata game da 
Sa’a, alhali kuwa Mun yi tattalin 
wuta mai tsanani ga wanda ya ƙa- 
ryata (manzanni) game da Sa’a. 








j3\ cJ^j\ 

'ySfj 

db 



25.Suratul Furƙan 


Juzu’i Na 18 


544 


1A t jir ' 


yo oiijili 


12. Idan^ ta gan su daga wani 
wuri mai nisa, sai su ji sautin fushi 
da wani ruri nata. 

13. Kuma idan an jefa su a wani 
wuri mai ƙunci daga gare ta, suna 
waɗanda aka ɗaure, ciki daidai, sai 
su kirayi halaka a can. 

14. Kada ku kirayi halaka guda, 
kuma ku kirayi halaka mai yawa. 

15. Ka ce, “Shin, wancan ne mafi 
alheri, ko kuwa Aljannar dawwama 
wadda aka yi wa’adi ga masu taƙa- 
wa? Ta zama, a gare su, sakamako 
da makoma. 

16. “Suna da abin da suke so, a 
cikinta, suna madawwama. Wan- 
nan ya kasance wa’adi abin tam- 
baya a kan Ubangijinka.” 

17. Kuma ranar da Yake tara su 
da abin da suke bauta wa, baicin 
Allah, sai Ya ce, “Shin, ku ne kuka 
ɓatar da bayiNa, waɗannan, ko 
kuwa su ne suka ɓata daga hanya?” 

18. Suka ce, “Tsarki ya tabbata a 
gare Ka, ba ya kasancewa a gare 
mu, mu riƙi waɗansu majiɓinta, 
baicin Kai, kuma amma Ka jiyar da 
su dadi su da ubanninsu har suka 
manta da Tunatarwa, kuma sun 
kasance mutane ne halakakku.” 

19. To, lalle ne, sun ƙaryata 
game da abin da kuke cewa, saboda 
haka ba ku iya karkatarwa ga 
(maganarsu), kuma ba ku iya tai- 
mako (ga hana azaba), kuma wan- 
da ya yi zalunci a cikinku za Mu 
ɗanɗana masa azaba mai girma. 

20. Kuma ba Mu aika ba, a 
gabaninka daga Manzanni, face 






CfcCj* \22 Jl> 

(t)' 


JfCjCi JpJ ji Ot 

j)pl C/J \'jy4> *J 

P====CJt 





25.Suratul Fur£an 


Juzu’i Na 19 


545 


H ijir\ 


T a Olijiill ijj~> 


lalle su, haƙiƙa, suna cin abinci 
kuma suna tafiya a cikin kasuwoyi. 
Kuma Mun sanya sashen mutane 
fitina ga sashe. Shin kuna yin haƙu- 
ri? Kuma Ubangijinka Ya kasance 
Mai gani. 

21. Kuma waɗanda ba su fatan 
haɗuwa da Mu, suka ce, “Don me 
ba a saukar da mala’iku ba a kan- 
mu, ko kuwa mu ga Ubangijinmu?’’ 
Lalle ne sun kangara a cikin rayu- 
kansu, kuma suka yi tsaurin kai, 
tsaurin kai mai girma. 

22. A ranar da suke ganin ma- 
la’iku, babu bushara a yinin nan ga 
masu laifl, kuma suna cewa, “Allah 
Ya kiyashe a) mu!” 

23. Kuma Muka gabata zuwa ga 
abin da suka aikata daga aiki, sai 
Muka sanya shi ƙura watsattsiya. 

24. Ma’abuta Aljanna a ranar 
nan, su ne mafi alheri ga matab- 
bata, kuma mafi kyaun wurin ƙai- 
lula. 




Jyt 'JJ iyjft J3* 


ij- 










25. Kuma a ranar da sama take 
tsattsagewa tare da gizagizai, kuma 
a saukar da mala’iku, saukarwa. 

26. Mulki a ranar nan, na gas- 
kiya, yana ga Mai rahama, kuma ya 
zama yini, a kan kafirai, mai tsa- 
nani. 

27. Kuma ranar da azzalumi 
yake cizo a kan hannayensa, yana 
cewa, “Ya kaitona! (A ce dai) na 
riƙi hanya tare da Manzo! 




(1) Asalin maganar shl ne “Tsari tsararre,” watau muna neman tsari daga Allah, tsari 
tabbatacce. 



25.Suratul Furƙan 


Juzu’i Na 19 


546 




Y o olijil) 


25. “Ya kaitona! (A ce dai) ban 
riƙi wane masoyi ba! 

29. “Lalle ne, haƙiƙa, ya ɓatar 
da ni daga Tunawa a bayan (Tuna- 
war) ta je mini.” Kuma Shaicfan ya 
zama mai zumɓulewa ga mutum. 

30. Kuma Manzo ya ce, “Ya 
UbangijTna! Lalle mutanena, sun 
riƙi wannan Alƙur’ani abin ƙaura- 
cewa!” 

31. Kuma kamar haka ne, Muka 
sanya maƙiyi daga masu laifi ga 
kowane annabi. Kuma Ubangi- 
jinka Ya isa ga zama Mai shiryarwa, 
kuma Mai taimako. 

32. Kuma waɗanda suka kafirta 
suka ce, “Don me ba a saukar da 
Alƙur’ani a kansa ba, jimla guda?” 
Kamar wancan! Domin Mu ƙarfa- 
fa zuciyarka game da shi, kuma 
Mun jeranta karanta shi da hankali 
jerantawa. 

33. Kuma ba za su zo maka da 
wani misali ba, face Mun je maka da 
gaskiya da mafi kyau ga fassara. 

34. Waɗanda ake tayarwa a kan 
fuskokinsu, zuwa ga Jahannama, 
waɗancan su ne mafi sharri ga wuri, 
kuma mafi ɓacewa ga hanya. 

35. Kuma lalle ne, Mun bai wa 
Musa Littafi, kuma Mun sanya 
ɗan’uwansa, Haruna, mataimaki 
tare da shi. 

36. Sai Muka ce, “Ku tafi, ku 
biyu, zuwa ga mutanen nan waɗan- 
da suka ƙaryata game da ayo- 
yinMu.” Sai Muka darkake su, 
darkakewa. 








2bJ>- 









llljj jjflJ 



25.Suratul Furƙan 


Juzu’i Na 19 


547 


>5 »>1 


V o jiiyjl 


57. Kuma mutanen Nuhu, a lo- 
kacin da suka ƙaryata Manzanni, 
Muka nutsar da su, kuma Muka 
sanya su wata aya ga mutane, kuma 
Muka yi tattalin azaba mai raɗaɗi 
ga azzalumai. 

38. Da Adawa da Samudawa, da 
mutanen Rassi, da waɗansu al’um- 
momi, a tsakanin wannan, masu 
yawa. 

39. Kuma kowannensu, Mun 
buga masa misalai, kuma kowanne 
Mun halakar da (shi), halakarwa. 

40. Kuma lalle ne, haƙiƙa, 
(Ƙuraishi) sun je a kan alƙaryar nan 
wadda aka yi wa ruwa, ruwan aza- 
ba. Shin, ba su kasance sun gan ta 
ba? A’a, sun kasance ba su ƙaunar 
tayarwa (a Ƙiyama). 

41. Kuma idan sun gan ka, ba su 
rikon ka face da izgili, (suna cewa,) 
“Shin, wannan ne wanda Allah Ya 
aiko, Manzo? 

42. “Lalle ne, ya yi kusa ya ɓatar 
da mu daga Ubangijinmu, in ba 
ddmin da muka yi haƙuri a kansu 
ba.” Kuma za su sani, a lokacin da 
suke ganin azaba, wane ne mafi 
ɓacewa ga hanya! 

43. Shin, ka ga wanda ya riƙi 
Ubangijinsa son zuciyarsa? Shin, 
to, kai ne ke kasancewa mai tsaro a 
kansa? 

44. Ko kana zaton cewa, mafi 
yawansu suna ji, ko kuwa suna 
hankali? Su ba su zama ba face 
dabbobin gida (1> suke. A’a, su ne 
mafi ɓacewa ga hanya. 




(™) \ liil'j 




(jj) 0^0 




(1) Dabbobin gida sun fi rashin hankali bisa ga na daji, domin na daji na gudun abin 



25.Suratul Fur£an 


Juzu’i Na 19 


548 


t 


T © 013j^ll 


45. Ashe, ba ka duba ba zuwa ga 
Ubangijinka, yadda Ya miƙe inu- 
wa? Kuma da Ya so da Ya bar ta 
tsaye cif, sa’an nan Muka sanya 
rana mai nuni a kanta. 

46. Sa’an nan Muka karɓe ta 
(inuwa) zuwa gare Mu, karɓa mai 
sauƙi. 

47. Kuma Sh! ne Wanda Ya sa- 
nya muku dare ya zama tufa, da 
barci ya zama hutawa, da yini ya 
zama lokacin tashi (kamar Tashin 
Ƙiyama). 

48. Kuma Shi ne Ya aika iskokin 
bushara gaba ga rahamarSa, kuma 
Muka saukar da ruwa mai tsar- 
kakewa daga sama. 

49. Domin Mu rayar, game da 
shi, gari matacce, kuma Mu shayar 
da shi dabbobi da mutane masu 
yawa daga abin da Muka halitta. 

50. Kuma lalle ne, haƙlƙa, Mun 
sarrafa a) shi (Alƙur’ani) a tsaka- 
ninsu, domin su yi tunani, sai dai 
mafi yawan mutanen sun ƙi face 
kafirci. 

51. Kuma da Mun so, haƙiƙa, da 
Mun aika da mai gargadi (2) a ciƙin 
kowace alƙarya. 








Q\jJd^)p0 




da zai cuce su su kuma dabbobin gida suna zama tare da masu cin su, su sha nononsu kuma 
su kashe ’ya’yansu. 

(1) Sarrafa Alkur’ani watau Mun sanya shi a cikin misalai dabam-dabam domin su 
gani ko su ji, su yi tunani, amma sai suka fci sauraren, sai dai kafirci. 

(2) Da Muna so da Mun aika wa kowane gari da Annabinsa mai yi musu gargaɗi, 
amma ba Mu so haka ba, sai Muka aika ka kai ɗaya zuwa ga dukan duniya domin Mu 
ɗaukaka darajarka. 



25.Suratul Furƙan 


Juzu’i Na 19 


549 




t o Ol!yJ' 


52. Saboda haka kada ka yi ɗa’a 
ga kafirai, ka yaƙe su, da shi, yaƙi 
mai girma. 

53. Kuma Shi ne Ya garwaya 
tekuna biyu, wannan mai daɗi, mai 
sauƙin haɗiya, kuma wannan gishi- 
ri gurɓatacce, kuma Ya sanya wani 
shamaki a tsakaninsu da kariya 
mai shamakacewa. 

54. Kuma Shi ne Ya halitta mu- 
tum daga ruwa, sai Ya sanya shi 
nasaba da surukuta, kuma Ubangi- 
jinka Ya kasance Mai ikon yi. 

55. Kuma suna bauta wa, bai- 
cin Allah, abin da ba ya amfanin su, 
kuma ba ya cutar su, kuma kafiri ya 
kasance mai taimakon (Shaiɗan) a 
kan Ubangijinsa. 

56. Ba Mu aika ka ba sai kana 
mai bayar da bushara, kuma mai 
gargaɗi. 

57. Ka ce, “Ba ni tambayar ku 
wata ijara a kansa face wanda ya so 
ya riƙi wata hanya (1) zuwa ga 
Ubangijinsa.” 

58. Kuma ka dogara a kan 
Rayayye wanda^ba Ya mutuwa, 
kuma ka yi tasbThi game da gode 
Masa. KumaYa isa zama Mai ƙi- 
diddigewa ga laifuffukan bayinSa. 

59. Wanda Ya halitta sammai da 
ƙasa da abin da yake a tsakaninsu, a 




















,£ oL^P L-J J^-Aj cAj =aj ^ojJLs>x) 


l5 \ iS j 5 \ 


(1) Ba na neman wata ijara saboda ina karanta muku Alƙur'ani, ko, saboda ina 
shiryar da ku, amma wanda ya so ya ciyar da dukiyarsa domin Allah, to, shT kam ba ni 
hana shi, sai ya ciyar. Kuma mun sani Annabi ba ya cin sadaka. A kan haka ne waɗansu 
Malamai suka hana karɓar ijara a kan karantar da Alƙur’ani. Abin da yake Mu’utamadi 
ya halatta saboda Hadlsi, kuma da sauƙaƙewa ga aikin yaɗa addlnin Musulunci. Hukumci 
yana canzawa da canzawar hali. 



25.Suratul Fur£an 


Juzu’i Na 19 


550 


y ^ t ji-t 




cikin kwanuka shida, sa’an nan Ya 
daidaitu a kan Al’arshi, Mai raha- 
ma, sai ka tambayi mai bayar da 
labari game da (1) 2 3 4 Shi. 

60. Idan aka ce musu, “Ku yi 
sujada ga Mai rahama.” Sai su ce, 
“Mene ne mai rahama? Ashe, za 
mu yi sujada ga abin da kuke umur- 
nin mu?” Kuma wannan (ma- 
gana <2) ) ta ƙara musu gudu. 

61. Albarka ta tabbata ga Wan- 
da Ya sanya masaukai <3) (na tafiyar 
wata) a cikin sama kuma Ya sanya 
fitila da wata mai haskakewa a 
cikinta. 

62. Kuma Shi ne Wanda Ya sa- 
nya dare da yini a kan mayewa, ga 
wanda yake son ya yi tunani, ko 
kuwa ya yi nufin ya gode. 

63. Kuma bayin Mai rahama <4) 
su ne waɗanda ice yin tafiya a kan 
ƙasa da sauƙi, kuma idan jahilai sun 
yi musu magana, sai su ce, “Sala- 
ma” (a zauna lafiya). 

64. Kuma waɗanda suke kwana 
suna masu sujada da tsayi a wurin 
Ubangijinsu. 






l 

£($i'}*zJ 




(1) Idan kana son sanin siffofin Allah, sai ka tambayi Allah, domin babu wanda ya 
san Shi, sani na gani balle ya iya gaya maka yadda Yake, saboda haka siffofin Allah da 
sunayenSa duka ba a yin shisshigi a gare su, sai yadda aka ji su daga Manzon Allah. 
Taukifiyyai ne. 

(2) Ko sun san gaskiyar abin da aka kira su zuwa gare shi, ba za su yi ɗa’a ba, domin 
wai suna jin nauyi su karɓi umurni daga wani mutum. 

(3) Taurari bakwai waɗanda ake ce wa matafa, su ne Mirrikh, da Zahra, da Uɗarid, 
da Ƙamar watau wata, da rana, da Mushtari, da Zuhal, Kum^ burjoji su^goma sha biyu ne. 
Su ne Himlu, da Saur, da Zauja’a, da Sirtan, da Asad, da Sunbula, da Mlzan, da Aƙrab, da 
Ƙausu, da Jadyu, da Dalwu da Hut. 

(4) Bayan da ya ambaci masu ƙin su yi sujada ga Mai rahama saboda kangararsu, sai 
kuma ya fara ambaton siffofin masu son yin sujada gare Shi, Ya yi musu suna Bayin Mai 
rahama. 



25.Suratul Furƙan 


Juzu’i Na 19 


551 


f jir' 


T 0 d \£jjjil Jjj-> 


(55. Kuma waɗanda suke cewa, 
“Ya Ubangijinmu! Ka karkatar da 
azabar Jahannama daga gare mu. 
Lalle ne, azabarta ta zama tara. (1) 

66. “Lalle ne ita ta munana ta 
zama wurin tabbata da mazauni.” 




%\33j<yc^cA^\ 


67. Kuma waɗanda suke, idan 
sun ciyar, ba su yin ɓama, kuma ba 
su yin ƙwauro, kuma (ciyarwarsu) 
sai ta kasance a tsakanin wancan da 
tsakaitawa. 

68. Kuma waɗanda ba su kiran 
wani ubangiji tare da Allah, kuma 
ba su kashe rai wanda Allah Ya 
haramta face da hakki, kuma ba su 
yin zina. Kuma wanda ya aikata 
wancan, zai gamu da laifuffuka. 

69. A riɓanya masa azaba a Ra- 
nar Ƙiyama. Kuma ya tabbata a 
cikinta yana wulakantacce. 

70. Sai wanda ya tuba, kuma ya 
yi imani, kuma ya aikata aiki na 
ƙwarai, to, waɗancan Allah Yana 
musanya miyagun ayyukansu da 
masu kyau. Allah Ya kasance Mai 
gafara Mai jin ƙai. 

71. Kuma wanda ya tuba, (2) 
kuma ya aikata aiki mai kyau, to, 
lalle ne sai ya tuba zuwa ga Allah. 

72. Kuma waɗanda suke ba su 
yin shaidar zur, kuma idan sun 


itAJjj \jiS^ TilsSi \\ 






) 'C\3\ j S*ju 

c.j (jb ^ 

3X0, 


%C32^\ 

i \'33Jj$\2bjx3*3 


(1) Garama, ita ce uƙuba da dukiya mai lazimtar wanda aka aza wa ita. Da Hausa 
ana cewa tara. Watau azaba da za ta fi karfin jiki har tana neman wani abu wanda ya 
danganci jiki. Ko mene ne kamar dukiya. 

(2) Wanda ya tuba daga kowane irin zunubi, waɗanda aka ambata da waɗanda ba a 
ambata ba, ko da laifinsa kafirci ne, to, sai ya tuba zuwa ga Allah kawai, tuba ta gaskiya, 
lalle ne Allah zai karɓi tubarsa matukar ajalin mutuwa bai sauka a kansa ba. 



25.Suratul Fur£an 


Juzu’i Na 19 


552 


^ ijJrl 


X o t)lijilt 


shuɗe ga yasassar magana sai su 
shuɗe suna masu mutumci. 

73. Kuma waɗanda suke, idan 
an tunatar da su da ayoyin Allah, ba 
su saukar da kai, suna kurame (1) da 
makafi. 

74. Kuma waɗanda suke cewa, 
“Ya Ubangijinmu! Ka ba mu sanyin 
idanu daga matanmu da zuriyarmu, 
kuma Ka sanya (2) mu shugabanni 
ga masu takawa.” 

75. Waɗannan ana saka musu da 
bene, saboda hakurin da suka yi, 
kuma a haɗa su, a cikinsa, da gaisu- 
wa da aminci. 

76. Suna madawwama a cikinsa. 
Ya yi kyau ga zama matabbaci da 
mazauni. 

77. Ka ce, “Ubangijina ba Ya 
kula da ku in ba domin addu’ar- 
ku (3) ba. To, lalle ne, kun ƙaryata, 
saboda haka al’amarin za ya zama 
malizimci.” 














(1) Idan an yi musu wa’azi za su saurare shi, kuma su yi aiki da shi. Ba za su zama 
kurame ba ga karɓar gaskiya, kuma ba za su zama makafi ba ga ganin hanyar shiryuwa. 

(2) Ana son mutum ya roƙi Allah Ya ɗaukaka shi, shi da zuriyarsa, ɗaukakar 
addini, kamar yadda Annabi Ibrahim ya yi roƙon haka. Kuma wannan yana cikin sifofin 
Bayin Mai rahama. 

(3) Wannan yana nuna cewa Allah Yana son bayinSa masu roƙonSa. Kuma Yana son 
a roƙe Shi ƙwarai. 



26.Suratush Shu‘ara’ Juzu’i Na 19 


553 


*>t 


n *tj«^Jt »jj*i 



Tana karantar da cewa addinin Allah abu guda ne kuma shi ne 
gaskiya. Manzannin Allah ko da yake sun yi magana da harsuna 
dabam-dabam a cikin lokutta masu nisan gaske, amma duk da haka 
ba su saɓa wa juna ga ma’anonin abin da suka faɗa ba. Sauran 
addinai duka ƙarya ne, masu saɓa wa juna. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. Ɗ.S.M. 

2. Waɗancan ayoyin Littafi ne 
bayyananne. 

3. Tsammaninka kai mai hala- 
kar (1) da ranka ne, domin ba su 
kasance muminai ba! 

4. Idan Mun so za Mu saukar, a 
kansu, da wata aya daga sama, sai 
wuyoyinsu su yini saboda ita suna 
masu ƙasƙantar da kai. 

5. Kuma wata tunatarwa ba taje 
musu ba, daga Mai rahama, sabu- 
wa, face sun kasance daga barinta 
suna masu bijirewa. 














(1) Wannan ya nuna cewa Annabi Muhammadu yana jin tsoron rashin imanin 
mutanensa, kada ya zama shi ne ya gajarta daga abin da Allah Ya ɗora a kansa, na iyar da 
manzanci. Haka mumini yake, kullum girman Ubangijinsa yake dubi, saboda haka kome 
ya yi na ɗa’a, sai ya ga kasawar kansa ga tsayuwa da hakkin Ubangijinsa, a kansa, ya kara 
jin tsoro da tawali’u. 











26.Suratush Shu‘ara’ Juzu’i Na 19 


554 


Y5 




6. To, lalle ne, sun ƙaryata, to, 
labaran abin da suka kasance suna 
yi na izgili da shi za ya je musu. 

7. Shin, ba su duba ba zuwa ga 
ƙasa, da yawa Muka tsirar a cikin- 
ta, daga dukan nau’i mai kyau? 

8. Lalle ne, a cikin wancan ak- 
wai aya, kuma mafi yawansu ba su 
kasance muminai ba. 

9. ~ Kuma lalle ne, Ubangijinka, 
haƙiƙa, ShT ne Mabuwayi, Mai ra- 
hama. 

10. Kuma a lokacin da Ubangi- 
jinka Ya kirayi Musa, “Ka je wa 
mutanen nan azzalumai. 

11. “Mutanen Fir’auna, ba za su 
yi taƙawa ba?” 

12. Ya ce, “Ya UbangijTna, nT ina 
tsoron su ƙaryata ni. 

13. “Kuma ƙirjTna ya yi ƙunci, (1) 
kuma harshena ba zai saku ba, 
saboda haka ka aika zuwa ga Ha- 
runa. 

14. “Kuma suna da wani laifi a 
kaina, saboda haka ina tsoron kada 
su kashe ni.” 

15. Ya ce, “Kayya! Ku tafi, ku 
biyu, da AyoyinMu. Lalle ne , 
Muna tare da ku Muna Masu sau- 
rare. 





0 






0 36 

J-s gj& 




j\ t>iAy,L_tb i6 '3b 36 



(1) Musa yana nuna cewa, shi yana jin tsoro kada ya zama ya gajarta wajen iyar da 
manzanci, domin shi mai saurin fushi ne, yana neman a taimake shi da ɗan’uwansa, 
Haruna. Wannan ya yi kama da farkon surar inda Annabi, tsTra da amincin Allah su 
tabbata a gare shi, ya nuna tsoron taƙaitawa ga iyar da manzancin Allah zuwa ga 
mutanensa ddmin haka ba su yi imani ba. Halin Annabawa duka ɗaya ne ga tsoron taƙaita 
aikin Ubangijinsu. 



26.Suratush Shu‘ara’ Juzu’i Na 19 


555 




r\ j*-Ut 5jj-> 


16. “Sai ku je wa Fir’auna, sa’an 
nan ku ce, ‘Lalle ne, mu, Manzan- 
nin Ubangijin halitta ne. 

17. “‘Ka saki Bani Isra’ila tare 
da mu’.” 

18. Yace, “Shin, ba mu^i renon- 
ka ba a cikinmu, kana jariri, kuma 
ka zauna a cikinmu shekaru daga 
lokacin rayuwarka? 

19. “Kuma ka aikata aikinka 
wanda ka aikata alhali kai kana 
daga butulai?” 

20. Ya ce, “Na aikata shi a loka- 
cin ina daga masu jahilcin hushi. 

21. “Saboda haka na gudu daga 
gare ku a lokacin da na ji tsoronku, 
sai UbangijTna Ya ba ni hukunci, 
kuma Ya sanya ni daga Manzanni. 

22. “Kuma waccan ni’ima ce, 
kana gorinta a kaina, domin ka 
bautar da Bani Isra’ila.” 

23. Fir’auna ya ce, “Kuma mene 
ne Ubangijin halittu?” 

24. Ya ce, “Ubangijin sammai da 
ƙasa, da abin da yake a tsakaninsu, 
idan kun kasance masu ƙarfmTmani. 

25. Ya ce wa waɗanda suke a 
gefensa, “Ba za ku saurara ba?” 

26. Ya ce, “Ubangijinku, kuma 
Ubangijin ubanninku na farko.” 

27. Ya ce, “Lalle ne, Manzonku, 
wanda aka aiko zuwa gare ku, haƙi- 
ƙa, mahaukaci ne.” 

28. Ya ce, “Ubangijin mafitar 
rana da maɓuyarta da abin da yake 
a tsakaninsu, idan kun kasance 
kuna hankalta.” 




) (j 










''y~%rK 







26.Suratush Shu'ara’ Juzu’i Na 19 


556 






29. Ya ce, “Lalle ne kian ka riƙi 
wani abin bautawa wanTna, haƙTƙa, 
ina sanya ka daga ɗaurarru.” 

30. Ya ce, “Ashe, kuma ko da na 
zo maka da wani abu mai bay- 
yanawa?” 

31. Yace, “To, kazodashi, idan 
ka kasance daga masu gaskiya.” 

32. Sai ya jefa sandarsa, sai ga ta 
kumurci bayyananne. 

33. Kuma ya fizge hannunsa, sai 
ga shi fari ga masu kallo. 

34. (Fir’auna) ya ce ga masha- 
warta a gefensa, “Lalle ne, wannan 
haƙiƙa, masihirci ne, mai ilmi! 

35. “Yana son ya fitar da ku 
daga ƙasarku game da sihirinsa. To, 
mene ne kuke shawartawa?” 

36. Suka ce, “Ka jinkirtar da shi, 
shi da ɗan’uwansa, kuma ka aika 
masu gayya a cikin birane. 

37. “Za su zo maka da dukan 
mai yawan sihiri masani.” 

38. Sai aka tara masihirta domin 
ajalin yini sananne. 

39. Kuma aka ce wa mutane, 
“Ko ku masu taruwa ne? 

40. “Tsammaninmu, mu bi ma- 
sihirta, idan sun kasance su ne 
marinjaya.” 

41. To, a lokacin da masihirta 
suka je, suka ce wa Fir’auna, “Shin, 
lalle ne, haƙiƙa muna da ijara, idan 
mun kasance mu ne marinjaya?” 

42. Ya ce, “Na’am! Kuma lalle 
ne, ku ne a lokacin, haƙiƙa, muƙar- 
rabai.” 


<$> 3 % 










jOm Ju 



26.Suratush Shu'ara’ Juzu’i Na 19 


557 


tjJrl 


Y1 s.\jkXS\ ijy* 


43. Musa ya ce musu, “Ku jefa 
abin da kuke masu jefawa.” 

44. Sai suka jefa igiyoyinsu, da 
sandunansu, kuma suka ce, “Da 
ƙarfin Fir’auna lalle ne mu, haklƙa, 
mu ne marinjaya.” 

45. Sai Musa ya jefa sandarsa, 
sai ga ta tana harhaɗe abin da suke 
yi na ƙarya. 

46. Sai aka jefar da masihirta 
suna masu sujada. 

47. Suka ce, “Mun yi imani da 
Ubangijin halitta. 

48. “Ubangijin Musa da 
Haruna.” 

49. Ya ce, “Ashe, kun yi imani 
saboda shT, a gabanin in yi muku 
izni? Lalle ne shi, haƙiƙa babbanku 
ne wanda ya koya muku sihirin, to, 
za ku sani. Lalle ne, haƙiƙa, zan 
kakkatse hannuwanku da kafa- 
funku a tarnaƙi, kuma haƙiƙa, zan 
tsTre ku gaba ɗaya.” 

50. Suka ce, “Babu wata cuta! 
Lalle ne mu masu juyawa ne zuwa 
ga Ubangijinmu. 

51. “Lalle ne mu, muna kwa- 
ɗayin Ubangijinmu Ya gafarta 
mana kurakuranmu, _domin mun 
kasance farkon masu imani.” 


Sj-JJ JL&S % 




9* 

J 







<S 


52. Kuma Muka aika zuwa ga 
Musa cewa ka yi tafiyar dare da 
bayiNa, lalle ne ku waɗanda ake 
biya U) ne. 





(1) Fir’auna da’yan yaƙinsa za su bi ku dɓmin su kama ku. Amma ba za su sami 
ikon kama ku ba. 



26.Suratush Shu‘ara’ Juzu’i Na 19 


558 


>5 <->1 


Y «■'j*-iJl 5 j y* 


53. Sai Fir’auna ya aika masu 
gayya a cikin birane. 

54. “Lalle ne, waɗannan, haƙi- 
ƙa, ƙungiya ce kaɗan. 

55. “Kuma lalle ne su, a gare mu, 
masu fusatarwa ne. 

56. “Kuma lalle ne mu, haƙiƙa, 
gaba ɗaya masu sauna ne.” 

57. Sai Muka fitar da su daga 
gonaki da maremari. 

58. Da taskoki da mazauni mai 
kyau. 

59. Kamar haka!_Kuma Muka 
gadar da su ga Ban! Isra’Tla. 

60. Sai suka bi su suna masu fita 
a lokacin hudowar rana. 

61. Sa’an nan a lokacin da ja- 
ma’a biyu suka ga juna, sai abokan 
Musa suka ce, “Lalle ne mu, haƙi- 
ƙa, waɗanda ake riska ne.” 

62. Ya ce, “Kayya! Lalle ne, 
Ubangijlna Yana tare da ni, zai 
shiryar da ni.” 

63. Sai Muka yi wahayi zuwa ga 
Musa, cewa, “Ka doki teku da 
sandarka.”... Sai teku ta tsage, (1) 
kowane tsagi ya kasance kamar 
falalen dutse mai girma. 

64. Kuma Muka kusantar da 
waɗansu mutane a can. 

65. Kuma Muka tsirar da Musa 
da waɗanda suke tare da shi gaba 
ɗaya. 














r z j 




^oyj 


® 45 bffii 36 


@ Ui ! j\j 


(1) Teku ta tsage hanya goma sha biyu a kan adadin dangin Ban! IsraTla. Suka bi, 
suka wuce, sa’ilin nan aka nutsar da Fir’auna, shi da jama’arsa, a cikin hanyoyin ruwan. 



26.Suratush Shu‘ara’ Juzu’i Na 19 


559 


t-jir t 


t1 


66. Sa’an nan kuma Muka nut- 
sar da waɗansu mutanen. 

67. Lalle ne, a cikin wannan ak- 
wai aya, kumajnafi yawansu ba su 
kasance masu imani ba. 

68. Kuma lalle ne Ubangijinka, 
haƙlƙa, ShT ne Mabuwayi, Mai jin 
ƙai. 

69. Kuma Jca karanta, a kansu, 
labarin Ibrahim. 

70. A sa’ilin da ya ce wa ubansa 
da mutanensa, “Mene ne kuke bau- 
ta wa?” 

71. Suka ce, “Muna bauta wa 
gumaka, saboda haka muna yini 
masu lazimta a gare su.” 

72. Ya ce, “Shin, suna jin ku, a 
lokacin da kuke kira? 

73. “Ko kuwa suna amfanin ku, 
ko suna cutar ku?” 

74. Suka ce, “A’a, mun sami 
ubanninmu, kamar haka ne suke 
aikatawa.” 

75. Ya ce, “Shin to, kun ga abin 
da kuka kasance kuna bauta wa? 

76. “Ku da ubanninku mafi 
daɗewa? 

77. “To, lalle ne su maƙiya ne a 
gare ni, face Ubangijin halittu. 

78. “Wanda Ya halitta ni, sa’an 
nan Yana shiryar da ni. 

79. “Kuma Wanda Yake Shi ne 
Yake ciyar da ni, kuma Yana shayar 
da ni. 

80. “Kuma idan na yi jiyya, to, 
Shi ne Yake warkar da ni. 


® 5'J 










cyj* ' 4 * 



26.Suratush Shu‘ara’ Juzu’i Na 19 


560 




r 1 S.IyuUt ijy. 


81. “Kuma Wanda Yake matar 
da ni, sa’an nan Ya rayar da ni, 

82. “Kuma Wanda Yake ina 
kwaɗayin Ya gafarta mini kuraku- 
raina, a ranar sakamako. 

83. “Ya Ubangijina! Ka ba ni 
hukunci, kuma ka riskar da ni ga 
salihai. 

84. “Kuma Ka sanya mini hars- 
hen gaskiya (1) a cikin mutanen 
ƙarshe. 

85. “Kuma Ka sanya ni daga 
magadan Aljannar ni’ima. 

86. “Kuma Ka gafarta wa uba- 
na, lalle ne shi, ya kasance daga 
batattu. 

87. “Kuma kada Ka kunyata ni 
a ranar da ake tayar da su. 

88. “A ranar da dukiya ba ta 
amfani, kuma ɗiya ba su yi. 

89. “Face wanda ya je wa Allah 
da zuciya mai tsarki.” 

90. Kuma aka kusantar da Al- 
janna ga masu taƙawa. 

91. Kuma aka fitar da wuta bab- 
ba domin halakakku. 

92. Kuma aka ce musu, “Ina 
abin da kuka kasance kuna bauta 
wa? 

93. “Baicin Allah? Shin, suna 
taimakon ku ko kuwa suna tsare 
kansu?” 


^ Cjj 





(S) 





(1) Harshen gaskiya shTne yabo mai kyau. Mutanen ƙarshe su ne Musulmi, al’ummar 
Annabi Muhammadu, masu shaida ga annabawa da iyar da manzanci. 



26.Suratush Shu‘ara’ Juzu’i Na 19 


561 


i ^ t-jir t 


rv ytijt 3j y* 


94. Sai aka kikkife su u) a cikin- 
ta, su da halakakkun. 

95. Da rundunar Ibilisa gaba 
ɗaya. 

96. Suka ce, alhali suna a cikinta 
suna yin husuma, 

97. “Rantsuwa da Allah! Lalle 
ne mun kasance, hakika, a cikin 
ɓata bayyananna. 

98. “A lokacin da muke daidaita 
ku da Ubangijin halittu. 

99. “Kuma babu abin da ya ɓa- 
tar da mu face masu laifi. 

100. “Saboda haka ba mu da 
waɗansu maceta. 

101. “Kuma ba mu da aboki, 
masoyi. 

102. “Saboda haka, da lalle 
muna da (damar) komawa, domin 
mu kasance daga muminai!” 

103. Lalle ne, a cikin wancan 
akwai aya, kuma mafi yawansu, ba 
su kasance muminai ba. 

104. Kuma lalle ne Ubangijinka, 
Shi ne Mabuwayi, Mai jin ƙai. 

105. Mutanen Nuhu sun ƙaryata 
Manzanni. 

106. A lokacin da ɗan’uwansu, 
Nuhu, ya ce musu, “Shin, ba za ku 
yi taƙawa ba? 

107. “Lalle ne, zuwa gare ku, ni 
Manzo ne amintacce. 

108. “To, ku bi Allah da taƙawa, 
kuma ku yi mini ɗa’a. 


(J)o 

0 








JtJJ 2$ j,oi 






(1) Gumakan, su da halakakku mabiyansu. Dukan mai ɓatar da wani shi ne gunki ga 
mai bin sa halakakke. 



26.Suratush Shu‘ara’ Juzu’i Na 19 


562 




rt i ir > 


109. “Kuma ba ni tambayar ku 
wata ijara a kansa. Ijarata ba ta 
zamabafacedagaUbangijin halittu. 

110. “Saboda haka, ku bi Allah 
da taƙawa, kuma ku yi mini ɗa’a.” 

111. Suka ce, “Ashe, za mu yi 
imani saboda kai, alhali kuwa, ma- 
fiya ƙasƙanci sun bi ka?” 

112. Ya ce, “Kuma ba ni da sani 
ga abin da suka kasance suna aika- 
tawa. 

113. “Hisabinsu bai zama ba, 
face ga Ubangijina, da kuna 
sansancewa. 

114. “Ban zama mai kore mumi- 
nai ba. 

115. “Ni ba kowa ba ne, sai mai 
gargadi mai bayyanawa.” 

116. Suka ce, “Lalle ne, idan ba 
ka hanu ba, ya Nuhu, (daga 
maganarka,) haƙiƙa, kana kasan- 
cewa daga waɗanda ake jefewa.” 

117. Ya ce, “Ya UbangijTna! Lal- 
le ne mutanena sun ƙaryata ni. 

~118. “Sai ka yi hukunci, a tsaka- 
nina da tsakaninsu^ tabbataccen 
hukunci, kuma ka tslrar da ni, da 
waɗanda suke tare da ni daga 
muminai.” 

119. Sai Muka tsirar da shi, shi 
da waɗanda suke tare da shi, a cikin 
jirgi wanda aka yi wa lodi. 

120. Sa’an nan Muka nutsar, a 
bayan haka, da sauran. 

121. Lalle ne, a cikin wannan, 
akwai aya, kuma mafi yawansu, ba 
su kasance masu imani ba. 






















26.Suratush Shu‘ara’ Juzu’i Na 19 


563 


ijir\ 


Y1 Sjj- - 


122. Kuma J.alle ne, Ubangijin- 
ka, haƙiƙa, Shi ne Mabuwayi, Mai 
rahama. 

123. Adawa sun ƙaryata Man- 
zanni. 

124. A lokacin da ɗan’uwansu, 
Hudu ya ce musu, “Ba za ku yi 
taƙawa ba?” 

125. “Lalle ne ni, zuwa gare ku, 
haƙiƙa, Manzo ne, amintacce. 

126. “Saboda haka ku bi Allah 
da taƙawa, kuma ku yi mini ɗa’a. 

127. “Kuma ba ni tambayar ku 
wata ijara a kansa. Ijarata ba ta 
zama ba, face daga Ubangijin halit- 
tu. 

128. “Shin, kuna yin ginin sita- 
diyo (1) 2 a kowane tsauni ne, kuna 
yin wasa? 

129. “Kuma kuna riƙon matsa- 
rar ruwa, tsammaninku, ku daw- 
wama? <2) 

130. “Kuma idan kun yi damƙa, 
sai ku yi damƙar kuna masu 
tanƙwasawa. 

131. “To, ku bi Allahda taƙawa, 
kuma ku yi mini ɗa’a. 

132. “Ku ji tsoron Wanda Ya 
taimake ku da abin da kuka sani. 

133. “Ya taimake ku da dabbo- 
bin ni'ima da ɗiya. 

134. “Da gonaki da maremari. 

135. “Lalle ne ni, ina ji muku 
tsoron azabar wani yini mai girma.” 






AjI? j 





($) ijijl \jkj\j 






(1) Sitadiyo shi ne gidan wasanni da Turanci, alama da Larabci. 

(2) Ko kuma wuraren sana’o’i kamar masakoki irin na zamanin nan. 



26.Suratush Shu‘ara’ Juzu’i Na 19 


564 




ri »1 » jj ~> 


136. Suka ce, “Daidai ne a kan- 
mu: Ka yi wa’azi ko ba ka kasance 
daga masu wa’azi ba. 

137. “Wannan abu bai zamo ba 
face halayen (1) 2 mutanen farko. 

138. “Kuma mu, ba mu zama 
waɗanda ake yi wa azaba ba.” 

139. Saboda haka suka ƙaryata 
shi, sai Muka halakar da su. Lalle 
ne a cikin wannan akwai aya, kuma 
mafi yawansu ba su kasance masu 
imani ba. 

140. Kurna lalle ne, Ubangi- 
jinka, haƙTƙa, Shi ne Mabuwayi, 
Mai jin ƙai. 

141. Samudawa sun ƙaryata 
Manzanni. 

142. A lokacin da ɗan’uwansu 
Salihu ya ce, “Shin, ba za ku bi 
Allah da taƙawa ba? 

143. “Lalle ne ni, zuwa gare ku, 
Manzo ne, amintacce. 

144. “Saboda haka, ku bi Allah 
da taƙawa, kuma ku yi mini da’a. 

145. “Kuma ba ni tambayar ku 
wata ijara, a kansa. Ijarata ba ta 
zama ba face daga Ubangijin ha- 
littu. 

146. “Shin, ana barin ku <2) a 
cikin abin da yake a nan, kuna 
amintattu? 


5! 




UJ zji tSh 


0 






J ^60 (Ji 

©O^JliS \Cjj 

(jj) 


(1) Watau labarun mutane waɗanda ba su ci gaba ba, ba su son a yi rawa da nishaɗi. 
Ana karantawar ma’anar ƙaryar ta farko, watau wai tatsuniya ce, a ce wai a hana aya a kan 
tsaunuka dɓmin wasanni. Suna nufi da aya ko alama gidajen rawa da na nashadi watau 
stadiyam da kasino. 

(2) Kuna zaton za a bar ku a irin wannan ni’ima, Allah ba zai karbi rayukanku ba, 
kuma Ya yi muku hisabi a kanta? Kayya! Za a yi muku hisabi a bayan kun mutu an tsayar 
da ku, dɓmin hisabin ayyukan da kuka yi. 



26.Suratush Shu'ara’ Juzu’i Na 19 


565 


tjJrl 


r\ t\ Sjj-> 


147. “A cikin gonaki da mare- 
mari. 

148. “Da shuke-shuke da dabi- 
nai, ’ya’yan itacensu hirtsi (1) 2 masu 
narkewa a ciki? 

149. “Kuma kuna sassaƙa gidaje 
daga duwatsu, kuna masu alfahari? 

150. “Saboda haka ku bi Allah 
da taƙawa, kuma ku yi mini ɗa’a. 

151. “Kada ku yi ɗa’a ga umur- 
nin maɓarnata. 

152. “Waɗanda suke yin ɓarna a 
cikin ƙasa, kuma ba su kyauta- 
tawa.” 

153. Suka ce, “Kai daga masu 
sihiri kurum kake. 

154. “Ba kowa kake ba, face 
mutum kamarmu. To, ka zo da 
wata aya idan ka kasance daga 
masu gaskiya.” 

155. Ya ce, “Wannan raƙuma ce 
tana da shan (2> yini, kuma kuna da 
shan yini sananne. 

156. “Kada ku shafe ta da cuta, 
har azabar yini mai girma ta shafe 
ku.” 

157. Sai suka soke ta, sa’an nan 
suka wayi gari suna masu nadama. 

158. Saboda haka azaba ta kama 
su. Lalle ne a cikin wannan akwai 
aya, kuma mafi yawansu, ba su 
kasance masu imani ba. 












A.-' *fl * \<\' 


(1) Hirtsi shi ne ’ya’yan itace sababbi tun ba su nuna ba. Watau hirtsin gonakinsu 
idan an ci shi narkewa yake yi a cikin ciki balle kuma ’ya’yan itace nunannu. 

(2) Ranar da take da sha ita kaɗai za ta shanye ruwan rljiyarsu, su kuma ranar da 
suke da sha su kaɗai za su ɗebi ruwan, ba za ta sha ba. Amma kuma tana ba su nono da 
madara. 



26.Suratush Shu‘ara’ Juzu’i Na 19 


566 






159. ~ Lalle ne Ubangijinka, haƙi- 
ƙa, Shi ne Mabuwayi, Mai jin ƙai. 

160. Mutanen Luɗu sun ƙaryata 
Manzanni. 

161. A lokacin da ɗan’uwan- 
su, (1) Luɗu ya cemusu, “Ba za ku yi 
taƙawa ba? 

162. “Lalle ne ni, zuwa gare ku, 
Manzo ne, amintacce. 

163. “Saboda haka, ku bi Allah 
da taƙawa, kuma ku yi mini da’a. 

164. “Kuma ba ni tambayar ku 
wata ijara. Ijarata ba ta zama ba 
face daga Ubangijin halittu. 

165. “Shin, kuna je wa maza 
daga cikin talikai? 

166. “Kuma kuna barin abin da 
Ubangijinku Ya halitta muku daga 
matanku? A’a, ku mutane ne masu 
ƙetarewa!’ 

167. Suka ce, “Lalle ne, haƙiƙa, 
idan ba ka hanu ba, ya Luɗu! Tllas 
ne kana kasancewa daga waɗanda 
ake fitarwa (daga gari).” 

168. Ya ce, “Lalle ne ga aikinku, 
haƙlƙa, ina daga masu ƙinsa. 

169. “Ya Ubangijina! Ka tsirar 
da ni da iyalina daga abin da suke 
aikatawa.” 

170. Saboda haka Muka tsirar 
da shi, shi da mutanensa gaba ɗaya. 

171. Face wata tsohuwa a cikin 
masu wanzuwa. 


^ aji \\ydLi 

%S>JS off\y^^^J\tj 

ojjjSj 

^ 


(1) Luɗu ɗan’uwansu ne na zaman gari da aure kawai. Asalinsa ɗan baffan IbrahTm 
ne, sun taso daga gabas, ƙasar Babila suka yi hijira, har IbrahTm ya sauka Habruna a 
ƙasar Sham, Luɗu kuwa ya sauka a Sadum da alƙaryunta. 



26.Suratush Shu‘ara’ Juzu’i Na 19 


567 


) ^ t- jir I 


YA 5jj-> 


172. Sa’an nan kuma Muka dar- 
kake wasu. 

173. Kuma Muka yi ruwan sama 
a kansu, ruwa. Sai dai ruwan wa- 
ɗanda ake yi wa gargadi ya rnuna- 
na. 

174. Lalle ne ga wannan, akwai 
aya, kuma mafi yawansu ba su ka- 
sance masu imani ba. 

175. Kuma lalle ne Ubangijinka,- 
haƙlƙa, ShT ne Mabuwayi, Mai jin 
ƙai. 

176. Ma’abuta ƙunci sun ƙarya- 
ta Manzanni. 

177. A lokacin da Shu’aibu ya ce 
musu, “Ba za ku yi taƙawa ba? 

178. “Lalle ne ni, zuwa gare ku, 
Manzo ne, amintacce. 

179. “Saboda haka, ku bi Allah 
da taƙawa kuma ku yi mini ɗa’a. 

180. “Kuma ba ni tambayar ku 
wata ijara a kansa. Ijarata ba ta 
zama ba face daga Ubangijin hali- 
ttu. 

181. “Ku cika mudu, kuma kada 
ku kasance daga masu sanyawar 
hasara (ga mutane). 

182. “Kuma ku yi awo da sikeli 
daidaitacce. 

183. “Kuma kada ku nakasa wa 
mutane abubuwansu, kuma kada 
ku yi fasadi a cikin ƙasa kuna masu 
ɓarna. 

184. “Kuma ku ji tsoron Allah 
Wanda Ya halitta ku, ku da jama’ar 
farko.” 













M “*■ 





@ ' jjA 1? \ j j yjj 



26.Suratush Shu'ara’ Juzu’i Na 19 


568 


1 ^ t- ji-l 


T t •jj*" 


755. Suka ce, “Kai dai daga wa- 
ɗanda suke sihirtattu kawai ne. 

186. “Kuma ba kowa kake ba, 
face mutum kamarmu, kuma lalle 
ne muna zaton ka, haƙiƙa, daga 
maƙaryata. 

187. “To, ka jefo wani ɓaɓɓake 
daga sama a kanmu, idan ka kasan- 
ce daga masu gaskiya.” 

188. Ya ce, “UbangijTna ne Mafi 
sani ga abin da kuke aikatawa.” 

189. Sai suka ƙaryata shi, sabo- 
da haka, azabar ranar girgije u> ta 
kama su. Lalle ne ita ta kasance 
azabar yini mai girma. 

190. Lalle a cikin wancan, haƙi- 
ƙa, akwai aya, amma mafi yawansu 
ba su kasance masu imani ba. 

191. Kuma lalle UbangijTnka, 
haƙiƙa, Shi ne Mabuwayi, Mai jin 
ƙai. 

192. Kuma lalle Shi (Alƙur’ani), 
haƙiƙa, saukarwar Ubangijin halit- 
tu ne. 

193. Ruhi <2) amintacce ne ya 
sauka da shi. 

194. A kan zuciyarka, domin ka 
kasance daga masu gargaɗi. 

195. Da harshe na Larabci mai 
bayani. 


olj \Zfcj 

^ojU^ot 

Aj'J liJJS (^ol 




(1) An ruwaito cewa Allah Ya buɗe musu ƙofar Jahannama, zafi ya hana su zama a 
ko’ina cikin gidajensu, sa’an nan aka sanya girgije ya yi musu inuwa mai sanyi-sanyi har 
suka taru a ciki, sa’an nan aka sanya girgijen ya kama da wuta a kansu, suka ƙone ƙurmus 
kamar an gasa fara. Suka koma toka kamar yadda suka nema daga Shu’aibu da a jefa 
musu ɓaɓɓake daga sama idan ya zama daga masu gaskiya. 

(2) Ruhul K*udus, shi ne JibirTl, amincin Allah ya tabbata a gare shi. 



26.Suratush Shu'ara’ Juzu’i Na 19 


569 




11 


196. Kuma lalle shi , haiciica, 
yana a cikin littattafan (Manzan- 
nin) farko. 

197. Ashe, bai kasance aya ba a 
gare_su, ya zama Malaman BanT 
Isra’ila sun san shi? 

198. Kuma da mun saukar da shi 
a kan sashen Ajamawa, 

199. Ya karanta shi a kansu, ba 
su kasance saboda shi masu imani 
ba. 

200. Kamar wancan ne! Muka 
shigar da shi a cikin zukatan masu 
laifl. 

201. Ba za su yi imani da shi ba 
sai sun ga azabar nan mai raɗacfi. 

202. Sai ta taho musu kwatsam, 
alhali kuwa su, ba su sansance ba. 

203. Sai su ce, “Shin, mu waɗan- 
da ake yi wa jinkiri ne?” 

204. Ashe, to, da azabarMu suke 
neman gaggawa? 

205. Ashe, to, ka gani, idan 
Muka jishe su dadi a shekaru, 

206. Sa’an nan abin da suka ka- 
sance ana yi musu wa’adi (da shi) ya 
je musu, 

207. Abin da suka kasance ana 
jishe su daɗin, ba zai tunkuɗe azaba 
ba daga gare (1) su. 

208. Kuma ba Mu halakar da 
wata alƙarya ba face tana da masu 
gargaɗi. 





< S ». ^44$ 





• t > 









(1) Da an ba su lokaci mai tsawo suna jin daɗi da rayuwar duniya a cikinsa, to, ranar 
da mutuwa ko azabar Allah ta je gare su, wannan lokacin ba zai tunkuɗe mutuwar ko 
azabar ba daga gare su. 



26.Suratush Shu'ara’ Juzu’i Na 19 


570 


15 »>1 




209. Domin tunatarwa, kuma ba 
Mu kasance Masu zalunci ba. 

210. Kuma (Alƙur’am) shaiɗanu 
ba su ɗora sauka da shi ba. 

211. Kuma ba ya kamata a gare 
su (su shaiɗanu su sauka da shi), 
kuma ba su iyawa. 

272. Lalle ne su, daga saurare, 
haƙiƙa, waɗanda aka nisantar ne. 

213. Saboda haka, kada ka kira 
wani abin bautawa na dabam tare 
da Allah, sai ka kasance daga wa- 
ɗanda ake yi wa azaba. 

214. Kuma ka yi gargadi ga dan- 
ginka mafiya kusanci. 

215. Kuma ka sassauta fikafi- 
kanka (1) ga wanda ya bi ka daga 
muminai. 

216. Sa’an nan idan suka saɓa 
maka, to, ka ce, “Lalle nT, bar- 
rantacce ne daga abin da kuke aika- 
tawa.” 

217. Kuma ka dogara ga Mabu- 
wayi, Mai jin ƙai. 

218. Wanda Yake ganin ka a 
lokacin da kake tashi tsaye. 

219. Da jujjuyawarka a cikin 
masu yin sujada. 

220. Lalle Shi (2) , Shi ne Mai ji, 
Masani. 







5 




Cte: 



(1) Ka zama mai tausayi ga muminai waɗanda suka bl ka, ka yi musu kamar yadda 
kaza take yi wa ’ya’yanta ƙanana a lokacin sanyi, ko kuwa idan za su yi barci domin ta kare 
su daga cuta. 

(2) Allah Shi ne Mai ji, ji na gaskiya, kuma Masani, sani na gaskiya. 



26.Suratush Shu‘ara’ Juzu’i Na 19 


571 




t n Sjj- 


221. Shin, (kuna so) in gaya (1) 2 
muku a kan wanda shaiɗannu kan 
sauka? 

222. Sukan sauka a kan dukan 
maƙaryaci, mai zunubi. 

223. Suna jefa (abin da suka) ji, 
alhali kuwa mafi yawansu maƙar- 
yata ne. 

224. Kuma mawaƙa <2) halakak- 
ku ne ke bin su. 

225. Shin, ba ku ga cewa, lalle ne 
su, a cikin kowane rango suna yin 
ɗimuwa (su ƙetare haddi) ba? 

226. Kuma lalle ne su, suna faɗin 
abin da ba su aikatawa? 

227. Face waɗanda suka yi ima- 
ni suka aikata ayyukan ƙwarai, 
kuma suka ambaci Allah da yawa, 
kuma suka rama zalunci, daga 
bayan an zalunce su. Kuma waɗan- 
da suka yi zalunci, za su sani a wace 
majuya suke juyawa. 


) J -® 1 










t» JjU bi]jp^\j PrPp. 


(1) Wannan domin raddi ne ga masu cewa aljannu ke gaya wa Muhammadu, tsira da 
amincin Allah su tabbata a gare shi, Alƙur’ani. Aljannu ba su sauka sai ga maƙaryaci, mai 
zunubi, Muhammadu kuwa ba haka yake ba. Sabdda haka shi ba mahaukaci ba, kuma ba 
wanda aljannu suke gaya wa ba. Dukan abin da ya faɗa, to, wahayi ne daga Allah. 

(2) Siffdfin mawaƙa sun nuna cewa Annabi Muhammadu ba mawaƙi ba ne, domin ba 
shi da ɗaya daga cikin siffofin mawaƙa. Kuma mabiyansa ba halakakku ba ne. 



27.Suratun Naml 


Juzu’i Na 19 


572 




TYJ-Jt i ir > 



Tana karantar da cewa Allah Yana da asirrai, ba su da iyaka, 
Yana nuna sashensu ta hannun waɗansu mutane bayinSa da a cikin 
littattafanSa, domin muminai su ƙara ƙarfin imani, kuma su yi aiki 
da shari’ar da Ya aza su a kanta. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai. 


1. *D.§. Waɗancan ayoyin Al- 
ƙur’ani ne da Littafi mai bay- 
yanawa. 

2. Shiriya ce da bushara ga 
muminai. 

3. Waɗanda suke tsayar da sal- 
la kuma su bayar da zakka, alhali 
kuwa su, game da Lahira, to, su, 
suna yin yaƙTni. 

4. Lalle ne waɗanda suke ba su 
yin Tmani da Lahira, Mun ƙawata 
musu ayyukansu, saboda haka suna 
ɗimuwa. 

5. Waɗannan ne waɗanda suke 
suna da mugunyar azaba (a du- 
niya), kuma su, a Lahira, su ne 
mafiya hasara. 


0 o 'OS \ Mj 


^ ’fy", 





27.Suratun Naml 


Juzu’i Na 19 


573 


*jJrl 


rv j^Jt 


6. Kuma lalle ne kai, haƙiƙa, ana 
haɗa (1> ka da Alƙur’ani daga gun 
Mai hikima, Masani. 

7. A lokacin da Musa ya ce wa 
iyalinsa, “Lalle ni, na tsinkayi wata 
wuta, ni mai zo muku daga gare ta 
ne, da wani labari, ko kuwa mai zo 
muku ne da yula, makamashin, 
tsammaninku, ku ji dimi.” 

8. To, alokacindayajemata, sai 
aka kira shi cewa, “An tsarkake 
wanda yake cikin (wurin) wutar da 
wanda yake a gefenta, kuma tsarki 
ya tabbata ga Allah Ubangijin ha- 
littu. 

9. “Ya Musa, lalle ne shi, Ni ne 
Allah, Mabuwayi, Mai hikima. 

10. “Kuma ka jefa sandarka.” 
To, a lokacin da ya gan ta, tana 
girgiza kamar dai ita ƙaramin maci- 
ji ne, sai ya juya yana mai bayar da 
baya, kuma bai koma ba, “Ya 
Musa! Kada ka ji tsoro, lalle Ni, 
Manzanni ba su jin tsoro a wuriNa. 

11. “Sai wanda ya yi zalunci, 
sa’an nan ya musanya kyau a bayan 
cuta, to, lalle Ni, Mai gafara ne, 
Mai jin ƙai. 

12. “Kuma ka shigar da hannun- 
ka a cikin wuyan rigarka, ya fita 
fari, babu wata cuta, a cikin wasu 
ayoyi tara zuwa ga Fir’auna da 
mutanensa. Lalle ne su, sun kasance 
mutane ne fasiƙai.” 










(4)626 


0 &y^’M\£\&j£„ 




y* ^ ^ ^ 


(1) Lahira da Tmani da ita suna a cikin asiran Allah. Haka karɓar Alƙur’ani daga 
Allah yana a cikin aslran Allah da Ya bayyana a Littafi. Ganin Musa ga wuta da abubuwan 
da suka auku a wurin game da maganar Allah a gare shi da juyawar sanda macijiya da 
komawarta sanda da juyawar hannunsa fari ƙal da juyawarsa zuwa ga asalinsa, duka suna 
a cikin asTran Allah da Ya bayyana su ga wani mutum. 



27.Suratun Naml 


Juzu’i Na 19 


574 




r v j*Ji ijj~> 


13. To, a lokacin da ayoyinMu 
suka je musu, suna masu wayar da 
kai, suka ce, wannan sihiri ne, 
bayyananne. 

14. Kuma suka yi musunsu, al- 
hali zukatansu, sun natsu da su, 
domin zalunci da girman kai. To, ka 
dubi yadda aƙibar maɓarnata ta 
kasance. 

15. Kuma lalle ne, haƙiƙa, Mun 
bai wa Dawuda da Sulaiman ilmi, 
kuma suka ce, “Godiya^Ma tab- 
bata ga Allah, Wanda Ya fifita mu a 
kan masu yawa daga BayinSa 
muminai.” 

16. Kuma Sulaiman ya gaji Da- 
wuda ya ce, “Ya ku mutane! An 
sanar da mu maganar tsuntsaye, 
kuma an ba mu daga kowane abu. 
Lalle ne, wannan, haƙiƙa, shi ne 
falalar (Allah) bayyananna.” 

17. Kuma aka tattara, domin 
Sulaiman, rundunoninsa, daga al- 
jannu da mutane da tsuntsaye, to, 
su ana kange su (ga tafiya). 

18. Har a lokacin da suka je a 
kan rafin tururuwa, wata tururuwa 
ta ce, “Yakujama’artururuwa! Ku 
shiga gidajenku, kada Sulaiman 
da rundunoninsa su kakkarya ku, 
alhali kuwa sii, ba su sani ba.” 

19. Sai ya yi murmushi yana mai 
dariya daga maganarta, kuma ya 










j\sj SJl'S CyJJ 

o) fjs* ^'jt 

(D 


cJ jx.J JJ Jp 




(1) Abin da ke hakkin ni’imar Allah a kan mutum, ya gode Masa. Dawuda da 
Sulaiman Allah Ya ba su ilmi na Annabci sun tsayu da godiyarsa a kan aiki da shi, da 
kuma iƙrari da cewa ni’ima ce daga Allah, ba da wani aiki nasu ba. Annabci da ilmi da 
sanin maganar tsuntsu da ta aljannu da ta tururuwa duka suna cikin aslrin Allah da Yake 
nunawa ta hanyar waɗansu BayinSa, Annabawa. 



27.Suratun Naml 


Juzu’i Na 19 


575 


i ^ f -jU 


YV J-Jl Sjj— 


ce, “Ya UbangijTna! Ƙa cusa mini 
in gode wa ni’imarKa wadda Ka 
ni’imta ta a gare ni da kuma ga 
mahaifana biyu, kuma in aikata 
aiki na fcwarai, wanda Kake yarda 
da shi, kuma Ka shigar da ni, sabo- 
da rahamarKa, a cikin bayinKa 
salihai.” 

20. Kuma ya binciki (1) tsunt- 
saye, sai ya ce, “Me ya kare ni ba ni 
ganin hudhudu, ko ya kasance daga 
masu fakuwa ne? 

21. “Lalle ne za ni azabta shi 
azaba mai tsanani, ko kuwa lalle in 
yanka^shi, ko kuwa lalle ya zo mini 
da dalTli bayyananne.” 

22. Sai ya zauna ba nesa ba, 
sa’an nan ya ce, “Na san abin da ba 
ka sani ba, kuma na zo maka daga 
Saba da wani labari tabbatacce. 




J\j5 sjjafjj&j 








23. “Lalle ni, na sami wata mace 
wadda tana mulkinsu, kuma an ba 
ta daga dukan kome, kuma tana da 
gadon sarauta mai girma. 

24. “Na same ta, ita da mutanen- 
ta, suna yin sujada ga rana, baicin 
Allah, kuma Shaiɗan ya kawace 
musu ayyukansu, saboda haka ya 
karkatar da su daga hanya, sa’an 
nan su, ba su shiryuwa. 

25. “Ga t2) su yi sujada ga Allah 
Wanda Yake fitar da abin da yake a 
ɓoye, a cikin sammai da kasa, kuma 







(1) Wannan ya nuna tsayuwar Sulaiman da binciken kome da kowa a cikin daularsa. 
Kuma da yadda yake yin tsanani a cikin sauki. Wannan ita ce hanyar mulki mai kyau. 

(2) An kayar da harafin korewa domin barinsa, da Hausa, yana ɓata ma’ana, domin 
Shaiɗan bai kange su daga rashin yin sujada ba. 



27.Suratun Naml 


Juzu’i Na 19 


576 


y ^ «■ jir^ 


TV JuJt Sjj., 


Ya san abin da kuke ɓoyewa da 
abin da kuke bayyanawa. 

26. “Allah, babu abin bautawa, 
face Shi, Ubangijin (1) 2 Al’arshi, mai 
girma.” 

27. Ya ce, “Za mu duba, shin, ka 
yi gaskiya ne, ko kuwa ka kasance 
daga maƙaryata? 

28. “Ka tafi da takardata wan- 
nan, sa’an nan ka jefa ta zuwa gare 
su, sa’an nan kuma ka juya daga 
barinsu, sa’an nan ka ga mene ne 
suke mayarwa.” 

29. Ta ce, “Ya ku mashawarta! 
Lalle ne, an jefo, zuwa gare ni, wata 
takarda mai girma. 

30. “Lalle ita daga Sulaiman 
take, kuma lalle ita, da sunan Al- 
lah, Mai rahama, Mai jin ƙai ne. 

31. “Kada ku yi girman kai a 
gare ni, kuma ku zo mini kuna masu 
sallamawa.” 

32. Ta ce, “Ya ku mashawar- 
ta <2) ! Ku yi mini fatawa ga al’ama- 
rlna, ban kasance mai yanke wani 
al’amari ba, sai kun halarta.” 

33. Suka ce, “Mu ma’abuta ƙarfi 
ne, kuma ma’abuta yaƙi mai tsana- 
ni ne, kuma al’amari ya koma zuwa 
gare ki, saboda haka ki duba, mene 
ne za ki yi umurni (da shi)?” 


















(1) Ya siffanta Allah da cewa babu abin bautawa face Shi, domin ya kore cancantar 
rana ga ibada, da Ubangijin Al’arshi domin ya debe girman gadon Bilkisu daga zukata. 

(2) Allah bai kebance hikima ga maza kawai ba, har mata akwai masu hikima a 
cikinsu. Sai dai Musulunci ya hana shugabancin mata, saboda galibinsu adifarsu ta rinjayi 
hankalinsu, saboda kyautata tarbiyyar yara. Ana fahimtar cewa iya mulki, shi ne rashin 
fallewa da ra’ayi ga shugaba, sai a bayan ya shawarci mutanensa, kamar yadda Sarauniyar 
Saba ta yi da Majalisarta. 



27.Suratun Naml 


Juzu’i Na 19 


577 


y ^ t ji-i 


rv j*Ji ijj- 


5¥. Ta ce, “Lalle Sarakuna idan 
sun shiga wata alƙarya, sai su ɓata 
ta, kuma su sanya masu darajar 
mutanenta ƙasƙantattu. Kuma ka- 
mar wancan ne suke aikatawa. 

35. “Kuma lalle ni, mai aikawa 
ce zuwa gare su da kyauta, sa’an 
nan mai dubawa ce: da me manzan- 
nin za su komo.” 

36. To, a lokacin da ya je wa 
Sulaiman ya ce, “Shin, za ku ƙara 
ni da dukiya ne? To, abin da Allah 
Ya ba ni, shi ne mafi alheri daga 
abin da Ya ba ku. A’a, ku ne kuke 
yin farin ciki da kyautarku. 

37. “Ka koma zuwa gare su. 
Sa’an nan lalle muna je musu da 
rundunoni, babu wata taɓukawa 
gare su game da su, kuma lalle 
muna fitar da su daga gare ta, suna 
mafi wulakantuwa, kuma suna 
ƙasƙantattu.” 

38. Ya ce, “Ya ku mashawarta! 
Wannenku zai zo mini da gadonta a 
gabanin su zo, suna masu salla- 
mawa?” 


j 




S UJLJs Qys J\s 


39. Wani mai ƙarfi daga aljannu 
ya ce, “Ni, ina zo maka da shi a 
gabanin ka tashi daga matsayinka. 
Kuma lalle ni, a gare shi, haƙiƙa, 
mai ƙarfi ne amintacce.” 

40. Wanda yake a wurinsa ak- 
wai (1) wani ilmi daga Littafin ya ce, 


(J\5 

0 




(1) Allah na bayar da asirai daga littattafai, ko da wahayi zuwa ga Annabawa, ko da 
ilhama daga abin da aka bai wa Annabawa. Waɗansu sun ce ilmin nan sunan Allah ne mafi 
girma. Allah ne Mafi sani. Sai dai sharaɗin aiki da ilmi ga ibada, ya kasance daga 
Annabawa kawai, a cikin lokacin aiwatar da shari’arsu. Ba a iya amfani da wani sunan 
Allah wanda wani Annabi bai zo da shi ba a gabanin Musulunci, kuma a bayan Musulunci 



27.Suratun Naml 


Juzu’i Na 19 


578 


\ ^ «• ji-i 


YV J-Jl 


“Ni ina zo maka da shi a gabanin 
ƙyaftawar ganinka ta koma gare 
ka.” To, a lokacin da ya gan shi 
matabbaci a wurinsa, ya ce, “Wan- 
nan daga falalar Ubangijina yake, 
domin Ya jarraba ni: Shin, zan gode 
ne, ko kuwa zan butulce! Kuma 
wanda ya gode, to, yana godewa ne 
domin kansa, kuma wanda ya kafir- 
ta, to, lalle Ubangijina Wadatacce 
ne, Karlmi.” 

41. Ya ce, “Ku canza kamar ga- 
donta gare ta, mu gani, shin za ta 
shiryu, ko kuwa tana kasancewa 
daga waɗanda ba su shiryuwa.” 

42. To, alokacindataje, akace, 
“Shin, kamar wannan gadon sarau- 
tarki yake?” Ta ce, “Kamar dai shi 
ne. Kuma an ba mu ilmi daga gaba- 
ninta, kuma mun kasance masu 
sallamawar (al’amari ga Allah).” 

43. Kuma abin da ta kasance 
tana bautawa, baicin Allah, ya kan- 
ge ta. Lalle ita, ta kasance daga 
mutane kafirai. 

44. Aka ce mata, “Ki shiga a 
gidan sarauta.” To, a lokacin da ta 
gan shi, ta yi zatonsa wai gulbi ne, 
kuma ta kuranye (1) daga ƙwau- 
rinta. Ya ce, “Lalle ne shi, gidan 
sarauta ne mai santsi daga ma- 
dubai.” Ta ce, “Ya Ubangijina! 






) jj J- " ' ird 






ba a rolcon Allah sai da sunayenSa masu kyau, tis’in da taran nan, sai dai a dunƙule kamar 
a ce, “Ina rokon Allah da sunayenSa da na sani da waɗanda ban sani ba.” 

Jl) IdanTmani ya shiga a cikin zuciya, sai girman kai ya fita daga gare ta. Sarauniya 
Bilkisu tana kuranye ƙafafunta da niyyarta ta shiga a cikin ruwa domin ta nuna ɗa’arta ga 
umurnin Annabin Allah Sulaiman, kuma ta yarda da shiga gulbin da ba ta san tsawon 
zurfmsa ba, ko da za ta mutu a wurin ɗa’a da taƙawa. Mace da sarauta iyakar girman kai 
ke nan, babu abin da zai gusar da shi sai imanin gaskiya. 



27.Suratun Naml 


Juzu’i Na 19 


579 


>5 


rv J^jt 5jj-> 


Lalle nT, na zalunci kaina, kuma na 
sallama al’amari tare da Sulaiman 
ga Allah, Ubangijin halittu.” 

45. Kuma lalle ne, haƙiƙa, mun 
aika zuwa Samudawa da ɗan’u- 
wansu, Salihu (ya ce), “Ku bauta 
wa Allah.” Sai ga su ƙungiyoyi biyu 
suna ta husuma. 

46. Ya ce, “Ya mutanena! Don 
me kuke neman gaggawa game da 
munanawa, a gabanin kyautatawa. 
Don me ba ku neman Allah gafara, 
tsammaninku, za a yi muku raha- 
ma?” 

47. Suka ce, “Muna shu’umci da 
kai, kuma da wanda ke tare da kai.” 
Ya ce, JShu’umcinku a wurin Allah 
yake. A’a, ku mutane ne, ana fiti- 
nar ku.” 

48. Kuma waɗansu jama’a 
tara U) sun kasance a cikin birnin, 
suna yin ɓarna, kuma ba su kyauta- 
tawa. 

49. Suka ce, “Ku yi rantsuwa da 
Allah, lalle za mu kwanan masa, <2) 
shi da mutanensa, sa’an nan mu ce 
wa waliyyinsa. ‘Ba mu halarci hala- 
kar mutanensa ba, kuma mu, haƙi- 
ƙa, masu gaskiya ne’.” 

50. Kuma suka ƙulla makirci, 
kuma Muka ƙulla sakamakon ma- 
kirci, alhali su ba su sani ba. 






J?j$ 





(1) Yawan masu ɓarna ba ya hana gaskiya bayyana. Kuma mai makirci domin ya 
halakar da mai gargaɗin addinin Allah, yana yi wa kansa sanadin halaka kawai ne. 
Waɗannan mutane tara sun yi niyyar kashe Salihu ne, ba da sanin danginsa ba, a wurin da 
yake kwana yana salla a masallacinsa, a bayan gari. A can Allah ya halakar da su. Wannan 
shi ne sakamakon makircin da suka ƙulla. 

(2) Za mu kwanan masa, ai za mu kwana da niyyar kashe shi a cikin dare, a ɓoye. 



27.Suratun Naml 


Juzu’i Na 19 


580 


H tjJrl 


T V i 


51. Ka duba yadda aƙibar ma- 
kircinsu ta kasance, lalle Mu, Mun 
darkake su da mutanensu gaba 
ɗaya. 

52. Waɗancan, gidajensu ne, 
wofintattu, saboda zaluncin da 
suka yi, lalle ne a wancan akwai aya 
ga mutane waɗanda suke sani. 

53. Muka tsirar da waɗanda 
suka yi imani, kuma sun kasance 
suna taƙawa. 

54. Da Luɗu, a lokacin da ya ce 
wa mutanensa, “Shin, kuna je wa 
alfasha (1) 2 ne alhali kuwa kuna 
gani? 

55. “Shin, lalle ku, haƙiƙa, kuna 
je wa jnaza da sha’awa, baicin 
mata? A’a, ku, wasu irin mutane ne 
kuna aikin jahilci.” 

56. Babu abin da ya kasance ja- 
wabin mutanensa, face suka ce, 
“Ku fitar da mutanen Luɗu daga 
alƙaryarku, lalle su, wasu irin muta- 
ne ne masu da’awar suna da tsarki. ” 

57. Sai Muka tsirar da shi, shi da 
mutanensa, <2> face matarsa, Mun 
ƙaddara ta a cikin masu wanzuwa. 

58. KumaMukayiruwaakansu 
da wani irin ruwa. To, ruwan wa- 
ɗanda ake yi wa gargaɗi ya mu- 
nana. 


















(1) Alfashar mutanen Luɗu, ita ce luwadi, namji ya bi namiji a duburarsa. Wannan 
alfasha, ko dabbobi ba su yin ta.Ga mutanen Luɗu ta fara bayyana. Allah Ya halakar da su 
kamar yadda Ya ambata. Sa’an nan kuma ba a ƙara ganinta ba, sai ga wannan al’umma. 
Asirin da ke ciki, sh! ne yadda Allah Yake juyar da ɗabi’ar mutum ta zama ba ta masu 
hankali ba, tare da dogewar halittar jikinsa kamar yadda take ga zahiri. 

(2) Mutanensa muminai. Imani da gaskiya idan gaskiya ta bayyana asiri ne daga 
asTran Allah sai wanda Ya bai wa. Kusanci ga wani Annabi da aure ko zumunta, ba ya 
bayar da shi. Ruwan azaba, shi ma asiri ne na Allah. 



27.Suratun Naml 


Juzu’i Na 20 


581 


Y • 


Y V JoJl •jj*' 


59. Ka ce, “Godiya ta tabbata ga 
Ailah, kuma aminci ya tabbata bisa 
ga BayinSa, waɗanda Ya zaɓa.” 
Shin, Allah ne Mafi alheri, ko abin 
da suke yin shirki da shi? (1) 

60. Ko wane ne Ya halitta sam- 
mai da ƙasa, kuma Ya saukar 
muku, daga sama, wani ruwa, 
Muka tsirar, game da shi, gonaki 
masu sha’awa, ba ya kasancewa 
gare ku, ku tsirar da itacensu? Shin, 
akwai abin bautawa tare da Allah ? 
A’a, su mutane ne suna daidaitawa 
(Allah da wani). 

61. Ko kuwa wane ne Ya sanya 
ƙasa tabbatacciya, kuma Ya sanya 
koguna a tsakaninta kuma Ya sa- 
nya mata manyan duwatsu taba- 
tattu, kuma Ya sanya wani sha- 
maki a tsakanin tekuna biyu? Shin 
akwai wani abin bautawa tare da 
Allah. A’a, mafi yawansu ba su sani 
ba. 

62. Ko wane ne yake karɓa wa 
mai bukata idan ya kira Shi, kuma 
ya sanya ku mamayan ƙasa? Shin 
akwai wani abin bautawa tare da 
Allah? Kaɗan ƙwarai kuke yin 
tunani. 

63. Ko wane ne yake shiryarwa 
a cikin duffan ƙasa da teku, kuma 
wane ne Yake aikowar iskoki domin 
bayar da bushara a gaba ga raha- 
marSa? Ashe, akwai wani abin bau- 
tawa tare da Allah? Tsarki ya tab- 


SjS-b 


j*‘-S 

\JSS 

'''gjj 




=jo\$ JSS 








(1) Daga wannan aya ta 59 zuwa ƙarshen sura, duka tambihi ne ga abubuwan fake na 
ilmin Allah, wanda ya shafi jikunanmu, amma ba mu san yadda suke aukuwa a gare mu 
ba. Sa’an nan kuma da tambihi ga abubuwan gaibi da suke zuwa domin mu yi imani da su. 



27.Suratun Naml 


Juzu’i Na 20 


582 


Y • t jir\ 


Y V JaJI ®jj-“ 


bata ga Allah daga barin abin da 
suke shirki da shi. 

64. Ko wane ne Yake fara halit- 
ta sa’an nan kuma ya mayar da ita, 
kuma Wane ne Yake arzuta ku daga 
sama da ƙasa? Ashe, akwai wani 
abin bautawa tare da Allah? Ka ce, 
“Ku kawo dalilinku, idan kun ka- 
sance masu gaskiya.” 

65. Ka ce, “Babu wanda ya san 
gaibi a cikin sammai da ƙasa face 
Allah. Kuma ba su sansancewar a 
yaushe ne ake tayar da su.” 

66. Aja, saninsu ya kai a cikin 
Lahira. A’a, suna cikin shakka daga 
gare ta. A’a, su da gare ta makafin 
zuci ne. 

67. Kuma waɗanda suka kafirta 
suka ce, “Shin, idan mun kasance 
turɓaya, mu da ubanninmu, shin, 
haƙiƙa, waɗanda ake fitarwa ne? 

68. “Lalle ne, haƙlƙa, an yi mana 
wa’adi ga wannan, mu da uban- 
ninmu, daga gabanin haka. Wan- 
nan ba kome ba ne face tatsuni- 
yoyin farko.” 

69. Ka ce, “Ku yi tafiya a cikin 
ƙasa, sa’an nan ku duba, yaya aƙi- 
bar masu laifi take?” 

70. Kuma kada ka yi baƙin ciki a 
kansu, kuma kada ka kasance a 
cikin ƙuncin rai daga abin da suke 
ƙullawa na makirci. 

71. Kuma suna cewa, “A yaushe 
wannan wa’adi (zai auku), idan kun 
kasance masu gaskiya?” 

72. Ka ce, “Akwai fatan sashen 
abin da kuke neman gaggawarsa, ya 


0 














o£j jLJ 



27.Suratun Naml 


Juzu’i Na 20 


583 


T • »ji-t 


TV J^Jl ijf* 


kasance ya kuturta (1> a gare ku.” 

73. Kuma lalle ne Ubangijinka, 
haƙiƙa, Mai falala ne a kan mutane, 
kuma amma mafi yawansu, ba su 
godewa. 

J74. Kuma lalle Ubangijinka, ha- 
ƙtƙa, Yana sanin abin da ƙirazansu 
suke ɓoyewa, da abin da suke 
bayyanawa. 

75. Kuma babu wata (mas’ala) 
mai ɓoyuwa, a cikin sama da ƙasa 
face tana a cikin littafi bayyananne. 

76. Lalle ne wannan Alƙur’ani <2> 
yana gaya wa Bani Isra’ila mafi 
yawan abin da su suke saɓa wa 
junansu a ciki. 

77. Kuma lalle shi, haƙiƙa, shi- 
riya ce da rahama ga muminai. 

78. Lalle Ubangijinka Yana yin 
hukunci a tsakaninsu da hukun- 
cinSa, kuma Shi ne Mabuwayi, 
Masani.” 

79. Saboda haka, ka dogara ga 
Allah, lalle ne, kai ne a kan gaskiya 
bayyananniya. 

80. Lalle ne kai, ba ka jiyar da 
matattu, kuma ba ka sa kurame su ji 
kiranka, idan sun juya suna masu 
bayar da baya. 




)oj 




^'opp 




J»j. 




’K'4-i'gM%\' 


\jj\'k 


(1) Ƙuturi, shi ne a bayan wani ya hau dabba ya kuma aza wani a kanta daga baya 
gare shi. Kinaya ce na cewa abin yana kusa gare su ƙwarai, kamar tsakanin ɗan kuturi da 
mahayin dabba. 

(2) Idan wanna Alƙur’ani ya ƙunsa ilmin aslrai da yake iya gaya wa Bani Isralla mafi 
yawan abin da su da kansu, suke saɓa wa juna a kansu, tare da shahararsu da ilmi, da 
yawan Annabawan da suka wuce a cikinsu, to, ga Larabawa jahilai hiyaka ke nan. Babu 
abin da ya wajaba a gare su, sai sallamawa ga abin da yake kiran zuwa gare shi. In abin da 
yake faɗa ba gaskiya ba ne, da Bani IsraTla ne farkon masu nuna ƙaryarsa. Amma ba su yi 
ba. Saboda haka duka gaskiya ne. Sai kowa ya bi shi ya tsira. 



27.Suratun Naml 


Juzu’i Na 20 


584 


T. 


rv J-Jt «j j- 


57. Kuma kai ba ka zama mai 
shiryar da dimammu daga 5ata ba. 
Ba ka jiyarwa face wanda yake yin 
imani da ayoyinMu. To, su ne masu 
sallamawa (al’amari zuwa ga 
Allah). 

82. Kuma idan magana ta auku 
a kansu, Muna fitar musu da wata 
dabba (1) daga ƙasa, tana yi musu 
magana, cewa “Lalle mutane sun 
kasance game da ayoyinMu, ba su 
yin imanin yaƙini.’’ 

83. Kuma a ranar da Muke tara- 
wa daga kowace al’umma, wata 
ƙungiya daga waɗanda suke ƙar- 
yata ayoyinMu, sai ga su ana kange 
su (ga kora). 

84. Har idan sun zo, (Allah) zai 
ce, “Ashe kun ƙaryata ayoyinNa, 
kuma ba ku kewaye su da sani ba? 
To, mene ne kuka kasance kuna 
aikatawa?” 

85. Kuma magana ta auku a 
kansu, saboda zaluncin da suka yi. 
To, su ba su da ta cewa. 

86. Shin, ba su gani ba, cewa, 
lalle Mu, Mun sanya dare domin su 
natsu a cikinsa, kuma da yini mai 
sanya gani? Lalle a cikin wancan 
akwai ayoyi_domin mutane waɗan- 
da suka yi imani. 




it JzH 






(1) Wata dabba ce ana kiran ta Jassasa, an ce ’yar rakumar Salihu ce, a lokacin da aka 
kashe uwarta, ta gudu, ta shiga cikin dutse, dutsen ya rufe da ita. Tana fitowa daga dutsen 
Safa a Makka da hantsi. Bayan fitowarta, babu sauran wa’azi. Mumini ya tabbata mumini, 
kafiri kuma ya tabbata haka. Tana riƙe da sandar Musa da Hatimin Sulaiman. Tana 
fitowa a bayan fitowar rana daga yamma. Allah ɗai Ya san gaskiyar yadda take. 



27.Suratun Naml 


Juzu’i Na 20 


585 


7 • t-jir' 


Y V J-Jt ijj*. 


87. Kuma da ranar (1) 2 3 da ake 
busa a cikin ƙaho, sai wanda yake a 
cikin sammai da waɗanda suke a 
cikin ƙasa su firgita, face wanda 
Allah Ya so, kuma dukansu, su je 
Masa suna ƙasƙantattu. 

88. Kuma kana ganin duwatsu, 
kana zaton su sandararru, alhali 
kuwa su suna shudewa, shudewar 
girgije, bisa sana’ar Allah Wanda 
Ya kyautata kowane abu. Lalle Shi, 
Mai labartawa ne game da abin da 
kuke aikatawa. 

89. Wanda ya zo da kyakkawan 
aiki guda, to, yana da mafi alheri 
daga gare shi. Kuma su daga wata 
firgita, <2) a yinin nan, amintattu ne. 

90. Kuma wanda ya zo da mu- 
gun aiki, to, an kife fuskokinsu a 
cikin wuta. Ko za a saka muku face 
da abin da kuka kasance kuna aika- 
tawa? 

91. (Ka ce), “An umurce ni, in 
bauta wa Ubangijin wannan 
Gari <3) , Wanda ya mayar da shi 
Hurumi, kuma Yana da dukan 
kome. Kuma an umurce ni da in 
kasance daga masu sallamawa. 

92. “Kuma ina karanta Al- 
ƙur’ani.” To, wanda ya shiryu, ya 
shiryu ne domin kansa kawai. 




CAj »'Syj 

jju\ 




(J) \o_3yJ£- (J-A 



O^ cJ <£$ 






(1) Bayan fitowar dabba, kuma sai busar ƙaho na farko, sa’an nan na biyu sa’an nan 
Ƙiyama. 

(2) Firgita daga azabar Lahira, wannan firgita ba irin ta farko ba ce, wadda aka 
ambata a cikin aya ta 87, domin wancan firgitar kwarjini ce a bayan tashi daga kaburbura. 

(3) Wannan Gari shl ne Makka. Sanya Makka hurumi ba a iya shiga cikinsa da yaƙi 
yana a cikin aslrai na Allah. Shiryuwa da 5ata duka asirai ne na Allah. Tsarin Alƙur’ani da 
abubuwan da ya ƙunsa duka asiran Allah ne. 



28.Suratul Ƙasas 


Juzu’i Na 20 


586 


T* *j*-l 


Y A ijj-* 


Kuma wanda ya ɓace, to, ka ce, “Ni 
daga masu gargacfi kawai nake.” 

93. Kuma ka ce, “Godiya ta tab- 
bata ga Allah. Zai nuna muku ayo- 
yinSa, har ku sansu.” Kuma Uban- 
gijinka bai zama Mai shagala daga 
barin abin da kuke aikatawa ba. 


(§) cfJ 

55 



Tana karantar da nuna falalar hijira domin addini, kuma tana 
kwaɗaitarwa ga yin hijira. Kada tsoron barin dukiya da ɗiya, su 
kange mumini daga yin hijira da addininsa zuwa ga wurin yardar 
Allah Wanda Yake Shi ne Mai kome kuma Yana riƙe da kome Shi 
kaɗai. Kuma tana hana rarraba jama’ar Musulmi. 



Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin kai. 


1. Ɗ. S. M. 




2. Waɗancan ayoyin Littafi ne 
bayyananne. 

3. Muna karantawa a kanka, 
daga labarin Musa da Fir’auna da 
gaskiya domin mutane waɗanda 
suke yin Imani. 

4. Lalle ne Fir’auna ya ɗaukaka 
a cikin ƙasa, kuma ya sanya muta- 
nenta ƙungiya-ƙungiya, yana rau- 
nanar da wata jama’a daga gare su; 
yana yanyanka cfiyansu maza kuma 
yana rayar da matan su. Lalle shi, ya 
kasance daga masu ɓarna. 


ll&4J iSJ* J 4 Cri 







28.Suratul Kasas 


Juzu’i Na 20 


587 r 




X A ^jO-i 5j 


5. Kuma Muna nufin Mu yi fala- 
la ga waɗanda aka raunanar a cikin 
ƙasar, kuma Mu sanya su shuga- 
banni, kuma Mu sanya su magada. 

6. Kuma Mu tabbatar da su a 
cikin ƙasar, kuma Mu nuna wa 
Fir’auna da Hamana da rundu- 
noninsu abin da suka kasance suna 
sauna daga gare su. 

7. Kuma Muka yi wahayi zuwa 
ga uwar Musa, cewa ki shayar da 
shi, sai idan kin ji tsoro game da shi, 
to, ki jefa shi a cikin kogi, kuma 
kada ki ji tsoro, kuma kada ki yi 
baƙin ciki. Lalle ne Mu, Masu 
mayar da shi ne zuwa gare ki, kuma 
Masu sanya shi ne a cikin Manzanni 

8. Sai mutanen Fir’auna suka 
tsince shi, domin ya kasance maƙiyi 
da baƙin ciki a gare su. Lalle ne 
Fir’auna da Hamana da rundu- 
noninsu, sun kasance masu aikin 
ganganci. 

9. Kuma matar (1) 2 Fir’auna tace, 
(“Ka bar shi yana) sanyin ido a gare 
ni da gare ka! Kada ka kashe shi, 
akwai fatan ya amfane mu, ko mu 
riƙe shi ɗa,” alhali kuwa su ba su 
sansance ba. 

10. Kuma zuciyar uwar Musa ta 
wayi gari yofintatta <2) . Lalle ne, 
haƙlƙa, ta yi kusa ta bayyanar da 
shi, ba domin Mun ɗaure zuciyarta 


J loyj 




Ot \j^?J \J>J 


<^=0. s&zfa ^3JsS3§ 

sJJJ^j 






(1) Sunan matar Fir’auna A’siya, tana da zumunta da Musa. Ta ce ka yi masa suna 
‘Musha’, ma’anarsa an same shi tsakanin “mu” watau ruwa da “sha”, watau itace, sa’an 
nan ya zama Musa. Allah Yana tsare mutum gaba ga maƙiyinsa. 

(2) Zuciya yofmtatta, ita ce wadda ba ta da wani tunani saboda abin da ya shagaltar 
da ita na tunanin ɗanta a hannun maƙiyinsa. 



28.Suratul Ƙasas 


Juzu’i Na 20 


588 


r. 


Y A Sjj-. 


ba, domin ta kasance daga mumi- 
nai. 

11. Kuma ta ce wa ’yar’uwar- 
sa, (1) 2 “Ki bi shi.” Saboda haka sai 
ta leƙe shi daga gefe, alhali su ba su 
sani ba. 

12. Kuma Muka hana masa 
masu shayar da mama, a gabanin 
haka, sai ta ce, “Ko in nuna muku 
mutanen wani gida, su yi muku 
renonsa, alhali kuwa su masu nasi- 
ha ne a gare shi?” 

13. Sai Muka mayar da shi zuwa 
ga uwarsa domin idanunta su yi 
sanyi, kuma ba za ta yi baƙin ciki 
ba, kuma domin ta san cewa lalle 
wa’adin Allah gaskiya ne, amma 
kuma mafi yawansu ba su sani ba. 

14. Kuma a lokacin da ya kai 
ƙarfinsa, kuma ya daidaita, Mun ba 
shi hukunci <2) da ilmi, kuma kamar 
haka Muke saka wa masu kyau- 
tatawa. 

15. Kuma sai ya shiga garin a 
lokacin da mutanen garin suka sha- 
gala, sai ya samu, a cikin garin, 
waɗansu maza biyu suna faɗa, wan- 
nan daga ƙungiyarsa, kuma ɗayan 
daga maƙiyansa, sai wannan da 
yake daga ƙungiyarsa ya nemi aga- 
jinsa, sai Musa ya yi masa ƙulli,ya 






tr’-J* 










Cj~Jj XJ>j 



tACaJj 

*$jJ£' ot '' (jp 

>U' 




(1) Sunan ’yar’uwar Musa Maryamu ko Kalsama ko Kalsumu. Sunan uwarsu 
Yuhaniz diyar Hamid ɗan Lawaya ɗan Yakubu. 

(2) Wannan ya nuna, cewa Musa an ba shi Annabci a gabanin ya yi hijira zuwa 
Madyana. Kuma yana ƙara ƙarfafa wannan magana abin da ke cikin aya ta 16 inda ya roƙi 
Allah gafara, Ya gafarta masa, da aya ta 17 wadda ta nuna ya san an yi masa gafarar har 
yana neman tsari domin kada ya koma yin haka a gaba. Annabawa suna wahami ga abin 
da ba wahayi ba, sa’an nan Allah Ya gyara kuskuren, Ya tabbatar da gaskiya. 



28.Suratul Ƙasas 


Juzu’i Na 20 


589 


Y* »>■' 


Y A 


kashe shi. Ya ce, “Wannan aikin 
Shaiɗan ne, domin shi maƙiyi ne 
mai ɓatarwa, bayyananne!” 

16. Ya ce, “Ya Ubangijina! Lalle 
na zalunci kaina, sai Ka yi mini 
gafara.” Sai Ya gafarta masa, do- 
min ShT ne Mai yawan gafara, Mai 
jin ƙai. 

17. Ya ce, “Ya Ubangijina! Do- 
min abin da Ka ni’imta shi a kaina, 
sabɓda haka ba zan kasance mai 
taimako ga masu laifi ba.” 

18. Sai ya wayi gari a cikin birnin 
yana mai tsoro, yana sauna. Sai ga 
wanda ya nemi taimako daga gare 
shi a jiya, yana neman agajinsa. 
Musa ya ce masa, “Lalle kai ɓatacce 
ne, bayyananne.” 

19. To, a lokacin da Musa ya yi 
nufin ya damƙi wanda yake maƙiyi 
ne a gare su, (mai neman agajin) ya 
ce, (1) “Ya Musa! Shin, kana nufin 
ka kashe ni ne kamar yadda ka 
kashe wani rai jiya? Ba ka son kome 
face ka kasance mai tanƙwasawa <2) 
a cikin ƙasa, kuma ba ka nufin ka 
kasance daga masu kyautatawa.” 

20. Kuma wani mutum ya zo 
daga mafi nisan birnin yana tafiya 
da gaggawa, ya ce, “Ya Musa! Lalle 
mashawarta suna shawara game da 
kai domin su kashe ka, saboda haka 
ka fita. Lalle n!, mai nasTha ne a gare 
ka.” 




j djicAi (J\5 
















2^*5 \ olij 

<t5 6 


(1) Ya faɗi haka zaton Musa zai kashe shi ne saboda gargaɗin da ya g